VII SA/Wa 1417/20

VII SA/Wa 1417/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Antas /przewodniczący/
Monika Kramek /sprawozdawca/
Tomasz Janeczko
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 98/23 - Wyrok NSA z 2024-06-25
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2030
art. 11 d ust 1-5 i ust 7
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji H z siedzibą w W na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę organizacji pozarządowych oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, fundacja) jest decyzja Ministra Sprawiedliwości (dalej: Minister, organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: Wojewoda, organ I instancji) z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] odm./ [...] o odmowie dokonania wpisu skarżącej na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze województwa [...], w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 17 września 2019 r. skarżąca wystąpiła do Wojewody o wpis na listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze województwa [...] w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
Decyzją z dnia 18 listopada 2019 r. Wojewoda działając na podstawie art. 11d ust. 1, ust. 2, ust. 5, ust. 6, ust. 7, ust. 8 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 294 – dalej: ustawa), orzekł o odmowie wpisania skarżącej na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze województwa [...] .
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że po zapoznaniu się z wnioskiem pismem z dnia 9 października 2019 r. poinformowano skarżącą, że Wojewoda prowadzi odrębne listy tj.: 1) listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na terenie województwa [...] punktów z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej; 2) listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na terenie województwa [...] punktów z zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego; 3) listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na terenie województwa [...] punktów z zakresu nieodpłatnej mediacji,
- w związku z czym złożony przez Fundację wniosek będzie rozpatrywany w ramach dwóch odrębnych postępowań. Pod numerem [...] zostało zarejestrowane postępowanie dotyczące wniosku Fundacji o wpis na listę Wojewody organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.
Dalej Wojewoda wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania uzyskał materiały dotyczące dotychczasowej współpracy powiatów z Fundacją od powiatów [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]oraz przez Miasto [...]i Miasto [...] , w tym informacje o rozwiązaniu umów z Fundację w powiecie [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Kolejne informacje dotyczyły odstąpienia przez Fundację od realizacji zawartych umów w powiatach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Fundacja nie przystąpiła do zawarcia umowy na świadczenie usług, pomimo wyłonienia jej w otwartym konkursie ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1570 i 284). Wojewoda wskazał, że uzyskał także informacje o nieprawidłowościach w realizacji zadań przez Fundację w Mieście [...], w [...]oraz w powiecie [...].
W oparciu o powyższe ustalenia Wojewoda stwierdził, że w sprawie zaistniała jedna z przesłanek negatywnych wynikających z art. 11 d ust. 5 ustawy, a mianowicie rozwiązanie umów przez starostów z Fundacją w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis na listę prowadzoną przez Wojewodę, co skutkowało negatywnym rozpatrzeniem wniosku. Organ stwierdził, że daty, w których nastąpiło rozwiązanie umów z Fundacją w powiecie [...] - 16 stycznia 2019 r., [...] - 17 stycznia 2019 r., przez Starostę [...] - 18 stycznia 2019 r., Starostę [...]- 28 stycznia 2019 r. wskazują, że złożone przez nią oświadczenie we wniosku z dnia 17 września 2019 r. o spełnieniu wymagań, o których mowa w art. 11d ust. 5 ustawy jest niezgodne ze stanem rzeczywistym. Wojewoda zaznaczył, że do wydania negatywnej decyzji w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej obliguje go przepis art. 11d ust. 7 ustawy w sytuacji gdy zaistniała przesłanka negatywna wskazana w art. 11d ust. 5 ustawy tj. rozwiązane umowy przez choćby jednego Starostę lub Prezydenta miasta na prawach powiatu w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis na listę.
W odwołaniu od decyzji Wojewody skarżąca zakwestionowała ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Zdaniem Fundacji wszechstronna ocena już tylko samej treści oświadczeń przekazanych przez starostwa powiatowe oraz przepisów prawa wskazuje, że nie zachodzą wskazane przez Wojewodę przesłanki negatywne do wydania decyzji o wpisie Fundacji na listę prowadzoną przez Wojewodę. Fundacja podniosła, że uprawnienia związane z realizacją i oceną wykonywania umów zawartych z Fundacją, a więc również ich naruszeniem leżą w kompetencji powiatów stosownie do treści art. 48 ust. I ustawy z dnia z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządnie powiatowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 920). Z kolei oświadczenia oparte na przesłance z art. 11 ust. 9 ustawy leżą w kompetencji starostów. Dlatego zdaniem skarżącej skoro wszystkie pisma starostw powiatowych powołują się na przesłanki umowne - decyzje o rozwiązaniu umowy powinny być podejmowane przez powiaty, a nie starostów. Skarżąca wskazała dodatkowo, że skorzystanie przez Fundację z umownego uprawnienia do odstąpienia o odmowy, brak porozumienia Fundacji z powiatem na etapie negocjacji umów, przejściowe problemy przy realizacji umów rozwiązane w uzgodnieniu z powiatem/miastem, rozliczanie nadwyżki datacji, czy obopólne zgodne rozwiązanie umów Fundacji z powiatem na mocy zgodnego porozumienia, nie mieszczą się w ramach przesłanek wskazanych w treści art. 11d ust. 5 ustawy. Zdaniem skarżącej nie wystąpiła zatem przesłanka negatywna przewidziana w ww. przepisie.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Minister utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, choć nie podzielił w całości stanowiska Wojewody. Stwierdził bowiem, że o ile organ I instancji słusznie uznał, że wystąpiła jedna z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 11d ust. 5 ustawy, to nie dostrzegł, że Fundacja nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 11d ust. 2 – 3 ustawy.
W uzasadnieniu decyzji Minister przytoczył treść art. 11d ust. 1 -2 i ust. 5 ustawy wskazując, że jest on materialnoprawną podstawą wydania decyzji Wojewody. Podkreślił, że Fundacja spełniła część przesłanek pozytywnych określonych w art. 11d ust. 2. Załączyła bowiem do wniosku dokumenty potwierdzające spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 w postaci licznych referencji udzielonych przez jednostki samorządów terytorialnych. W rekomendacjach tych jednostki samorządu terytorialnego potwierdziły prowadzenie przez Fundację punktów w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej w okresie od 2016 r. do 2019 r. W rekomendacjach wskazywano na prawidłowy przebieg współpracy z Fundacją. Przedłożyła także zaświadczenia jednostek samorządów terytorialnych o rozliczeniu się z przyznanej dotacji na wykonanie powierzonych zadań, jak również listę adwokatów, radców prawnych, z którymi zawarła umowy o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej. Ponadto wraz z wnioskiem przedłożono dokumenty opisujące standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej.
Odnosząc się do zawartych w art. 11d ust. 5 ustawy przesłanek negatywnych dla dokonania wpisu Minister wyjaśnił, że jedną z nich jest rozwiązanie umowy z tą organizacją przez starostę w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis. Z przepisu tego wynika zatem, że rozwiązanie w ciągu dwóch lat z daną organizacją pozarządową przez jakiegokolwiek ze starostów choćby jednej umowy stanowi bezwarunkową przesłankę odmowy wpisu na listę organizacji. Przepis nie stawia przy tym jakichkolwiek wymogów w zakresie ilości rozwiązanych umów, powodów tego rozwiązania, wagi przyczyn, które ten skutek wywołały. Nie stawia też ograniczeń terytorialnych ani takich, które odnosiłyby się do przedmiotu umowy (nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie czy też nieodpłatna mediacja). Innymi słowy, wystąpienie jakiegokolwiek przypadku rozwiązania przez starostę umowy mającej za przedmiot realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, czy też nieodpłatnej mediacji stanowi obligatoryjną przesłankę dla wojewody do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wpisu na każdą z prowadzonych list (listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego czy też nieodpłatnej mediacji), o jaki ubiega się zainteresowana organizacja.
Dlatego w ocenie Ministra już sam fakt rozwiązania przynajmniej jednej z umów w 2019 r. z Fundacją przez choćby jednego ze starostów stanowił wystarczający powód do odmowy wpisu Fundacji na listę organizacji uprawnionych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej na terenie województwa [...]
. Wojewoda uzyskał od kilku starostów informacje wykazujące rzeczywisty przebieg współpracy Fundacji z szeregiem jednostek samorządowych. W szczególności były to informacje o rozwiązaniu umów z Fundacją w dziewięciu powiatach. Kolejne informacje dotyczyły odstąpienia przez samą Fundację od realizacji zawartych umów w trzynastu kolejnych powiatach. W dwóch powiatach Fundacja nie przystąpiła do zawarcia umowy na świadczenie usług, pomimo wyłonienia jej w konkursie. Ponadto z trzech kolejnych powiatów napłynęły informacje o innych nieprawidłowościach w realizacji zadań przez Fundację.
Ustalenia takie zdaniem Ministra powinny były doprowadzić Wojewodę, do wniosku, że Fundacja nie spełnia wszystkich przesłanek pozytywnych dla dokonania wpisu na odpowiednią listę, a w szczególności przesłanki, o której mowa w art. 11d ust. 2 pkt 3 ustawy tj. nie daje gwarancji należytego wykonania zadania. Podniósł jednocześnie, że użycie przez ustawodawcę sformułowania "daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia" oznacza, że przypadki wymienione w art. 11d ust. 2 pkt 3 lit. a-c nie stanowią katalogu zamkniętego zakresu tych gwarancji, a jedynie przykładowe ich wymienienie.
Minister wyjaśnił, że organ zawierający z daną organizacją umowę na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego musi mieć pewność, że wykonawca zawrze umowę, będzie ją wykonywać rzetelnie, posługując się odpowiednio wykwalifikowanymi osobami, sporządzi wymaganą dokumentację oraz prawidłowo rozliczy się z pobranych środków (udzielonej na ten cel dotacji). Wskazał, że w celu dokonania tej oceny należy uwzględnić złożone przez organizację dokumenty (opinie, rekomendacje, referencje) a także uwzględnić wszelkie dostępne informacje o świadczeniu na rzecz powiatów usług. Rezultatem takiej analizy być powinno jednoznaczne, graniczące z pewnością przekonanie organu, że dana organizacja będzie w stanie wywiązywać się ze wszystkich nałożonych ustawą obowiązków, że w wyniku realizacji tych działań usługa nieodpłatnej pomocy lub nieodpłatnego poradnictwa zostanie wykonana od początku do końca, tak jak do tego zobowiązał się jej wykonawca, że wykonanie to będzie prawidłowe i zgodne z najwyższymi standardami, a następnie zostanie ono starannie udokumentowane i rozliczone.
Minister podkreślił, że jednym z głównych celów ustawy jest nieprzerwane zapewnienie udzielania przez wykwalifikowane podmioty nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jednocześnie odwołał się do art. 11 ust. 12 ustawy. Wskazał ponadto, że przepis ten stanowi, iż w przypadku niezawarcia porozumienia do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby to porozumienia, starosta przekazuje dziekanom informacje w zakresie określonym w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, d oraz e albo ust. 3. Na podstawie tych informacji dziekan okręgowej rady adwokackiej lub dziekan okręgowej izby radców prawnych wskazuje odpowiednio adwokatów lub radców prawnych, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.
Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca przystąpiła do konkursu na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego mając świadomość, że realizacja zadania za pomocą osób posiadających odpowiednie kwalifikacje może być utrudniona lub całkowicie niemożliwa. Fundacja nie dysponowała bowiem odpowiednią ilością osób uprawnionych do prowadzenia poradnictwa obywatelskiego, czego wyrazem były inicjowane przez nią, po zawarciu szeregu umów ze starostami, odstąpienia od podpisanych umów bądź niepodpisywanie takich umów. Zaznaczył również, że brak przewidzenia konieczności zapewnienia odpowiednio wykwalifikowanej kadry skutkował koniecznością odstąpienia przez Fundację od umów w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w kilkunastu powiatach. W kolejnych powiatach ze względu na brak realizacji usługi nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez doradców posiadających kwalifikacje wymagane przez ustawę doszło do rozwiązania umowy o prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez starostę.
Za bezsporne uznał Minister to, że Fundacja przystępowała do konkursów na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, deklarowała gotowość wykonywania zadań z tego zakresu, nie posiadając wystarczającej liczby osób z wymaganymi ustawą kwalifikacjami, pozwalającymi na wykonywanie tego rodzaju czynności we wszystkich zadeklarowanych punktach. Następstwem takiego działania była konieczność odstępowania od zawartych umów, ich rozwiązywanie przez starostów, czy też uchylanie się przez Fundację od podpisania umów. Tak było w powiecie [...],[...]. Dodatkowo powiat [...]zasygnalizował całkowite zaprzestanie kontaktu przez Fundację po przekazaniu jej umowy celem podpisania. Organ odwoławczy wskazał na posiadane z urzędu informacje, że w powiecie [...] , a więc w powiecie znajdującym, się na terenie województwa [...], Fundacja nie przystąpiła do zawarcia umowy na świadczenie usług, pomimo wyłonienia jej w otwartym konkursie ofert.
W wyniku zaistniałej sytuacji powiaty musiały podjąć odpowiednie czynności w celu zapewnienia obsługi tych punktów przez inne podmioty. Wskazał ponadto, że istotne w niniejszej sprawie jest to, że sytuacje odstąpienia przez skarżącą od zawartych umów nie były jednostkowe. Fundacja, bez odpowiedniego oszacowania swoich możliwości należytego wykonania zadań w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, przystępowała do licznych konkursów. Było to działanie świadome i zależne od Fundacji. Zdaniem Ministra zasadny jest więc wniosek, że skarżąca przystępując do konkursów mimo wiedzy, iż nie posiada osób zdolnych do wykonywania zadania wprowadzała w błąd powiaty, w których ubiegała się o zawarcie umów.
Minister ocenił, że argumentacja Fundacji nakierowana na wykazanie, że nie we wszystkich wypadkach w stosunku do niej nastąpiło skuteczne rozwiązanie umowy przez starostę, ponieważ w niektórych przypadkach Fundacja zdążyła przed złożeniem oświadczenia o rozwiązaniu umowy wystosować własne oświadczenia w przedmiocie odstąpienia od umowy, nie zmienia, a wręcz potwierdza ocenę, że sytuacje, w których zadanie poradnictwa obywatelskiego nie było w określonych powiatach świadczone były spowodowane działaniem Fundacji. Sytuacje odstąpienia od umów nie usprawiedliwiają Fundacji, bowiem ich przyczyną był brak osób mogących wykonywać ze strony Fundacji zadanie. Złożenie przez Fundację w danym wypadku oświadczenia od odstąpieniu od umowy niejednokrotnie pozbawiało przy tym starostę możliwości rozwiązania umowy. Wystąpiły też sytuacje, że oświadczenia o odstąpieniu od umowy przez Fundację oraz o jej rozwiązaniu przez starostę nakładały się w czasie, co skłania do wniosku, że były składane w celu uchronienia się przed rozwiązaniem przez starostę umowy, które było nieuniknione.
Minister podkreślił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż poza brakiem po stronie Fundacji wykwalifikowanych osób mających świadczyć poradnictwo obywatelskie rozwiązaniem umów przez starostów ze skutkiem natychmiastowym w powiatach [...] , [...]i [...]nastąpił szereg innych nieprawidłowości podczas ich wykonywania, które skutkowały złoceniem przez Starostów oświadczeń o odstąpieniu od umowy. Wskazał w tym zakresie, że w aktach sprawy znajduje się informacja o tym, że Starosta [...] , oświadczeniem z [...] marca 2019 r. rozwiązał umowę z [...] grudnia 2018 r. nr [...] o prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 tej umowy, ze skutkiem natychmiastowym. Jako przyczynę rozwiązania umowy podano brak realizacji zadania publicznego dotyczącego prowadzenia punktu świadczenia poradnictwa obywatelskiego w lokalu znajdującym się w budynku Urzędu Miasta w [...] . Wskazano również, że pomimo wezwania, nie została złożona przez Fundację karta czasu pracy potwierdzająca realizację zadania do której złożenia Fundacja była zobowiązana na mocy § 2 ust. 6 umowy z [...] grudnia 2018 r.
Również Starosta [...]rozwiązał w dniu [...] stycznia 2019 r. umowę w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zawartą w dniu [...] stycznia 2019 r. nr [...]. Podstawą rozwiązania umowy było działanie niezgodne z § 3 ust. 3 umowy, czyli świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez osobę nie wskazaną w ofercie a zarazem nie posiadającą kwalifikacji wymaganych ustawą. Ponadto w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 16 stycznia 2019 r. stwierdzono brak obsady punktu w [...] i Bieczu w wyznaczonym czasie funkcjonowania tych punktów. Pismo zostało podpisane przez wicestarostę oraz innego członka zarządu, który jednak nie jest starostą.
Z kolei Starosta [...] na postawie art. 11 ust. 9 ustawy oraz § 12 ust. 1 pkt. 2 umowy zawartej w dniu [...] grudnia 2018 r. po stwierdzeniu zmniejszenia zakresu rzeczowego zadania publicznego w dniu [...] stycznia 2019 r. rozwiązał umowę o prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na terenie powiatu [...]w 2019 r. ze skutkiem natychmiastowym.
Minister podniósł, że skarżąca w zasadzie nie kwestionuje ustaleń faktycznych wywodzi natomiast, że opisane wyżej okoliczności nie mieszczą się w ramach hipotezy postawionej przez Wojewodę na gruncie stosowania art. lid ust. 5 ustawy, gdyż są wynikiem jedynie przejściowych problemów z realizacją zadań. Tego argumentu Minister nie podzielił wyjaśniając, że zgłoszenie problemu braku możliwości zapewnienia odpowiedniej obsady punktu należy rozumieć jako przyznanie się do braku możliwości wywiązania się w sposób należyty z podjętego zobowiązania.
Za niezasługujący na uwzględnienie Minister uznał zarzut o nieważności składanych przez starostów oświadczeń o rozwiązaniu umów. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym - oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd. Zgodnie zaś z ust. 3 jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata powiatu lub osoby przez niego upoważnionej.
Zasadą jest zatem, że organem upoważnionym do reprezentowania powiatu, a więc składania za niego oświadczeń woli, jest zarząd. Zdaniem Ministra nie można mylić prawa do reprezentacji powiatu z uprawnieniem wynikającym z ww. przepisu do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych. Jest to bowiem wyjątek od zasady wyrażonej w art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, w myśl której organem wykonawczym jest zarząd in corpore, a także od zasady wynikającej z art. 34 ust. 1 tej ustawy, który wprowadza ogólną kompetencję starosty do reprezentowania powiatu na zewnątrz.
Minister zaznaczył, że co do zasady oświadczenia woli w sprawach majątkowych powiatu winny być zatem składane przez dwóch członków zarządu lub przez członka zarządu i upoważnioną przez zarząd osobę. Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej wprowadza w treści art. 11 ust. 9 od tej zasady jednak wyjątek, zgodnie z którym w określonych sytuacjach oświadczenia woli w imieniu powiatu mogą i powinny być składane przez starostę. Zatem zgodnie z ww. przepisem w przypadku zaprzestania spełniania przez organizację pozarządową warunku o którym mowa w art. 11d: 1) ust. 2 pkt 2 lub ust, 3 pkt 2, lub ust. 4 pkt 2 - starosta nie zawiera umowy z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją ze skutkiem natychmiastowym; 2) ust. 2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3 - starosta nie zawiera umowy z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Z przepisów tych w ocenie Ministra wprost wynika kompetencja starosty do niezawarcia z wybraną organizacja umowy lub rozwiązania z nią umowy. Przepis ten stanowi zatem lex specialis do regulacji zawartej w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Wynika z niego, że rozwiązanie umowy z organizacją pozarządową z przyczyn, o których mowa w art. 11 ust. 9 ustawy winno nastąpić przez starostę, a nie w sposób określony w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.
Minister wyjaśnił również, że w przypadku kwestionowania przez Fundację skuteczności złożenia przez danego starostę oświadczenia o rozwiązaniu umowy, winna ona wystąpić do sądu powszechnego z powództwem, o którym mowa art. 189 k.p.c. Przepisy obowiązującego prawa nie upoważniają bowiem Wojewody do badania w toku rozpatrywania wniosku o wpis skuteczności rozwiązania przez starostę z organizacją pozarządową umowy na realizację zadania publicznego. Tego typu sprawa ma bowiem charakter cywilny zastrzeżony do właściwości sądów powszechnych.
Podsumowując Minister stwierdził, że wobec Fundacji wystąpiły w 2019 r. sytuacje, w których starostowie rozwiązali z nią umowy na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Wystąpienie choć jednej takiej sytuacji skutkuje - zgodnie z art. 11d ust. 5 w związku z art. 11d ust. 7 ustawy - obowiązkiem wydania przez odpowiedniego wojewodę decyzji o odmowie wpisu na listę. Ponadto wobec Fundacji wystąpiły również sytuacje wskazujące na brak gwarancji należytego wykonywania zadań określonych w powołanej ustawie, co w świetle art. 11 d ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi przesłankę skutkującą odmową wpisu na listę.
W skardze na decyzję Ministra z dnia [...] czerwca 2020 r. Fundacja, wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Wojewody. Jednocześnie wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie miesięcznym wskazując jej rozstrzygnięcie poprzez wpisanie jej na prowadzoną przez Wojewodę listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na obszarze województwa [...] punktów udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art.11d ust. 5 i ust. 7 oraz ust. 2 pkt. 3 i ust. 3 pkt. 3 ustawy poprzez:
a) błędne uznanie, że w przypadku skarżącej zachodzi przeszkoda (przesłanka negatywna) do wydania decyzji o wpisaniu jej na listę Wojewody, o której mowa w art. 11d ust. 5 ustawy,
b) błędne uznanie, że w przypadku skarżącej nie zachodzi warunek (przesłanka pozytywna) do wydania decyzji o wpisaniu jej na listę Wojewody, o której mowa w przepisie art. 11d ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy,
podczas gdy należyta i wszechstronna ocena materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącej, prowadzi do stwierdzenia spełnienia przez nią warunków (przesłanek pozytywnych) oraz braku przeszkód (przesłanek negatywnych) do wydania decyzji zgodnej z jej wnioskiem o wpis na listę Wojewody;
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające w szczególności na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności na podstawie twierdzeń skarżącej, jak również nienależytej wykładni przepisów prawa oraz postanowień umownych, co doprowadziło do wydania decyzji dowolnej, obarczonej błędnymi i dowolnymi ustaleniami własnymi organu, uniemożliwiło ponadto skarżącej należytą realizację uprawnień oraz wykonania obowiązków w toku postępowania, jak również skutkuje nienależytym uzasadnieniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody;
3) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w szczególności poprzez odstąpienie bez żadnej przyczyny przez organ od treści wyznaczonej i podanej do publicznej wiadomości przez organ własnej praktyki rozstrzygania spraw związanych z zasadami reprezentacji powiatu przy zawieraniu i rozwiązywaniu umów zawartych na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, zaniechanie przeprowadzenie przez organ administracyjny postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i zaniechanie kierowania się przez organ administracyjny zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ dokonał błędnych ustaleń niezgodnych z treścią powszechnie obowiązujących przepisów prawa, czy treścią samych umów, a dotyczących braku możliwości wykonywania samodzielnie przez starostę uprawnień umownych lub ustawowych zastrzeżonych dla powiatu, co wynika wprost z przepisu art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym; wyłącznie wyjątkowego charakteru uprawnień starosty do działania we własnym imieniu w zakresie ważnych umów zawartych przez powiat w enumeratywnie określonych przypadkach, co wynika wprost z przepisu art. 11 ust. 9 ustawy; braku możliwości rozwiązania ważnych umów skarżącego z powiatami ze skutkiem natychmiastowym przez starostę działającego w imieniu własnym.
Zdaniem skarżącej przywoływane przez organ w treści zaskarżonej decyzji przepisy w żaden sposób nie upoważniają starosty do samodzielnego (jednoosobowego) reprezentowania powiatu przy składaniu oświadczeń woli w imieniu powiatu w sprawach majątkowych, takich jak zawarcie czy co do zasady rozwiązanie umów na wykonanie zadań publicznych za przekazaną dotację. Ewentualne jednoosobowe oświadczenia woli starosty w sprawach majątkowych powiatu jako jednostronne czynności prawne dokonane bez należytego umocowania należy uznać za nieważne z mocy prawa. To z kolei oznacza, że w przypadku skarżącej nie zachodzi przeszkoda, o której mowa w przepisie art. 11d ust. 5 ustawy, a już na pewno organ nie wykazał należycie, by mogła zachodzić.
Skarżąca nie zgodziła się także z oceną Ministra co do niespełnienia przez nią przesłanek pozytywnych. W ocenie skarżącej organ nie przeprowadził wyczerpującej wykładni pojęcia gwarancji należytego wykonania zadania. Tymczasem spełnienie warunku gwarancji należytego wykonania zadania następuje poprzez złożenie przez organizację pisemnego zobowiązania do zapewnienia realizacji zadania w sposób, o którym mowa w art 11d ust. 2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3 ustawy. Skarżąca zaś takie pisemne zobowiązanie złożyła z pismem inicjującym postępowanie przed Wojewodą.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...] listopada 2019 r. o odmowie wpisu skarżącej Fundacji na prowadzoną przez Wojewodę listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na obszarze województwa [...] punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej. Przy czym utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Minister wskazał dodatkowo, że poza wystąpieniem w sprawie jednej z przesłanek negatywnych, Fundacja nie spełniała przesłanki pozytywnej w postaci gwarancji należytego wykonania zadania.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy orzekające organy prawidłowo oceniły spełnienie przez skarżącą Fundację przewidzianych przez ustawę z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz.U. z 2019 r. poz. 294; dalej: "ustawa") warunków do uzyskania takiego wpisu (tj. istnienia przesłanek pozytywnych i braku wystąpienia przesłanek negatywnych).
Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do omawianej problematyki jest ww. ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Celem wejścia w życie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej było zapewnienie dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej osobom jej potrzebującymi, których co do zasady nie stać na poradę prawnika w ramach prowadzonej przez niego prywatnej praktyki. Początkowo nieodpłatna pomoc prawna adresowana była do wąskiej grupy osób. Kolejne nowelizacje ustawy poszerzyły krąg beneficjentów pomocy, jak również rozszerzyły samą jej formę – wprowadzono nieodpłatne poradnictwo obywatelskie oraz nieodpłatną mediację. Dopuszczono możliwość, aby każdy, kto złoży oświadczenie o konieczności skorzystania z takiej pomocy, mógł uzyskać wsparcie w punktach stacjonarnych. Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej znowelizowana została także w czasie pandemii. Zmiany zostały wprowadzone ustawą o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (szerzej zob. A.S. Bartnik, K.J. Kowalska, A. Krysztofowicz, Nieodpłatna pomoc prawna online w czasach epidemii, LEX/el). Ustawa określa zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, a także zasady realizacji zadań z zakresu edukacji prawnej.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 11d ust. 1-5 oraz ust. 7 ustawy. Zgodnie z art. 11 d ust. 1- 5 ustawy:
"1. Wojewoda prowadzi listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze województwa.
2. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:
1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem poradnictwa obywatelskiego;
2) posiada umowę zawartą z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub osobą, o której mowa w art. 11 ust. 3 pkt 2, oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust. 6;
3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:
a) poufności w związku z udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej i jej dokumentowaniem,
b) profesjonalnego i rzetelnego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,
c) przestrzegania zasad etyki przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;
4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej.
3. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:
1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się ze świadczeniem poradnictwa obywatelskiego, nabyte w okresie pięciu lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, lub co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa;
2) posiada umowę zawartą z doradcą oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust. 6;
3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:
a) poufności w związku ze świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i jego dokumentowaniem,
b) profesjonalnego i rzetelnego świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,
c) przestrzegania zasad etyki przy świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;
4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości świadczonego nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
4. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie prowadzenia nieodpłatnej mediacji, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:
1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z prowadzeniem mediacji;
2) posiada umowy zawarte z co najmniej trzema mediatorami, o których mowa w art. 4a ust. 6;
3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:
a) poufności w związku z prowadzeniem nieodpłatnej mediacji i jej dokumentowaniem,
b) profesjonalnego i rzetelnego prowadzenia nieodpłatnej mediacji,
c) przestrzegania zasad etyki przy prowadzeniu nieodpłatnej mediacji, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;
4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości prowadzonej nieodpłatnej mediacji.
5. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, nie mogą ubiegać się organizacja pozarządowa, która w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 6, nie rozliczyła się z dotacji przyznanej na wykonanie zadania publicznego lub wykorzystała dotację niezgodnie z celem jej przyznania, jak również ta organizacja pozarządowa, z którą starosta rozwiązał umowę. Termin dwóch lat biegnie od dnia rozliczenia się z dotacji i zwrotu nienależnych środków wraz z odsetkami albo rozwiązania umowy".
Zgodnie zaś z art. 11d ust. 7 ustawy: "Odmowa wpisu na listę, o której mowa w ust. 1, organizacji pozarządowej, która nie spełnia warunków określonych w ust. 2-5, następuje w drodze decyzji".
Dokonując pewnego uproszczenia wskazanych przepisów ustawy, można przyjąć, że ustawa określa przesłanki, jakie organizacja pozarządowa powinna spełnić, aby wojewoda mógł wpisać ją na listę uprawnionych do prowadzenia punktów w określonym zakresie na obszarze danego województwa. Przesłanki te można podzielić na pozytywne i negatywne:
a) art. 11 d ust. 2-3 ustawy zawiera przesłanki pozytywne, które powinna spełnić organizacja pozarządowa starająca się o wpis na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na obszarze danego województwa punktów udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,
b) art. 11 d ust. 5 ustawy zawiera przesłankę negatywną, której wystąpienie uniemożliwia wpisanie organizacji pozarządowej na prowadzoną przez wojewodę listę.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do przesłanki negatywnej (rozwiązania przez Starostę umowy ze skarżącą), której wystąpienie zgodnie stwierdziły organy obu instancji należy zauważyć, że wynika ona wprost z oświadczeń o rozwiązaniu umowy z Fundacją złożonych przez Starostę [...] , Starostę [...] , Starostę [...], Starostę [...]oraz Starostę [...]. We wskazanych powiatach doszło do rozwiązania umów z Fundacją ze skutkiem natychmiastowym. Fundacja jest więc organizacją pozarządową, co do której wystąpiły sytuacje, kiedy starosta rozwiązał umowę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku (o którym mowa w art. 11d ust. 6 ustawy).
Podkreślenia wymaga, że art. 11d ust. 5 ustawy przewiduje bezwzględną negatywną przesłankę dla odmowy wpisu organizacji pozarządowej na odpowiednią listę. W art. 11d ust. 5 ustawy ustawodawca wskazał bowiem przeszkody dla dokonania wpisu na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz nieodpłatnej mediacji, określając przesłanki negatywne dla dokonania wpisu. Z art. 11d ust. 5 ustawy wynika, że jednym z powodów stanowiących podstawę do odmowy wpisu organizacji pozarządowej na listę podmiotów uprawnionych do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz nieodpłatnej mediacji jest rozwiązanie umowy z tą organizacją przez starostę w okresie 2 lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis. Z przepisu tego wynika zatem, że rozwiązanie w ciągu 2 lat z organizacją pozarządową przez jakiegokolwiek ze starostów umowy stanowi bezwarunkową przesłankę odmowy wpisu na listę organizacji. Przepis nie stawia przy tym ograniczeń w zakresie ilości rozwiązanych umów, powodów tego rozwiązania, wagi przyczyn, które ten skutek wywołały. Nie stawia też ograniczeń terytorialnych ani takich, które odnosiłyby się do przedmiotu umowy (nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie czy też nieodpłatna mediacja). Innymi słowy, wystąpienie jakiegokolwiek przypadku rozwiązania przez starostę umowy mającej za przedmiot realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, czy też nieodpłatnej mediacji stanowi obligatoryjną przesłankę dla wojewody do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wpisu na każdą z prowadzonych list (listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego czy też nieodpłatnej mediacji), o jaką ubiega się zainteresowana organizacja. Wojewodzie nie pozostawiono zatem uznania co do wpisu lub nie danej organizacji, jeśli w ciągu 2 lat poprzedzających złożenie wniosku zaszedł wobec niej jakikolwiek przypadek rozwiązania umowy przez starostę.
Zasadnie przyjął Minister Sprawiedliwości, że wobec Fundacji wystąpiły sytuacje rozwiązania umowy, gdyż w przypadku Starostwa Powiatowego w [...] oświadczeniem z [...] marca 2019 r. Starosta [...] rozwiązał umowę z 14 grudnia 2018 r. ze skutkiem natychmiastowym. Jako przyczynę rozwiązania umowy wskazano brak realizacji zadania publicznego dotyczącego prowadzenia punktu świadczenia poradnictwa obywatelskiego w lokalu znajdującym się w budynku Urzędu Miasta w [...] . Wskazano również, że, pomimo wezwania, nie została złożona przez Fundację karta czasu pracy potwierdzająca realizację zadania. W § 14 ust. 1 pkt 2 umowy z 14 grudnia 2018 r. postanowiono, że umowa może być rozwiązana przez Powiat ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieterminowego oraz nienależytego wykonywania umowy, w szczególności zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego zadania publicznego.
Skarżąca kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione w zaskarżonej decyzji w zakresie rozwiązania umowy przez Starostę [...] argumentując, że mogła skutecznie złożyć oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy na realizację zadania publicznego, bowiem przed złożeniem tego oświadczenia nie otrzymała kwoty całej dotacji. Te twierdzenia skarżącej nie są zasadne. Niemożność skorzystania przez Fundację z uprawnienia do złożenia przedmiotowego oświadczenia wynikała wprost z § 13 umowy łączącej Fundację z powiatem [...] . Stosownie do treści tego postanowienia umownego, Fundacja mogła odstąpić od umowy w przypadku uprawdopodobnienia trudności w obsadzaniu dyżurów w zakresie poradnictwa obywatelskiego, nie później niż do dnia przekazania dotacji. Pierwsza transza dotacji została przekazana na rachunek Fundacji w dniu 9 stycznia 2019 r. czyli przed datą złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy (data z pisma obejmującego 16 stycznia 2019 r.). Przy uwzględnieniu okoliczności, że dotacja jest przekazywana w transzach miesięcznych, za zasadne należało uznać stanowisko Starostwa w [...] zaprezentowane w piśmie z dnia 5 lutego 2019 r., że złożenie przez Fundację oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy po przekazaniu pierwszej transzy dotacji nie jest skuteczne.
Umowę w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego rozwiązał ze skarżącą również Starosta [...] . W tym przypadku podstawą rozwiązania umowy było działanie niezgodne z § 3 ust. 3 umowy, czyli świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez osobę nie wskazaną w ofercie, a zarazem nie posiadającą kwalifikacji wymaganych ustawą.
Również argumentacja Fundacji dotycząca rozwiązania z nią umowy przez starostwo gorlickie nie zasługuje na uwzględnienie. Oświadczenie woli w przedmiocie rozwiązania umowy z Fundacją w imieniu Starosty [...] złożył wicestarosta jako osoba upoważniona podczas jego nieobecności. Skierowane następnie do Wojewody [...]pismo z dnia [...]stycznia 2019 r., zawierało dodatkowe oświadczenie wiedzy jak i woli, w którym Starosta [...], potwierdzał wolę zachowania skuteczności złożonego przez wicestarostę oświadczenia. W treści tego pisma starosta nie kwestionuje faktu rozwiązania tej umowy, co więcej wskazuje powód rozwiązania umowy zawartej z Fundacją. Doszło zatem, co najmniej do potwierdzenia czynności prawnej przez właściwy organ.
Zasadnie przyjął więc Minister Sprawiedliwości, że wobec Fundacji wystąpiły sytuacje rozwiązania umowy. Zgodzić się należy z Ministrem również co do tego, że chybiony jest zarzut skarżącej o nieważności złożonego oświadczenia przez Starostę. Skarżąca stoi na stanowisku, że przepisy w żaden sposób nie upoważniają starosty do samodzielnego (jednoosobowego) reprezentowania powiatu przy składaniu oświadczeń woli w imieniu powiatu w sprawach majątkowych, takich jak zawarcie czy rozwiązanie umów na wykonanie zadań publicznych za przekazaną dotację.
Sąd tej oceny nie podziela. Wyjaśnić w związku z tym należy, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 511 ze zm.; dalej: "ustawa o samorządzie powiatowym") - oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd. Zgodnie zaś z ust. 3 jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata powiatu lub osoby przez niego upoważnionej. Organem upoważnionym do reprezentowania powiatu, a więc składania za niego oświadczeń woli, jest zarząd. W doktrynie wskazuje się, że nie można mylić prawa do reprezentacji powiatu z uprawnieniem wynikającym z ww. przepisu do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych. Jest to bowiem wyjątek od zasady wyrażonej w art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, w myśl której organem wykonawczym jest zarząd in corpore, a także od zasady wynikającej z art. 34 ust. 1 tej ustawy, który wprowadza ogólną kompetencję starosty do reprezentowania powiatu na zewnątrz. Stosunek tej zasady do unormowania z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie jest jasny i może powodować rozbieżności interpretacyjne, w szczególności jeśli się zważy na odmienne uregulowania kwestii reprezentacji innych jednostek samorządu terytorialnego (gminnego i wojewódzkiego). W tej sytuacji wydaje się za uprawnione przyjęcie poglądu, że pojęcie "reprezentacja" w ujęciu ustawy ustrojowej, jaką jest ustawa o samorządzie powiatowym, używane jest w znaczeniu oderwanym od składania oświadczeń woli w stosunkach cywilnoprawnych i odnosi się do dokonywania czynności publicznoprawnych w stosunku z organami administracji rządowej i samorządowej.
Co do zasady oświadczenia woli w sprawach majątkowych powiatu powinny być składane przez dwóch członków zarządu lub przez członka zarządu i upoważnioną przez zarząd osobę. Ustawa wprowadza od tej zasady jednak wyjątek. Wskazuje ona bowiem, że w określonych sytuacjach oświadczenia woli w imieniu powiatu mogą i powinny, być składane przez Starostę. I tak, zgodnie z art. 11 ust. 9 ustawy w przypadku zaprzestania spełniania warunku, o którym mowa w art. lid: 1) ust. 2 pkt 2 lub ust. 3 pkt 2, lub ust. 4 pkt 2 - starosta nie zawiera umowy z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją ze skutkiem natychmiastowym; 2) ust. 2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3 - starosta nie zawiera umowy z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Przepis ten stanowi lex specialis do regulacji zawartej w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Wynika z niego, że rozwiązanie umowy z organizacją pozarządową z przyczyn, o których mowa w art. 11 ust. 9 ustawy powinno nastąpić przez Starostę, a nie w sposób określony w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.
W ocenie Sądu, brak jest zatem podstaw do uznania wadliwości oświadczenia Starosty [...] o rozwiązaniu umowy z Fundacją. Bez znaczenia przy tym pozostaje podanie, jako podstawy złożenia oświadczenia, konkretnych postanowień umowy. Uprawnienie takie dla Starosty wynika bowiem z ustawy, a nie z treści stosunku cywilnoprawnego pomiędzy Powiatem a Fundacją. Fundacja nie realizowała zadania publicznego dotyczącego prowadzenia punktu świadczenia poradnictwa obywatelskiego.
W przypadku kwestionowana przez Fundację skuteczności złożenia oświadczenia przez Starostę powinna ona wystąpić do sądu powszechnego z powództwem, o którym mowa art. 189 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1460 ze zm. dalej: "k.p.c."). Przepisy obowiązującego prawa nie upoważniają wojewody do badania, w toku rozpatrywania wniosku o wpis, zasadności rozwiązania przez starostę z organizacją pozarządową umowy na realizację zadania publicznego. Sam fakt rozwiązania umowy z Fundacją przez starostę stanowi negatywną przesłankę wpisu tej organizacji na listę, o której mowa w art. 11d ust. 1 ustawy.
W obecnym stanie prawnym organom administracyjnym ani sądom administracyjnym nie przysługuje ustawowa kompetencja do samodzielnego kwestionowania ważności czynności prawnych dokonywanych na gruncie prawa cywilnego. Brak jest bowiem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który tym podmiotom przyznawałby wyraźnie kompetencję w tym zakresie. Zatem dokonywanie takiej oceny, a następnie formułowanie wiążących dla stron skutków prawnych, należy uznać za wydane z naruszeniem art. 58 k.c. Ustalenie nieważności czynności prawnej wymaga wydania wyroku ustalającego w trybie art. 189 k.p.c. przez sąd powszechny lub też sąd powszechny władny jest ustalić nieważność umowy w ramach innego postępowania cywilnego (np. o zapłatę). Do takich ustaleń nie jest natomiast władny organ administracji w ramach swoich kompetencji. Dopóki sąd powszechny działając w ramach swojej kognicji nie orzeknie inaczej, należy przyjąć, iż dana czynność prawna jest ważna. Nie ma podstaw, by czynić inne założenie (por. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 138/15).
Z uwagi na rozwiązanie umowy przez Starostę [...] zasadny jest wniosek, że spełniła się przesłanka negatywna, o której mowa w art. 11d ust. 5 ustawy.
Wskazać należy, że podobne konsekwencje ma rozwiązanie umowy z Fundacją przez Starostę [...] (Fundacja nie skierowała do realizacji umowy osób uprawnionych do świadczenia poradnictwa obywatelskiego);
Podsumowując przyjąć należy, że nie ulega żadnej wątpliwości fakt, iż wobec Fundacji wystąpiły sytuacje, że starostowie rozwiązali z nią umowy na prowadzenie punktów świadczenia poradnictwa obywatelskiego. Wystąpienie choć jednej takiej sytuacji skutkuje - zgodnie z art. 11d ust. 5 w związku z art. 11d ust. 7 ustawy - obowiązkiem wydania przez odpowiedniego wojewodę decyzji o odmowie wpisu na listę.
Odnosząc się natomiast do kwestii przesłanek pozytywnych, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że Fundacja spełniła część tych przesłanek określonych w art. 11d ust. 2 ustawy. Załączyła bowiem do wniosku:
- dokumenty potwierdzające spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 w postaci licznych referencji udzielonych przez jednostki samorządów terytorialnych;
- zaświadczenia jednostek samorządów terytorialnych o rozliczeniu się z przyznanej dotacji na wykonanie powierzonych zdań;
- listę adwokatów, radców prawnych, z którymi zawarła umowy o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej;
- dokumenty opisujące standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej.
W ocenie Sądu, zasadnie jednak Minister Sprawiedliwości uznał (czego nie dostrzegł Wojewoda), że Fundacja nie spełniała przesłanek pozytywnych, o których mowa w art. 11d ust. 2 pkt 3 ustawy (tj. gwarancji należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia: poufności w związku z udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej i jej dokumentowaniem, profesjonalnego i rzetelnego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, przestrzegania zasad etyki przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów).
Wbrew zarzutom skargi ocenę Ministra dotyczącą "gwarancji należytego wykonania zadań" przez Fundację należało uznać za prawidłową. Nie jest bowiem tak, jak zdaje się rozumieć skarżąca spełnienie warunku gwarancji, że wystarczające jest złożenie pisemnego zobowiązania do zapewnienia realizacji zadania w sposób, o którym mowa w art. 11d ust. 2 pkt 3 ustawy, bez możliwości oceny jak ta realizacja przebiega. Skarżąca błędnie utożsamia gwarancję należytego wykonania zobowiązania wyłącznie z pisemnym zobowiązaniem się do zapewnienia realizacji zadania. Nie sposób, zdaniem Sądu opierać się wyłącznie na gołosłownym zapewnieniu podmiotu zainteresowanego konkretnym rozstrzygnięciem wbrew dowodom wykazującym jego nieprawdziwość.
W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy wskazał, że obowiązek złożenia przez daną organizację wymienionych w ustawie dokumentów służy zapewnieniu, że organizacja pozarządowa wykona zadanie publiczne w sposób niezakłócony i profesjonalny. Organ zawierający z daną organizacją umowę na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego musi mieć pewność, że wykonawca zawrze umowę, będzie ją wykonywać rzetelnie, posługując się odpowiednio wykwalifikowanymi osobami. Sporządzi wymaganą dokumentację oraz prawidłowo rozliczy się z pobranych środków (udzielonej na ten cel dotacji). W celu dokonania tej oceny należy uwzględnić złożone przez organizację dokumenty (opinie, rekomendacje, referencje) a także uwzględnić wszelkie dostępne informacje o świadczeniu na rzecz powiatów usług. Rezultatem takiej analizy być powinno jednoznaczne (graniczące z pewnością) przekonanie organu, że dana organizacja:
- będzie w stanie wywiązywać się ze wszystkich nałożonych ustawą obowiązków,
- w wyniku realizacji tych działań usługa nieodpłatnej pomocy lub nieodpłatnego poradnictwa zostanie wykonana od początku do końca, tak jak do tego zobowiązał się jej wykonawca,
- wykonanie to będzie prawidłowe i zgodne z najwyższymi standardami,
- wykonanie obowiązki zostaną starannie udokumentowane i rozliczone.
Jednym z głównych celów ustawy jest nieprzerwane zapewnienie udzielania przez wykwalifikowane podmioty nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. W tym celu, w art. 11 ust. 12 ustawy zawarto regulację, zgodnie z którą w przypadku gdy: 1) do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby powierzenie prowadzenia punktu nie zostanie wyłoniona organizacja pozarządowa do jego prowadzenia, 2) starosta nie zawrze umowy z organizacją pozarządową albo rozwiąże umowę - stosuje się art. 10 ust. 2. Przepis ten stanowi, że w przypadku niezawarcia porozumienia do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby to porozumienia, starosta przekazuje dziekanom informacje w zakresie określonym w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, d oraz e albo ust. 3. Na podstawie tych informacji dziekan okręgowej rady adwokackiej lub dziekan okręgowej izby radców prawnych wskazuje odpowiednio adwokatów lub radców prawnych, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.
Zgodzić się należy z oceną Ministra, że Fundacja przystąpiła do konkursu na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego mając świadomość, że realizacja zadania za pomocą osób posiadających odpowiednie kwalifikacje może być utrudniona lub całkowicie niemożliwa. Zgodzić się również należy, że o ile zarzut ten dotyczył sposobu dotychczasowej realizacji zadań z zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, to nie budzi wątpliwości, że oceny działań podmiotu należy dokonywać bez podziału na poszczególne dziedziny. Bezsporne natomiast jest, że Fundacja nie dysponowała odpowiednią ilością osób uprawnionych do prowadzenia poradnictwa obywatelskiego, czego wyrazem były inicjowane przez nią, po zawarciu szeregu umów ze starostami, odstąpienia od podpisanych umów bądź niepodpisywanie takich umów. Brak przewidzenia konieczności zapewnienia odpowiednio wykwalifikowanej kadry skutkowało koniecznością odstąpienia przez Fundację od umów o prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w opisanych w decyzji Wojewody kilkunastu powiatach. W kolejnych powiatach ze względu na brak realizacji usługi nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez doradców posiadających kwalifikacje wymagane przez ustawę doszło do rozwiązania umowy o prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez starostę. Taka sytuacja miała miejsce w powiecie [...] . Możliwość skorzystania przez Starostę [...] z uprawnienia do złożenia oświadczenia o rozwiązaniu umowy wynikała wprost z § 15 ust. 1 umowy łączącej Fundację z powiatem.
Przepis § 15 ust. 1 umowy zawartej pomiędzy powiatem koszalińskim, a Fundacją przewidywał możliwość jej zmiany lub składania oświadczeń woli z nią związanych w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy, złożone przez Starostę [...] , trafiło do Fundacji, która zapoznała się z jego treścią, nie kwestionowała go w jakikolwiek sposób, a także przyjęła je do realizacji, o czym świadczy fakt wycofania przez Fundację w dniu 28 stycznia 2019 r. z punktu nieodpłatnej pomocy prawnej radcy prawnego, który pełnił dyżur w jej imieniu oraz fakt braku jakichkolwiek postępowań wyjaśniających lub sądowych wytoczonych z inicjatywy Fundacji w powyższej kwestii. Starosta mógł więc odstąpić od umowy w przypadku uprawdopodobnienia trudności w obsadzaniu dyżurów w zakresie poradnictwa obywatelskiego. Podobna sytuacjach miała miejsce w Starostwie [...]. Podstawą rozwiązania tej umowy było świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez osobę niewskazaną w ofercie oraz nie posiadającą kwalifikacji wymaganych ustawą. Ponadto, w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2019 r. stwierdzono brak obsadzenia punktów w [...] i [...]. Tym samym uznano, że umowa jest wykonywana nienależycie.
Przykładami, że skarżąca z własnej woli rezygnowała z realizacji umów zdając sobie sprawę z tego, że nie dysponuje kadrą pozwalającą na wykonanie zobowiązań są powiaty [...] , [...],[...],[...],[...] , [...] , [...],[...],[...],[...],[...]oraz [...] . Dodatkowo w trzech powiatach tj. [...],[...]oraz [...]na podstawie aneksu do uprzednio zawartej umowy doszło do wykreślenia wszystkich zapisów dotyczących nieodpłatnego poradnictwa. W powiecie [...]nieodpłatne poradnictwo obywatelskie było świadczone przez osobę, która nie była doradcą i nie posiadała odpowiednich kwalifikacji, również w powiecie augustowskim nie było możliwości zapewnienia stabilnej obsady punku w części dotyczącej poradnictwa obywatelskiego.
Doszło również do sytuacji, w których Fundacja nie przystąpiła do zawarcia umów na świadczenie usług pomimo wyłonienia jej w otwartych konkursach ofert, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1570 i 284) na prowadzenia punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, nie informując powiatu o przyczynach. Sytuacja taka miała miejsce w powiecie [...] i [...].
Sąd podziela wnioski organu, że w wyniku zaistniałej sytuacji powiaty musiały podjąć odpowiednie czynności w celu zapewnienia obsługi tych punktów przez inne podmioty. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że odstąpienie przez Fundację od zawartych umów nie było sytuacją jednostkową. Fundacja, bez odpowiedniego oszacowania swoich możliwości należytego wykonania zadań w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, przystępowała do licznych konkursów. Było to działanie świadome i w pełni zależne od Fundacji. Taka praktyka skutkowała koniecznością zwrócenia się w odpowiednim trybie do innych podmiotów celem zapewnienia obsługi tych punktów, do tego czasu w punktach nie było świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. Zasadny jest więc wniosek, że Fundacja przystępując do konkursów mimo wiedzy, że nie posiada osób zdolnych do wykonywania zadania wprowadzała w błąd powiaty, w których ubiegała się o zawarcie umów.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że poza odstąpieniem przez Fundację od zawartych umów nastąpił szereg innych nieprawidłowości podczas ich wykonywania w kilku innych powiatach (szczegółowo opisanych w decyzji organu I instancji). Przykładowo można wskazać, że Fundacja:
- obsadzała dyżury w punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez prawników, którzy w tym czasie nie zdobyli jeszcze uprawnień w zakresie świadczenia poradnictwa obywatelskiego,
- nie zgłaszała nieobecności na dyżurach,
- nie była w stanie zapewnić stabilnego obsadzenia dyżurów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w związku z brakiem dopuszczenia współpracowników Fundacji do egzaminu na doradców obywatelskich, co skutkowało częściowym pełnieniem dyżurów przez radców prawnych i adwokatów nie posiadających zaświadczenia o ukończeniu kursu doradcy obywatelskiego,
- nie realizowała dyżurów w punktach zgodnie z harmonogramem działania punktu w Gminie [...] oraz w Gminie [...] w 2019 r, co polegało na niezrealizowaniu w miesiącach styczniu i lutym 2019 r. 48 godzin dyżurów w Gminie [...] oraz 66 godzin dyżurów w Gminie [...];
Zasadnie zatem Minister Sprawiedliwości przyjął, że działania i zaniechania Fundacji nie były incydentalne, których wystąpienie miało charakter przypadkowy i niezależny od Fundacji. Powodami niepodpisania umowy lub odstąpienia od niej był bowiem brak odpowiednio wykwalifikowanej kadry mogącej świadczyć poradnictwo obywatelskie. Taki powód wskazywała Fundacja inicjując odstąpienia od umów. W powiecie [...]Fundacja nie przystąpiła do zawarcia umowy na świadczenie usług, pomimo wyłonienia jej w otwartym konkursie. Zgodzić się należy z Ministrem, że ww. sytuacje nie były spowodowane przyczynami leżącymi po stronie powiatów, ale wynikały z niemającej potwierdzenia w faktach oceny przez skarżącą własnych możliwości kadrowych, formułowanej mimo braku odpowiedniej liczby wykwalifikowanych, spełniających wymagania ustawowe osób mogących wykonywać czynności doradztwa obywatelskiego. Fundacja bez odpowiedniego oszacowania swoich możliwości należytego wykonania zadań w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, przystępowała do licznych konkursów. Było to działanie świadome i zależne od Fundacji.
Sąd podziela stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że na podstawie opisanych w decyzji sytuacji zasadny jest wniosek, że Fundacja nie daje gwarancji należytego wykonania zadania z zakresu świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Działania Fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów mimo braku odpowiednich osób, które mogłyby wykonywać poradnictwo obywatelskie, a także przypadki kierowania takich osób do wykonywania zadania świadczą o wprowadzeniu odpowiednich starostów w błąd i o świadomym ubieganiu się o to zadanie mimo braku zdolności do jego wykonania. Spowodowało to zaburzenia w organizacji u poszczególnych starostów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w tym konieczność zwrócenia się w odpowiednim trybie do innych podmiotów celem zapewnienia obsługi tych punktów, w wyniku czego do tego czasu w punktach nie było świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.
Skarżąca podnosi, że od 2018 r. do złożenia wniosku o wpis na listę wojewody bez przerwy posiadała umowę z doradcą obywatelskim, umowę z adwokatem, radcą prawnym oraz z mediatorem tym samym spełniała wymóg, o którym mowa w przepisach art. 11 ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy. Pomija jednak fakt, że po rozpoczęciu realizacji zadania okazywało się, że nie posiada ona wystarczającej liczby wykwalifikowanych doradców obywatelskich, którzy byliby uprawnieni do świadczenia w jej imieniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Okoliczność ta stanowiła podstawę do rozwiązania przez starostów umów w trybie określonym w art. 11 ust. 9 pkt 2 ustawy. Powtórzyć raz jeszcze należy, że weryfikacja tego typu oświadczeń nie może ograniczać się wyłącznie do wymogów formalnych, ale powinna uwzględniać całokształt okoliczności sprawy. Jak słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę, nie można liczyć na to, że organizacja wygra 10 konkursów dysponując 2 doradcami, a następnie będzie z ich pomocą realizować zadania w 20 miejscach. Nie jest to w sposób oczywisty możliwe, pomimo spełnienia wymogu formalnego. Taki zaś model działania, jak wynika z akt sprawy, przyjęła Fundacja. Skarżąca w tych okolicznościach nie była w stanie wywiązywać się z podjętych zobowiązań.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zasadnie przyjął Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji, że wobec Fundacji wystąpiły sytuacje, w których starostowie rozwiązali z nią umowy na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Wystąpienie choć jednej takiej sytuacji skutkuje - zgodnie z art. 11d ust. 5 w związku z art. 11d ust. 7 ustawy - obowiązkiem wydania przez odpowiedniego wojewodę decyzji o odmowie wpisu na listę. Ponadto analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że wobec Fundacji wystąpiły również sytuacje wskazujące na brak gwarancji należytego wykonywania zadań określonych w powołanej ustawie, co w świetle art. 11 d ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi przesłankę skutkującą odmową wpisu na listę.
Stąd zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego należało uznać za niezasadne. Podobnie Sąd nie podzielił zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów postępowania (tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.).
W ocenie Sądu nie sposób dopatrzyć się uchybienia zasadzie praworządności sformułowanej w przepisach art. 6 i 7 k.p.a. Zarówno Wojewoda jak i Minister działali na podstawie przepisów prawa, dokonali właściwej subsumpcji przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego zgromadzono materiał dowodowy i umożliwiono stronie wypowiedzenie się w tym zakresie. Fundacja nie wskazała na żadne dodatkowe dowody, które nie zostały zgromadzone, a przyczyniłyby się do odmiennego rozstrzygnięcia. Organy wyczerpująco informowały stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. O możliwości wydania negatywnej decyzji Fundacja została przez Ministra odpowiednio uprzedzona w trybie art. 79a k.p.a.
W sprawie nie doszło do uchybienia zasadzie czynnego udziału stron w postępowaniu sformułowanej w art. 10 § 1 k.p.a. Zarówno Wojewoda jak i Minister umożliwili Fundacji składanie wniosków dowodowych, zapoznanie się z pełnym materiałem dowodowym, jak również odniesienie się do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
Z materiału dowodowego wynika zdaniem Sądu w sposób niewątpliwy, że wobec Fundacji zachodzi przesłanka negatywna i jednocześnie nie zachodzą przesłanki pozytywne określone w ustawie tj. nie daje ona gwarancji należytego wykonywania zadań wskazanych w ustawie.
Za nietrafny należało uznać także zarzut naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Treści zaprezentowane na stronie internetowej darmowapomocprawna.gov.pl stanowią bowiem jedynie niewiążące stanowisko, co do możliwości rozumienia i stosowania przedstawionych w nim przepisów prawnych.
Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.