VII SA/WA 1404/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-08-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęnakaz rozbiórkisamowola budowlanaprojekt budowlanydecyzja administracyjnakontrola sądowaWSAnieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą pozwolenia na budowę, uznając, że ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu stanowi przeszkodę do jego zatwierdzenia, nawet jeśli dotyczy tylko fragmentu budynku.

Skarżąca A.W.-T. wniosła o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, jednak organ odmówił, powołując się na ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku (konstrukcji dachu). Skarżąca argumentowała, że nakaz dotyczy tylko części obiektu, a nie całości, i nie powinien stanowić przeszkody. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że istnienie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu, nawet jeśli nie dotyczy całości, uniemożliwia wydanie pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi A.W.-T. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Pierwotne pozwolenie na budowę zostało uchylone wyrokiem WSA, a skarga kasacyjna inwestora oddalona przez NSA. Następnie Starosta odmówił wydania nowego pozwolenia, powołując się na art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ istniała ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę części budynku (konstrukcji dachu nad I. piętrem), wykonanej po wstrzymaniu robót. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, twierdząc, że nakaz rozbiórki musi dotyczyć całego obiektu, a nie tylko jego części. Sąd administracyjny oddalił skargę. Stwierdził, że interpretacja przepisu dopuszcza odmowę pozwolenia na budowę, gdy na terenie znajduje się obiekt, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki, nawet jeśli dotyczy to tylko części obiektu. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest uporządkowanie stanu nieruchomości i uniknięcie legalizacji samowoli budowlanej. Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu, nawet jeśli nie została jeszcze wykonana, stanowi przeszkodę do wydania pozwolenia na budowę, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych również uznał za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego stanowi przeszkodę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nakaz dotyczy tylko części obiektu, a nie całości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego jest uporządkowanie stanu prawnego nieruchomości i zapobieganie legalizacji samowoli budowlanej. Istnienie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu, która nie została wykonana, uniemożliwia wydanie pozwolenia na budowę, gdyż mogłoby to doprowadzić do zalegalizowania samowoli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.b. art. 35 § ust. 5 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę następuje, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki (również części obiektu).

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § ust. 5 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 50a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 37 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

ustawa COVID-19 art. 15 § zzs4 ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego stanowi przeszkodę do wydania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Nakaz rozbiórki musi dotyczyć całego obiektu budowlanego, a nie tylko jego części. Samo istnienie w obrocie prawnym nakazu rozbiórki nie stanowi przeszkody do wydania pozwolenia na budowę. Organ nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego i nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Istotą tej regulacji jest doprowadzenie do uprzedniego usunięcia skutków wszelkiej samowoli budowlanej na terenie, którego dotyczyć miałaby nowa decyzja o pozwoleniu na budowę. Ratio legis normy zawartej w art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest takie, aby przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę niejako "uporządkować" stan nieruchomości, zwłaszcza poprzez wykonanie pozostających w obrocie prawnym nakazów rozbiórki. Pozwoli to uniknąć sytuacji, gdy poprzez wydanie pozwolenia na budowę nastąpi swego rodzaju "legalizacja" obiektu budowlanego, objętego wcześniej nakazem rozbiórki.

Skład orzekający

Elżbieta Granatowska

sprawozdawca

Mirosław Montowski

przewodniczący

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego w kontekście nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego i jego wpływu na możliwość uzyskania pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu, a inwestor ubiega się o pozwolenie na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i jej konsekwencji prawnych, a także interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla branży budowlanej i prawników.

Czy nakaz rozbiórki dachu blokuje pozwolenie na budowę całego domu? WSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1404/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Granatowska /sprawozdawca/
Mirosław Montowski /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 218/22 - Wyrok NSA z 2024-11-05
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 35 ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, Asesor WSA Elżbieta Granatowska ( spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A.W.– T. na decyzję W. M. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. W., od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...], odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, na terenie nieruchomości składającej się z działek nr ew. [...] i [...], położonej w m. J., gm. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2018 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla A. W. obejmującego: budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący na działkach nr ew. [...] i [...] położonej w miejscowości J.. W związku ze złożonym odwołaniem od tej decyzji, Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A. S., K. S., E. B. i B. B. na tę decyzję - wyrokiem z dnia 4 października 2019 r., VII SA/Wa 718/19 - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2020 r., II OSK 363/20, oddalił skargę kasacyjną A. W..
W związku z uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę przez sąd sprawa została ponownie rozpoznana przez organy architektoniczno-budowalne. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, na terenie nieruchomości składającej się z działek nr ew. [...] i [...] położonej w m. J., gm. [...].
Odwołanie od tej decyzji wniosła A. W..
Wojewoda [...] utrzymał w mocy tę decyzję, wskazując, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowalnej musi wypełnić obowiązki wynikające z art. 35 Prawa budowlanego, m.in. wyjaśnić, czy na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Jeśli taki obiekt istnieje, to zgodnie z art. 35 ust. 5 organ budowlany będzie zmuszony wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowalnego ustawodawca postanowił, że odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę może dotyczyć terenu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, na których znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Istotą tej regulacji jest doprowadzenie do uprzedniego usunięcia skutków wszelkiej samowoli budowlanej na terenie, którego dotyczyć miałaby nowa decyzja o pozwoleniu na budowę. Decyzja o nakazie rozbiórki, o której mowa w art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, musi być ostateczna, gdyż tylko ona wywołuje skutki prawne. Wojewoda wskazał, że art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego ma również zastosowanie, jeżeli na terenie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki w części. Może jednak zaistnieć sytuacja, w której inwestor będzie wnioskował o rozbudowę dużego obiektu budowlanego, do części którego orzeczono nakaz rozbiórki. Organ nie będzie mógł jednak odmówić udzielenia pozwolenia na budowę, opierając się na ww. przepisie, jeżeli rozbudowa tego obiektu nie będzie dotyczyła jego części, co do której orzeczono nakaz rozbiórki, rozbiórka w żaden sposób nie wpłynie na możliwość jego użytkowania, a także projekt zagospodarowania terenu załączony do wniosku o pozwolenie na rozbudowę nie będzie obejmował tej części obiektu.
Wojewoda ustalił, iż w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r. uchylająca w całości zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. i na podstawie art. 50a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.) nakazująca A. W.rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego usytuowanego na terenie działek nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości J., gmina [...], wykonanego po doręczeniu postanowienia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. o wstrzymaniu robót budowlanych, tj. rozbiórkę konstrukcji dachu nad I piętrem części mieszkalnej, wobec czego nie jest możliwe wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji innej treści, iż wynikająca z art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, tj. odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż samo wydanie nakazu rozbiórki nie stanowi przeszkody do wydania pozwolenia na budowę. Przeszkodą taką jest dopiero istnienie obiektu objętego decyzją rozbiórkową. Jeżeli nakaz rozbiórki zostanie wykonany, to nie znajdzie zastosowania art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 marca 2018 r., II SA/Kr 188/18). Wobec powyższego Wojewoda [...], pismem z dnia 6 maja 2021 r., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z prośbą o przeprowadzenie kontroli w celu stwierdzenia, czy został wykonany nakaz nałożony decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r. Organ nadzoru budowlanego przy piśmie z dnia 10 maja 2021 r., wskazał, iż w przed sądem administracyjnym toczy się postępowanie w sprawie skargi na decyzję dotyczącą ww. rozbiórki. Jednocześnie organ nadzoru przekazał kserokopię postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1628/20, wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że wydanie przedmiotowego postanowienia wpływa jedynie na wykonalność tejże decyzji, a nie eliminuje jej z obrotu prawnego. Wobec czego należy uznać, iż ww. decyzja dotycząca rozbiórki jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., co uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Organ wskazał ponadto, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., VII SA/Wa 1628/20, oddalił skargę złożoną przez inwestora na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, iż w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. W., zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu przez organ II instancji całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności:
a. braku ustalenia rodzaju i zakresu prac objętych nakazem rozbiórki i brak analizy możliwości zakwalifikowania ich jako obiektu budowlanego, brak wyjaśnienia i zbadania rodzaju konstrukcji objętej nakazem rozbiórki i możliwości przypisania przesłanki, o której mowa w art. 35 ust. 5 pkt 3 w stanie faktycznym sprawy,
b. braku oceny materiału dowodowego oraz nieustosunkowaniu się do żadnego z podniesionych przez skarżącą zarzutów, brak analizy w zakresie nakazu dokonania rozbiórki konstrukcji dachu nad pierwszym piętrem części mieszkalnej, oraz pominięcie zarzutów, iż samo istnienie w obrocie prawnym nakazu rozbiórki nie stanowi przeszkody do wydania pozwolenia na budowę,
2. art. 104 § 1 k.p.a. poprzez podtrzymanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, podczas gdy nie istnieją przesłanki uprawniające organy do podjęcia takiego rozstrzygnięcia,
3. art. 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i podtrzymanie wydania decyzji odmownej w zakresie żądania skarżącej, pomimo braku podstawy prawnej do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie zasady praworządności,
II. przepisów prawa materialnego:
4. art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie go w sprawie przez organy obu instancji, podczas gdy przez nakaz rozbiórki obiektu budowlanego należy rozumieć nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jako całości, a nie części obejmującej jedynie konstrukcję dachu w zakresie wykonanym po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.
W skardze wniesiono o uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż pierwotnie rozpatrzona zgodnie z wnioskiem sprawa przez organy obu instancji dotyczy budynku, który jest zgodny z projektem, prawidłowo usytuowany względem sąsiednich działek budowlanych. Projekt był realizowany w zatwierdzonej przez organ formie.
Artykuł 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, na którym oparł się organ ponownie rozpatrujący sprawę stanowi, że nie można wydać pozytywnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, jeżeli na terenie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt budowlany, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki. A zatem, jak wynika z powyższego artykuł 35 ust. 5 Prawa budowlanego odnosi się jedynie do tych terenów, na których znajduje się obiekt budowlany, co do którego wydano ostateczną decyzję o jego rozbiórce (wyr. WSA w Warszawie z 19.5.2005 r., VII SA/Wa 1026/04). Chodzi zatem o taki stan, w którym istnieje obiekt budowlany oraz dotycząca go, wykonalna decyzja nakazująca jego rozbiórkę. Stanowisko takie zajął również NSA we Wrocławiu w wyroku z 3.9.2002 r. (II SA/Wr 1458/00).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia z dnia 22 maja 2020 r. (II OSK 2812/19) nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, to nakaz rozbiórki całości tego obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Zdaniem skarżącej, wykładnia literalna wskazanych wyżej przepisów nie pozwala na dowolną interpretację pojęcia "obiektu budowlanego" wskazanego w tym przepisie i na zrównywanie sytuacji odwołującej z sytuacją objętą jego dyspozycją.
Należy zauważyć, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wykonany zgodnie z decyzją Starosty Powiatowego w [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Istotnym jest, również, że - w oparciu o decyzje zatwierdzającą projekt - budynek został zrealizowany w ponad 90%. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, odmowa udzielenia pozwolenia na budowę na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego może mieć miejsce wówczas, gdy na terenie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Na terenie inwestycji nie znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
Ustawa prawo budowlane definiuje obiekt budowlany w art. 3 pkt 1 jako budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zdefiniowanie obiektu budowlanego w powyżej wskazany sposób sprawia, że część dachu (a dokładnie: konstrukcja dachu nad I. piętrem części mieszkalnej) nie może zostać objęta powyższą definicją, bowiem w żadnym przypadku nie stanowi samoistnego obiektu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki. Decyzja rozbiórkowa dotyczy części obiektu, a co za tym idzie taka sytuacja nie została objęta art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego, który jako norma zakazująca musi być interpretowany wąsko, na co zwrócił również organ II instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2021 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na wniosek A. W.. Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowego budynku, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Wyrokiem z dnia 4 października 2019 r., VII SA/Wa 728/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2020 r., II OSK 363/20, oddalił skargę kasacyjną inwestora.
Postępowanie o pozwolenie na budowę zostało ponownie wszczęte zawiadomieniem Starosty [...] z dnia 2 lutego 2021 r., zatem w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz.1333 ze zm.) obowiązujące w tej dacie. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia nieważności albo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1. Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje się również w przypadku zakończenia robót budowlanych. W tej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona przez sąd administracyjny, a roboty budowalne zostały rozpoczęte i z twierdzeń inwestora wynika, że budowa jest na etapie końcowym, zatem konieczne było przeprowadzenie postępowania o wydanie kolejnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organy architektoniczno-budowlane ustaliły, iż decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i na podstawie art. 50a Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego usytuowanego na terenie działek nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w m. J., wykonanego po doręczeniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2019 r. o wstrzymaniu robót budowlanych, tj. rozbiórkę konstrukcji dachu nad I. piętrem części mieszkalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., VII SA/Wa 1628/20, oddalił skargę inwestora na tę decyzję.
W związku z powyższym organy obu instancji, ponownie rozpoznając wniosek o pozwolenie na budowę, stanęły na stanowisku, iż w tej sprawie zachodzą przesłanki do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowalnego, ponieważ na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki. Kwestią sporną w tej sprawie jest czy podstawą do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jest to, że na działce inwestycyjnej znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki jedynie części tego obiektu. W literaturze wskazuje się, że oczywiste jest to, że art. 35 ust. 5 pkt 3 p.bud. ma również zastosowanie, jeżeli na terenie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki w części (zob. A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz i M. Wierzbowskiego, Lex/el. uwaga nr 13 do art. 35). W ocenie Sądu, jeżeli projekt zagospodarowania działki lub terenu załączony do wniosku o pozwolenie na rozbudowę obejmuje obiekt budowalny, którego część została już wykonana i jest objęta nakazem rozbiórki, to nie może dojść do sytuacji, w której organ architektoniczno-budowalny zalegalizuje tę część obiektu, wydając decyzję o zatwierdzeniu projektu budowalnego i udzieleniu pozwolenia na budowę, gdy jednocześnie w obrocie prawnym pozostaje decyzja o nakazie rozbiórki tej części obiektu. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 14 marca 2018 r., II SA/Kr 188/18 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) ratio legis normy zawartej w art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest takie, aby przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę niejako "uporządkować" stan nieruchomości, zwłaszcza poprzez wykonanie pozostających w obrocie prawnym nakazów rozbiórki. Pozwoli to uniknąć sytuacji, gdy poprzez wydanie pozwolenia na budowę nastąpi swego rodzaju "legalizacja" obiektu budowlanego, objętego wcześniej nakazem rozbiórki.
Zaprezentowana w skardze wykładnia art. 35 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, z której wynika, że nakaz rozbiórki musi dotyczyć całości obiektu budowlanego, a nie tylko jego części, jest błędna. Przepis ten stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki. Zdaniem Sądu, sformułowanie "w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki" nie oznacza, że decyzja o nakazie rozbiórki musi obejmować cały obiekt budowlany. Poza tym wskazana wyżej wykładnia funkcjonalna tego przepisu potwierdza taką jego interpretację.
Powołany w uzasadnieniu skargi fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2020 r., II OSK 2812/19, iż "nakaz rozbiórki obiektu budowalnego, to nakaz rozbiórki całości tego obiektu", nie stanowi argumentu mającego znaczenie dla interpretacji przesłanki z art. 35 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W wyroku tym Sąd wskazał jak należy rozumieć decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, stwierdzając, że jest to nakaz rozbiórki całości tego obiektu. W uzasadnieniu tego wyroku podkreślono: "Pozostawienie części obiektu budowlanego oznacza, że dokonano rozbiórki tylko części obiektu budowlanego. Możliwość rozbiórki jedynie części obiektu budowlanego, która to rozbiórka jest wynikiem nakazu wydanego przez organ nadzoru budowlanego, musi wynikać wprost z decyzji tego organu. Decyzja powinna określać, które elementy obiektu mają być rozebrane, a które pozostawione". W tej sprawie nie mamy do czynienia z nakazem rozbiórki obiektu budowlanego, lecz tylko jego części, co zostało wyraźnie wskazane w decyzji Mazowieckiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r. (rozbiórka konstrukcji dachu nad pierwszym piętrem części mieszkalnej). Zatem wskazany pogląd nie ma w tej sprawie zastosowania. W związku z powyższym, Sąd uznał za niezasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 35 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu, nietrafne są również zarzuty skargi naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie strony skarżącej, organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny rodzaju i zakresu prac objętych nakazem rozbiórki i czy prace te mogłyby być zakwalifikowane jako obiekt budowlany. Organ był związany w tym zakresie decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r., którą nakazano inwestorowi rozbiórkę konstrukcji dachu nad pierwszym piętrem części mieszkalnej, nie mógł więc czynić odrębnych ustaleń w tym zakresie. Poza tym oczywiste jest, że wskazana część budynku nie mogła być zakwalifikowana jako "obiekt budowalny", lecz nie miało to wpływu na prawidłowość podjętego przez organ rozstrzygnięcia.
Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do żadnego z podniesionych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów oraz pominięcie zarzutu, iż samo istnienie w obrocie prawnym nakazu rozbiórki nie stanowi przeszkody do wydania pozwolenia na budowę. Organ ustosunkował się do zarzutów skargi naruszenia prawa materialnego, przedstawiając swoją interpretację treści art. 35 ust. 5 pkt 3 Prawa budowlanego. W zakresie zarzutu, iż samo istnienie w obrocie prawnym nakazu rozbiórki nie stanowi przeszkody do wydania pozwolenia na budowę, organ przytoczył w całości pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 14 marca 2018 r., II SA/Kr 188/18, iż "samo wydanie nakazu rozbiórki nie stanowi przeszkody do wydania pozwolenia na budowę. Przeszkodą taką jest dopiero istnienie obiektu objętego decyzją rozbiórkową. Jeżeli nakaz rozbiórki zostanie wykonany, to nie znajdzie zastosowania art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane". Organ ustalił, iż ta część obiektu, której dotyczy nakaz rozbiórki nadal istnieje, gdyż przed sądem administracyjnym nadal toczy się postępowanie ze skargi inwestora na decyzję o nakazie rozbiórki obiektu we wskazanej części.
W związku z powyższym, Sąd uznał również za niezasadne zarzuty skargi naruszenia art. 104 § 1 i art. 6 k.p.a., kwestionujące utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, która w ocenie strony skarżącej została wydana bez podstawy prawnej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI