VII SA/WA 1396/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-08-28
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęfarma wiatrowaplan zagospodarowania przestrzennegodecyzja środowiskowapostępowanie administracyjneorgan odwoławczyskarżącyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki M. sp. z o.o. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę pozwolenia na budowę farmy wiatrowej, uznając, że brak prawomocnego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia zatwierdzenie projektu.

Spółka M. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy odmowę pozwolenia na budowę farmy wiatrowej. Głównym powodem odmowy było stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiło ocenę zgodności projektu budowlanego. Spółka zarzucała organom błędy proceduralne i merytoryczne, w tym brak wyłączenia organu i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów. Sąd oddalił skargę, uznając, że brak prawomocnego planu zagospodarowania przestrzennego stanowił nieusuwalną wadę wniosku, a zarzuty spółki nie mogły wpłynąć na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi M. sp. z o.o. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę farmy wiatrowej. Kluczowym problemem było stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiło organom ocenę zgodności projektu budowlanego z tym planem. Spółka podnosiła liczne zarzuty, w tym dotyczące braku bezstronności organu pierwszej instancji oraz nierozpatrzenia wszystkich kwestii merytorycznych przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego z mocą wsteczną stworzyło sytuację, w której nie można było ocenić zgodności projektu budowlanego z planem, a tym samym wniosek o pozwolenie na budowę zawierał nieusuwalną wadę. Sąd podkreślił, że lokalizacja elektrowni wiatrowych wymaga miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jego brak, wynikający z prawomocnego wyroku sądu, uniemożliwił dalsze procedowanie. Sąd odniósł się również do zarzutu wyłączenia organu, uznając go za niezasadny, oraz do kwestii nierozpatrzenia wszystkich zarzutów odwołania, stwierdzając, że nawet gdyby zostały one rozpatrzone inaczej, nie wpłynęłyby na ostateczne rozstrzygnięcie z powodu braku planu miejscowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności planu miejscowego z mocą wsteczną oznacza, że plan ten nie obowiązywał w dacie wydawania decyzji, co uniemożliwia ocenę zgodności projektu budowlanego z jego ustaleniami i stanowi nieusuwalną wadę wniosku o pozwolenie na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyeliminowanie planu miejscowego z obrotu prawnego z mocą wsteczną (ex tunc) powoduje, że nie można ocenić zgodności projektu budowlanego z jego ustaleniami. W przypadku elektrowni wiatrowych, które mogą być lokalizowane wyłącznie na podstawie planu miejscowego, brak takiego planu stanowi nieusuwalną przeszkodę w uzyskaniu pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy, a także z wymaganiami ochrony środowiska.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

u.i.w. art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

Lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pomocnicze

u.p.b. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub innymi przepisami, organ wzywa inwestora do uzupełnienia projektu.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania w przypadku wystąpienia zagadnienia wstępnego.

u.i.ś. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Definicja decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawomocnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia zatwierdzenie projektu budowlanego farmy wiatrowej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące braku bezstronności Starosty. Zarzuty dotyczące nierozpatrzenia wszystkich kwestii merytorycznych przez Wojewodę. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy stanowiącej akt prawa miejscowego (a takim aktem jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) wywołuje skutki od chwili podjęcia uchwały (ex tunc). Organ administracji publicznej wykonując zadania publiczne działa w imieniu państwa lub wspólnoty samorządowej, jest organem państwa lub organu wspólnoty samorządowej, któremu dla realizacji tych zadań przyznano określony zakres kompetencji. W przypadku, gdy w toku rozpatrywania wniosku inwestora o wydanie pozwolenia na budowę dochodzi do stwierdzenia nieważności uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, znika regulacja prawa, w ramach której organ, kierując się dyspozycją art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, może merytorycznie ocenić zgodność rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym z planem miejscowym.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Szymanowicz-Nowak

członek

Mirosław Montowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście braku planu zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w sprawach dotyczących elektrowni wiatrowych. Kwestie wyłączenia organu i zakresu kontroli sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego dla elektrowni wiatrowych. Interpretacja przepisów o wyłączeniu organu może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu energetyki odnawialnej i problemów proceduralnych związanych z planowaniem przestrzennym. Pokazuje, jak kluczowe jest posiadanie aktualnego planu zagospodarowania dla realizacji inwestycji.

Farma wiatrowa bez szans na budowę? Sąd wyjaśnia, dlaczego brak planu zagospodarowania przestrzennego to koniec marzeń inwestora.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1396/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Antas /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Szymanowicz-Nowak
Mirosław Montowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 361/20 - Wyrok NSA z 2022-11-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 35 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. sp. z o.o. z siedzibą w W. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r. nr [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla zamierzenia obejmującego Farmę Wiatrową [...] - etap IIC w zakresie budowy 6 elektrowni wiatrowych, dróg wewnętrznych (w tym placów serwisowych oraz zjazdów) i linii kablowych 30 kV ze światłowodem na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w obrębie K.; nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w obrębie S., gmina W.; nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w obrębie G., gm. M.; nr ew. [...] położonej w obrębie N. gm. N.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, Wojewoda [...] wyjaśnił, że inwestor M. sp. z o.o. 16 czerwca 2016 r. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o pozwolenie na budowę wskazanego wyżej zamierzenia obejmującego Farmę Wiatrową [...] - etap IIC. Starosta [...] zawiadomieniem z [...] lipca 2016 r. poinformował strony o toczącym się postępowaniu, a następnie postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji. W dniu 19 sierpnia 2016 r. pełnomocnik inwestora przekazał pismo, w którym ustosunkował się do ww. postanowienia.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewody [...] z [...] października 2016 r., Starosta [...] zawiesił prowadzone postępowanie uznając, że w sprawie pojawiło się zagadnienia wstępne mające związek z ustaleniem, że nieprawomocnym wyrokiem z 17 lutego 2016 r. sygn. IV SA/Wa 1880/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy i Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu Farmy Wiatrowej "[...]". W ocenie organu, rozpatrzenie wniosku inwestora jest uzależnione od uprzedniego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej złożonej od powyższego wyroku. Organ ustalił również, że nieprawomocnym wyrokiem z 13 grudnia 2016 r. sygn. IV SA/Wa 2433/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] września 2014 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z [...] kwietnia 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Na skutek skargi złożonej przez inwestora Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 9 sierpnia 2017 r. sygn. VII SA/W 2512/16, uchylił ww. postanowienia.
Mając na uwadze ocenę prawną zamieszczoną w ww. orzeczeniu, Starosta [...] pismem z 8 grudnia 2017 r. zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, a następnie decyzją z [...] stycznia 2018 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Farmy Wiatrowej [...] - etap IIC. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Starosta [...] powołał się na art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego stwierdzając, że inwestor nie wykonał nałożonego na niego postanowieniem z [...] lipca 2016 r. obowiązku określonego w punktach 2, 5, 6 i 13 dotyczącego:
- doprowadzenia do zgodności lokalizacji inwestycji określonej w projekcie budowlanym, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie działki nr ew. [...] obręb N., gm. N.;
- dołączenia projektu budowalnego spełniającego wymagania § 11 - 13 zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowalnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 ze zm.) w przypadku zastosowania projektu przeznaczonego do wielokrotnego zastosowania;
- sporządzenia projektu zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa budowalnego;
- wykazania, że poszczególne części (etapy) zamierzenia inwestycyjnego stanowią odrębną całość mogącą samodzielnie funkcjonować, zgodnie z przeznaczeniem w myśl art. 33 ust. 1 Prawa budowalnego.
M. sp. z o.o. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym Staroście [...] zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego:
1) art. 24 § 3 w zw. z art. 26 § 3 k.p.a. poprzez:
a) niewyłączenie się Starosty [...] od załatwienia sprawy pomimo wątpliwości inwestora co do bezstronności organu, uprawdopodobnionych przez stronę w toku postępowania administracyjnego w sprawie, a mianowicie: bezzasadnego zawieszenia postępowania skutkującego jego bezczynnością; opieszałego prowadzenia postępowania; nieuzasadnionego wezwania strony do uzupełnienia projektu budowlanego w trybie art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, nieuzasadnionego wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku (oświadczenia dot. pełnomocnictwa); kierowanie do strony pism nieprzewidzianych przez obowiązujące przepisy prawa i pozbawione podstawy prawnej, tj. pisma z dnia 11 grudnia 2017 r. zatytułowanego "Informacja" informującego o możliwości przedłożenia dodatkowych dowodów celem wykazania przesłanek określonych w art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961), a także pisma z 15 grudnia 2017 r., w którym organ zawarł rozważania prawne dotyczące adresu do doręczeń w toku postępowania administracyjnego w sytuacji reprezentowania strony przez pełnomocnika; publicznych wypowiedzi organu obrazujących jego negatywne nastawienie do inwestycji strony;
b) wydanie zaskarżonej decyzji przez organ podlegający wyłączeniu;
2) art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez bezzasadne wezwanie strony do uzupełnienia projektu budowalnego, pomimo że projekt ten był prawidłowy i spełnił wszystkie wymogi przepisów wprawa, w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowalnego;
3) art. 35 ust. 4 w zw. z art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowalnego w zw. z § 8 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia poprzez bezzasadne przyjęcie, że strona nie uzupełniła w sposób prawidłowy projektu budowalnego, tj. nie wykonała obowiązku wynikającego z postanowienia organu z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie nałożenia na stronę obowiązku usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego;
4) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności oraz pogłębienia zaufania strony do organów władzy publicznej;
5) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak ponownego zawiadomienia stron postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w sprawie, pomimo że organ po doręczenie stronie zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań podejmował dalsze czynności w sprawie;
6) art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej;
7) art. 3 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię pojęcia budowla i przyjęcie, że wieża wiatrowa spełnia definicję tego pojęcia, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez organ, że przedłożony projekt budowlany nie jest kompletny i zawiera wady.
W toku prowadzonego postępowania odwoławczego pismem z 26 lutego 2018 r. Starosta [...] przekazał organowi odwoławczemu informację, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 2016 r. sygn. IV SA/Wa 1880/14 stał się prawomocny wskutek oddalenia skargi kasacyjnej od niego przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 lutego 2018 r. sygn. II OSK 213/17.
Utrzymując w mocy decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r., Wojewoda [...] w decyzji z [...] kwietnia 2018 r. stwierdził, że stosownie do treści art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt lb, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Zasada dwuinstancyjności zawarta w art. 15 k.p.a. nakazuje organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie całej sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji, przy czym organ jest zobowiązany do oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejących w dacie wydawanej decyzji.
Wojewoda [...] zauważył, że nie ulega wątpliwości, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy i Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...] stanowiły podstawę rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym przedmiotowego zamierzenia budowlanego. Fakt wydania wyroku stwierdzającego nieważność zaskarżonego planu nie mógł być więc pominięty w toku postępowania odwoławczego prowadzonego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, które musi pozostawać zgodne z ustaleniami planu miejscowego, a w przypadku braku takiego planu z decyzją o warunkach zabudowy. Organ podkreślił, że wyrok stwierdzający nieważność uchwały rady gminy stanowiącej akt prawa miejscowego (a takim aktem jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) wywołuje skutki od chwili podjęcia uchwały (ex tunc). Po uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1880/14 zaistniała zatem sytuacja, w której przepisy planu miejscowego, którego nieważność stwierdzono ww. orzeczeniem, nie obowiązywały w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] stycznia 2018 r. Nie ulega wątpliwości, że w tej sytuacji zaskarżona decyzja organu I instancji odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Farmy Wiatrowej [...] - etap IIC, choć z innych względów niż to wskazał organ I instancji w uzasadnieniu, powinna zostać utrzymana w mocy.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego niewyłączenia się Starosty [...] od załatwienia sprawy, pomimo wątpliwości inwestora co do bezstronności organu, Wojewoda [...] uznał go za nieuzasadniony. Organ wskazał, ze przesłanki wyłączenia organu określa art. 25 k.p.a. Następstwem ich wystąpienia jest utrata właściwości organu do załatwienia sprawy i związana z tym dewolucja kompetencji, tj. przeniesienie jednostkowej właściwości w sprawie na organ wyższego stopnia określony zgodnie z regułą zawartą w art. 26 § 2 k.p.a. W kontrolowanej sprawie przesłanki te nie wystąpiły, inwestor zażądał bowiem wyłączenia Starosty [...] ze względu na "brak jego bezstronności" oraz negatywne nastawienie do inwestycji w sytuacji, gdy tak formułowane zarzuty nie mieszczą się w dyspozycji art. 25 § 1 k.p.a. Wymienione w art. 25 k.p.a. przesłanki wyłączenia organu są przesłankami wyczerpującymi, co oznacza, ze podstawą wyłączenia organu nie może być przepis art. 24 § 3 k.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ustosunkował się do pozostałych zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego w zakresie doprowadzenia projektu budowalnego do zgodności z przepisami Prawa budowlanego, ponieważ pozostają one bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z [...] kwietnia 2018 r. złożyła M. sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy merytorycznie i ograniczenie się do oparcia rozstrzygnięcia na ustaleniu faktu stwierdzenia nieważności planu miejscowego przez sąd administracyjny oraz poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania rozpoznawczego i oceny wszystkich zarzutów odwoławczych inwestora, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a., stanowiąc rażące naruszenie prawa;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] bez wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia warunków zabudowy;
3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego i art. 64 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] bez wcześniejszego wezwania inwestora do uzupełnienia braków dotyczących kwestii planistycznych;
4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie ustalenia zgodności lub sprzeczności projektu budowalnego z decyzją o warunkach zabudowy;
5. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co oprócz naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów było sprzeczne z naczelną zasadą postępowania dotyczącą jego prowadzenia w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej oraz naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez nieuczynienie zadość zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich świadomości i kultury prawnej;
6. naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9, art. 11 oraz art. 107 k.p.a. poprzez brak poprawnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji Wojewody [...].
W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że organ odwoławczy zaniechał w sprawie podjęcia niezbędnych czynności w kierunku oceny pełnego materiału dowodowego. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda nie przeprowadził prawidłowo postępowania rozpoznawczego, ograniczając swoje rozstrzygnięcie do zaledwie dwóch stwierdzeń: (i) braku podstaw do wyłączenia organu (Starosty [...]) oraz (ii) niemożności oceny zgodności zamierzenia z planem miejscowym w sposób określony w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wojewoda uznał, że w związku z eliminacją planu miejscowego nie można dokonać weryfikacji zgodności, nie rozważył jednakże, iż podstawą do stwierdzania takiej zgodności nie musi być jedynie plan. Przepis w sposób wyraźny wskazuje bowiem, że w razie braku postanowień planu miejscowego, podstawą do oceny zgodności jest decyzja o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy zaniechał wszczęcia procedury określonej w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego i art. 64 § 2 k.p.a. W opinii strony skarżącej, Wojewoda [...] powinien był zawiesić postępowanie do czasu uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o warunkach zabudowy. Ustalenie warunków zabudowy stanowi w tym przypadku zagadnienie wstępne, a co za tym idzie zaistniała w sprawie podstawa do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Spółka podkreśliła, że, co istotne, rozstrzygniecie Wojewody jest nieprawidłowe również z uwagi na brzmienie samego art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Stwierdzenie nieważności planu miejscowego, które prowadzi do eliminacji tego planu z systemu prawnego, może być co najwyżej przeszkodą w weryfikacji przesłanki wskazanej w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie podstawą do ostatecznego stwierdzenia takiej zgodności. Wskazany przepis wyraźnie traktuje o konieczności weryfikacji zgodności ustaleń, a nie o istnieniu właściwych przepisów planistycznych.
Spółka zauważyła, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego było całkowicie niezależne od działań i zaniechań inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 stycznia 2015 r. oddalił wniosek spółki o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy i Miasta W. z [...] grudnia 2011 r. Nr [...]. Stanowisko to w postanowieniu z 26 maja 2015 r. sygn. II OZ 473/15 podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie spółki, inwestor nie powinien ponosić negatywnych skutków zmian okoliczności prawnych. Tym bardziej, iż nieprawidłowe zawieszenie postępowania w sprawie trwające przeszło rok uniemożliwiło wydanie decyzji w trakcie, gdy plan miejscowy obowiązywał. Skarżąca spółka wskazała jednocześnie, że inwestor nie ma obecnie możliwości wystąpienia z nowym wnioskiem o udzielnie pozwolenia na budowę i jego szansa na uzyskanie pozwolenia została zaprzepaszczona w związku z rażącymi błędami organów obu instancji i nieuzasadnionym przedłużaniem postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z 11 kwietnia 2018 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa w stopniu nakazującym jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
Zasadniczym środkiem wchodzącym w skład systemu weryfikacji rozstrzygnięć wydawanych na drodze administracyjnej jest odwołanie (art. 127 § 1 k.p.a.). Stanowi ono zwyczajny środek zaskarżenia i służy do doprowadzenia do kontroli decyzji organu I instancji przez ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Ponowne rozpatrzenie sprawy polega na rozpatrzeniu przez organ odwoławczy sprawy na nowo w jej całokształcie, co oznacza, że uruchomienie postępowania odwoławczego poprzez złożenie przez stronę odwołania zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia całej sprawy administracyjnej powtórnie, w tym do ponownego zastosowania norm prawa materialnego, a nie jedynie do dokonania kontroli sposobu zastosowania tychże norm przez organ I instancji. W ramach swoich uprawnień merytoryczno-kontrolnych organ odwoławczy ma zatem, kierując się zasadą aktualności, ocenić stan faktyczny i prawny ustalony przez organ I instancji, jak również uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji I-instancyjnej a datą wydania decyzji kończącej postępowanie odwoławcze (por. J. Zimmermann, Problem "beneficium novorum" w postępowaniu administracyjnym, PiP 1987, nr 5, s. 62 i n.). Za naczelną zasadę ogólną postępowania administracyjnego należy uznać działanie organów na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), co w każdym przypadku zobowiązuje organ do uwzględnienia zmiany stanu prawnego, jaka nastąpiła w toku postępowania i orzekania na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 1999/17; wyrok NSA z 16 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1492/17; wyrok NSA z 5 marca 2019 r. sygn. II OSK 926/17). Na istnienie tego obowiązku nie ma wpływu czas trwania postępowania, gdyż także w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne trwa długo, a nawet odznacza się ono przewlekłością (m.in. zostało wadliwie zawieszone), organ odwoławczy, ponownie rozstrzygając sprawę, powinien brać pod uwagę zdarzenia faktyczne lub zmiany stanu prawnego istniejące w chwili orzekania. Sam fakt złożenia wniosku nie kreuje bowiem dla inwestora żadnych "praw nabytych" (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2008 r. sygn. I OSK 1966/06; wyrok NSA z 21 czerwca 2018 r. sygn. II OSK 3243/17). Skutkiem obowiązywania tejże reguły jest niedopuszczalność ograniczenia kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji do oceny jej zgodności z prawem wyznaczonej wyłącznie zarzutami sformułowanymi w odwołaniu. Zasadnie wskazuje się w związku z tym, że tego rodzaju połowiczna kontrola decyzji niestanowiąca ponownego rozpatrzenia sprawy w znaczeniu wyżej opisanym stanowi naruszenie kodeksowej zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r. sygn. II OSK 1953/16; wyrok NSA z 26 października 2016 r. sygn. II OSK 2919/15; wyrok NSA z 22 maja 2014 r. sygn. II OSK 3077/12).
Postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 138 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. łączy się z przyjęciem, że Wojewoda [...] nie dokonał merytorycznego rozpatrzenia sprawy z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia "pełnego postępowania rozpoznawczego", co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny tak formułowanego stanowiska jednakże nie podziela, albowiem w kontrolowanym postępowaniu organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do stwierdzenia warunków, od których zaistnienia uzależnione było w sprawie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, nie ma tym samym podstaw, by uznać, że zainicjowana wnioskiem inwestora M. sp. z o.o. sprawa administracyjna dotycząca planowanego zamierzenia - budowy Farmy Wiatrowej [...] - etap IIC nie podlegała dwukrotnemu rozpatrzeniu w ramach toku instancji, co uchybiałoby dyspozycji art. 15 k.p.a.
Sąd zauważa, że nie powinna budzić wątpliwości teza, iż warunkiem ubiegania się przez inwestora o wydanie pozwolenia na budowę jest przedłożenie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego). Decyzją tą inwestor powinien dysponować w dacie złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, stąd jej niedołączenie stanowi brak formalny wniosku podlegający uzupełnieniu na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. W przypadku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego inwestor jest zwolniony z obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia zgodność dokumentacji projektowej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), który w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który go ustanowił. W takiej sytuacji charakter aktu prawa miejscowego kształtującego porządek planistyczny czyni bezprzedmiotowym występowanie do inwestora z wezwaniem, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. Wezwanie inwestora do uzupełnienia wniosku może natomiast znajdować swoją podstawę w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, który to przepis ma zastosowanie w sytuacji ustalenia niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący błędnie powołał się w złożonej skardze na naruszenie obu wskazanych wyżej przepisów, tj. art. 64 § 2 k.p.a. i art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy i Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu Farmy Wiatrowej "[...]", wywołane wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 14 lutego 2018 r. sygn. II OSK 213/17, nie skutkowało bowiem w rozpoznawanej sprawie nałożeniem na Wojewodę [...] obowiązku procesowego polegającego na wezwaniu skarżącej spółki do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku o pozwolenie na budowę dla zamierzenia obejmującego Farmę Wiatrową [...] - etap IIC. Skarżąca określiła tenże brak mianem "braku dotyczącego kwestii planistycznych", co, zdaniem Sądu, trafnie oddaje jego charakter, gdyż stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy wywołuje skutek od chwili jej podjęcia (ex tunc), co jest równoznaczne z sytuacją, jakby uchwała nigdy nie została podjęta i plan miejscowy nie obowiązywał. W przypadku, gdy w toku rozpatrywania wniosku inwestora o wydanie pozwolenia na budowę dochodzi do stwierdzenia nieważności uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, znika regulacja prawa, w ramach której organ, kierując się dyspozycją art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, może merytorycznie ocenić zgodność rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym z planem miejscowym. Strona skarżąca błędnie określiła jednakże konsekwencje prawne, jakie wiązać należy z zaistnieniem w kontrolowanym postępowaniu wskazanego wyżej zdarzenia. Niemożność poddania zamierzenia budowlanego badaniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej przez pryzmat ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskutek stwierdzenia jego nieważności nie prowadziła bowiem do przyznania skarżącej spółce prawa do wykazania, że planowane przez nią zamierzenie nie narusza ładu przestrzennego poprzez posłużenie się tym instrumentem planowania przestrzennego jakim jest decyzja ustalająca warunki zabudowy. Wojewoda [...] w niniejszej sprawie był zobowiązany okoliczności braku obowiązywania planu miejscowego nadać znaczenie odpowiadające przedmiotowi zamierzenia budowlanego planowanego przez inwestora, wobec czego organ nie mógł pominąć treści art. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, jeżeli pozostawało niesporne, że M. sp. z o.o. w skierowanym do Starosty [...] wniosku z 16 czerwca 2016 r. wystąpiła o wydanie pozwolenia na budowę Farmy Wiatrowej [...] - etap IIC, obejmującego budowę sześciu elektrowni wiatrowych. Zgodnie z przywołanym wyżej przepisem, lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wprawdzie w myśl art. 13 ust. 3 cyt. ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do 16 lipca 2016 r. prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych, niemniej z przepisu tego nie da się wywieść normy umożliwiającej inwestorowi po wejściu w życie nowej regulacji ubieganie się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na potrzeby niezakończonego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Wprowadzony przez ustawodawcę zakaz lokalizowania elektrowni wiatrowych w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy lub decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego czynił niedopuszczalnym żądanie, by przedstawiony przez inwestora projekt budowlany - w ramach warunku określonego w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego – mógł podlegać badaniu pod kątem jego zgodności z decyzją o warunkach zabudowy. Determinuje to uznanie, że braku ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dało się powiązać z zaistnieniem w kontrolowanym postępowaniu braku formalnego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, a tym bardziej z powstaniem w sprawie określonego zagadnienia wstępnego (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), które powinno skutkować zawieszeniem postępowania prowadzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej do czasu, jak to ujęła skarżąca w uzasadnieniu swojej skargi, "uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o warunkach zabudowy". Przyznać należy w całości rację organowi w zakresie, w jakim tenże wskazuje, że wadliwość, jaka obarczała wniosek skarżącej spółki wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały Rady Gminy i Miasta W. z [...] grudnia 2011 r. nr [...] miała charakter nieusuwalny, toteż jej stwierdzenie w toku rozpatrywania odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r. nie mogło prowadzić do wydania decyzji innej aniżeli rozstrzygnięcia wskazanego w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko strony skarżącej w zakresie, w jakim wskazuje ona, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez stronę postępowania w złożonym przez nią odwołaniu (por. M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, komentarz do art. 107, pkt 19). W ramach wypełnienia dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., określającego wymogi dla uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz realizacji wynikającej z art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a. zasad budzenia zaufania, informowania oraz przekonywania organ odwoławczy, zdaniem Sądu, powinien zawrzeć w uzasadnieniu swojej decyzji stosowną argumentację odnoszącą się do twierdzeń i zarzutów odwołującego. Zapoznając się z motywami wydanego rozstrzygnięcia, strona odwołująca się powinna bowiem uzyskać pewność, iż jej zarzuty zostały przez organ odwoławczy wzięte pod uwagę, a fakt, iż nie wpłynęły kształtująco na treść wydanej decyzji, była wynikiem ich niezasadności a nie wadliwego pominięcia i z tego względu nierozważenia w toku postępowania odwoławczego. W kontrolowanym postępowaniu Wojewoda [...] niewątpliwie nie wypowiedział się merytorycznie odnośnie do wszystkich kwestii problemowych, jakie zostały objęte zarzutami odwołania, w formie przez skarżącą spółkę oczekiwaną, a zatem poprzez jednoznaczne stwierdzenie, czy postępowanie Starosty [...] było prowadzone wadliwie, w szczególności, czy trafnie organ I instancji uznał, iż spółka nie uzupełniła projektu budowalnego, niewykonując obowiązku wynikającego z postanowienia z [...] lipca 2016 r. Zdaniem Sądu, nie oznacza to jednakże, że ograniczając swoją wypowiedź jedynie do braku podstaw do wyłączenia organu oraz wyjaśnienia niemożności oceny zgodności zamierzenia z planem miejscowym w sposób określony w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ odwoławczy uchybił przywołanym wyżej przepisom postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, że organ, odstępując od ustosunkowania się do zarzutów odwołania, rozważył przedmiot i charakter zarzutów stawianych decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r. Twierdzenie, zgodnie z którym pominięte zarzuty odwołania "pozostają [...] bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia" Sąd uznaje zasadniczo za poprawne, mając na uwadze, że odnosiły się one do kwestii, które niezależnie od sposobu, w jaki miałyby zostać rozpatrzone przez Wojewodę Mazowieckiego, nie mogły determinować wyniku sprawy, tj. doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia odmawiającego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wzgląd na skutek prawny, jaki dla prowadzonego postępowania odwoławczego wynikał z uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy i Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...] powoduje, że w nieustosunkowaniu się do wszystkich zarzutów odwołania nie da się dostrzec kwalifikowanego uchybienia zasadom ogólnym postępowania, w szczególności zasadzie przekonywania. Strona skarżąca nie mogła bowiem w sposób uzasadniony oczekiwać, że wyeliminowanie z obrotu prawnego planu miejscowego pozostaje zagadnieniem, które organ odwoławczy, poddając kontroli decyzję z [...] stycznia 2018 r., pominie lub nada mu znaczenie poboczne. Prawny nakaz lokalizacji elektrowni wiatrowej wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji wyeliminowania ze skutkiem ex tunc uchwały Rady Gminy i Miasta [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...], uniemożliwiał uwzględnienie wniosku inwestora, stąd kontrola instancyjna decyzji Starosty [...] mogła ograniczyć się wyłącznie do zareagowania w formie przypisanej prawem procesowym na stwierdzoną wadliwość wniosku, która, co istotne, nie mogła podlegać materialnemu uzupełnieniu przez inwestora.
Sąd, wypełniając określony w art. 134 § 1 p.p.s.a. obowiązek zbadania legalności zaskarżonej decyzji w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi, przyjął, że nie ma podstaw do jej podważenia z uwagi na posiadanie przez nią istotnych wad prawnych. Zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej na swoje żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w art. 24 § 1 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. W kontrolowanym postępowaniu spółka przyjmując, że starosta pozostaje pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie wyboru, uznała, że Starosta [...] na podstawie powyższego przepisu powinien podlegać wyłączeniu od rozpoznania jej wniosku z uwagi na brak bezstronności organu ujawniającego negatywne nastawienie do planowanej inwestycji. Sąd tego stanowiska jednakże nie podziela. Wymaga bowiem zauważenia, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z 20 maja 2010 r. sygn. I OPS 13/09, ONSAiWSA 2010/5/82 wskazał, że rozwiązanie przyjęte w kodeksie postępowania administracyjnego wprowadza "[...] konsekwentne rozgraniczenie regulacji dotyczącej organu administracji publicznej i regulacji dotyczącej pracowników organów administracji publicznej. Przypisanie kompetencji organowi administracji publicznej ma tę konsekwencję prawną, że w postępowaniu administracyjnym ma on zawsze pozycję organu, nigdy pracownika. Niezbędne jest wyraźne rozróżnienie organu od obsady personalnej organu administracji publicznej. Organ administracji publicznej wykonując zadania publiczne działa w imieniu państwa lub wspólnoty samorządowej, jest organem państwa lub organem wspólnoty samorządowej, któremu dla realizacji tych zadań przyznano określony zakres kompetencji. Z tego względu nie można do organu stosować przepisów o wyłączeniu pracownika organu administracyjnego. Stosowanie do organu administracji publicznej przepisów o wyłączeniu pracownika jest sprzeczne z istotą wykonywania zadań publicznych, w konsekwencji prowadzącą do pozbawienia państwa lub wspólnoty samorządowej zdolności wykonywania zadań publicznych. Organ administracji publicznej działając z urzędu lub na wniosek strony nie nabywa statusu strony tego postępowania, a wyłącznie realizuje przyznane kompetencje, których realizacja oparta jest na obowiązku a nie uprawnieniu (z wyjątkiem gdy przepis prawa pozostawia uznaniu organowi administracji publicznej podjęcie działania)". Ten pogląd interpretacyjny został podzielony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 6 grudnia 2011 r. sygn. SK 3/11, OTK-A 2011/10/113, jak też został zaakceptowany w późniejszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 443/17; wyrok NSA z 17 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1077/17; wyrok NSA z 14 lutego 2017 r. sygn. II OSK 2885/15; wyrok NSA z 8 grudnia 2016 r. sygn. II OSK 663/15; wyrok NSA z 2 grudnia 2016 r. sygn. II OSK 562/15; wyrok NSA z 19 kwietnia 2016 r. sygn. II OSK 2035/14). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę wskazane wyżej stanowisko w całości aprobuje, uznając, że z uwagi na swą ustrojową i procesową pozycję piastun funkcji monokratycznego organu administracji podlega wyłączeniu zgodnie z przepisami o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym a nie o wyłączeniu pracowników organu. Z tego względu trafnie Wojewoda [...] stwierdził, że przyczyny wyłączenia, do których nawiązuje art. 24 § 3 k.p.a. nie mogły mieć zastosowania do piastuna pełniącego funkcję organu I instancji (Starosty [...]). Wydanie przez niego decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę nie uchybiało stąd przepisom prawa.
W ocenie Sądu, twierdzenie, że inwestor nie powinien ponosić negatywnych skutków zmian okoliczności prawnych jest o tyle nietrafne, że opiera się na przyjmowanym konkludentnie przez inwestora założeniu, iż gdyby nie doszło do nieprawidłowego zawieszenia postępowania w sprawie, możliwe było wydanie decyzji uwzględniającej wniosek skarżącej spółki w czasie, gdy plan miejscowy nadal obowiązywał. Odnosząc się do wskazanego zagadnienia, Sąd pozostawia na boku kwestię zasadności formułowania oczekiwań dotyczących możliwości zrealizowania inwestycji budowlanej, jeżeli ich podstawą prawną miałby się stać akt prawa miejscowego, co do którego spółka posiadała wiedzę o obciążających go istotnych wadach powodujących jego nieważność. Zwraca natomiast uwagę na brzmienie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza nie tylko zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, ale także z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W rozpoznawanej sprawie inwestor był adresatem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] września 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Farmy Wiatrowej "[...]" składającej się z 13 elektrowni wiatrowych o mocy do 2 MW każda, o maksymalnej całkowitej wysokości do 150 m n.p.t. wraz z przyłączem kablowym oraz pozostałą infrastrukturą towarzyszącą, niemniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z 13 grudnia 2016 r. sygn. IV SA/Wa 2433/14 uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] września 2014 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z [...] kwietnia 2014 r. Sąd zauważa, że w myśl art. 152 § 1 p.p.s.a., stosowanego na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W przywołanym wyroku Sąd I instancji nie zawarł odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stąd mając na uwadze treść powołanego przepisu art. 152 § 1 p.p.s.a., nie może budzić wątpliwości, że w okresie pomiędzy datą wydania ww. orzeczenia przez Sąd I instancji a wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 18 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1473/17 uchylającego tenże wyrok i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wskazana decyzja z [...] września 2014 r. nie wywoływała właściwych sobie skutków prawnych. Jeżeli tenże wniosek odnieść zaś do kontrolowanego postępowania prowadzonego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, to niespornym pozostaje, że w dacie złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę ([...] czerwca 2016 r.) inwestor dysponował decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, niemniej właściwość tę utracił przed wydaniem przez Starostę [...] decyzji z [...] stycznia 2018 r., wobec czego nietrafne pozostaje formułowane w rozpoznawanej skardze twierdzenie, iż odmawiając zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia spółce pozwolenia na budowę dla zamierzenia obejmującego Farmę Wiatrową [...] - etap IIC organ I instancji naruszył prawo, albowiem inwestor spełnił wszystkie wymagane prawem warunki do wydania pozwolenia, o które bezskutecznie się ubiegał.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przyjmując, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI