VII SA/Wa 1381/22

VII SA/Wa 1381/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Elżbieta Granatowska /sprawozdawca/
Włodzimierz Kowalczyk
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1191
art. 25 ust. 1, art. 31 ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi L W na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 grudnia 2021 r. znak WSO-I.621.1.157.2021 w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. znak: WSO-l.621.1.157.2021 Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania L. W. od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] października 2021 r., nr [...] orzekającej o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego W. W. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G. w K., dokonanej 23 października 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Burmistrz K. wszczął na wniosek K. K. z dnia 7 czerwca 2021 r. postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego W. W. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G. w K., dokonanej 23 października 2020 r. przez L. W..
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. organ I instancji zawiesił postępowanie, ponieważ powziął informację, że przed Sądem Rejonowym w [...] III Wydział [...] toczy się postępowanie o ustalenie miejsca pobytu małoletniego. Na powyższe postanowienie K. K.złożyła zażalenie do Wojewody Mazowieckiego, który postanowieniem z 27 września 2021 r. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia. Rozstrzygnięcie to L. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 25 marca 2022 r., IV SA/Wa 1757/21 Sąd oddalił skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...] Burmistrz K. orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego W. W. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G. w K.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że małoletni nie mieszkał pod ww. adresem w dniu dokonania zameldowania (tj. 23 października 2020 r.). Od powyższej decyzji L.W. złożył odwołanie.
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po zbadaniu sprawy, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, Wojewoda Mazowiecki nie stwierdził podstaw do zmiany zajętego przez organ I instancji stanowiska.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (dalej: ustawa o ewidencji ludności) obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości, to na mocy art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Na mocy powyższego przepisu organ prowadzący ewidencję ludności upoważniony jest również do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, czyli ustalania, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył, spełniała warunki określone w ustawie. Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności, dla zameldowania na pobyt stały niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Organ administracji publicznej orzekający w sprawie o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania zobowiązany jest do ustalenia, czy w dacie dokonania czynności zameldowania przez określoną osobę na pobyt stały, osoba ta faktycznie przebywała w przedmiotowym lokalu z zamiarem pobytu stałego. Zatem eliminacja czynności materialno-technicznej zameldowania następuje w formie decyzji administracyjnej. Czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności ani prawomocności, co oznacza, że w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu. Stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, czyli takich, gdy wątpliwości ujawniły się po zameldowaniu (wyrok NSA z 14 października 2021 r. sygn. II OSK 386/21).
Organ ustalił, że właścicielem lokalu nr [...]przy ul. G. w K. jest L. W. (księga wieczysta nr[...]). Dokonując w dniu 23 października 2020 r. zameldowania małoletniego syna W. W.na pobyt stały w przedmiotowym lokalu, złożył on w Urzędzie Miejskim w K. wypełniony formularz zgłoszenia pobytu stałego.
W dniu 10 czerwca 2021 r. do organu I instancji wpłynął wniosek K. K. o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały W. W. z powyższego adresu. Z wyjaśnień wnioskodawczyni wynika, że wspólnie z L.W. oraz małoletnim W. W. mieszkali w lokalu nr [...] przy ul. G. w K.. Pod koniec sierpnia 2020 r. K. K. wraz z synem przeprowadziła się do lokalu [...] przy ul. G. w K.. W dniu 28 września 2020 r. w imieniu małoletniego syna dokonała obowiązku meldunkowego, zgodnego ze stanem faktycznym. Wnioskodawczyni wskazała, że jej były partner - ojciec małoletniego, dokonując 23 października 2020 r. zameldowania syna na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G. w K., podał dane niezgodne z rzeczywistością, bowiem ich syn mieszkał wtedy z nią. Wskazała, że przed Sądem Rejonowym w[...] toczy się postępowanie w sprawie ustalenia miejsca pobytu dziecka. Do wniosku dołączyła m.in. wyrok Sądu Rejonowego w [...] III Wydziału [...] z [...] listopada 2020 r., sygn. akt[...] w sprawie zasądzenia od L. W. alimentów na rzecz syna W. W. oraz wniosek L. W. z 12 maja 2021 r. w sprawie ustalenia kontaktów z synem.
W dniu 25 czerwca 2021 r. małoletni W. W. w obecności matki do protokołu wskazał, że pod koniec sierpnia 2020 r., po powrocie z Bieszczad zamieszkał z matką w lokalu[...]przy ul. G. w K.. Od tego czasu nieprzerwanie tam mieszka. Z lokalu tego wychodzi do szkoły i tam też wraca. Pod adresem tym znajduje się większość jego rzeczy osobistych, m.in. książki, zeszyty, komputer. Małoletni W.W. wskazał, że w mieszkaniu ojca również posiada swoje rzeczy. O przemeldowaniu go pod inny adres 23 października 2020 r. dowiedział się od ojca.
Z kolei L. W. do protokołu sporządzonego w dniu 28 czerwca 2021 r. wyjaśnił, że w dacie zameldowania małoletniego W. W. na pobyt stały, tj. 23 października 2020 r., syn mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. G. w K.. Pod tym adresem znajdują się rzeczy osobiste syna, tj. hulajnoga, komputery - 2 szt. rower, ubrania (kurtki, kombinezon narciarski oraz obuwie). Swobodnie korzysta z lokalu, bowiem posiada do niego klucze. L. W. podał, że syn mieszka z nim w lokalu nr [...] przy ul. G. w K., a nie z jego matką. W czasie gdy ww. wyjeżdża na działkę, małoletni W. W. zostaje pod tym adresem i opiekuje się psem. Do akt sprawy dołączył pisemne oświadczenie syna z 5 lipca 2021 r. w którym to małoletni podaje, że mieszka i będzie mieszkać w lokalu nr [...] przy ul. G. w K.. Wymieniony dołączył również swoje pismo z 26 października 2020 r., kierowane do Sądu Rejonowego w [...], z treści którego wynika, że 28 sierpnia 2020 r. K. K., pod jego nieobecność i bez jego zgody, wyniosła z lokalu rzeczy osobiste należące do niego i wyprowadziła się z mieszkania. Od tego czasu była partnerka uniemożliwia mu kontakt z ich wspólnym dzieckiem. Stwierdził, że by móc kontaktować się z synem musiał się "ukrywać" w drodze do szkoły dziecka i po zakończeniu zajęć. W dniu 16 października 2020 r. małoletni skontaktował się z ojcem, informując go, że przez jakiś czas nie może się z nim spotykać, ponieważ może być zarażony od kolegi szkolnego koronawirusem. Z tego względu ww. na jakiś czas zaprzestał kontaktów osobistych z synem. W dniu 26 października 2020 r. syn nie odbierał telefonów od ojca. O powyższym ojciec poinformował Policję, która na jego zgłoszenie przybyła pod adres: K. ul. G.. Po przyjeździe funkcjonariuszy na miejsce okazało się, że syn był pod danym adresem ze swoją dziewczyną, lecz z uwagi na dyspozycję matki nikomu nie otwierał drzwi.
Organ I instancji zwrócił się do Komisariatu Policji w K. z prośbą o ustalenie, gdzie i od kiedy W. W. faktycznie mieszka. W odpowiedzi z 5 lipca 2021 r. Komisariat Policji w K. poinformował, że w sierpniu 2020 r. małoletni W. W. wraz ze swoją matką przeprowadzili się do lokalu [...] przy ul. G.w K.. Od tego czasu pod tym adresem ww. realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. mieszka, śpi, uczy się zdalnie, przechowuje swoje rzeczy osobiste oraz przedmioty codziennego użytku. W lokalu, w którym mieszka L.W., dziecko również posiada swoje rzeczy, jednak w trakcie trwania roku szkolnego małoletni W. W. sporadycznie nocuje u swojego ojca, zaś w okresie wakacyjnym jego pobyty w lokalu nr [...] przy ul. G.w K. są częstsze. Rozpytani sąsiedzi obydwu lokali, zgodnie przyznali, że małoletniego W. W. widują zarówno pod jednym, jak i pod drugim adresem.
Pozyskując informację, że Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. przeprowadził kontrolę zamieszkiwania małoletniego W. W. w związku ze świadczeniem "500+", organ I instancji wystąpił z prośbą o udzielenie odpowiedzi w zakresie dokonanych ustaleń. W piśmie z 14 lipca 2021 r. MGOPS poinformował, że rodzice małoletniego złożyli oświadczenia, wskazując jednocześnie na zamieszkiwanie ich dziecka zarówno u ojca pod adresem: K., ul. G. jak i w lokalu matki pod adresem K., ul. G.. W związku z powyższym u obojga rodziców zostały przeprowadzone wywiady przez pracowników socjalnych, którzy potwierdzili, że dziecko przebywa u każdego. Nie ustalono, u którego z rodziców dziecko przebywa stale.
Organ I instancji 23 czerwca 2021 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] z prośbą o wskazanie, na jakim etapie znajduje się postępowanie o ustalenie miejsce pobytu małoletniego W. W.. W odpowiedzi z 5 lipca 2021 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...]III Wydział [...] wskazał, że wniosek złożony przez K. K. o zabezpieczenie na czas trwania postępowania poprzez ustalenie miejsca zamieszkania małoletniego W.W. w każdorazowym miejscu zamieszkania matki dziecka został oddalony. Postępowanie w sprawie nadal się toczy. Sąd dopuścił dowód z opinii OZSS, zaś termin tego badania został ustalony na styczeń 2022 r.
W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ I instancji przesłuchał 20 lipca 2021 r. świadków, tj. osoby zamieszkujące w sąsiedztwie lokalu nr [...]przy ul. G. w K.. Świadek W. K. zna z widzenia L. W. mieszkającego w lokalu nr [...]. Świadek widział jak kobieta mieszkająca z L. W. wyprowadza się z ww. lokalu wraz ze swoją córką i synem i od tego czasu nie widział tych osób pod danym adresem. Natomiast G. P. zeznała, że z widzenia znała rodzinę, która mieszkała w lokalu nr [...]. Wie, że L. W. mieszka tam na stałe, zaś kobieta z córką wyprowadziła się. Świadek często widywała małoletniego W. W. pod tym adresem jak otwiera drzwi do lokalu. Nie widuje jednak chłopca jak wychodzi do szkoły czy z niej wraca. Nie widziała go również wynoszącego śmieci z lokalu. Natomiast kilka razy widziała jak małoletni W. W. spędza czas z koleżankami przed blokiem, dlatego świadek sądzi, że chłopak tam mieszka.
Organ I instancji w dniu 22 lipca 2021 r. przesłuchał również w charakterze świadka M. C. mieszkającą w pobliżu lokalu [...] przy ul. G. w K., która zeznała, że zna K. K. i jej małoletniego syna W., ponieważ ich lokale mieszczą się w tej samej klatce. Świadek wie, że w 2020 r. wymienione osoby wprowadziły się do ww. lokalu i stale tam mieszkają. Świadek A. O. zeznała, że nie ma wiedzy na temat prowadzonego postępowania, bowiem nie zna osób mieszkających w lokalu [...] przy ul. G.w K.. Z kolei S. S. nie stawił się w wyznaczonym przez organ I instancji terminie z uwagi na pandemię C0V1D-19, lecz przesłał do Urzędu Miejskiego w K. pisemne wyjaśnienia, w których wskazał, że widział jak małoletni W.W. wprowadza się wraz z matką do lokalu [...] przy ul. G. w K. w sierpniu lub we wrześniu 2020 r. S. S. bardzo rzadko widuje małoletniego.
Mając na uwadze dyspozycję art. 80 k.p.a. oraz materiał dowodowy, zebrany w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Wojewoda uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego W. W. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G. w K., dokonanej 23 października 2020 r. Organ wyjaśnił, że zameldowanie jest ściśle powiązane z konkretnym miejscem, w którym osoba zameldowana koncentruje w sposób faktyczny swe życiowe interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że dany lokal tylko wówczas jest stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, w którym w szczególności: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy osobiste, koncentrują swoje miejsce pracy, opieki medycznej, przyjmują wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymują chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami (np. wyrok NSA z 20 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 1138/21). Za osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych lub posiadającą ograniczoną zdolność do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy, opiekun prawny lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu (art. 24 ust. 3 ustawy).
W ocenie Wojewody Mazowieckiego, oświadczenia stron postępowania K. K., jak i samego L. W. wskazują na fakt, że małoletni W. W. w dniu dokonania zameldowania przez ojca nie mieszkał w lokalu [...] przy ul. G. w K., tym samym jego pobyt pod tym adresem nie był pobytem stałym w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Odwołujący do akt sprawy dołączył pismo z 26 października 2020 r. kierowane do Sądu Rejonowego w [...], w którym to wskazuje, że K. K. utrudnia mu kontakt z synem. Sytuacja ta trwa od sierpnia 2020 r, kiedy to małoletni W.W. zamieszkał ze swoją matką w lokalu nr [...] przy ul. G. w K.. Funkcjonariusze Policji Komisariatu Policji w K. ustalili, że jakkolwiek dziecko bywa i posiada w lokalu nr [...] przy ul. G. w K. swoje rzeczy osobiste, to jednak od sierpnia 2020 r. w lokalu, w którym mieszka wraz z matką, realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe (pismo z 5 lipca 2021 r.). Również przesłuchany przez organ I instancji 20 lipca 2021 r. świadek zamieszkujący w sąsiedztwie lokalu nr [...] przy ul. G. w K. – W. K. zeznał, że ma wiedzę na temat wyprowadzki K. K. wraz z małoletnim synem z tego lokalu. Ponadto M. C., najbliższa sąsiadka lokalu nr [...] przy ul. G. w K., 22 lipca 2021 r. zeznała, że małoletni W. W. wraz ze swoją matką w 2020 r. wprowadzili się do ww. lokalu i stale w nim zamieszkują. Jako dowód pośredni, potwierdzający zamieszkiwanie od sierpnia/września 2020 r. małoletniego W. W. wraz z jego matką w lokalu [...] przy ul. G. w K., organ odwoławczy przyjął pisemne wyjaśnienia S. S..
Organ odwoławczy nie wziął po uwagę zeznań świadka A. O. przesłuchanej przez organ I instancji 22 lipca 2021 r., bowiem zeznania te nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Wojewoda Mazowiecki nie dał również wiary zeznaniom G. P. - osoby zamieszkującej w sąsiedztwie lokalu nr [...] przy ul. G. w K., która stwierdziła, że małoletni syn stron postępowania mieszka ze swoim ojcem, ale nie widuje go pod wskazanym adresem w codziennych sytuacjach (w drodze do szkoły, czy też wynoszącego z lokalu śmieci).
Biorąc pod uwagę powyższe, organ II instancji stwierdził, że czynność zameldowania małoletniego W. W. odbyła się w wyniku wprowadzenia w błąd organu administracji publicznej. Stwierdzenie wadliwości czynności zameldowania skutkuje jej bezwzględną nieważnością. Oznacza to, że od samego początku była ona nieprawidłowa i nie znajdowała oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Brak spełnienia warunku zamieszkiwania w lokalu w dacie dokonania czynności zameldowania czyni ją wadliwą.
Wojewoda Mazowiecki dostrzegł głęboki konflikt pomiędzy rodzicami małoletniego dotyczący ustalenia miejsca pobytu stałego ich wspólnego dziecka. Kwestie te nie mogą być jednak przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, które ma charakter jedynie ewidencyjno-rejestrowy. Zatem, jakkolwiek L. W. chciałby, żeby syn był zameldowany w jego lokalu, to sporadyczne przebywanie nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam dziecka. Nie jest istotne również, czy w mieszkaniu tym znajdują się jego rzeczy osobiste. Bowiem zameldowanie musi być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencji ludności, a organy administracji nie są upoważnione do rozstrzygania ewentualnych sporów powstałych między rodzicami wynikłych na tle miejsca stałego pobytu dziecka czy sprawowania nad nim opieki (wyrok WSA w Olsztynie z 7 kwietnia 2020 r. sygn. akt. II SA/OI 55/20). Jakkolwiek postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie ustalenia miejsca pobytu małoletniego W. W. nie zostało zakończone, to jednak kwestia ta nie ma znaczenia w niniejszym postępowaniu. Celem postępowania sądowego jest określenie miejsca zamieszkiwania małoletniego dziecka, a nie miejsca, w którym przebywało w dacie jego zameldowania, tj. 23 października 2020 r.
Odnosząc się do prośby L. W. o umorzenie postępowania wobec braku przesłanek z art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności organ wyjaśnił należy, że przepisy k.p.a. nie dają podstaw do umorzenia z tego powodu wszczętego postępowania. Zdaniem organu odwoławczego ustalenie braku istnienia przesłanek z art. 27 ust. 1 ww. ustawy powinno skutkować uchyleniem błędnie dokonanej czynności materialno-technicznej zameldowania. Skoro małoletni W. W. został wadliwie zameldowany na pobyt stały w lokalu nr [...]przy ul. G. w K., to czynność materialno-techniczną jego zameldowania należało uchylić.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. W., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że w żadnym z wątków uzasadnienia decyzji nie jest jednoznacznie stwierdzone, że W. W. w dniu 23 października 2020 r przebywał w lokalu na ul. M. i że dysponuje kluczami do tego lokalu. Wyrok z dnia 20 listopada 2020 r. w sprawie o alimenty, jak też wniosek z dnia 12 maja 2021 r. nie są dowodem w postępowaniu czynności zameldowania w dniu 23 października 2020 r., tylko sugestią i przypuszczeniem ze strony Wojewody Mazowieckiego.
Fakt, że W. W. w dniu 16 października 2020 r. poszedł do mieszkania na ul. [...] z zamiarem przebywania przez kilka dni, po tym jak u jednego z kolegów z klasy potwierdzono zakażenie COVlD 19 wynika z tego, że kilka dni miał przebywać u matki na kwarantannie. Przebywał tam do dnia 21 października 2020 r. W sobotę po południu 24 października 2020 r. znów poszedł do matki, która zabrała mu telefon. Od tego czasu skarżący nie miał połączenia z synem, dlatego 26 października 2020 r. zdecydował się zadzwonić na Policję.
Zdaniem skarżącego, organ Policji w K. w swoim stwierdzeniu przytoczył dokładnie tylko zeznania matki W., a nie przeprowadził dochodzenia w tej sprawie. Z pisma Policji jednoznacznie nie wynika, że w dniu 23 października 2020 r W. W. przebywał pod adresem ul. [...] w K.. Zeznania sąsiadów też jednoznacznie nie potwierdziły że w dniu 23 października 2020 r. W. W. przebywał na ul. [...] w K..
Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej prowadzi kontrolę w związku ze świadczeniem (500+) na okres czerwiec 2021 r. do czerwca 2022 r. więc też nie ma to związku z zameldowaniem w dniu 23 października 2020 r.
K.K. wykorzystała sytuację, że syn przebywał u niej przez kilka dni i złożyła wniosek o wymeldowanie, wiedząc że syn W. W. przebywał u niej tymczasowo, nie z zamiarem stałego pobytu i miejsca zameldowania, co potwierdza oświadczenie napisane przez W. W. załączone do skargi. Skarżący wskazał ponadto, że Sąd Rodzinny w [...] nie dał wiary wnioskom składanym przez K. K. o zamieszkaniu W. W. na ul. [...], o czym świadczy kolejne postanowienie załączone do skargi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 6 września 2022 r. L. W. wskazał, że od wielu lat jest dla syna pierwszoplanowym opiekunem jako rodzic. Wskazał, że Sąd Rejonowy w [...] w dniu [...] lipca 2022 r., sygn. [...] wydał postanowienie dotyczące miejsca pobytu małoletniego i ustalenia kontaktów, które załączył do tego pisma. Sąd oddalił wniosek o ustalenie miejsca zamieszkania syna przy matce.
Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. L. W. przedłożył decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 21 listopada 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] września 2022 r. o zameldowaniu W. W. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G. w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm.) pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei w myśl art. 27 ust. 1 i 2 ustawy obywatel polski przebywający na terytorium RP jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Za osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych lub posiadającą ograniczoną zdolność do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy, opiekun prawny lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu (art. 24 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności). Stosownie natomiast do postanowień art. 28 ust. 4 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ten wskazuje na obowiązek weryfikacji przez organ prawidłowości danych zgłaszanych przez osoby dokonujące obowiązku meldunkowego. W tym trybie może także nastąpić anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, w przypadku błędu przy czynności zameldowania organ powinien wykreślić nieprawidłowy wpis w drodze decyzji. W razie zatem powzięcia informacji, że zameldowanie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych danych organ meldunkowy powinien skorygować błędny wpis ewidencyjny poprzez wydanie rozstrzygnięcia uchylającego czynność materialno-prawną polegającą na zarejestrowaniu faktu zameldowania (por. np. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1196/18).
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że zameldowanie jest ściśle powiązane z konkretnym miejscem, w którym osoba zameldowana koncentruje w sposób faktyczny swe życiowe interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że dany lokal tylko wówczas jest stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, w którym w szczególności: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy osobiste, koncentrują swoje miejsce pracy, opieki medycznej, przyjmują wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymują chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami (np. wyrok NSA z 20 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 1138/21, wyrok WSA w Poznaniu z 11 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po 204/20).
W przedmiotowej sprawie Burmistrz K. wszczął na wniosek K. K. z dnia 7 czerwca 2021 r. postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania małoletniego W. W. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G. w K., dokonanej 23 października 2020 r. przez jego ojca L. W.. Z akt sprawy wynika, że pod koniec sierpnia 2020 r. K. K. wyprowadziła się z małoletnim synem z tego lokalu, gdzie dotąd zamieszkiwali oni wraz z ojcem chłopca L. W. i przeprowadziła się do lokalu nr [...] przy ul. G. W dniu 28 września 2020 r. K. K. zameldowała syna na pobyt stały w nowym lokalu. W dniu 23 października 2020 r. ojciec małoletniego L.W. zameldował syna na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G. w K.. Ocenie organów w tej sprawie podlegały więc okoliczności faktyczne, które miały miejsce w okresie od końca sierpnia 2020 r. do dnia 23 października 2020 r. pod kątem spełnienia przesłanek zameldowania małoletniego na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w tej sprawie i ustaliły okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, stwierdzając, że dokonana przez L. W. czynność zameldowania małoletniego na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G.w dniu 23 października 2020 r. była nieprawidłowa, gdyż nie zostały spełnione przesłanki z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Jak wskazał organ, L.W. do akt sprawy dołączył pismo z dnia 26 października 2020 r. kierowane do Sądu Rejonowego w [...], w którym to wskazuje, że K. K. utrudnia mu kontakt z synem. Sytuacja ta trwa od sierpnia 2020 r, kiedy to małoletni W. W. zamieszkał ze swoją matką w lokalu nr [...] przy ul. G. w K.. Ponadto do pisma z dnia 23 sierpnia 2021 r. K. K. załączyła wnioski L. W. z dnia 17 lutego 2021 r. i 12 maja 2021 r. skierowane do Sądu Rejonowego w [...] o ustalenie osobistych kontaktów L. W. z synem, w których jego pełnomocnik wskazuje, że od czasu wyprowadzenia się syna wraz z matką jego kontakty z nim były ograniczone. Do akt sprawy załączono również wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]listopada 2020 r., [...] zasądzający od pozwanego L. W. na rzecz W.W. alimenty płatne do rąk matki K. K.. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd uznał za wiarygodne twierdzenie K. K., że w okresie wrzesień-październik 2020 r. małoletni powód u pozwanego spędził jeden weekend. Sąd uznał również w uzasadnieniu wskazanego wyroku, że po wyprowadzce małoletniego pod koniec sierpnia 2020 r. do nowego miejsca zamieszkania kontakty z ojcem są stosunkowo rzadkie, zaś ciężar kosztów związanych z utrzymaniem małoletniego ciąży przede wszystkim na matce.
Fakt pobytu stałego małoletniego w okresie wrzesień-październik 2020 r. w lokalu matki nr [...] przy ul. G. potwierdzają również dowody zebrane i przeprowadzone przez organ I instancji. Organ ten zwrócił się do Komisariatu Policji w K. z prośbą o ustalenie, gdzie i od kiedy W. W. faktycznie mieszka. W odpowiedzi z dnia 5 lipca 2021 r. Komisariat Policji w K. poinformował, że w sierpniu 2020 r. małoletni W. W. wraz ze swoją matką przeprowadzili się do lokalu[...]przy ul. G. w K.. Od tego czasu pod tym adresem ww. realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. mieszka, śpi, uczy się zdalnie, przechowuje swoje rzeczy osobiste oraz przedmioty codziennego użytku. W lokalu, w którym mieszka L. W., dziecko również posiada swoje rzeczy, jednak w trakcie trwania roku szkolnego małoletni W. W. sporadycznie nocuje u swojego ojca, zaś w okresie wakacyjnym jego pobyty w lokalu nr [...] przy ul. G. w K. są częstsze. Rozpytani sąsiedzi obydwu lokali, zgodnie przyznali, że małoletniego W. W. widują zarówno pod jednym, jak i pod drugim adresem.
Przesłuchany przez organ I instancji 20 lipca 2021 r. świadek zamieszkujący w sąsiedztwie lokalu nr [...] przy ul. G. w K.W. K. zeznał, że widział jak kobieta mieszkająca z L. W. wyprowadza się z ww. lokalu wraz ze swoją córką i synem i od tego czasu nie widział tych osób pod danym adresem. Ponadto M. C. - najbliższa sąsiadka lokalu nr [...] przy ul. G.w K., 22 lipca 2021 r. zeznała, że małoletni W. W. wraz ze swoją matką w 2020 r. wprowadzili się do ww. lokalu i stale w nim zamieszkują.
Sąd nie wziął pod uwagę oświadczenia małoletniego W.W. dołączonego do skargi przez L. W., gdyż jest ono niewiarygodne i mogło być wyrazem lojalności wobec ojca, tak samo jak dowód z przesłuchania małoletniego przeprowadzony przez organ I instancji w dniu 25 czerwca 2021 r. w obecności matki, podczas którego małoletni wskazywał, że zamieszkuje z matką. Organ zasadnie oparł się w tej sprawie na dowodach obiektywnych, pochodzących od osób niebędących stronami konfliktu rodzinnego.
W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że czynność zameldowania małoletniego W. W. przez jego ojca L. W. w dniu 23 października 2020 r. odbyła się w wyniku wprowadzenia w błąd organu administracji publicznej co do pobytu stałego małoletniego w lokalu nr [...] przy ul. G. i powinna zostać uchylona. Nie można uznać, że we wskazanym okresie małoletni przebywał stale pod tym adresem z zamiarem stałego w nim przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że w tym okresie dziecko przebywało w lokalu matki nr [...] przy ul. G. i to było jego miejsce stałego pobytu. Okazjonalne przebywanie w tym czasie w lokalu ojca nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Zasadnie zatem organy obu instancji uznały, że zaistniała podstawa do uchylenia czynności zameldowania z dnia 23 października 2020 r. na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.
Do pisma procesowego z dnia 6 września 2022 r. L. W. dołączył postanowienie Sądu Rejonowego w [...] w dniu [...] lipca 2022 r., sygn. [...] dotyczące miejsca pobytu małoletniego naprzemiennie po dwa tygodnie u każdego z rodziców, lecz orzeczenie to nie miało wpływu na wynik tej sprawy, gdyż w tej sprawie ocenie organów podlegały okoliczność faktyczne mające miejsce w okresie wrzesień-październik 2020 r., a wskazane orzeczenie Sądu dotyczy ustalenia miejsca pobytu małoletniego na przyszłość. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy również złożona przez L. W. na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 21 listopada 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] września 2022 r. o zameldowaniu W. W. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. G. w K.. Decyzja ta dotyczy obecnego stanu faktycznego, a decyzja podlegająca kontroli Sądu w tej sprawie dotyczy okresu sprzed dwóch lat. Ewidencja ludności odzwierciedla jedynie stan faktyczny przebywania danej osoby w danym lokalu z zamiarem pobytu stałego lub czasowego, który to stan może ulegać zmianom.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.