VII SA/Wa 136/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-07-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnenadzór budowlanyrozbiórkawstrzymanie egzekucjiniedopuszczalność zażaleniaprawo administracyjneprawo budowlanesamowola budowlana

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na odmowę wstrzymania postępowania egzekucyjnego, uznając, że skarżącemu nie przysługuje prawo do wniesienia takiego zażalenia.

Skarżący M. W. wniósł skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które stwierdziło niedopuszczalność jego zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionej rozbudowy budynku piekarni. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 23 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego nie przysługuje zobowiązanemu, a jedynie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.

Sprawa dotyczyła skargi M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] listopada 2019 r., które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] września 2019 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne, prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), dotyczyło nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionej rozbudowy budynku piekarni. WINB odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, uznając brak szczególnie uzasadnionych przypadków i nieprawidłowości w działaniach organu egzekucyjnego. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc m.in. kwestię zależności rozbiórki od zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości oraz toczące się w tej sprawie postępowanie administracyjne. GINB stwierdził jednak niedopuszczalność tego zażalenia, powołując się na art. 23 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który wyklucza możliwość złożenia zażalenia przez zobowiązanego na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko GINB. Sąd podkreślił, że kontroli podlegało jedynie postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, a nie merytoryczna zasadność nakazu rozbiórki czy odmowy wstrzymania egzekucji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że skarżącemu, jako zobowiązanemu, nie przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, co czyniło postanowienie GINB zgodnym z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżącemu (zobowiązanemu) nie przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 23 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego przysługuje wyłącznie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Przepis ten, w powiązaniu z art. 141 § 1 k.p.a., wyklucza możliwość złożenia zażalenia przez zobowiązanego na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 23 § §8

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego służy zażalenie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § §1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ma zastosowanie do zażaleń.

u.p.e.a. art. 23 § §6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 6 § §1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

pr.bud. art. 29 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

pr.bud. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

pr.bud. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 140-142

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 271

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 272

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 273

p.u.s.a. art. 1 § §1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § §2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 97 § §1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego nie przysługuje zobowiązanemu. Postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia było zgodne z prawem.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przez organy administracji. Niewłaściwe ustalenie przesłanek wstrzymania czynności egzekucyjnych. Istnienie szczególnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez brak realizacji wytycznych WSA w Lublinie.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie przysługuje tylko na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego i jedynie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zobowiązany, czyli osoba wobec której toczy się postępowanie egzekucyjne nie może wystąpić z zażaleniem ani na postanowienie o wstrzymaniu, ani postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zostało więc wydane wyłącznie na podstawie przepisów procesowych Sąd badający niniejszą sprawę nie mógł więc kontrolować prawidłowości nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkaniowego

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Monika Kramek

członek

Tomasz Stawecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zażaleń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności ograniczeń prawa do zaskarżenia dla zobowiązanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ nadzoru stwierdza niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu stron postępowań administracyjnych. Wyjaśnia, kiedy i kto może zaskarżyć postanowienia dotyczące wstrzymania egzekucji.

Czy możesz zaskarżyć odmowę wstrzymania egzekucji? Sąd wyjaśnia kluczowe ograniczenia dla zobowiązanych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 136/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Monika Kramek
Tomasz Stawecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2284/21 - Wyrok NSA z 2024-06-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 156§1, 134§1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") postanowieniem z [...] listopada 2019 r., znak [...] , stwierdził niedopuszczalność zażalenia, które M. W. (dalej: "skarżący") wniósł na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") z [...] września 2019 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej "PINB w [...] ") decyzją z [...] lipca 2017 r. nakazał rozbiórkę samowolnie wzniesionej rozbudowy budynku piekarni, tj. wiaty blaszanej o wymiarach 2,76 m x 4,36 m na działce nr ewid. [...] wraz ze ścianą murowaną o szer. 1,27 m, zlokalizowanych w [...] na działce nr ewid. [...] , obręb [...] - [...] .
Po rozpatrzenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, [...] WINB decyzją z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] . Z kolei skarga na decyzję organu drugiej instancji złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie została odrzucona prawomocnym postanowieniem z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 924/18 z powodu niezachowania ustawowego terminu do jej wniesienia.
3. W związku z niewykonaniem w terminie obowiązku rozbiórki, w dniu [...] czerwca 2019 r. PINB w [...] wystosował do skarżącego upomnienie, które zostało doręczone [...] czerwca 2019 r. Organ wezwał skarżącego do wykonania ciążącego na nim obowiązku dokonania rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku piekarni.
Ponieważ upomnienie nie przyniosło pożądanego skutku, PINB w [...] wystawił tytuł wykonawczy znak: [...] z dnia [...] lipca 2019 r., który został doręczony zobowiązanemu [...] lipca 2019 r. W dniu [...] sierpnia 2019 r. wpłynęły zarzuty skarżącego dotyczące tytułu wykonawczego, które PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] , uznał jednak za nieuzasadnione.
W przedstawionym stanie rzeczy skarżący pismem z [...] lipca 2019 r. zwrócił się do Wojewody [...] z prośbą o wstrzymanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego położonego w [...] przy ul. B., na działce nr ewid. [...] . Z uwagi na niewłaściwość rzeczową [...] Urząd Wojewódzki w L. pismem z dnia [...] lipca 2019 r. przekazał wniosek skarżącego do [...] WINB.
4. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego [...] WINB postanowieniem z [...] września 2019 r., znak [...] , odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego przez PINB w L. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lipca 2019 r.
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 23 § 6 w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz art. 23 § 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm., dalej "u.p.e.a.").
W uzasadnieniu [...] WINB stwierdził, że stosownie do treści art. 23 § 6 u.p.e.a., organy sprawujące nadzór mogą wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Wstrzymanie czynności lub postępowania egzekucyjnego może jednak nastąpić tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach i to na czas określony (podkreślenie WSA).
[...] WINB wskazał przede wszystkim, że z uwagi na art. 6 § 1 u.p.e.a. PINB w L. jako wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, miał obowiązek podjąć działania zmierzające do doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego w ostatecznej decyzji administracyjnej. Egzekucja obowiązku musi być przy tym przeprowadzona z zastosowaniem administracyjnych środków przymusu przewidzianych w przepisach prawa.
Odnosząc się do przesłanek wstrzymania postępowania organ wojewódzki podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zdecydowanie przeważa pogląd, według którego organ nadzoru będący dysponentem prawa do wstrzymania egzekucji w ramach postępowania nadzorczego w egzekucji może je wstrzymać, gdy dopatrzy się w działaniach organu kontrolowanego konkretnych nieprawidłowości uzasadniających ochronę zobowiązanego. Może się bowiem okazać, że zastosowane środki egzekucyjne są zbyt dolegliwe lub są wykorzystane w sposób niegodny z prawem. Ponadto, za "szczególnie uzasadnione przypadki" można uznać tylko takie sytuacje, które zostały spowodowane przez przyczyny niezależne od zobowiązanego. Mogą to być sytuacje spowodowane działaniem czynników, na wystąpienie których zobowiązany nie miał wpływu, które były niezależne od sposobu postępowania zobowiązanego lub mające charakter losowy. Oczywiście dotyczy to przypadków zaistniałych w toku postępowania egzekucyjnego.
Ponieważ [...] WINB jako organ pierwszej instancji nie dopatrzył się wymienionych okoliczności w rozpatrywanej sprawie, dlatego odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego.
5. Pismem z [...] października 2019 r. skarżący złożył zażalenie na powyższego postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie oznaczonej symbolem: PINB [...] , ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 23 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie przesłanek zawieszenia czynności egzekucyjnych, tj. nie uwzględnienie szczególnych okoliczności sprawy. W konsekwencji nietrafności zastosowania prawa nastąpiło niewstrzymanie czynności egzekucyjnych oraz wydanie postanowienia w sprawie administracyjnej, w której istnieje obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania z urzędu, tj. w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest zdaniem skarżącego wynik postępowania w sprawie prowadzonej przed PINB w [...] znak PINB [...] .
Zdaniem skarżącego szczególną okolicznością stanowiąca przesłankę wstrzymania postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie jest usytuowanie obiektu budowlanego (wiaty blaszanej) objętego nakazem rozbiórki oraz jego przeznaczenie. Obiekt ten stanowi funkcjonalną całość z innym obiektem, tj. budynkiem produkcyjno-socjalnym znajdującym się na działce nr ewid. [...] i [...] , która stanowi własność P. K.. Rozbiórka obiektu wymagałaby ingerencji w strukturę sąsiedniego budynku, a to wymagałoby zgody jej właściciela. W stosunku do tego obiektu toczy się odrębne postępowanie administracyjne przed PINB w [...] . Jest ono prowadzone w związku z samowolą budowlaną popełnioną przez właściciela sąsiedniej nieruchomości.
6. Po rozpatrzeniu zażalenia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] listopada 2019 r. znak [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia, wniesionego na postanowienie [...] WINB z dnia [...] września 2019 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Organ odwoławczy wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na wstępnym etapie postępowania odwoławczego organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Badając dopuszczalność zażalenia organ nie może przejść do merytorycznej oceny jego zasadności.
GINB wskazał, że w aktualnym stanie prawnym wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z urzędu, a zażalenie przysługuje tylko na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego i jedynie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Przepis art. 23 § 8 u.p.e.a. wyklucza możliwość złożenia przez skarżącego zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
7. Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji skarżący pismem z [...] grudnia 2019 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o:
– uchylenie zaskarżonych postanowień i decyzji organów administracji w całości,
– stwierdzenie nieważności postanowień i decyzji wydanych w tej sprawie przez organy w administracyjne,
– umorzenia postępowania w całości z uwagi na stwierdzenie przez inny uprawniony organ administracji, że sporny obiekt nie jest funkcjonalnie związany z piekarnią i nie stanowi rozbudowy piekarni, lecz jest oddzielnym pomieszczeniem stanowiącym wiatę metalową wykonaną zgodnie ze zgłoszeniem.
Ponadto, alternatywnie skarżący wniósł o uchylenie decyzji i postanowień, wznowienie postępowania administracyjnego ze względu na rażące naruszenie prawa mającego wpływ na ostateczne decyzje w tej sprawie oraz zobowiązanie organów administracji do wydania właściwych i niezwłocznych decyzji i postanowień.
Skarżący wniósł też jednocześnie o ewentualne alternatywne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zobowiązanie w organów administracji do obiektywnego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz do wydania właściwych i zgodnych z prawem decyzji i postanowień.
Dodatkowo skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów:
a) prawa procesowego w zakresie art. 7, 7a, 7b, 8, 9 i 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 138 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonych postanowień bez wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia w sprawie materiału dowodowego oraz wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, rażące naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji w zakresie braku zrealizowania wytycznych WSA w Lublinie co do dalszego postępowania organów I i II instancji,
b) prawa materialnego poprzez rażące naruszenie art. 29 ust. 1 pkt. 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane,
c) § 140-142, § 271, 272 i 273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przepisy te dotyczą pobudowanej zgodnie ze zgłoszeniem wiaty, mimo że budowla ta nie jest - jak wynika z treści powołanych przepisów - "budynkiem" w rozumieniu ustawy,
d) zastosowanie zbyt uciążliwego obowiązku egzekucyjnego w postaci rozbiórki wykonanej wiaty mimo wyraźnych zaleceń WSA w Lublinie o rozważenie zastosowania środków łagodniejszych zawartych w wydanym wyroku WSA w Lublinie, co stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a.
8. Odpowiadając w dniu [...] stycznia 2020 r. na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonym postanowieniu zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącą pozostają bez wpływu na zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
9. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
10. Odnosząc powyższe wstępne wyjaśnienia do okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba przede wszystkim wyjaśnić, jaki akt administracji Sąd kontrolował i które zarzuty pod adresem zaskarżonego postanowienia były brane pod uwagę, a które nie.
Otóż aktem badanym przez Sąd było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym centralny organ administracji stwierdził niedopuszczalność zażalenia złożonego przez skarżącego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Kontrolowane rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zostało więc wydane wyłącznie na podstawie przepisów procesowych, tzn. zarówno przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1133; dalej: "k.p.a."). Tylko przepisy wskazanych aktów wyznaczają granice sprawy, w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a.
Organ drugiej instancji nie badał więc sprawy toczącego się wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.; dalej "pr.bud."), ani przepisów wykonawczych do tej ustawy. Powołany art. 134 zdanie 1 k.p.a. stanowi wyraźnie, że po otrzymaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy przeprowadza tzw. postępowanie wstępne i jeśli są ku temu podstawy, "stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania". Z mocy art. 144 k.p.a. przepis ten ma zastosowanie również do zażaleń, taj jak w rozpatrywanej sprawie. Jeśli organ stwierdzi, że w określonej sprawie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności odwołania (zażalenia), nie przechodzi już wówczas do analizy, czy pierwsza instancja prawidłowo zastosowała przepisy prawa materialnego (przepisy merytoryczne).
W związku z powyższym i ze ściśle określonymi granicami sprawy Sąd badający niniejszą sprawę nie mógł więc kontrolować prawidłowości nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkaniowego, bez względu na to, czy obejmuje ona tylko blaszaną wiatę, czy też jednocześnie ścianę murowaną o szerokości 1,27 m. Skarżący sam podał w skardze (strona 3), że zarzuca postanowieniu GINB naruszenie prawa materialnego poprzez rażące naruszenie art. 29 ust. 1 pkt. 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, oraz § 140-142, § 271, 272 i 273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Innymi słowy, "sprawa rozbiórki", tj. prawidłowości nakazu rozbiórki, jest odrębna od "sprawy wstrzymania" egzekucji, czyli zgodności z prawem odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Niniejszy Sąd nie mógł zatem badać zgodności z prawem nakazu rozbiórki nałożonego przez PINB w [...] i potrzeby jej przeprowadzenia. Zresztą te kwestie były już wcześniej badane, zarówno w postępowaniu przed organami administracji w ramach tzw. postępowania zwykłego przez [...] WINB, jak i przez sąd administracyjny – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie prowadzonej pod znaną skarżącemu sygnaturą II SA/Lu 924/18. Rozstrzygnięć wydanych w tych postępowaniach nie można już kwestionować w postępowaniu egzekucyjnym.
11. Wyjaśniając z kolei kluczową kwestię dopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania egzekucji niezbędne jest zwrócenie uwagi na trzy przepisy mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Po pierwsze, art. 23 § 6 u.p.e.a. stanowi, że "organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ". Niezależnie więc od tego, czy przypadek określonego zobowiązanego jest "szczególnie uzasadniony", czy też nie, postępowanie w sprawie ewentualnego wstrzymania egzekucji toczy się z urzędu, a nie na wniosek. Strony, to jest wierzyciel oraz zobowiązany mogą skierować do organu sprawującego nadzór nad postępowaniem egzekucyjnym pismo sugerujące potrzebę wstrzymania egzekucji. Pismo takie nie jest jednak wnioskiem i zawartymi w nim argumentami lub zarzutami. Organ administracji nie jest związany okolicznościami wskazanymi przez składającego pismo. Rozstrzygnięcie organu jest w związku z powyższym oparte w znacznym stopniu na swobodnym uznaniu organu. Pismo nie jest źródłem praw podmiotowych składającego. Organ może, lecz nie ma obowiązku prowadzenia postępowania z urzędu.
Po drugie, zgodnie z art. 23 § 8 u.p.e.a. "na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego służy zażalenie wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym". Dodatkowo art. art. 141 § 1 k.p.a. "na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi". Wykładnia pierwszego przepisu dokonana w związku z drugim prowadzi do kilku ważnych wniosków:
a) zażalenie można wnieść wyłącznie na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego. Nie można natomiast zażalić się na postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Jest więc to wyraz zasady prawnej, że postępowanie egzekucyjne powinno się toczyć sprawnie, a liczba środków prawnych, które pozwalałyby na spowalnianie lub blokowanie postępowania egzekucyjnego powinna być jak najkrótsza;
b) zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych lub wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego może wnieść tylko wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym. Oznacza to, że zobowiązany, czyli osoba wobec której toczy się postępowanie egzekucyjne nie może wystąpić z zażaleniem ani na postanowienie o wstrzymaniu, ani postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego bądź określonych czynności podjętych przez organ w ramach takiego postępowania.
W świetle przedstawionych przepisów, które są jasne i nie wymagają szczególnych zabiegów interpretacyjnych, rozstrzygnięcie GINB należy uznać za w pełni zgodne z prawem. Zażalenie na postanowienie [...] WINB o odmowie wstrzymania egzekucji wniósł skarżący, czyli osoba, której nie przysługuje prawo do zaskarżenia postanowienia z dnia [...] września 2019 r. GINB nawet, gdyby chciał podważać postanowienie [...] WINB nie miałby prawa tego zrobić. Rozpatrzenie zażalenia złożonego przez skarżącego jako zobowiązanego byłoby nieważne z mocy prawa.
W przedstawionym kontekście zarzuty skarżącego odwołujące się do przepisów o postępowaniu administracyjnym, w tym art. 7, 7a, 7b, 8, 9 i 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 138 k.p.a., a także art. 153 p.p.s.a. nie mogły być rozpatrzone. Skoro nie jest dopuszczalne złożenie zażalenia, to organ drugiej instancji nie miał prawa prowadzić postępowania odwoławczego i oceniać rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji na podstawie wymienionych przepisów.
12. Przedstawiona argumentacja o niedopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania egzekucji znajduje swoje wyraźne wsparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 3385/18, LEX nr 2677620 oraz z dnia 25 czerwca 2019 r.; sygn. akt II OSK 2076/17, LEX nr 2722321; analogicznie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 653/13, LEX nr 1514990, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2562/17, LEX nr 3032924 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 27 maja 2009 r. , sygn. akt I SA/Bk 119/09, Lex nr 686445).
13. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga niezasadna.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI