VII SA/Wa 136/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-09-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo administracyjnepostępowanie administracyjnesąd administracyjnydecyzja administracyjnasamowola budowlanazabytkirozbiórkaautokontrolauchylenie decyzjinaruszenie prawa procesowego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Kultury, uznając, że organ ten nieprawidłowo zastosował przepis o autokontroli, cofając sprawę do ponownego rozpatrzenia zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Kultury, która uchyliła wcześniejsze decyzje dotyczące przywrócenia stanu poprzedniego zabytkowego terenu poprzez rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Minister Kultury uznał, że organ pierwszej instancji nie ustalił należycie stanu faktycznego. Skarżący (D. P. oraz B. i R. B.) nie zgodzili się z tym stanowiskiem. Sąd uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organ ten nieprawidłowo zastosował art. 54 § 3 PPSA, cofając sprawę do ponownego rozpatrzenia zamiast rozstrzygnąć ją merytorycznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. P. oraz B. i R. B. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] października 2004 r., która uchyliła własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2004 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja organu pierwszej instancji nakazywała E. M. i J. S. przywrócenie do stanu poprzedniego zabytkowego terenu poprzez rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Minister Kultury uzasadnił swoją decyzję koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wskazując na niedostateczne ustalenie stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucili Ministrowi, że organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i że Minister powinien wydać decyzję merytoryczną. Sąd, powołując się na art. 54 § 3 PPSA, uznał, że Minister Kultury nieprawidłowo zastosował ten przepis. Sąd stwierdził, że organ w ramach autokontroli nie może wydawać decyzji kasacyjnej cofającej sprawę do pierwszej instancji, lecz powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty. W związku z naruszeniem przepisów prawa procesowego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Organ administracji publicznej w ramach autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA nie może wydać decyzji kasacyjnej cofającej sprawę do pierwszej instancji, lecz powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 54 § 3 PPSA wprowadza szczególną pozainstancyjną możliwość rozstrzygania o bycie zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie oparte na tym przepisie może zawierać jedynie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i orzeczenie o istocie sprawy, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji. Decyzja kasacyjna cofająca sprawę do pierwszej instancji otwiera nowy tok instancji, co jest sprzeczne z celem postępowania autokontrolnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 54 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, jednakże nie może wydać decyzji kasacyjnej cofającej sprawę do pierwszej instancji.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w przypadku naruszenia przepisów prawa procesowego.

Pomocnicze

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi w ocenie legalności aktów i czynności z zakresu administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ w ramach autokontroli nie może wydać decyzji kasacyjnej cofającej sprawę do pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Organ pierwszej instancji nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy. Minister Kultury powinien wydać decyzję merytoryczną.

Godne uwagi sformułowania

organ nie może dokonywać oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o inne kryteria niż sąd administracyjny rozstrzygnięcie oparte na tym przepisie może zawierać jedynie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub części (...) i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy w ten sposób strona skarżąca do sądu ostateczną decyzję organu odwoławczego otrzymuje decyzję kasacyjną, cofającą sprawę do I instancji, zamiast orzeczenia sądu, powołanego do kontroli legalności decyzji administracyjnych w toku postępowania autokontrolnego nie może, na skutek decyzji kasacyjnej, zostać uruchomiony nowy tok postępowania administracyjnego w sprawie, która już taki tok przeszła i została rozstrzygnięta ostateczną decyzją

Skład orzekający

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Ostrowska

członek

Grzegorz Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 54 § 3 PPSA dotycząca zakresu postępowania autokontrolnego organu administracji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy organ administracji publicznej rozpatruje skargę na własną decyzję w trybie autokontroli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym – zakresu autokontroli organów. Pokazuje, jak sąd administracyjny kontroluje działania organów i chroni strony przed nieuzasadnionym przedłużaniem postępowań.

Organ nie może cofać spraw do pierwszej instancji w ramach autokontroli – kluczowa interpretacja PPSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 136/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Izabela Ostrowska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Minister Kultury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skarg D. P. oraz B. i R. B. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Minister Kultury na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nakazał E. M.i J.S. przywrócenie do stanu poprzedniego zabytkowego terenu, poprzez wykonanie rozbiórki budynku gospodarczego, wybudowanego bez przewidzianych prawem zezwoleń na działce przy ul. [...], w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania decyzji.
Minister Kultury, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2004 r., przedłużając termin rozbiórki do dnia [...] 09.2004 r.
Następnie w uwzględnieniu skargi, złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. M. i J. S., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Minister Kultury podzielił argumentację skarżących, iż organ I instancji w niedostatecznym stopniu ustalił stan faktyczny sprawy. W szczególności nie ustalono jakie prace zostały wykonane przez inwestorów przy budynku gospodarczym.
Powoduje to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyli D. P. oraz B. i R. B.
Nie zgodzili się ze stanowiskiem Ministra Kultury, iż [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy. Organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, dokonano oględzin wybudowanego samowolnie przez inwestorów obiektu, wszystkie strony postępowania wypowiedziały się w sprawie.
Zdaniem skarżących, w sprawie nie ma żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego w związku z czym Minister Kultury powinien wydać decyzję merytoryczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przytoczoną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie legalności aktów i czynności z zakresu administracji publicznej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie Sąd z urzędu wziął pod uwagę okoliczności, które kwalifikują zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Stosownie do brzmienia art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Oznacza to, że aby organ mógł uznać skargę za zasadną i uwzględnić ją w całości, musi stwierdzić naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji. W/w przepis wprowadza szczególną pozainstancyjną możliwość rozstrzygania o bycie zaskarżonej decyzji. Organ, który w ramach tego postępowania i niejako w zastępstwie sądu administracyjnego uwzględnia skargę nie może dokonywać oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o inne kryteria niż sąd administracyjny. W związku z tym rozstrzygnięcie oparte na tym przepisie może zawierać jedynie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub części (w zależności od zakresu zaskarżenia) i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i orzeczenie o istocie sprawy, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji. Natomiast decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oznaczałoby otwarcie nowego toku instancji w sprawie. W ten sposób strona skarżąca do sądu ostateczną decyzję organu odwoławczego otrzymuje decyzję kasacyjną, cofającą sprawę do I instancji, zamiast orzeczenia sądu, powołanego do kontroli legalności decyzji administracyjnych.
W toku postępowania autokontrolnego nie może, na skutek decyzji kasacyjnej, zostać uruchomiony nowy tok postępowania administracyjnego w sprawie, która już taki tok przeszła i została rozstrzygnięta ostateczną decyzją.
Na tle uregulowań art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zachowało swoją aktualność dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe na tle stosowania art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela (por. wyrok NSA z dnia 15.11.2002 r. sygn. akt IV SA 74/01, wyrok NSA z dnia 10.11.2000 r. sygn. akt IV SA 1713/98, wyrok NSA z dnia 7.07.1999 r. sygn. akt IV SA 313/99).
Dlatego też uznając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI