VII SA/Wa 1358/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora i sąsiada, potwierdzając, że pozwolenie na budowę wymagało zgody współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości na wykorzystanie ich ściany szczytowej do budowy komina.
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z usługami. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ projekt zakładał wykorzystanie ściany szczytowej sąsiedniego budynku do budowy komina bez zgody współwłaścicieli. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie oddalił skargi, uznając, że brak zgody współwłaścicieli na ingerencję w ich ścianę szczytową stanowi rażące naruszenie prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi F. K. (inwestora) i P. S. (sąsiada) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę P. Decyzja Starosty z 1999 r. zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z usługami, przewidując dobudowanie piętra i poddasza do istniejącego budynku inwestora oraz wykonanie komina przylegającego do ściany szczytowej sąsiedniego budynku. Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż brakowało zgody współwłaścicieli sąsiedniej działki (H. i R. S.) na wykorzystanie ich ściany szczytowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił to stanowisko. Inwestor w skardze argumentował, że nie potrzebował zgody sąsiada na to, co już istniało, a pozwolenie na nadbudowę nie dotyczy interesu prawnego sąsiada. Sąsiad P. S. kwestionował ocenę prawną organów, że ściana jest wspólna, i że organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do rozstrzygania sporów o własność. WSA oddalił obie skargi. Sąd uznał, że projektowane wykorzystanie ściany szczytowej sąsiedniego budynku do budowy komina wymagało wyraźnej zgody współwłaścicieli tej nieruchomości, zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak takiej zgody, zwłaszcza wobec zastrzeżeń zgłaszanych przez jednego ze współwłaścicieli, stanowił rażące naruszenie prawa. Sąd przyznał rację skarżącemu P. S., że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów o własność, jednak uznał, że ta nieprawidłowość nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, która była prawidłowa co do zasady. Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ wykorzystanie ściany szczytowej sąsiedniego budynku do budowy komina wymagało wyraźnej zgody współwłaścicieli tej nieruchomości, której brakowało.
Uzasadnienie
Projekt budowlany przewidujący ingerencję w ścianę szczytową sąsiedniego budynku (budowa komina) wymaga zgody współwłaścicieli tej nieruchomości. Brak takiej zgody, zwłaszcza wobec zgłaszanych zastrzeżeń, stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak takiego wykazania stanowi rażące naruszenie prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.p.b. art. 82 § ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 157 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i zarzutów stron.
k.r.o. art. 36
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda drugiego małżonka.
u.p.g.k.
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zgody współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości na wykorzystanie ich ściany szczytowej do budowy komina stanowi rażące naruszenie prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Inwestor nie potrzebował zgody sąsiada na to, co już istniało. Pozwolenie na nadbudowę budynku inwestora na jego działce nie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku sąsiada. Organ administracji nie mógł rozstrzygać w kwestii własności ściany.
Godne uwagi sformułowania
wykorzystanie istniejącej ściany szczytowej sąsiedniego budynku musi wymagać uzyskaniem zgody osoby lub osób, którzy przysługuje prawo rozporządzania sąsiednią nieruchomością organ nadzoru budowlanego nie jest organem powołanym do rozstrzygania sporów w przedmiocie prawa własności nieruchomości
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący sprawozdawca
Mariola Kowalska
członek
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście ingerencji w sąsiednie nieruchomości, zwłaszcza w zakresie współwłasności i konieczności uzyskania zgody."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Prawa budowlanego z 2003 r. w zakresie art. 32 ust. 4 pkt 2, choć zasada dotycząca zgody sąsiada pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki w budownictwie, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie prawa do dysponowania nieruchomością i konieczności uzyskania zgód. Pokazuje też granice kompetencji organów administracji.
“Czy budowa komina na ścianie sąsiada wymaga jego zgody? WSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1358/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Czerwiński Mariola Kowalska. Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006 r. sprawy ze skarg F. K. i P. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę skargi oddala. Uzasadnienie VII SA/Wa 1358/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tj. Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz.2016 ze zm. / oraz art. 156§ 1 pkt 2, art. 157§ 1 i art. 158 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku P. S. stwierdził nieważność decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej F. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługami w parterze / sklep branży przemysłowej / przewidzianego do realizacji na działce nr ew. [...] położonej w P. ul. [...] z uwagi na rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż w dniu [...] września 2002 r. R. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r., ponieważ zatwierdzony tą decyzją projekt budowlany przedstawia ścianę szczytową jego budynku, usytuowanego na działce sąsiadującej z działką inwestora, jako ścianę wspólną, pomimo, że inwestor nie przedstawił dowodu stwierdzającego prawo do władania tą ścianą na swoje cele budowlane. Dalej w uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. zakończonego wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie sygn. akt 7/IV SA 3631/03 uchylającego decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. z uwagi na nie wyjaśnienie, czy R. S. należy do podmiotów mogących być stroną przedmiotowego postępowania z uwagi na przeniesienie własności działek o nr nr ew. [...], [...] i [...] położonych w P. ul. [...] na rzecz syna P. S. Ponownie analizując zebrany materiał dowodowy Wojewoda [...] uznał, iż R. S. mógł reprezentować syna P., któremu aktem notarialnym z dnia [...] października 2001 r. przekazał działkę nr [...] sąsiadującą z działką inwestora, ponieważ w chwili złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności syn był małoletni a wnioskodawca jako przedstawiciel ustawowy mógł samodzielnie reprezentować syna. W kwestii złożonego przez inwestora projektu budowlanego to piętro i poddasze użytkowe projektowanego budynku miało zostać dobudowane / bez własnej ściany szczytowej / do budynku istniejącego na działce nr [...], której właścicielami w dacie wydania decyzji przez Starostę P. byli H. i R. S. Natomiast projekt przewidywał, także wykonanie komina, który w poziomie piętra i poddasza miał przylegać do ściany szczytowej budynku na działce nr [...] a na poziomie dachu komin miał być usytuowany bezpośrednio na tej ścianie szczytowej. Budynek na działce nr [...] został wybudowany w całości i zasiedlony w latach sześćdziesiątych, natomiast projektowany budynek do czasu jego realizacji nie posiadał piętra i poddasza, więc ściana istniejącego budynku na działce nr [...] od strony działki inwestora na poziomie piętra i poddasza jest ścianą szczytowa i pod względem konstrukcyjnym należy do budynku H. i R. S. Wykorzystanie tej ściany w celu wykonania robót budowlanych przez inwestora wymaga zgody właścicieli działki sąsiadującej z działką inwestora, natomiast w aktach brak jest jednoznacznej zgody H. i R. S. na wykorzystanie ściany szczytowej do przeprowadzenia robot budowlanych, znajduje się tylko ostrzeżenia R. S. wniesione do protokołu z dnia [...] maja 1999 r. aby planowany obiekt nie wspierał się konstrukcyjnie na ścianie szczytowej jego budynku oraz, że inwestor powinien zastosować izolację pomiędzy tą ścianą a projektowanym budynkiem. Dlatego też brak zgody współwłaścicieli działki sąsiedniej na wykorzystanie ściany szczytowej ich budynku powoduje, iż inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownie do wymogu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i stanowi to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestora F. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne przeprowadzone przez organ I instancji i przyjął, iż decyzja Starosty P. z dnia [...] grudnia 1999 r. stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego. Organ odwoławczy uznał ponadto, iż sporna ściana stanowi współwłasność inwestora oraz wnioskodawcy i wykorzystanie takiej ściany do celów budowlanych stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną i by wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezbędna jest zgoda współwłaściciela. Brak takiej zgody jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyli inwestor F. K. i P. S. Inwestor w swojej skardze kwestionuje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, iż nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jest właścicielem działki nr [...] natomiast ściana wspólna na wysokości budynku parterowego już istniała i nie miał on obowiązku dostarczać zgody sąsiada na to, co już istniało. Pozwolenie na nadbudowę budynku inwestora na jego działce nie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku sąsiada. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. P. S. w złożonej skardze polemizuje z przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceną prawną, iż ściana szczytowa budynku syna jest ścianą wspólną ze ścianą w projektowanym budynku, co jest oceną nieuprawnioną i organ administracji nie mógł rozstrzygać w kwestii własności ściany. Skarżący wniósł o unieważnienie uzasadnienia zaskarżonej decyzji i zawieszenie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na możliwość wyrządzenia wnioskodawcy znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, bo inwestor zamierza kontynuować prace budowlane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego P. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi są niezasadne, chociaż podstawy skargi P. S. są uprawnione to nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy. Podstawowym problemem do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest kwestia posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego o treści obowiązującej przed wprowadzeniem zmian od dnia 11 lipca 2003 r. Z treści powyższego przepisu wynika, iż pozwolenie na budowę może być wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, brak natomiast takiego wykazania stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2. W przedmiotowym postępowaniu niespornym jest, iż w momencie sporządzania przez inwestora projektu na sąsiedniej działce nr [...] istniał budynek mieszkalny ze ścianą szczytową od strony działki inwestora, do której to inwestor miał się dobudować. Z przedłożonego projektu wynika, iż na wysokości dachu na istniejącej ścianie szczytowej miał zostać wykonany komin. Takie założenie projektu budowlanego wykorzystującego istniejącą ścianę szczytową sąsiedniego budynku musi wymagać uzyskaniem zgody osoby lub osób, którzy przysługuje prawo rozporządzania sąsiednią nieruchomością, na której usytuowany jest budynek. Gdyby inwestor tak jak na poziomie piętra i poddasza zaprojektował wybudowanie komina obok istniejącej ściany szczytowej w budynku na sąsiedniej działce, to wtedy taka zgoda nie byłaby wymagalna, ponieważ nie ingeruje on w istniejącą ścianę a tylko się do niej dobudowuje i to skutkowałoby, tym, iż właściciele, współwłaściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiedniej działki mieliby przymiot strony w takim postępowaniu / art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia 11 lipca 2003 r./. Zgoda właściciela lub współwłaściciela nieruchomości musi być wyraźna, nie może być tutaj żadnej formy domniemania. W przedmiotowym postępowaniu R. S. / współwłaściciel działki nr [...] na zasadzie wspólności małżeńskiej ustawowej z żoną H. w chwili wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji / wnosił zastrzeżenia, ażeby wznoszony obiekt nie wspierał się konstrukcyjnie na istniejącej ścianie szczytowej budynku, którego jest współwłaścicielem. Brak jest natomiast zgody na wykorzystanie ściany szczytowej w celu budowy komina i to wyraźnej zgody obydwojga małżonków S. Stosownie do art. 36 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym. Do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda drugiego małżonka wyrażona w formie wymaganej dla danej czynności prawnej. Wykonywanie robot budowlanych na jednej ze ścian konstrukcyjnych budynku stanowiącego współwłasność ustawową małżeńską wymaga zgody obydwojga małżonków. W przedmiotowym postępowaniu inwestor nie posiadał zgody żadnego ze współwłaścicieli. Oczywiście w przypadku rezygnacji przez inwestora z wykorzystania ściany szczytowej do budowy komina i poprawy w tym zakresie projektu budowlanego nie będzie on musiał mieć zgody aktualnie właściciela działki [...] P. S. Będzie to wymagało sporządzenia projektu zamiennego i przeprowadzenia postępowania w celu jego zatwierdzenia. Odnośnie skargi P. S. to pomimo jej nieuwzględnienia nie można jej odmówić uprawnionych twierdzeń. Rozważania organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i przyjęcie, iż ściana szczytowa budynku znajdującego się na działce nr [...] stanowi współwłasność inwestora i wnioskodawcy były nieuprawnione, gdyż organ nadzoru budowlanego nie jest organem powołanym do rozstrzygania sporów w przedmiocie prawa własności nieruchomości i wyręczanie w tym zakresie sądów powszechnych oraz ustalania granic pomiędzy nieruchomościami, gdyż te kwestie są uregulowane w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne / Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 /. Dopiero ustalenie granicy w powyższy sposób pozwoli na jednoznaczne stwierdzenie, czy przedmiotowa ściana szczytowa znajduje się w granicy nieruchomości, czy też nie. Dlatego wyrażenie takiej oceny prawnej było nieuprawnione i stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., jednakże, ponieważ nie ma to istotnego wpływu na wynik sprawy nie może być podstawa uchylenia prawidłowej, co do zasady zaskarżonej decyzji. Obawy skarżącego, co do wykorzystania przedmiotowej oceny prawnej przez inwestora w innych postępowaniach wobec braku właściwości do rozstrzygania sporów w przedmiocie prawa własności przez organy nadzoru budowlanego są nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargi oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI