VII SA/Wa 1340/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówklasyfikacja gruntówstwierdzenie nieważności decyzjikodeks postępowania administracyjnegoterminydoręczenie decyzjiogłoszenie decyzji

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Głównego Geodety Kraju, uchylające odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 1986 r. z powodu nieustalonej daty ogłoszenia.

Skarżący J. S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 1986 r. zatwierdzającej klasyfikację gruntów. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na 30-letni termin z art. 158 § 3 k.p.a. Główny Geodeta Kraju uchylił tę odmowę, wskazując na konieczność ustalenia daty ogłoszenia decyzji. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na potrzebę wyjaśnienia daty ogłoszenia decyzji z 1986 r. i zastosowania przepisów przejściowych ustawy nowelizującej k.p.a.

Sprawa dotyczyła skargi J. S. na postanowienie Głównego Geodety Kraju, które uchyliło postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1986 r. dotyczącej zatwierdzenia aktualizacji klasyfikacji gruntów. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, opierając się na art. 158 § 3 k.p.a., który stanowi, że nie wszczyna się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło trzydzieści lat. Organ ten przyjął datę 20 lutego 1986 r. jako datę ostateczności decyzji, co było błędne, gdyż była to data jej wydania, a od decyzji przysługiwało odwołanie. Główny Geodeta Kraju uchylił postanowienie organu I instancji, wskazując, że nie ustalono prawidłowo daty ogłoszenia decyzji z 1986 r. i konieczne jest podjęcie czynności procesowych w celu jej ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że dla zastosowania art. 158 § 3 k.p.a. kluczowe jest ustalenie daty ogłoszenia decyzji z 1986 r. oraz że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji k.p.a. z 2021 r., co wymaga zastosowania przepisów przejściowych. Sąd odrzucił argument skarżącego o liczeniu terminu do daty decyzji z 2015 r., wskazując na jej brak związku z przedmiotową sprawą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 158 § 3 k.p.a. nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło trzydzieści lat.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że dla zastosowania art. 158 § 3 k.p.a. kluczowe jest bezsporne ustalenie daty ogłoszenia decyzji z 1986 r., a organ I instancji nie podjął wystarczających czynności w tym kierunku, opierając się na błędnej dacie ostateczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 158 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 156 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego art. 2 § 1

Do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego art. 2 § 2

Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów art. 8 § 1

Orzeczenie (decyzję) o ustaleniu klasyfikacji gruntów ogłaszane było poprzez wywieszenie w lokalu organu administracji publicznej na okres 14 dni.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów art. 8 § 3

Od orzeczenia o ustaleniu klasyfikacji gruntów przysługiwało odwołanie stosownie do przepisów o postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 49

Kodeks postępowania administracyjnego

Strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji państwowej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

k.p.a. art. 129 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne.

k.p.a. art. 269

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważało się za ostateczne.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia.

p.p.s.a. art. 138 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 144

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na konieczność ustalenia daty ogłoszenia decyzji z 1986 r. w celu zastosowania art. 158 § 3 k.p.a. Postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji k.p.a. z 2021 r., co wymaga zastosowania przepisów przejściowych. Decyzja z 2015 r. dotycząca rozgraniczenia nieruchomości nie ma wpływu na ocenę dopuszczalności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 1986 r.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że termin 30 lat powinien być liczony do daty wydania decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o rozgraniczeniu nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

dla ustalenia, czy w danej sprawie zachodzi przeszkoda przewidziana w art. 158 § 3 k.p.a., konieczne jest bezsporne ustalenie daty ogłoszenia decyzji data na pieczęci poświadczająca rzekomo moment stwierdzenia ostateczności decyzji Naczelnika Gminy w C., nr [...], jest tożsama z dniem wydania tej decyzji postępowanie to zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (...), a więc zastosowanie do niego powinny mieć przepisy przejściowe art. 2 ustawy nowelizującej.

Skład orzekający

Tomasz Janeczko

przewodniczący

Elżbieta Granatowska

sprawozdawca

Andrzej Siwek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 158 § 3 k.p.a. w kontekście ustalania daty doręczenia/ogłoszenia decyzji sprzed wielu lat oraz stosowanie przepisów przejściowych ustawy nowelizującej k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania daty ogłoszenia decyzji wydanej w oparciu o przepisy z 1956 r. i 1960 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego ze stwierdzaniem nieważności decyzji administracyjnych i stosowaniem terminów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważność decyzji sprzed lat: kluczowa data ogłoszenia, nie wydania!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1340/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Elżbieta Granatowska /sprawozdawca/
Tomasz Janeczko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a par. 1, art. 158 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 marca 2022 r., znak: NG-0.025.21.2022.MM Główny Geodeta Kraju, po rozpatrzeniu zażalenia J. S. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako: WTNGiK) z dnia 25 stycznia 2022 r., znak: GK-11.7221.195.2021, orzekające o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1986 r. nr [...], wydanej przez Naczelnika Gminy w C. w sprawie zatwierdzenia aktualizacji klasyfikacji gruntów wsi B., uchylił w całości zaskarżone postanowienie.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W niniejszej sprawie, WINGiK postanowieniem z dnia 25 stycznia 2022 r., rozpoznając wniosek J. S. z dnia 24 czerwca 2021 r. (doprecyzowany pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r.), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r., nr [...]. orzekającej m.in. o zatwierdzeniu aktualizacji klasyfikacji gruntów wsi B.
Organ I instancji oparł się na treści art. 158 § 3 k.p.a., który stanowi, iż jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., upłynęło trzydzieści lat nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ ustalił, że decyzja, której unieważnienia domaga się wnioskujący została wydana [...] lutego 1986 r. i również w tym dniu stała się ostateczna, co potwierdza data wpisana na pieczęci potwierdzającej ostateczność przedmiotowej decyzji. Jednocześnie WINGiK stwierdził, iż ze względu na brak dokumentów, pozwalających na ustalenie konkretnej daty ogłoszenia przedmiotowej decyzji uznał za wiarygodną datę nabycia waloru ostateczności decyzji, potwierdzoną stosowną klauzulą oraz wskazał, że stwierdzenie ostateczności może nastąpić po ogłoszeniu decyzji, zatem jeżeli termin trzydziestu lat upłynął od daty ostateczności, to tym bardziej termin ten upłynął od ogłoszenia decyzji.
Na powyższe postanowienie J. S. złożył zażalenie do Głównego Geodety Kraju.
Rozpatrując złożone zażalenie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Główny Geodeta Kraju wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.), gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. W niniejszej sprawie WINGiK prawidłowo wskazał, że tego rodzaju przeszkoda, uniemożliwiająca zainicjowanie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, została określona m.in. w art. 158 § 3 k.p.a. Mianowicie niedopuszczalnym jest wszczęcie postępowania nieważnościowego w sytuacji, gdy od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, która miałaby być objęta takim postępowaniem, upłynęło więcej niż trzydzieści lat. O ile w tym zakresie WINGiK przyjął prawidłowe stanowisko, to na gruncie niniejszej sprawy, przedwcześnie uznał, iż tego rodzaju przeszkoda zachodzi w stosunku do decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r., której stwierdzenia nieważności domaga się J. S. W ocenie organu II instancji, dla ustalenia, czy w danej sprawie zachodzi przeszkoda przewidziana w art. 158 § 3 k.p.a., koniecznym jest określenie czasu doręczenia lub ogłoszenia konkretnej decyzji. Decyzja Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r. orzekała o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów, a jej podstawę prawną stanowiły obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. nr 19, poz. 97 z późn. zm.). W myśl § 8 ust. 1 tego rozporządzenia orzeczenie (decyzję) o ustaleniu klasyfikacji gruntów ogłaszane było poprzez wywieszenie w lokalu organu administracji publicznej na okres 14 dni, a od takiego orzeczenia przysługiwało odwołanie stosownie do przepisów o postępowaniu administracyjnym (§ 8 ust. 3 rozporządzenia). Obowiązujący wówczas przepis art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r., nr 9, poz. 26 ze zm.) przewidywał, iż strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji państwowej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Zaś art. 129 § 2 k.p.a. stanowił, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przy czym zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne.
Zgodnie z tymi regulacjami w pouczeniu decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r. znalazł się zapis, iż od niniejszej decyzji przysługuje stronom odwołanie do Wojewody Tarnowskiego w terminie 14-tu dni, licząc od dnia następnego ogłoszenia niniejszej decyzji. WINGiK natomiast, oceniając dopuszczalność wniosku J. S. i obliczając okres trzydziestu lat przewidziany w art. 158 § 3 k.p.a., przyjął datę jaką została opatrzona pieczęć umieszczona na egzemplarzu decyzji Naczelnika Gminy w C. potwierdzająca ostateczność decyzji, tj. 20 lutego 1986 r., uznając ją za wiarygodną. W ocenie Głównego Geodety Kraju, takie stanowisko organu I instancji nie zasługuje na aprobatę, gdyż data na pieczęci poświadczająca rzekomo moment stwierdzenia ostateczności decyzji Naczelnika Gminy w C., nr [...], jest tożsama z dniem wydania tej decyzji. Kłóci się to więc z treścią wskazanych powyżej przepisów prawnych i pouczeniem zawartym w samej decyzji. Skoro bowiem dopiero decyzje, od których nie służyło odwołanie w administracyjnym toku instancji, były ostateczne, to decyzja o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji, od której przysługiwało odwołanie, nie była ostateczna w dniu jej wydania, ani nie mogła stać się ostateczna przed zakończeniem okresu jej publicznego ogłoszenia i przed upływem terminu na złożenie środka odwoławczego zgodnie z ww. art. 129 § 2 k.p.a.
Organ odwoławczy podkreślił, że WINGiK wydając postanowienie z dnia 25 stycznia 2022 r.. znak: GK-II.7221.195.2021, po uzyskaniu jedynie kopii decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r.. nr [...], opatrzonej opisaną wyżej pieczęcią (klauzulą ostateczności), nie podjął żadnych dodatkowych czynności procesowych, zmierzających do ustalenia dnia doręczenia tej decyzji. W zgromadzonym przez WINGiK materiale dowodowym brak jest akt stanowiących podstawę wydania przedmiotowej decyzji Naczelnika Gminy w C., pomimo informacji Wójta Gminy C. zawartej w piśmie z dnia 22 listopada 2021 r.. znak: [...], iż oryginał decyzji Nr [...] wraz z aktami sprawy znajdują się w Starostwie Powiatowym w D. W nadesłanej dokumentacji brak też pisma WINGiK, którym organ ten zwróciłby się do Starosty D. o nadesłanie akt stanowiących podstawę wydania decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r.
Organ II instancji wskazał, że WINGiK, rozpoznając ponownie sprawę dotyczącą wniosku J. S. z dnia 24 czerwca 2021 r. (doprecyzowanego pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r.) o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r., nr [...], powinien podjąć czynności procesowe mające na celu ustalenie okresu publicznego ogłoszenia tej decyzji, co pozwoli na określenie daty, w której decyzja ta została uznana za doręczoną. Oprócz próby pozyskania dokumentów stanowiących podstawę wydania przedmiotowej decyzji, organ I instancji może między innymi podjąć czynności zmierzające do ustalenia, kiedy aktualizacja klasyfikacji gruntów, zatwierdzona decyzją Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r. została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków. Trzeba zauważyć, że w myśl ówczesnego § 9 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji do ewidencji gruntów i budynków, stanowiło dopiero prawomocne orzeczenie w sprawie klasyfikacji gruntów. Zaś art. 269 k.p.a. przewidywał, że decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważało się za ostateczne. Mając przy tym na względzie, iż od dnia wydania ww. decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r., nr [...]. upłynęło ponad 36 lat. podjęte przez WINGiK czynności nie muszą doprowadzić do ustalenia jednoznacznej daty doręczenia, ale powinny doprowadzić do określenia przynajmniej na tyle precyzyjnego przedziału czasowego, w którym nastąpiło doręczenie tej decyzji, aby można było ostatecznie stwierdzić, że wniosek J. S. został złożony po upływie 30 lat i niedopuszczalnym jest wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W ocenie organu II instancji, biorąc pod uwagę powyższe uchybienia, jakich dopuścił się organ I instancji, oraz dlatego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia WINGiK z dnia 25 stycznia 2022 r. Organ I instancji, badając ponownie sprawę podania J. S., powinien uwzględnić wytyczne zawarte w niniejszym postanowieniu.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. S., wnosząc o jego uchylenie.
Skarżący podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. Wójt Gminy C. wydał decyzję znak [...]. Od dnia 20 lutego 1986 r. do dnia 10 sierpnia 2015 r. upłynęło 29 lat, a więc nie zachodzi przesłanka z art. 158 § 3 k.p.a. Skarżący podniósł, że działki, które zakupił od K. P. zostały pominięte w gleboznawczej klasyfikacji gruntów zatwierdzonej decyzją z dnia [...] lutego 1986 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do treści skargi J. S. wskazał, że zawarte w niej twierdzenia pozostają bez wpływu na podjęte postanowienie. Skarżący wskazuje, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przeszkoda upływu czasu określona w art. 158 § 3 k.p.a., gdyż przyjmuje, iż termin z tego przepisu powinien być liczony do daty wydania decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Jak stwierdza w skardze licząc daty czasu od 20 lutego 1986 r. do dnia 10 sierpnia 2015 jest 29 lat. Przedstawiony przez skarżącego pogląd w tym zakresie jest błędny i całkowicie niezrozumiały. Decyzje z 1986 r. i 2015 r.. były wydane w oparciu o inne przepisy prawne i rozstrzygały odrębne sprawy. Pierwsza z nich orzekała o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów, a druga o rozgraniczeniu nieruchomości. Zatem decyzja Wójta Gminy C. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie ma żadnego związku z decyzją Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r., nr [...] i pozostaje bez wpływu na ocenę dopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek J. S. złożony w 2021 r . w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Treść przepisu art. 158 § 3 k.p.a., jednoznacznie wskazuje, że przesłankę upływu trzydziestu lat należy oceniać poprzez ustalenie okresu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, do dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności danej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022, poz. 329 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiotem skargi w tej sprawie jest postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia 8 marca 2022 r. uchylające, po rozpatrzeniu zażalenia J. S., postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 stycznia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1986 r. nr [...], wydanej przez Naczelnika Gminy w C. w sprawie zatwierdzenia aktualizacji klasyfikacji gruntów wsi Borowa.
Organ I instancji wydał postanowienie z dnia 25 stycznia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1986 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., powołując się na przepis art. 158 § 3 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przepis art. 156 § 2 k.p.a. stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zatem jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności upłynęło trzydzieści lat, to przepis art. 158 § 3 k.p.a. wskazuje wprost, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Przedmiotowa regulacja art. 158 § 3 k.p.a. weszła w życie dnia 16 września 2021 r. na mocy ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. W tej sprawie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wszczęte pismem J. S. z dnia z dnia 24 czerwca 2021 r., sprecyzowanym pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r., w którym wnioskodawca wskazał, że wnosi m.in. "o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...].02.1986 r., znak: Nr. [...]". Zatem postępowanie to zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), a więc zastosowanie do niego powinny mieć przepisy przejściowe art. 2 ustawy nowelizującej.
Sąd podziela stanowisko organ II instancji, że dla ustalenia, czy w danej sprawie zachodzi przeszkoda przewidziana w art. 158 § 3 k.p.a., konieczne jest bezsporne ustalenie daty ogłoszenia decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r. o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Podstawę prawną tej decyzji stanowiły obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. nr 19, poz. 97 z późn. zm.). W myśl § 8 ust. 1 tego rozporządzenia orzeczenie (decyzję) o ustaleniu klasyfikacji gruntów ogłaszane było poprzez wywieszenie w lokalu organu administracji publicznej na okres 14 dni, a od takiego orzeczenia przysługiwało odwołanie stosownie do przepisów o postępowaniu administracyjnym (§ 8 ust. 3 rozporządzenia). Obowiązujący wówczas przepis art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r., nr 9, poz. 26 ze zm.) przewidywał, iż strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji państwowej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Zaś art. 129 § 2 k.p.a. stanowił, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przy czym zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Zgodnie z tymi regulacjami w pouczeniu decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r. znalazł się zapis, iż od niniejszej decyzji przysługuje stronom odwołanie do Wojewody Tarnowskiego w terminie 14-tu dni, licząc od dnia następnego ogłoszenia niniejszej decyzji. Organ I instancji nie ustalił daty ogłoszenia decyzji z dnia [...] lutego 1986 r., przyjmując datę, jaką została opatrzona pieczęć umieszczona na egzemplarzu decyzji Naczelnika Gminy w C. potwierdzająca ostateczność decyzji, tj. [...] lutego 1986 r., uznając ją za wiarygodną. Zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że takie stanowisko organu I instancji nie zasługuje na aprobatę, gdyż data na pieczęci poświadczająca rzekomo moment stwierdzenia ostateczności decyzji Naczelnika Gminy w C., nr [...], jest tożsama z dniem wydania tej decyzji. Kłóci się to więc z treścią wskazanych powyżej przepisów prawnych i pouczeniem zawartym w samej decyzji. Skoro bowiem dopiero decyzje, od których nie służyło odwołanie w administracyjnym toku instancji, były ostateczne, to decyzja o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji, od której przysługiwało odwołanie, nie była ostateczna w dniu jej wydania, ani nie mogła stać się ostateczna przed zakończeniem okresu jej publicznego ogłoszenia i przed upływem terminu na złożenie środka odwoławczego zgodnie z ww. art. 129 § 2 k.p.a.
Organ odwoławczy słusznie również podkreślił, że organ I instancji, wydając postanowienie z dnia 25 stycznia 2022 r., po uzyskaniu jedynie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r. nie podjął żadnych dodatkowych czynności procesowych, zmierzających do ustalenia dnia ogłoszenia tej decyzji. W zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodowym brak jest akt stanowiących podstawę wydania przedmiotowej decyzji Naczelnika Gminy w C.. Organ I instancji wprawdzie zwrócił się do Starosty D. pismem z dnia 10 listopada 2021 r. o nadesłanie całości akt sprawy, lecz Starosta przesłał mu jedynie potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopii decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r., a organ nie zwrócił się o nadesłanie pozostałej części akt tej sprawy.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazał, że organ I instancji powinien podjąć czynności procesowe mające na celu ustalenie okresu publicznego ogłoszenia tej decyzji, co pozwoli na określenie daty, w której decyzja ta została uznana za doręczoną. Oprócz próby pozyskania dokumentów stanowiących podstawę wydania przedmiotowej decyzji, organ I instancji może między innymi podjąć czynności zmierzające do ustalenia, kiedy aktualizacja klasyfikacji gruntów, zatwierdzona decyzją Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r. została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków. Trzeba zauważyć, że w myśl ówczesnego § 9 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji do ewidencji gruntów i budynków, stanowiło dopiero prawomocne orzeczenie w sprawie klasyfikacji gruntów. Zaś art. 269 k.p.a. przewidywał, że decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważało się za ostateczne.
Organ odwoławczy wskazał, że "biorąc pod uwagę powyższe uchybienia, jakich dopuścił się organ I instancji, oraz dlatego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia WINGiK z dnia 25 stycznia 2022 r. Organ I instancji, badając ponownie sprawę podania J. S., powinien uwzględnić wytyczne zawarte w niniejszym postanowieniu". Oznacza to, że zaskarżone postanowienie jest postanowieniem o charakterze kasacyjnym (art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.), a organ przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W myśl art. 144 k.p.a. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Pomimo wskazania w zaskarżonym postanowieniu błędnej podstawy prawnej (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), uznać należy, iż postanowienie to odpowiada prawu, albowiem z jego uzasadnienia, której jest integralną częścią postanowienia, wynika, że jest to postanowienie kasacyjne wydane na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a.
W związku z powyższym Sąd uznał, że w zaskarżonym postanowieniu organ II instancji prawidłowo stwierdził, że konieczne jest prawidłowe ustalenie w oparciu o pełne akta sprawy daty ogłoszenia decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lutego 1986 r., celem bezspornego stwierdzenia kiedy upłynął termin trzydzieści lat od daty tego ogłoszenia. Podkreślić jednak należy, iż w związku z tym, że postępowanie o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji z dnia [...] lutego 1986 r. zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, tj. przed dniem 16 września 2021 r., to zastosowanie do niego powinny mieć przepisy przejściowe art. 2 ustawy nowelizującej. Organ I instancji, po dokonaniu ustaleń co do daty ogłoszenia decyzji z dnia [...] lutego 1986 r., powinien więc rozważyć czy nie zachodzą przesłanki do ewentualnego umorzenia tego postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej.
W odniesieniu do zarzutu skargi, że termin trzydziestu lat powinien być liczony do dnia wydania decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, wskazać należy, że decyzja ta nie ma żadnego znaczenia dla oceny dopuszczalności prowadzenia postępowania nieważnościowego w tej sprawie. Z art. 158 § 3 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. wynika, że termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji objętej wnioskiem do dnia złożenia wniosku.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI