VII SA/WA 1320/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wznowienie postępowaniaewidencja gruntówKodeks postępowania administracyjnegoterminoperat geodezyjnyfałszerstwo dowoduprzestępstwokontrola sądowapostanowienie

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Głównego Geodety Kraju odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego, uznając wniosek za złożony po terminie.

Skarżąca domagała się wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, twierdząc, że decyzja została wydana na podstawie fałszywego operatu geodezyjnego z 1997 r. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały jednak, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, ponieważ skarżąca dowiedziała się o kwestionowanych okolicznościach najpóźniej w sierpniu 2016 r. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym i wymaga spełnienia ściśle określonych warunków, w tym zachowania terminu.

Sprawa dotyczyła skargi U. T. na postanowienie Głównego Geodety Kraju (GGK) utrzymujące w mocy postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie pierwotnie zakończyło się decyzją Starosty z 2016 r. odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, której zgodność z prawem potwierdził WINGiK i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., twierdząc, że decyzja została wydana na podstawie fałszywego operatu technicznego z 1997 r., który wskazywał Z. T. jako właściciela działki, podczas gdy faktycznym właścicielem była skarżąca. WINGiK odmówił wznowienia, wskazując, że nie stwierdzono prawomocnie fałszerstwa dowodów ani popełnienia przestępstwa, a sama skarżąca nie wykazała, kiedy dowiedziała się o tych okolicznościach. GGK utrzymał w mocy postanowienie WINGiK, dodając, że skarżąca dowiedziała się o kwestionowanych okolicznościach najpóźniej 10 sierpnia 2016 r., kiedy zapoznała się z aktami sprawy, a wniosek o wznowienie złożyła dopiero w październiku 2021 r., przekraczając miesięczny termin z art. 148 § 1 K.p.a. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, a zachowanie terminu jest warunkiem dopuszczalności. Stwierdził, że skarżąca dowiedziała się o kwestionowanym operacie i jego treści najpóźniej 10 sierpnia 2016 r., co czyniło jej wniosek złożonym po terminie. Sąd nie uznał za istotne późniejsze poinformowanie skarżącej przez męża o przestępczym charakterze działania geodety ani postanowień prokuratury i sądu odmawiających wszczęcia postępowania karnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek został złożony z uchybieniem terminu.

Uzasadnienie

Skarżąca dowiedziała się o kwestionowanym operacie geodezyjnym i jego treści najpóźniej w dniu 10 sierpnia 2016 r., kiedy zapoznała się z aktami sprawy, w których znajdował się ten operat. Wniosek o wznowienie postępowania złożyła dopiero 18 października 2021 r., co stanowi przekroczenie miesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wznowienia postępowania, w tym dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, lub decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.

k.p.a. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 149 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, organ odmawia wznowienia postępowania z przyczyn formalnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ utrzymał w mocy wadliwą decyzję.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ powinien uchylić wadliwą decyzję.

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do szczegółowego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i uzasadnienia orzeczenia.

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa, w tym wszczęcie postępowania nadzwyczajnego na wniosek w sytuacji uchybienia terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, ponieważ skarżąca dowiedziała się o kwestionowanych okolicznościach najpóźniej w dniu 10 sierpnia 2016 r., a złożyła wniosek dopiero 18 października 2021 r.

Odrzucone argumenty

Organy nie podjęły wszystkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i pominęły postanowienia prokuratury i sądu wskazujące na brak wiedzy skarżącej o fałszywych dowodach. Niewłaściwa ocena dowodu z oświadczenia skarżącej z 10 sierpnia 2016 r., z którego nie wynika, jakie konkretnie dokumenty udostępniono. Rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Utrzymanie w mocy wadliwej decyzji. Odmowa wznowienia postępowania mimo wydania decyzji na podstawie dokumentów powstałych na skutek przestępstwa.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych złożenie podania w terminie jest jednym z warunków dopuszczalności wznowienia postępowania organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania z urzędu dopuszczalności wznowienia postępowania, bowiem wszczęcie postępowania nadzwyczajnego na wniosek w sytuacji uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa do ustalenia daty, w której rozpoczął bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, decyduje dzień, w którym skarżąca dowiedziała się o kwestionowanym przez nią operacie geodezyjnym i uczestnictwie męża przy czynnościach geodezyjnych, a następnie wpisaniu Z. T. do ww. operatu jako właściciela nieruchomości.

Skład orzekający

Anna Milicka-Stojek

sprawozdawca

Włodzimierz Kowalczyk

przewodniczący

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w kontekście wiedzy strony o wadliwości dowodów lub popełnieniu przestępstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz wznowieniem postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą terminów w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa. Choć stan faktyczny jest złożony, rozstrzygnięcie opiera się na formalnym wymogu.

Termin na wznowienie postępowania: kiedy wiedza o błędzie staje się kluczowa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1320/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2, art. 148 § 1, art. 149 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi U. T. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Geodeta Kraju (dalej jako "GGK" lub "organ") postanowieniem z 22 kwietnia 2022 r. znak NG-O.025.39.2022.JK, po rozpatrzeniu zażalenia U. T. (dalej jako "skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako "WINGiK") z 7 lutego 2022 r. znak WIG.II.7221.7.2022 odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] (dalej jako "Starosta") z [...] września 2016 r. znak [...].
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżąca wnioskiem z 28 lutego 2016 r., uzupełnionym w dniu 20 kwietnia 2016 r., wystąpiła do Starosty o wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], zmiany polegającej na prawidłowym wykazaniu granic dz. nr [...], tj. zgodnie ze stanem, jaki przekazali jej rodzice. Zdaniem skarżącej, prawidłowy przebieg granic tej działki przedstawia wyrys z mapy ewidencyjnej gruntów wsi [...] z [...] marca 1977 r. nr [...], który stanowił podstawę do założenia księgi wieczystej, a który dołączyła do wniosku.
Starosta decyzją z [...] września 2016 r., po rozpoznaniu ww. wniosku, odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wskazany w aktualnej ewidencji gruntów i budynków stan prawny i przebieg granic przedmiotowej działki jest zgodny z aktem notarialnym Rep. A [...], a na podstawie którego skarżąca stała się jej właścicielem.
WINGiK decyzją z 5 lutego 2018 r. znak WIG.II.7221.130.2016, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z 22 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 203/18 oddalił skargę skarżącej na decyzję WINGiK z 5 lutego 2018 r.
Skarżąca wnioskiem z 18 października 2021 r. wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] września 2016 r., rozstrzygniętej "na podstawie dokumentów powstałych na skutek przestępstwa (oraz fałszywych)", tj. w oparciu o operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 sierpnia 1997 r. pod numerem ewidencyjnym [...]. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.). Zdaniem skarżącej, w ww. operacie technicznym geodeta poświadczył nieprawdę wskazując, że właścicielem przedmiotowej działki był w tej dacie Z. T., który nie miał wiedzy, jaki teren wchodzi w skład nieruchomości, a mimo tego to on uczestniczył w dniu 5 lipca 1997 r. w czynnościach geodezyjnych na gruncie. Błąd ten doprowadził do tego, że faktyczny właściciel gruntu (skarżąca), nie uczestniczył w ww. czynnościach i nie mógł bronić swoich praw, co spowodowało wystąpienie uszczerbku w jego majątku. Przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego operatu technicznego z ww. "fałszywym poświadczeniem" stanowi, w ocenie skarżącej, przestępstwo. Do wniosku o wznowienie postępowania skarżąca załączyła zawiadomienie z 2 października 2021 r. o uzasadnionym popełnieniu przestępstwa, które w dniu 5 października 2021 r. złożyła w Prokuraturze Rejonowej [...] w [...].
WINGiK postanowieniem z 7 lutego 2022 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty z [...] września 2016 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. jest możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowane dowody stały się podstawą do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Zasadą jest również to, że wznowienie postępowania ze względu na fałszerstwo dowodów jest możliwe dopiero po stwierdzeniu ich fałszerstwa orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Wznowienie postępowania nie może więc nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydaniu decyzji, jak również organ administracji nie może przeprowadzić dowodu fałszywości we własnym zakresie. Skarżąca z kolei, informując o toczącym się przed Prokuraturą Rejonową [...] w [...] z jej inicjatywy postępowaniu, nie wskazała, czy zostało ono zakończone prawomocnym wyrokiem, który potwierdziłby sfałszowanie kwestionowanego przez nią operatu technicznego z 1997 r. Co więcej decyzja Starosty, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który prawomocnym wyrokiem z 22 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 203/18 oddalił skargę skarżącej na decyzję z 5 lutego 2018 r. utrzymującą tę decyzję w mocy. Sąd uznał, że organy w sposób wyczerpujący wyjaśniły stan faktyczny sprawy, nie przekraczając swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, nie doszło zatem do naruszenia prawa. Konkludując WINGiK wskazał, że w sprawie brak jest dowodów wskazujących, że decyzja Starosty wydana została w oparciu o dowody fałszywe lub w wyniku popełnienia przestępstwa. Samo wszczęcie postępowania karnego nie jest natomiast równoznaczne z uznaniem, że dowody w sprawie administracyjnej były fałszywe.
GGK postanowieniem z 22 kwietnia 2022 r., po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, utrzymał w mocy postanowienie WINGiK z 7 lutego 2022 r. i wskazał, że w myśl art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Skarżąca wniosek o wznowienie postępowania złożyła w dniu 19 października 2021 r. Jak natomiast wynika z uzasadnienia decyzji Starosty z [...] września 2016 r., doręczonej skarżącej w dniu 3 października 2016 r., podnoszone we wniosku skarżącej okoliczności były przedmiotem rozpatrywania w toku postępowania zakończonego tą decyzją. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie skarżącej z 10 sierpnia 2016 r. o zapoznaniu się z aktami sprawy będącymi podstawą wydania tej decyzji, w których znajdują się kopie dokumentacji stanowiącej operat techniczny nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 sierpnia 1997 r., w tym protokół graniczny z [...] lipca 1997 r. Z powyższego wynika, że skarżąca o okolicznościach, które w jej ocenie stanowią podstawę wznowienia postępowania, dowiedziała się najpóźniej w dniu 10 sierpnia 2016 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania złożyła dopiero w dniu 19 października 2021 r., w więc ponad 5 lat później. Skarżąca nie dotrzymała zatem terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Z powyższych przyczyn należało odmówić wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i wznowienie przedmiotowego postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, a w konsekwencji wydanie decyzji z pominięciem dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, w szczególności postanowienia Prokuratora Rejonowego [...] w K. z [...] grudnia 2021 r. sygn. akt [...] i utrzymującego je w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt II Kp [...] (doręczonego skarżącej w dniu 16 maja 2022 r.) oraz postanowienia Prokuratury Rejonowej [...] w [...] z 16 sierpnia 2021 r. sygn. akt [...] i utrzymującego je w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2021 r. sygn. akt IX Kp [...], które to wprost wskazują na brak wiedzy skarżącej o wydaniu decyzji w oparciu o fałszywe dowody, bądź w wyniku popełnienia przestępstwa, tj. w oparciu o kwestionowany operat geodezyjny, co świadczy o wypełnieniu przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a.;
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę dowodu z oświadczenia skarżącej z 10 sierpnia 2016 r. o zapoznaniu się z aktami sprawy, podczas gdy z oświadczenia tego nie wynika, jakie konkretnie dokumenty udostępniono wówczas do wglądu skarżącej. To że obecnie w aktach sprawy jest przedmiotowy operat techniczny nie oznacza, że był on w nich w trakcie zapoznawania się z aktami przez skarżącą. Co więcej, samo zapoznanie się z aktami nie implikuje powzięcia informacji o popełnieniu przestępstwa, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, że skarżąca wniosek o wznowienie postępowania wniosła z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a.;
c) art. 80 K.p.a. polegające na rozstrzygnięciu sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy, podczas gdy w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej znajdowały się inne znaczące dowodowy w sprawie;
d) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, w sytuacji gdy organ powinien ją uchylić na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.;
e) art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 29 września 2016 r., mimo wydania jej na podstawie dokumentów powstałych na skutek przestępstwa (oraz fałszywych), tj. w oparciu o kwestionowany operat przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że samo udostępnienie jej do wglądu akt sprawy w dniu 10 sierpnia 2016 r. nie oznacza jeszcze, że po pierwsze operat techniczny z 1997 r. znajdował się w nich, zaś po drugie, że sama czynność udostępnienia skarżącej akt, w tym kwestionowanego dokumentu, implikuje powzięcie przez nią informacji o sporządzeniu tego dokumentu na skutek przestępstwa. Skarżąca bowiem niezwłocznie po uzyskaniu od męża informacji, że działanie geodety, który poświadczył w operacie technicznym nieprawdę, stanowi czyn zabroniony, złożyła do prokuratury zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Gdyby natomiast skarżąca wiedzę taką posiadała wcześniej, to niezwłocznie zgłosiłaby tę okoliczność do odpowiednich organów. Tymczasem mąż skarżącej o poświadczeniu nieprawdy przez geodetę poinformował ją w dniu 2 października 2021 r., tj. po zgłoszeniu przez niego ww. przestępstwa na Policję. W tej sytuacji, w ocenie skarżącej, nie może być w sprawie mowy o przekroczeniu przez nią terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Co więcej, organy wydały w sprawie postanowienie w oparciu o niepełnym materiał dowodowy, bowiem z pominięciem wydanych w sprawie postanowień sądu i prokuratury, które to wprost wskazują, że skarżąca nie posiadała wcześniej wiedzy, że kwestionowany przez nią operat był fałszywy, bądź wydany w wyniku przestępstwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że udostępnienie jej w dniu 10 sierpnia 2016 r. akt sprawy nie oznacza, że znajdował się w nich kwestionowany przez nią operat techniczny, organ wskazał, że nie ma podstaw do twierdzenia, że skarżącej udostępniono w tej dacie inne akta niż te, które stanowiły podstawę wydania decyzji Starosty z [...] września 2016 r. Co więcej, z pisma skarżącej z 10 sierpnia 2016 r. wynika, że zapoznała się z dokumentacją zawartą w operacie technicznym nr [...], gdyż wprost odnosi się ona do informacji w nim zawartych oraz formułuje zarzuty co do poprawności wykonania dokumentacji w nim zawartej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych. Ta instytucja procesowa stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy postępowanie, w którym zapadło weryfikowane rozstrzygnięcie, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 K.p.a. i z tego powodu może być stosowany tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu opisanych tam warunków.
Zaznaczyć również trzeba, że we wstępnej fazie regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a K.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 K.p.a. Dopiero spełnienie tego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w kolejnej, drugiej fazie, stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i § 2 K.p.a.).
W orzecznictwie podkreśla się, że złożenie podania w terminie jest jednym z warunków dopuszczalności wznowienia postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 773/09 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 967/16; https://cbois.nsa.gov.pl).
W związku z tym ograniczeniem czasowym organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania z urzędu dopuszczalności wznowienia postępowania, bowiem wszczęcie postępowania nadzwyczajnego na wniosek w sytuacji uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2813/16; LEX nr 2582224). Stwierdzenie więc przez organ w fazie wstępnej postępowania uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy. W konsekwencji musi skutkować odmową wznowienia postępowania z przyczyn formalnych (art. 149 § 3 K.p.a.).
Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W rozpatrywanej sprawie jako przesłanki wznowienia postępowania skarżąca wskazała okoliczności unormowane w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a., to jest: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, obu upatrując "w poświadczeniu nieprawdy (fałszerstwa)" przez geodetę w operacie technicznym z 1997 r., w którym zapisano, że właścicielem przedmiotowej działki był w tej dacie Z. T., który nie miał wiedzy, jaki teren wchodzi w skład nieruchomości, a mimo tego to on uczestniczył w dniu 5 lipca 1997 r. w czynnościach geodezyjnych na gruncie. Błąd ten doprowadził do tego, że faktyczny właściciel gruntu, tj. skarżąca, nie uczestniczył w ww. czynnościach i nie mógł bronić swoich praw, a co spowodowało wystąpienie uszczerbku w jego majątku. Przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego operatu technicznego z ww. "fałszywym poświadczeniem" stanowi, w ocenie skarżącej, przestępstwo.
Po analizie akt sprawy Sąd stwierdza, że prawidłowo uznał GGK, że o treści operatu technicznego nr [...] oraz o okoliczności uczestniczenia przy sporządzaniu tego operatu Z. T., a następnie wpisaniu męża skarżącej przez geodetę jako właściciela przedmiotowej nieruchomości, skarżąca dowiedziała się najpóźniej w dniu 10 sierpnia 2016 r., kiedy to zapoznała się z aktami niniejszej sprawy. Co więcej, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, skarżąca w piśmie z 10 sierpnia 2016 r. (podpisanym przez nią i jej męża) potwierdziła, że zapoznała się z dokumentacją zawartą w operacie technicznym, gdyż wprost odnosi się ona do informacji w nim zawartych oraz formułuje zarzuty co do poprawności wykonania dokumentacji zawartej w tym operacie. Wskazała bowiem, że "w 1997 r. nie byłam wzywana na działkę jako jedyny prawny właściciel gruntu przez geodetę W. G. operat nr [...]. Nastąpiła manipulacja, wezwany został tylko mąż, który nie był nawet zameldowany i nie widniał na żadnych dokumentach jako właściciel (...). Mimo jego oświadczenia ustnego, że nie jest właścicielem geodeta dopisał męża jako właściciela w protokole i sporządził mapy geodezyjne. Geodeta przychodząc na grunt powinien wezwać prawnego właściciela i zrobić prawidłowe pomiary (...)". Niezasadne jest zatem twierdzenie skargi, że brak jest podstaw do przyjęcia, że w przeglądanych przez skarżącą w ww. dacie aktach sprawy kwestionowany operat się nie znajdował. Słusznie więc organ uznał, że bieg terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął się od tej właśnie daty.
Na powyższe ustalenie, nie ma natomiast wpływu podnoszona przez skarżącą okoliczność, że dopiero w dniu 2 październiku 2021 r. mąż poinformował ją, że działanie geodety, który "poświadczył w operacie technicznym nieprawdę", stanowi czyn zabroniony, co skutkowało wystąpieniem do prokuratury z zawiadomieniem o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Jeszcze raz podkreślić należy, że do ustalenia daty, w której rozpoczął bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, decyduje dzień, w którym skarżąca dowiedziała się o kwestionowanym przez nią operacie geodezyjnym i uczestnictwie męża przy czynnościach geodezyjnych, a następnie wpisaniu Z. T. do ww. operatu jako właściciela nieruchomości. To zaś miało miejsce najpóźniej w dniu 10 sierpnia 2016 r. Z tych samych przyczyn nie można uznać, że przedłożone przez skarżącą w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania, jak też załączone do skargi postanowienia sądu rejonowego i prokuratury potwierdzają, jakoby skarżąca nie posiadała wcześniej wiedzy, że kwestionowany przez nią operat był fałszywy, bądź wydany w wyniku przestępstwa. Z postanowień tych, odmawiających wszczęcia postępowania karnego, wynika jedynie, że na bieg terminu przedawnienia nie ma wpływu okoliczność, w jakiej dacie skarżąca dowiedziała się o wskazywanym przez nią popełnieniu przestępstwa.
Prawidłowo zatem GGK stwierdził, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania z 18 października 2021 r. został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu przewidzianego w art. 148 § 1 K.p.a., gdyż wiedzę o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia skarżąca miała już w sierpniu 2016 r. Z tego względu niedopuszczalne było wznowienie postępowania.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że z punktu widzenia art. 148 § 1 K.p.a. istotne jest to, kiedy skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie moment "dostrzeżenia" (zorientowania się) przez skarżącego, że dana okoliczność świadczyła o wydaniu decyzji w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2020 r. sygn. II OSK 2240/18; LEX nr 3083688).
Na marginesie jedynie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z 22 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 203/18 (a który nie został przez skarżącą, ani jej męża zaskarżony) oddalił skargę skarżącej na decyzję z 5 lutego 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z [...] września 2016 r., uznając, że organy w sposób wyczerpujący wyjaśniły stan faktyczny sprawy, nie przekraczając swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, nie doszło zatem do naruszenia prawa.
Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn uznać należy, że prawidłowo organ zastosował w sprawie art. 149 § 3 K.p.a. Analiza materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia i wskazują na bezzasadność skargi. Organy wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI