VII SA/Wa 132/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-14
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstwierdzenie nieważnościinteres prawnystrona postępowaniak.p.a.kontrola administracjidroga krajowa

WSA uchylił decyzję GINB o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając, że organ nie zbadał interesu prawnego strony.

Skarżąca Z.T. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę drogi, twierdząc, że uniemożliwia jej dojazd. GINB umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca nie jest stroną, gdyż jej działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA uchylił decyzję GINB, stwierdzając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia kręgu stron i interesu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę drogi. Skarżąca Z.T. domagała się stwierdzenia nieważności pozwolenia, argumentując, że inwestycja uniemożliwia jej dojazd do nieruchomości. GINB umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, ponieważ jej działki nie leżą w obszarze oddziaływania inwestycji, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny uznał jednak, że decyzje organów zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i zupełności postępowania dowodowego), co miało wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że krąg stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest szerszy niż w postępowaniu zwykłym i obejmuje każdego, czyjego interesu prawnego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności. Organ powinien był ocenić, czy skarżąca wykazała własny interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a nie tylko opierać się na definicji strony z Prawa budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ nie zbadał interesu prawnego wnioskodawcy w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że krąg stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest szerszy niż w postępowaniu zwykłym i obejmuje każdego, czyjego interesu prawnego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności. Organ powinien był ocenić istnienie interesu prawnego wnioskodawcy, a nie tylko jego status jako strony postępowania zwykłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest związany zasadą prawdy obiektywnej i obowiązkiem działania wnikliwie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może podjąć rozstrzygnięcie dopiero po zebraniu i rozpatrzeniu całości materiału dowodowego.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ umarza postępowanie, gdy jego wszczęcie okaże się zbędne lub gdy nie ma podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej, wyjaśnienie stanu faktycznego oraz podstawy prawne i merytoryczne rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy jest związany przepisami postępowania jak organ pierwszej instancji.

k.p.a. art. 152

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

k.p.a. art. 157 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Prawo budowlane art. 28 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Określa krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a - c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zbadał interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 28 k.p.a. Krąg stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest szerszy niż w postępowaniu zwykłym. Uzasadnienia decyzji organów nie spełniały wymogów formalnych.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie posiada przymiotu strony, gdyż jej działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji (argument organu).

Godne uwagi sformułowania

krąg podmiotów, które mogą być stronami w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, a więc w postępowaniu nadzwyczajnym jest szerszy każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji organ winien ustalić i ocenić w oparciu o przepis art. 28 kpa w związku z art. 28 Prawa budowlanego, czy wnioskująca Z. T. wykazała własny interes prawny

Skład orzekający

Bożena Więch-Baranowska

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Ostrowska

członek

Paweł Groński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach nadzwyczajnych, zwłaszcza w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, oraz znaczenie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nadzwyczajnych w kontekście Prawa budowlanego i k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron i interesu prawnego w postępowaniach administracyjnych, nawet tych nadzwyczajnych. Pokazuje też, że przepisy proceduralne mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Kto jest stroną w sprawie o nieważność pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 132/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Więch-Baranowska /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Ostrowska
Paweł Groński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Asesor WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2006r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] października 2006 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r.
W uzasadnieniu organ podał, że wszczęcie postępowania nadzorczego nastąpiło na wniosek podmiotu nie mającego przymiotu strony. Postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją toczyło się wg przepisów ustawy Prawo budowlane po jej nowelizacji. W decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę określono obszar oddziaływani inwestycji. Działki należące do wnioskującej nie znajdują się w tym wyznaczonym obszarze wobec czego nie ma ona przymiotu strony.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Z. T. podnosząc,
iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę drogi został wykonany niezgodnie z przepisami i pozbawia nieruchomość wnioskującej możliwości dojazdu do niej poprzez skręt w lewo.
Wnioskująca podała, iż na jej wniosek wszczęto postępowanie wznowieniowe,
co potwierdza, że posiada przymiot strony.
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] listopada 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa utrzymał w mocy własną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego pochodził od podmiotu pozbawionego legitymacji prawnej
do inicjowania postępowania nadzorczego, wobec czego wszczęte pomimo wystąpienia przyczyny niedopuszczalności wszczęcia postępowania podlegało umorzeniu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Z. T.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia
[...] października 2006 r. skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 8, 10, 28, 77
i art. 107 § 3 kpa, podnosząc że złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji winien być oceniony w kontekście wszystkich zarzutów, a nie tylko w kontekście art. 28 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy).
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] listopada 2006 r. utrzymująca
w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2006 r. umarzającą postępowanie
w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę drogi krajowej nr [...] – z uwagi na brak po stronie wnioskującej o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego Z. T. przymiotu strony.
Zdaniem Sądu skarga jest zasadna bowiem decyzje organu zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Ponadto uzasadnienia decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 kpa, nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, obowiązek ustalenia prawdziwego stanu rzeczy na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego.
J
Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenie całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygniecie o prawach strony.
Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa,
art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podnieść,
iż zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Obowiązkiem więc organu po otrzymaniu wniosku Z. T. było ustalenie, czy jest ona osoba mającą interes prawny upoważniający do skutecznego wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.
Wydając decyzję z dnia [...] października 2006 r. o umorzeniu wszczętego na wniosek Z. T. postępowania nieważnościowego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wnioskująca będąca właścicielką działek, które nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę – tj. decyzji której dotyczył złożony wniosek – zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie posiada przymiotu strony
w postępowaniu nadzorczym dotyczącym tej decyzji.
Przywołany w decyzji art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane znowelizowany ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i zmianie niektórych ustaw, który wszedł w życie dnia 1 lipca 2003 r. skonkretyzował krąg podmiotów mogących być stronami w postępowaniu
w sprawie pozwolenia na budowę.
Jednakże krąg podmiotów, które mogą być stronami w postępowaniu
o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, a więc w postępowaniu nadzwyczajnym jest szerszy i należą do niego nie tylko strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, lecz także każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji, czyli każdy podmiot, niezależnie od tego czy brał udział w postępowaniu zwykłym, jeśli wykaże istnienie swojego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa uzasadniającego jego udział w postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie organ nie ocenił czy wnioskująca ma interes prawny w rozumieniu tego przepisu, co uzasadnia uchylenie wydanego rozstrzygnięcia z uwagi na naruszenie przepisów i zasad prawa procesowego
i to w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Nie przesądzając rozstrzygnięcia, należy podkreślić, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ winien ustalić i ocenić w oparciu o przepis art. 28 kpa
w związku z art. 28 Prawa budowlanego, biorąc pod uwagę także rodzaj i charakter planowanej inwestycji, czy wnioskująca Z. T. wykazała własny interes prawny uzasadniający jej żądanie uznania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę
za nieważną.
Wobec tego, że decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane
w niniejszej sprawie naruszają przepisy i zasady prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI