VII SA/Wa 1318/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, uznając, że spełnia on wymogi planistyczne i techniczne, a zarzuty dotyczące uciążliwości powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym.
Skarżąca K. S. wniosła skargę na decyzję WINB utrzymującą w mocy decyzję PINB o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego. Sprawa dotyczyła wieloletniego konfliktu sąsiedzkiego związanego z budynkiem znajdującym się w granicy działek. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że budynek gospodarczy spełnia wymogi planistyczne i techniczne, nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków dla otoczenia, a zarzuty dotyczące immisji i uciążliwości powinny być rozstrzygane w drodze postępowania cywilnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Sprawa miała długą historię procesową, obejmującą liczne decyzje organów administracyjnych i orzeczenia sądów administracyjnych, wynikającą z konfliktu sąsiedzkiego między skarżącą a właścicielami budynku gospodarczego. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego i błędy w ustaleniach faktycznych, w tym nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego co do faktycznego sposobu użytkowania budynku i jego wpływu na warunki użytkowe jej nieruchomości. Sąd, odwołując się do wcześniejszych orzeczeń NSA i WSA, stwierdził, że budynek gospodarczy spełnia wymogi planistyczne wynikające z obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które dopuszczały tego typu zabudowę. Ponadto, sąd uznał, że budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Sąd podkreślił, że pozwolenie dotyczyło budynku gospodarczego, a jego wykorzystanie jako garażu lub warsztatu zawodowego stanowiłoby samowolną zmianę przeznaczenia, podlegającą odrębnym przepisom. Kwestie immisji, hałasu, wibracji i kurzu, a także inne szkody spowodowane przez sąsiada, zdaniem sądu, powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym, zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego dotyczącymi wykonywania prawa własności i zasad sąsiedztwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego może zostać udzielone, jeśli spełnia on wymogi planistyczne i techniczne, a zarzuty dotyczące uciążliwości i immisji powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że budynek gospodarczy spełnia wymogi planistyczne i techniczne, a jego obecny stan nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków dla otoczenia. Kwestie uciążliwości i immisji, które mogą wynikać z ewentualnej zmiany przeznaczenia budynku lub nadmiernego korzystania z prawa własności, należą do drogi cywilnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.b. art. 42 § ust. 3
Prawo budowlane
Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie jego zdatności do użytku.
Pomocnicze
p.b. art. 37 § ust. 1
Prawo budowlane
Określa przesłanki nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, w tym sytuowanie obiektu na terenie przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę lub powodowanie niebezpieczeństwa/pogorszenia warunków dla otoczenia.
p.b. art. 40
Prawo budowlane
Dotyczy nakazania zmian lub przeróbek doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z prawem.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.b. art. 103 § ust. 2
Prawo budowlane
Nakaz stosowania przepisów dotychczasowych (z 1974 r.) do obiektów budowanych przed wejściem w życie ustawy z 1994 r.
k.c.
Kodeks cywilny
Reguluje kwestie wykonywania prawa własności i immisji.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 2
Definicja zabudowy jednorodzinnej.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 9
Dopuszcza sytuowanie budynków gospodarczych i garażowych przy granicy działki.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 13 § ust. 1
Lokalizacja budynków gospodarczych przy granicy działki.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 13 § ust. 2
Ograniczenia dotyczące okien i drzwi w budynkach gospodarczych przy granicy działki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek gospodarczy spełnia wymogi planistyczne wynikające z obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Budynek gospodarczy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zarzuty dotyczące immisji, hałasu, wibracji i kurzu powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym. Pozwolenie na użytkowanie dotyczy budynku gospodarczego, a jego wykorzystanie jako garażu lub warsztatu zawodowego stanowi samowolną zmianę przeznaczenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez nienakazanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 Prawa budowlanego 1974 r.). Błędy w ustaleniach faktycznych polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego co do faktycznego sposobu użytkowania budynku i jego wpływu na pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla budynku skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Pozwolenie na użytkowanie legalizuje samowolę popełnioną przed 1 stycznia 1995 r., niemniej przed jego wydaniem organ musi wykluczyć przesłanki z art. 37 w/w ustawy, które stanowią o rozbiórce. Z faktu sąsiedztwa nieruchomości wynika wzajemna zależność. Ustawodawca przewidział szereg sytuacji, kiedy wzajemne uprawnienia sąsiadów będą na siebie zachodzić i uznając za konieczne, wprowadził odpowiednie regulacje, których nieprzestrzeganie spowoduje naruszenie prawa i da drugiej stronie sporu możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem cywilnym. Tym samym ewentualne przekroczenie dopuszczalnego poziomu immisji w rozumieniu ustawy Kodeks Cywilny może rodzić określone roszczenia cywilnoprawne.
Skład orzekający
Joanna Gierak-Podsiadły
przewodniczący
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
sprawozdawca
Elżbieta Granatowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących pozwoleń na użytkowanie obiektów samowolnie wybudowanych przed 1995 r., rozgraniczenie kompetencji sądów administracyjnych i cywilnych w sprawach sąsiedzkich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obiektów wybudowanych przed 1995 r. i zastosowania przepisów przejściowych. Kwestie immisji są rozstrzygane w drodze cywilnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje długotrwały konflikt sąsiedzki i złożoność prawną związaną z legalizacją samowoli budowlanych sprzed lat. Wyjaśnia podział kompetencji między sądem administracyjnym a cywilnym.
“Wieloletni spór o budynek gospodarczy: kiedy prawo budowlane spotyka się z prawem sąsiedzkim.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1318/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-11-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Elżbieta Granatowska Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 717/22 - Wyrok NSA z 2023-07-17 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1332 art. 37, art. 42 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Przewodniczący Przewodniczący, Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA, Joanna Gierak-Podsiadły Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA, Asesor WSA Asesor WSA Asesor WSA, Jolanta Augustyniak Pęczkowska (spr.) Jolanta Augustyniak Pęczkowska Jolanta Augustyniak Pęczkowska, Elżbieta Granatowska Elżbieta Granatowska Elżbieta Granatowska, , Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Elżbieta Granatowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...]WINB) decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. S.– utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (PINB) z [...] lutego 2021 r. nr [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na działce o nr ew. [...] przy ul. L. w O. [...]WINB wyjaśnił, że decyzją z [...] stycznia 2007 r. PINB nakazał R. N. likwidację drzwi wjazdowych do budynku gospodarczego, którą [...]WINB uchylił decyzją z [...] kwietnia 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. WSA w Warszawie wyrokiem z 14 listopada 2007 r. sygn. VII SA/Wa 1179/07 oddalił skargę K. S. na to rozstrzygnięcie. Decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...] PINB udzielił p.p. N. pozwolenia na użytkowanie ww. budynku gospodarczego z częścią garażową i zobowiązał do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. [...]WINB decyzją z [...] sierpnia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję. WSA w Warszawie wyrokiem z 23 lutego 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1971/09 oddalił skargę K. S. NSA wyrokiem z 13 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1317/10, uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA wyrokiem z 14 lutego 2012 r. sygn. VII SA/Wa 2616/11, uchylił ww. decyzje organów obu instancji. Dalej organ wskazał, że podczas oględzin 24 lipca 2015 r. ustalono, że w ww. budynku (4,6 m x 15,8 m) składowane jest drewno opałowe i węgiel oraz znajduje się pilarka do drewna. D. N. oświadczyła, że mąż pilarką tnie drewno na opał raz w miesiącu w dzień. Uszkodzeń ścian i stropu nie stwierdzono. W dniu kontroli, o której nie powiadomiono stron, pilarki nie używano. W tym dniu skontrolowano też budynek mieszkalny K. S. i nie stwierdzono uszkodzeń. Skarżąca zażądała zamurowania okna w ścianie szczytowej budynku sąsiadów. Decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] PINB udzielił pp. N. pozwolenia na użytkowanie i zobowiązał do użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. [...]WINB decyzją z [...] października 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. WSA postanowieniem z 7 marca 2016 r. sygn. VII SA/Wa 2953/15 odrzucił skargę R. N., a wyrokiem z 8 grudnia 2016 r. sygn. VII SA/Wa 2946/15, po rozpatrzeniu skargi K. S., uchylił ww. decyzje. W ponownym postępowaniu Urząd Miasta w O. poinformował, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta O. - Uchwałą Rady Miasta O. z [...] grudnia 2012 r. Nr [...], ww. nieruchomość leży na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami. Dopuszcza się realizację budynków garażowych i gospodarczych jako wolnostojących lub stanowiących część budynku przeznaczenia podstawowego o charakterze architektury dostosowanej do tego budynku. Według przepisów prawa miejscowego z 1992 r., działka o nr ew. [...] przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności. Decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] PINB pp. N. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Na wezwanie [...]WINB Urząd Miasta O. przekazał wypisy z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla działki o nr [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie jego zdatności do użytku. Pozwolenie na użytkowanie legalizuje samowolę popełnioną przed 1 stycznia 1995 r., niemniej przed jego wydaniem organ musi wykluczyć przesłanki z art. 37 w/w ustawy, które stanowią o rozbiórce. [...]WINB podkreślił, że działka nr ew. [...] leżała w strefach: - E9 MN - zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności - uchwała Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] lipca 1992 r.; 50 MNU - jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej z usługami - uchwała Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] kwietnia 2004 r.;- 50 MNU - jednorodzinnej zabudowy mieszkaniowej z usługami - uchwała Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] maja 2006 r.; - MN/U-31 - zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami - uchwała Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] grudnia 2012 r., Zdaniem organu, budynek gospodarczy (15,9 m x 4,6 m) odpowiada ww. przepisom planistycznym. Zabudowę jednorodzinną jest jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, z budynkami garażowymi i gospodarczymi (§ 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Plan z 1992 r. nie wykluczał zabudowy gospodarczej. Plan z 2004 r. w § 9 dopuszczał sytuowanie budynków mieszkalnych, gospodarczych, garażowych przy granicy działki. Podobnie § 9 planu z 2006r. zgodnie z zasadami współżycia społecznego (§10 ust. 2). Powyższe ustalenia wykluczają zatem zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., co jest zgodne z wytycznymi wyroku z 8 grudnia 2016 r. sygn. VII SA/Wa 2946/15. Odnośnie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. organ podzielił stanowisko, że budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Podniósł, że posiada on drzwi wjazdowe 2 m od okien budynku K. S. Z dokumentacji technicznej J. S. (nr upraw. os. [...]) wynika, że nie powodują one uciążliwości w użytkowaniu budynku sąsiedniego. Ponadto, warunki techniczne nie podają ilości i wielkości otworów drzwiowych. Z opinii wynika także, że ogólny stan techniczny budynku jest dobry. K. S. przebudowała i podwyższyła poddasze, co wyklucza obowiązek wykonania ściany oddzielenia pożarowego w spornym budynku. Posiada on własną, niezależną konstrukcję od budynku skarżącej. Natomiast sygnalizowane pęknięcia mogą być spowodowane obciążeniami spowodowanymi rozbudową. W opinii technicznej wskazano, że budynek gospodarczy spełnia warunki techniczne oraz kwalifikuje się do zalegalizowania i użytkowania. Powołując się na art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. organ stwierdził, że nie było podstaw nakazania zmian lub przeróbek doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutów dotyczących uciążliwości wyjaśnił, że pozwolenie na użytkowanie dotyczy budynku gospodarczego, a nie garażowego. Jeśli inwestor samowolnie zmieni jego przeznaczenie na garażowe, będzie to podstawa do wdrożenia trybu z art. 71 a Prawa budowlanego. Organ zaznaczył, że zarzuty dotyczące zniszczenia mienia nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego i winny być dochodzone w postępowaniu cywilnym. Dodał też, że PINB przeprowadził niezapowiedzianą kontrolę podczas której ustalił, że w spornym budynku znajduje się m.in. pilarka do drewna i nie stwierdził uszkodzeń w obu budynkach. Zdaniem [...]WINB, udzielenie każdej ze stron pozwolenia na użytkowanie zakończy wieloletni konflikt, co spełnia zasadę równego traktowania obywateli wobec prawa, na którą w wyroku z 14 lutego 2012 r. powołał się WSA w Warszawie. Kończąc organ odwołał się do ww. wyroku NSA wskazującego, że orzeczenie umożliwiające istnienie obu tych obiektów, przy zachowaniu uzasadnionych interesów osób trzecich, należy uznać za zgodne z prawem oraz uwzględniające konstytucyjną zasadę równego traktowania obywateli wobec prawa. Niezakłócone użytkowanie budynku mieszkalnego skarżącej, zbliźniaczonego z budynkiem R. N. sprawia, że nie może on z niego korzystać w sposób, który powodujący nadmierną uciążliwość dla nieruchomości sąsiedniej. Taka sytuacja wystąpiłaby, gdyby organ zezwolił na korzystanie z części tego obiektu jako garażu. Skargę na powyższą decyzję złożyła K. S. i wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzuciła: - obrazę prawa materialnego - art. 40 Prawo budowlane 1974 r. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt. 2 cyt. ustawy i orzeczeniem NSA z 13 września 2011 r. sygn. II OSK 1317/10, wyrokiem WSA z 8 grudnia 2016 r. sygn. VII SA/Wa 2946/15 i innymi poprzez nienakazanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami; - błędy w ustaleniach faktycznych polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego co do faktycznego sposobu użytkowania budynku, a przez to wpływu na pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla budynku skarżącej. Strona stwierdziła, nie budzi wątpliwości, że sporny budynek nie tylko wzniesiono samowolnie, ale w zespoleniu z jej budynkiem mieszkalnym. W wyroku z 4 listopada 1998 r. sygn. IV SA 1393/97 NSA wskazał na możliwość współistnienia obydwu budynków przy zachowaniu interesów osób trzecich. Skarżąca zaznaczyła, że nie dąży do rozbiórki obiektu, ale nie można pominąć, że art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy dotyczy pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Należy go zatem interpretować łącznie z art. 40 cyt. ustawy i ww. wyrokami. Zwłaszcza, że budynek jest mieszkalny. Immisje hałasu, wibracji i kurzu, które w nim powstają przekraczają akceptowalny poziom i pogarszają warunki zdrowotne lub użytkowe, gdyż jest on wykorzystywany jako warsztat, co uniemożliwiłoby zamurowanie drzwi. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją, że pęknięcia w jej budynku są wynikiem obciążenia rozbudową, gdyż R. N., wbrew ww. wyrokom wykorzystuje swój budynek jako garaż oraz używa maszyn i urządzeń hałasujących (np. pilarki do drewna). Organy nie wykonały zatem wskazań orzeczeń WSA i NSA w zakresie przeprowadzenia postępowania co do wykorzystywania budynku. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, że nakaz stosowania przepisów dotychczasowych wynikający z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., pociąga za sobą obowiązek właściwego zastosowania art. 37 lub art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W zależności od wyników postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, organ nadzoru budowlanego zobowiązuje inwestora do wykonania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami na mocy art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. lub wydaje decyzję o rozbiórce na podstawie art. 37 tej ustawy. Sąd kontrolował w tej sprawie decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] lutego 2021 r. udzielającą – w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. - pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na działce o nr ew. [...] przy ul. L. w O. Z dotychczas prowadzonych postępowań wynika, że podłożem sprawy jest wieloletni konflikt sąsiedzki między skarżącą, a inwestorami budynku gospodarczego usytuowanego w granicy działek, przylegającego do jej budynku mieszkalnego. Na przestrzeni lat zapadło szereg wyroków zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i wyroków NSA, którymi Sąd orzekający obecnie, jak i organy były związane stosownie do art. 153 p.p.s.a. W ostatnim z zapadłych w tej sprawie orzeczeń sygn. akt VII SA/Wa 2946/15 WSA powołał się na wyrok z 14 lutego 2012r. VII SA/Wa 2616/11, w którym Sąd wskazał na stanowisko NSA zawarte w wyroku z 13 września 2011r. sygn. II OSK 1317/10 wskazujące na niezastosowanie się Sądu I instancji do oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z 4 listopada 1998r. IV SA 1393/97, który w uzasadnieniu podniósł, że należy rozważyć, czy mogą istnieć zbliźniaczone budynki na sąsiednich działkach, z których jeden powstał samowolnie, jako gospodarczy z garażem (kontrolowany w tej sprawie), a drugi od lat jest faktycznie użytkowany jako mieszkalny, przy braku dowodów, że i on powstał samowolnie, bądź na mocy pozwolenia na zmianę sposobu wykorzystania z gospodarczego na mieszkalny. NSA uznał za odpowiadające prawu orzeczenie umożliwiające istnienie obu obiektów, o ile zachowane będą uzasadnione interesy osób trzecich i konstytucyjna zasada równego traktowania obywateli wobec prawa. Przesądził jednocześnie, że niezakłócone użytkowanie budynku mieszkalnego skarżącej skutkuje brakiem możliwości korzystania z budynku sąsiedniego w sposób nadmiernie uciążliwy dla jej nieruchomości, a taka sytuacja wystąpiłaby, gdyby zezwolono na korzystanie z części obiektu, jako garażu. NSA nakazał przy tym rozważyć kwestię dotyczącą decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z jednoczesnym zakazem jego użytkowania jako garażu. W świetle powyższej oceny WSA stwierdził, że organ powinien przede wszystkim wykluczyć przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego 1974 r., ewentualnie zastosować art. 40 tej ustawy, a dopiero potem przeprowadzić legalizację wskazaną w art. 42 ustawy z 1974 r. Ponownie zatem podkreślić trzeba, że wydanie decyzji o rozbiórce obiektu wzniesionego przez 1 stycznia 1995r. jest obowiązkowe jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 Prawo budowlane z 1974 r. Natomiast w przypadku ich braku organ przeprowadza - w razie konieczności - postępowanie legalizacyjne na mocy art. 40 cyt. ustawy. Przepis art. 42 ust. 1 ww. ustawy, nakłada na organ obowiązek zakończenia postępowania legalizacyjnego poprzez udzielenie pozwolenia na użytkowanie, a w ust. 3 stanowi, że podstawą wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytku obiektu. Na gruncie przytoczonych przepisów, legalizacja samowoli budowlanej jest zatem możliwa tylko wówczas, gdy organ ustali, że obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1 art. 37 ust. 1) oraz, że nie powoduje bądź w razie wybudowania nie spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2 art. 37 ust. 1). Obie przytoczone przesłanki zostały sformułowane w czasie teraźniejszym, co prowadzi do wniosku, że ich zaistnienie, powiązane jest z oceną stanu faktycznego i prawnego z chwili orzekania organu. Stanowisko to potwierdziła uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, w której wskazano, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. W takim też zakresie organy przeprowadziły postępowanie w rozpatrywanej sprawie, zasadnie eliminując w pierwszej kolejności przesłanki z art. 37 cyt. ustawy. Każdy z planów obowiązujących na tym terenie dopuszczał bowiem na działce inwestycyjnej bądź zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności (teren o symbolu E9 MN w uchwale Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] lipca 1992 r.) bądź jednorodzinną zabudowę mieszkaniową z usługami (teren o symbolu 50 MNU –w uchwale Rady Miejskiej w O. nr [...] z [...] kwietnia 2004 r. oraz w uchwale nr [...] z [...] maja 2006 r., a także o symbolu MN/U-31 w uchwale tego organu nr [...] z [...] grudnia 2012 r.). Stosownie do § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Plan z 1992 r. nie zakazywał zabudowy o charakterze gospodarczym, a plan z 2004 r. w § 9 przewidywał sytuowanie budynków mieszkalnych, gospodarczych, garażowych przy granicy działki, zaś plan z 2006r. również w § 9 dopuszczał taką zabudowę pod warunkiem zgodności z zasadami współżycia społecznego (§10 ust. 2). Powyższe ustalenia wykluczają zatem zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., co jest zgodne z oceną prawną zawartą w wyroku z 8 grudnia 2016 r. sygn. VII SA/Wa 2946/15. Należy podzielić argumentację organów również co tego, że nie ma podstaw do zastosowania kolejnej przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sporny budynek gospodarczy, nie powoduje bowiem niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W świetle zarzutów skargi szczególnie podkreślić trzeba, że udzielono pozwolenia na użytkowanie wyłącznie budynku o charakterze gospodarczym, co oznacza, że inwestor wykorzystując obiekt jako garaż, czy wykonując w nim prace warsztatowe zawodowo samowolnie zmieniłby sposób jego użytkowania, narażając się tym samym na postępowanie określone w art. 71 a Prawa budowlanego. W konsekwencji nie było również podstaw do uprzedniego wydania – w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. – nakazu zmniejszenia wielkości drzwi prowadzących do spornego budynku z 3 m na 1,5m, jak tego domagała się skarżąca. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że budynkiem gospodarczym jest obiekt przeznaczony wyłącznie do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania różnego rodzaju materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej (art. 3 pkt. 8 cyt. rozporządzenia). W odniesieniu do zarzutów skargi stwierdzić należy, że przepisy obowiązujące w dacie budowy budynku gospodarczego, określone w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) zezwalały w § 13 ust. 1 na lokalizację budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo oceniły, w okolicznościach faktycznych i w świetle przywołanych przepisów, że sporny budynek gospodarczy spełnia powyższe wymagania. Podobnie, lokalizacja otworu drzwiowego w odległości ok. 2 m od okien w budynku skarżącej, należy zaznaczyć, była dopuszczalna na podstawie przepisów ww. rozporządzenia, które w § 13 ust. 2 ustanawiało w tym zakresie wyłącznie ograniczenie dotyczące ścian budynku gospodarczego, graniczących z działką sąsiednią, polegające na tym, że ściany takie nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogły być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Ponadto, przepis ten stanowił, że budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogły przylegać wyłącznie do budynków mieszkalnych, znajdujących się na działce sąsiedniej – a takim obiektem nie był - w dacie samowolnego wzniesienia spornego budynku gospodarczego - budynek skarżącej. Natomiast odrębnym zagadnieniem - niepodlegającym kontroli w niniejszej sprawie – są zgłaszane przez skarżącą immisje w postaci hałasu, wibracji i kurzu generowane w spornym budynku, czy inne szkody spowodowane przez sąsiada. Należy przypomnieć, że kwestie związane z wykonywaniem prawa własności reguluje Kodeks Cywilny zawierający również przepisy prawo to ograniczające. Z faktu sąsiedztwa nieruchomości wynika wzajemna zależność. Ustawodawca przewidział szereg sytuacji, kiedy wzajemne uprawnienia sąsiadów będą na siebie zachodzić i uznając za konieczne, wprowadził odpowiednie regulacje, których nieprzestrzeganie spowoduje naruszenie prawa i da drugiej stronie sporu możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem cywilnym. Jedną z podstawowych zasad, jest regulacja nakładająca na właściciela nieruchomości, przy wykonywaniu przez niego swego prawa, obowiązek powstrzymywania się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Tym samym ewentualne przekroczenie dopuszczalnego poziomu immisji w rozumieniu ustawy Kodeks Cywilny może rodzić określone roszczenia cywilnoprawne. Z podanych przyczyn zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI