VII SA/Wa 131/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. F. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uznając je za zgodne z prawem.
Skarżący J. F. złożył skargę na postanowienie Mazowieckiego WINGiK, które uchyliło postanowienie Starosty odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych działki. Sąd administracyjny uznał, że postanowienie organu odwoławczego było zgodne z prawem, a zarzuty skargi dotyczące opieszałości i przewlekłości postępowania były bezzasadne. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak tożsamości spraw i potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. F. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (Mazowiecki WINGiK) z dnia 27 grudnia 2023 r. Postanowieniem tym Mazowiecki WINGiK uchylił postanowienie Starosty Powiatu W. z dnia 15 listopada 2023 r., które odmawiało wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych działki nr [...] poprzez wykazanie J. F. i A. J. jako samoistnych posiadaczy jej części. Mazowiecki WINGiK przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżący zarzucił opieszałość i przewlekłość postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie organu odwoławczego było zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter formalny i wymaga oczywistości przesłanek, które nie wymagają postępowania wyjaśniającego. Sąd stwierdził, że pomiędzy sprawą dotyczącą wniosku skarżącego a innymi postępowaniami prowadzonymi przez Starostę nie zachodziła tożsamość stosunku administracyjnoprawnego, co uniemożliwiało odmowę wszczęcia postępowania w sposób wskazany przez organ I instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie organu odwoławczego jest zgodne z prawem, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, a organ odwoławczy nie jest w stanie merytorycznie rozstrzygnąć sprawy bez ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania, ponieważ nie zachodziła tożsamość spraw, a przesłanki do odmowy nie były oczywiste. Organ odwoławczy nie mógł merytorycznie rozstrzygnąć sprawy bez ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanki muszą być oczywiste i nie wymagać postępowania wyjaśniającego. Kluczowa jest tożsamość sprawy (podmioty, przedmiot, stan prawny, stan faktyczny).
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli nie jest w stanie merytorycznie rozstrzygnąć sprawy bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.g.i.k. art. 7b § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Mazowiecki WINGiK jest organem wyższego stopnia w stosunku do organu administracji geodezyjnej i kartograficznej.
p.g.i.k. art. 7d § pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Prowadzenie bazy danych ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty.
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Termin załatwienia sprawy przez organ administracji.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 62
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość połączenia postępowań administracyjnych.
k.p.a. art. 136 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzupełnienie postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego.
p.p.s.a. art. 151a § § 1 zdanie pierwsze
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i uchylenie decyzji.
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania, ponieważ nie zachodziła tożsamość spraw. Przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania nie były oczywiste i wymagały postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy nie mógł merytorycznie rozstrzygnąć sprawy bez ponownego postępowania przez organ I instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące opieszałości i przewlekłości postępowania były bezzasadne. Organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter formalny, a nie merytoryczny przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania musza być oczywiste, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego możliwość zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. warunkuje tożsamość sprawy organ odwoławczy zobowiązany jest podjąć wszelkie możliwe kroki w celu merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uchylać się od tego obowiązku, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji.
Skład orzekający
Grzegorz Rudnicki
przewodniczący
Artur Kuś
sprawozdawca
Aneta Żak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61a § 1 k.p.a.), w szczególności w kontekście tożsamości sprawy i konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ewidencją gruntów i budynków, ale zasady interpretacji przepisów proceduralnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w tym interpretacji przesłanek odmowy wszczęcia postępowania i tożsamości sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy sąd administracyjny uchyla decyzję o odmowie wszczęcia postępowania? Kluczowa interpretacja art. 61a k.p.a.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 131/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Żak Artur Kuś /sprawozdawca/ Grzegorz Rudnicki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 61a § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś (spr.), asesor WSA Aneta Żak, , po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzki Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 grudnia 2023 r. nr 123/2023 w przedmiocie wszczęcia postępowania oddala skargę Uzasadnienie 1.Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "Mazowiecki WINGiK", "organ odwoławczy") postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, dalej: "p.g.i.k.") po rozpatrzeniu zażalenia J.F. (dalej: "skarżący") - uchylił postanowienie Starosty Powiatu W.(dalej: "Starosta", "organ I instancji") z [...] listopada 2023 r. znak [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych działki nr [...] w obrębie [...] D. jednostka ewidencyjna [...] W. - obszar wiejski poprzez wykazanie J.F. oraz A. J.jako samoistnych posiadaczy części działki [...] obręb D., gmina W. przylegającej do działki [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Mazowiecki WINGiK w dniu 20 października 2023 r. przekazał według właściwości do Starosty pismo skarżącego z [...] października 2023 r. o wykazanie J. F. oraz A. J.jako samoistnych posiadaczy części działki [...] obręb D., gmina W. przylegającej do dz. nr [...] Starosta zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych dz. nr [...] w obrębie [...] z uwagi na fakt, że przed Starostą toczy się już postępowanie w sprawie aktualizacji danych podmiotowych odnoszących się do ww. działki. Zdaniem organu I instancji - jest to "inna uzasadniona przyczyna" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie w terminie ustawowym złożył skarżący. Pismami z 22 listopada 2023 r., 27 listopada 2023 r., 29 listopada 2023 r. i 5 grudnia 2023 r. skarżący uzupełnił zażalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 61a § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że przy ocenie istnienia przesłanek organ nie bada merytorycznie wniosku, a tym samym nie gromadzi dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, ponieważ wydając rozstrzygnięcie ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter formalny, a nie merytoryczny. W dodatku przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania musza być oczywiste, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W związku z powyższym Mazowiecki WINGiK wskazał, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania może być wydane przez organ w przypadku zaistnienia przesłanek o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Przesłanka podmiotowa zachodzi w sytuacji, gdy wniesienie podania następuje przez osobę, która nie jest stroną i nie może być stroną konkretnego postępowania administracyjnego, Z kolei przesłanka przedmiotowa zachodzi w sytuacji zaistnienia innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane, jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo gdy w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Należy więc przyjąć, że możliwość zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. warunkuje tożsamość sprawy. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Zaznaczył, że organ administracji, który prowadzi postępowanie, jest zatem zobligowany zbadać czy zachodzi tożsamość sprawy w zakresie występowania wszystkich ww. zależności, aby mógł zastosować art. 61a § 1 k.p.a. Organ odwoławczy podniósł, że z analizy akt sprawy wynika, iż Starosta decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...] orzekł o aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wykreśleniu trwałego zarządu Nadleśnictwa D. oraz ujawnieniu zarządcy - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] , położonej w obrębie ewidencyjnym [...] D. Mazowiecki WINGiK uchylił tę decyzję i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jak wynika z wyjaśnień udzielonych przez Starostę, sprawa jest w toku. Mazowiecki WINGiK zaznaczył, że w zaskarżonym postanowieniu wyłącznie lakonicznie wskazano, iż toczące się postępowanie stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Wskazał ponadto, że tożsamość sprawy istnieje, gdy jednocześnie spełnione są cztery przesłanki: w sprawie występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, obowiązuje ten sam stan prawny, niezmieniony jest stan faktyczny sprawy, co oznacza, iż od wydania decyzji nie zaszły tego rodzaju okoliczności, które pozwoliłyby na ponowne jej rozpoznanie. Skarżący wnioskuje o wykazanie J.F. oraz A.J. jako samoistnych posiadaczy części działki [...] obręb D., gmina W., przylegającej do dz. nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego sprawa, która aktualnie jest przed Starostą w toku, dotyczy wykreślenia trwałego zarządu Nadleśnictwa D. oraz ujawnienia zarządcy - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe do ww. działki. Zatem tożsamość w obu sprawach występuje tylko i wyłącznie w takim zakresie, że sprawy dotyczą danych podmiotowych tej samej działki. Mazowiecki WINGiK podziela zdanie skarżącego, że w niniejszej sprawie bezsprzecznie brak jest tożsamości stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy żądaniem wnioskodawcy a sprawą, która została przekazana do organu I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zauważył również, że skarżący niejednokrotnie w prowadzonej korespondencji podkreślał, że nie jest dopuszczony jako strona postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia właściciela działki [...] , pomimo że jest samoistnym posiadaczem jej części. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania nie są oczywiste, zaś sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Ponadto zaznaczył, że organ I instancji pominął zupełnie fakt, iż skarżący wniósł o wpisanie siebie ale również innej osoby jako władających. Nie przeanalizowano czy wnioskodawca miał ku temu interes prawny. W zakresie skargi na opieszałość i przewlekłość postępowania prowadzonego przed Starostą organ odwoławczy zauważył, że niniejsze postępowanie zostało zapoczątkowane pismem skarżącego z [...] października 2023 r., przekazanym przez Mazowieckiego WINGIK do Starosty w dniu 20 października 2023 r. Starosta, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., załatwił sprawę w ciągu miesiąca i postanowieniem z [...] listopada 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania. Postanowienie zostało doręczone stronie za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 21 listopada 2023 r. Ponadto zauważył, że Starosta wydał jeszcze dwa postanowienia tj. w dniu [...] listopada 2022 r. i w dniu [...] maja 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych dz. Nr [...] w obrębie [...] D. jednostka ewidencyjna [...] W.- obszar wiejski. Na niniejsze postanowienia, nie zostały wniesione zażalenia. Zażalenie w aktualnie rozpatrywanej sprawie zostało przekazane przez Starostę do organu odwoławczego w dniu 27 listopada 2023 r. Mazowiecki WINGiK rozpatrzył sprawę także zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. W zakresie zastrzeżeń do działań Mazowieckiego WINGiK wyjaśnił że każdy organ administracji publicznej ma obowiązek działać na podstawie i w granicach przepisów prawa, w tym k.p.a., zaś sprawy rozpoznawać jedynie w zakresie przysługujących mu zadań wynikających z p.g.i.k. Mazowiecki WINGiK, zgodnie z zapisem wynikającym z art. 7b ust. 2 pkt 2 p.g.i.k., stanowi organ wyższego stopnia w stosunku do organu administracji geodezyjnej i kartograficznej, jakim jest starosta. Zgodnie zaś z art. 7d pkt 1 lit. a p.g.i.k. prowadzenie bazy danych ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty. Wskazał, że wszelkie pisma kierowane w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych dz. nr [...] w obrębie [...] D. jednostka ewidencyjna [...] W.- obszar wiejski poprzez uznanie J. F. oraz A.J. jako samoistnych posiadaczy części dz. nr [...] obręb D., gmina W. przylegającej do działki [...] przekazywane były zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. w ustawowym terminie według właściwości do Starosty. Na pozostałe pisma organ odwoławczy udzielał odpowiedzi niezwłocznie, w terminie krótszym niż miesiąc. Ponadto, organ wyższego stopnia w toku sprawy nie może ingerować w postępowanie prowadzone przez organ I instancji. Zdaniem Mazowieckiego WINGiK powyższe stanowiłoby rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 k.p.a. W związku z powyższym, zarzuty skarżącego w zakresie braku nadzoru prowadzonego przez Mazowieckiego WINGiK nad Starostą i braku aktualizacji w ewidencji gruntów i budynków są bezzasadne. Mając na uwadze żądanie skarżącego zawarte w zażaleniu dotyczące dokonania wpisu przez Mazowieckiego WINGiK, ponownie odniósł się do zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Obliguje ona organy administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia niezależnie przez dwa odrębne organy, poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z nich, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone postanowienie dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych, zaś w sprawie nie został zgromadzony żaden materiał dowodowy, pozwalający na rozstrzygnięcie przez Mazowieckiego WINGiK niniejszej sprawy. Ponadto wskazał, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy jest dopuszczalne. Zasadą powinno być uzupełnienie postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego i merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Zwrot "uzupełnienie dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 k.p.a.) wskazuje na ograniczony zakres czynności dowodowych przeprowadzanych na etapie postępowania odwoławczego. Oceniając zakres postępowania dowodowego, jakie miałoby być przeprowadzone przez organ odwoławczy, należy pamiętać o zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem Mazowieckiego WINGiK przeprowadzenie dowodów w zbyt szerokim zakresie może bowiem zostać ocenione jako naruszenie tej zasady. Organ odwoławczy uznał, że z uwagi na fakt, iż sprawa nie została rozpoznana merytorycznie co do istoty przez organ I instancji, a w postępowaniu nie został zgromadzony żaden materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie kwestii władania dz. nr [...] przez Mazowieckiego WINGiK, zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu w całości. Wyjaśnił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta ma obowiązek ponownie przeanalizować wnioski pod względem spełnienia przesłanek formalnych obligujących do przeprowadzenia postępowania zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Zaznaczył również, że jeśli nie występują inne przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania niż wskazane w zaskarżonym postanowieniu, organ jest zobligowany do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Podkreślił jednocześnie, że w uzasadnionych przypadkach możliwe jest połączenie postępowań administracyjnych w myśl art. 62 k.p.a. 2. Skargę na ww. postanowienie Mazowiecki WINGiK z 27 grudnia 2023 r. w części dotyczącej skargi na opieszałość i przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa złożył skarżący, wnosząc o stwierdzenie bezczynności i przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa w sprawie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących dz. nr [...] obręb D., gmina W. województwo mazowieckie dla której nie jest prowadzona księga wieczysta przez Starostę oraz wyznaczenie Staroście ostatecznego terminu załatwienia sprawy tj. aktualizację danych podmiotowych i przedmiotowych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących dz. nr [...]. Uzasadniając skargę skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz ustalenia dokonane przez organy. Ponadto poddał w wątpliwość dokonane przez organy ustalenia, w tym brak wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. 3. W odpowiedzi na skargę, Mazowiecki WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. 4. Pismami z 30 stycznia 2024 r., 2 lutego 2024 r. i 6 marca 2024 r. skarżący uzupełnił stanowisko w sprawie oraz ustosunkował się do odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem postanowienia MWINB, które uchyla (na podstawie m.in. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.) postanowienie Starosty Powiatu W. z 15 listopada 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych dz. nr [...] w obrębie [...] D. jednostka ewidencyjna [...] W. - obszar wiejski poprzez wykazanie J. F. oraz A.J. jako samoistnych posiadaczy części dz. [...] obręb D., gmina W. przylegającej do dz. 2020 i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego. Bezzasadny i niezrozumiały jest także zarzut zawarty w sprzeciwie i wskazujący na "bezczynności i przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa w sprawie aktualizacji danych w EGiB dotyczących działki [...] i związane z tym zadanie "wyznaczenia Staroście powiatu wyszkowskiego ostatecznego terminu załatwienia sprawy tj. aktualizację danych podmiotowych i przedmiotowych w EGiB dotyczących działki [...] Zarzut ten jest o tyle niezasadny, gdyż organ II instancji uchylił właśnie rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania (czyli niekorzystne dla skarżącego) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (czyli wykazał konieczność ponownego prowadzenia postępowania w spawie). 2. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podstawą prawną wydanego przez organ I instancji postanowienia jest art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Oznacza to, że w tej regulacji mogą wystąpić dwie samodzielne i niezależne przesłanki. Przy ocenie istnienia przesłanek organ nie bada merytorycznie wniosku, a tym samym nie gromadzi dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, ponieważ wydając rozstrzygnięcie ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter formalny, a nie merytoryczny. W dodatku przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania musza być oczywiste, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania może być wydane przez organ w przypadku zaistnienia przesłanek o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Przesłanka podmiotowa zachodzi w sytuacji, gdy wniesienie podania następuje przez osobę, która nie jest stroną i nie może być stroną konkretnego postępowania administracyjnego. Z kolei przesłanka przedmiotowa zachodzi w sytuacji zaistnienia innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane, jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo gdy w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Należy więc przyjąć, że możliwość zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. warunkuje tożsamość sprawy. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Organ administracji, który prowadzi postępowanie, jest zatem zobligowany zbadać czy zachodzi tożsamość sprawy w zakresie występowania wszystkich ww. zależności, aby mógł zastosować art. 61a § 1 k.p.a. Organ odwoławczy może powołać się na art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przez niego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a więc nie jest możliwe sanowanie uchybień organu pierwszej instancji w ramach dodatkowego postępowania. Przed wydaniem decyzji (postanowienia) organ powinien rozważyć zastosowanie art. 136 k.p.a., gdyż organ odwoławczy zobowiązany jest podjąć wszelkie możliwe kroki w celu merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uchylać się od tego obowiązku, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy może więc wydać decyzję (postanowienie) kasacyjną, jeśli wydanie prawidłowej decyzji nie jest możliwe bez uzyskania szeregu dodatkowych ustaleń faktycznych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 759/23). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. 3. Wskazać należy, że niniejszej sprawie Starosta Powiatu W. decyzją nr [...] z [...] marca 2023 r. orzekł o aktualizacji danych zawartych w egib (wykreślono trwały zarządu Nadleśnictwa D. oraz ujawniono zarządcę - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, dz. nr [...] ). MWINGiK uchylił tę decyzję i przekazał organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia (sprawa jest w toku). Dodatkowo Starosta wydał jeszcze dwa inne postanowienia tj. z [...] listopada 2022 r. i z [...] maja 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych dz. nr [...] . Na te postanowienia, nie zostały wniesione zażalenia. Zasadnie wskazuje organ II instancji, że skarżący w skardze nawiązuje jednocześnie do kilku spraw prowadzonych przez różne organy w różnym czasie i w odniesieniu do innego (nietożsamego) kręgu osób. Oczywiście wszystkie te sprawy są związane z danymi podmiotowymi dz. nr [...] . Nie oznacza to jednak "tożsamości postępowań" administracyjnych. Przedmiotem niniejszego postępowania było rozpoznanie zażalenia wniesionego od postanowienia Starosty W. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania zgodnie z żądaniem zawartym w podaniu z 16 października 2023 r. o wykazanie J. F. oraz A.J. jako samoistnych posiadaczy części dz. [...] W ocenie Sądu, prawidłowo przyjął organ II instancji, że rozstrzygnięcie to nie mogło pozostać w obiegu prawnym z uwagi na naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. w związku z uznaniem przez Starostę, że organ prowadzi już inne postępowanie administracyjne w zakresie pokrywającym się z żądaniem strony. Twierdzenie takie było niezasadne z kilku zasadniczych względów. Po pierwsze - pomiędzy wskazanymi sprawami nie występuje tożsamość stosunku administracyjno-prawnego; organ II instancji nie miał podstaw do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wpisu wskazanych osób jako władających dz. [...] , gdyż to wymaga przeprowadzenia pełnego postępowania administracyjnego, w pierwszej kolejności właśnie przez Starostę W.. Po drugie – Starosta W. wydawał już wcześniej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o tożsamym żądaniu: tj. postanowienie z [...] listopada 2022 r. oraz postanowienie z [...] maja 2023 r. Na poprzednie postanowienia wnioskodawca nie wniósł zażalenia. Całkowicie błędne jest jak rozumienie wnioskodawcy, że ciągle jest to ta sama trwająca (tj. tożsama) sprawa administracyjna. Po trzecie – niezasadny jest zarzut dotyczący odrębnego postępowania prowadzonego aktualnie przez Starostę W. w zakresie aktualizacji danych podmiotowych dz. [...] W poprzedniej sprawie J. F. nie został uznany przez organ jako strona postępowania, z czego niezadowolenie wyraża również w niniejszym sprzeciwie. Mając na uwadze to, że zgodnie z art. 7b ust. 2 pkt 2 p.g.i.k., MWINGiK jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, to ingerowanie w postępowanie prowadzone aktualnie przez organ I instancji byłoby sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. Po czwarte – zdaniem Sądu, jak najszybsze załatwienie sprawy związanej z aktualizacją danych podmiotowych działki jest przecież w interesie skarżącego z uwagi na fakt, że potrzebuje on wykazać, że jego dz. [...] posiada dostęp do drogi publicznej poprzez dz. [...] w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Tym bardziej niezrozumiały jest sprzeciw w niniejszej sprawie. Po piąte – prawidłowo organ II instancji wskazał na "wytyczne" dla organu I instancji ponownie rozpatrującego sprawę. Wskazano, że sprawa administracyjna nie została rozpoznana merytorycznie co do istoty przez organ I instancji. W postępowaniu nie został zgromadzony żaden materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie kwestii władania działką nr [...] . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta Powiatu W. ma obowiązek ponownie przeanalizować wnioski pod względem spełnienia przesłanek formalnych obligujących do przeprowadzenia postępowania zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Jeśli nie występują inne przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania niż wskazane w zaskarżonym postanowieniu, organ jest zobligowany do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Organ II instancji wskazał również, że w uzasadnionych przypadkach możliwe jest połączenie postępowań administracyjnych (zgodnie z art. 62 k.p.a.). 4. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Wskazać trzeba, że ograniczony zakres kontroli decyzji objętej sprzeciwem jest szczególną cechą odróżniającą postępowanie zainicjowane wniesieniem sprzeciwu od zwykłego postępowania skargowego, w którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z unormowania przewidzianego w przepisie art. 138 § 2 k.p.a. Nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 326/22). 5. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił sprzeciw na podstawie art. 151 a §2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI