VII SA/Wa 1305/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia Ekologicznego [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wpisu budynku do rejestru zabytków oraz odmowę dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Stowarzyszenie argumentowało, że budynek posiada istotne wartości zabytkowe, których ochrona leży w interesie społecznym. Organy administracji uznały jednak, że stowarzyszenie nie wykazało wystarczająco interesu społecznego, a wpis do rejestru zabytków powinien dotyczyć tylko obiektów o najwyższym znaczeniu, podczas gdy dla innych wystarczające są ewidencje niższego szczebla. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie interesu społecznego i naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że ochrona wartości zabytkowych jest dobrem ogólnym, a stowarzyszenie, działając w tym zakresie, powinno zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że w podobnej sprawie dotyczącej tego samego budynku, organy konserwatorskie nie kwestionowały interesu społecznego stowarzyszenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia interesu społecznego w kontekście dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących ochrony zabytków.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu prawnego ochrony zabytków i udziału organizacji społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organizacja społeczna wykazała interes społeczny uzasadniający jej dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie wpisu budynku do rejestru zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stowarzyszenie wykazało interes społeczny, a organy błędnie uznały jego brak.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ochrona wartości zabytkowych leży w interesie społecznym, a stowarzyszenie, działając w tym zakresie zgodnie ze statutem, powinno zostać dopuszczone do postępowania. Organy błędnie oceniły przesłanki z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków może opierać się na merytorycznej ocenie wartości zabytkowej obiektu, zamiast na przyczynach formalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić wyłącznie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji nie mogą odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków na podstawie merytorycznej oceny obiektu, gdyż ustalenia te powinny zapaść w toku postępowania. Rozważania dotyczące ewidencji zabytków wykraczają poza uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania.
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.z.o.z. art. 89 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z.o.z. art. 93 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z.o.z. art. 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku.
u.o.z.o.z. art. 7
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Inne formy ochrony zabytków.
u.o.z.o.z. art. 22 § ust. 1, 2, 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Prowadzenie krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zaskarżenie czynności materialno-technicznych.
Ustawa Prawo o stowarzyszeniach art. 1 § ust. 2
Reprezentowanie interesów zbiorowych.
Ustawa Prawo o stowarzyszeniach art. 2 § ust. 2
Określanie celów i programów działania.
Konstytucja RP art. 12
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie oceniły interes społeczny stowarzyszenia w udziale w postępowaniu. • Odmowa wszczęcia postępowania nie może opierać się na merytorycznej ocenie wartości zabytkowej obiektu. • Stowarzyszenie wykazało powiązanie celów statutowych z przedmiotem postępowania. • W podobnej sprawie dotyczącej tego samego budynku, organy nie kwestionowały interesu społecznego stowarzyszenia.
Odrzucone argumenty
Brak interesu społecznego w udziale stowarzyszenia w postępowaniu. • Wpis do rejestru zabytków powinien dotyczyć tylko obiektów o najwyższym znaczeniu. • Ujęcie układu ruralistycznego w gminnej ewidencji zabytków jest wystarczające dla ochrony budynku.
Godne uwagi sformułowania
Odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić wyłącznie z przyczyn formalnych. • Ochrona wartości zabytkowych leży w interesie społecznym. • Udział organizacji społecznej ma służyć 'uspołecznieniu' tego postępowania.
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Iwona Ścieszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia interesu społecznego w kontekście dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniach administracyjnych dotyczących ochrony zabytków."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu prawnego ochrony zabytków i udziału organizacji społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie interesu społecznego i rolę organizacji społecznych w ochronie dziedzictwa kulturowego, co może być ciekawe dla prawników i aktywistów.
“Czy organizacja społeczna zawsze musi udowadniać interes społeczny, by chronić zabytki?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.