VII SA/WA 1300/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-02-15
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanesamowola budowlanabudowaprzebudowanadzór budowlanystwierdzenie nieważnościpostanowienie WSA

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie GINB, uznając, że samowolnie dobudowane schody zewnętrzne stanowią budowę, a nie roboty budowlane podlegające art. 50 Prawa budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi Z. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), który stwierdził nieważność postanowień PINB i WINB nakazujących wstrzymanie robót budowlanych i wyłączenie z użytkowania samowolnie dobudowanych schodów zewnętrznych. GINB uznał, że dobudowa schodów stanowi budowę w rozumieniu art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego i powinna być rozpatrywana na podstawie art. 48, a nie art. 50 ustawy. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko GINB.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] lipca 2005 r., które stwierdziło nieważność wcześniejszych postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). Postanowienia te nakazywały Z. i A. T. wstrzymanie robót budowlanych przy dobudowie schodów zewnętrznych do budynku mieszkalnego, natychmiastowe wyłączenie ich z użytkowania, umieszczenie tablic informacyjnych, wykonanie doraźnego zabezpieczenia oraz przedłożenie dokumentacji technicznej i zaświadczeń. GINB stwierdził nieważność postanowień PINB i WINB, uznając, że samowolnie dobudowane schody zewnętrzne stanowią budowę w rozumieniu art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego, a organy nadzoru budowlanego rażąco naruszyły prawo, stosując art. 50 Prawa budowlanego zamiast art. 48. Skarżąca zarzucała GINB błąd w ustaleniu, że schody zostały dobudowane, a nie przebudowane, oraz kwestionowała brak pojęcia "dobudowy" w przepisach. WSA oddalił skargę, uznając, że dobudowa schodów zewnętrznych jest budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego, a zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego przez PINB było rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało stwierdzenie nieważności przez GINB. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności następuje w przypadkach ewidentnego bezprawia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, samowolnie dobudowane schody zewnętrzne stanowią "budowę" w rozumieniu art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dobudowa schodów zewnętrznych, polegająca na ich wykonaniu od podstaw po usunięciu skarpy ziemnej, stanowi budowę obiektu budowlanego w określonym miejscu, a nie przebudowę, montaż, remont lub rozbiórkę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.b. art. 3 § ust. 6

Prawo budowlane

Przez "budowę" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę oraz nadbudowę obiektu budowlanego.

p.b. art. 48

Prawo budowlane

Dotyczy samowolnie wykonanych budów.

p.b. art. 50 § ust. 1

Prawo budowlane

Dotyczy samowolnie realizowanych robót budowlanych innych niż określone w art. 48 i art. 49b, czyli nie będących budową (np. przebudowa, montaż, remont, rozbiórka).

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych - kontrola legalności.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowolnie dobudowane schody zewnętrzne stanowią "budowę" w rozumieniu art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego, a nie roboty budowlane podlegające art. 50. Zastosowanie art. 50 Prawa budowlanego do budowy jest rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Skarżąca twierdziła, że schody zostały przebudowane, a nie dobudowane, i że przepisy Prawa budowlanego nie znają pojęcia "dobudowy". Skarżąca argumentowała, że wykonane roboty budowlane nie są budową, lecz wykonaniem robót budowlanych innych niż budowa, co uzasadnia zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść orzeczenia pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Stwierdzenie nieważności orzeczenia z tego powodu powinno zatem dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nikt nie może tolerować ani usprawiedliwiać.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Mariola Kowalska

członek

Tadeusz Nowak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między \"budową\" a \"robotami budowlanymi innymi niż budowa\" w kontekście samowolnych robót budowlanych, zwłaszcza dobudowy schodów zewnętrznych, oraz konsekwencje prawne zastosowania niewłaściwego przepisu (art. 50 zamiast art. 48 Prawa budowlanego)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego samowolnej dobudowy schodów zewnętrznych i zastosowania konkretnych przepisów Prawa budowlanego. Interpretacja pojęcia "budowy" może być szersza lub węższa w zależności od kontekstu i orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe rozróżnienie w Prawie budowlanym między "budową" a innymi robotami budowlanymi, co ma istotne konsekwencje proceduralne i materialne. Pokazuje, jak błędna kwalifikacja prawna może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Samowolne schody zewnętrzne: budowa czy przebudowa? Kluczowe rozróżnienie w Prawie budowlanym.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1300/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Mariola Kowalska.
Tadeusz Nowak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Z. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego nakazu wstrzymanie robót budowlanych skargę oddala.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].12.2004r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał Z. i A. T. wstrzymać roboty budowlane przy wykonywaniu schodów zewnętrznych do budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w S., przy ul. [...], - natychmiast wyłączyć z użytkowania w/w schody i umieścić w widocznych miejscach, z chwilą otrzymania postanowienia, na budynku i w jego pobliżu tablic informujących o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakresie użytkowania przedmiotowych schodów zewnętrznych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał również wykonać w trybie natychmiastowym doraźne zabezpieczenie schodów, ścianek wykonanych wzdłuż schodów oraz odsłoniętych fundamentów budynku mieszkalnego i ganku, wygrodzić teren w celu uniemożliwienia dostępu do schodów osobom prywatnym i przedłożyć w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, inwentaryzację geodezyjno-budowlaną przedmiotowych schodów oraz części budynku mieszkalnego, do której zostały dobudowane schody wraz z oceną techniczną, zawierającą ocenę możliwości doprowadzenia istniejących schodów i budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem oraz zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowieniem z dnia [...].01.2005 r., znak: [...], [...] WINB, po rozpatrzeniu zażalenia Z. T. utrzymał w mocy w/w postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].12.2004r., znak: [...].
Po wszczęciu, na wniosek Z. T., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] WINB z dnia [...].01.2005 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].06.2005r. stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r., znak: [...] oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].12.2004r., znak: [...].
W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wniosek strony w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia i jego uzasadnienie nie są wiążące dla organu, ponieważ organ musi zbadać z urzędu, czy zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte, chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa,
Następnie stwierdził, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005 r., znak: [...], zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), natomiast poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].12.2004r., znak: [...], rażąco narusza art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, co obliguje właściwy organ do stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Organ wskazał, że z treści art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika, że odnosi się on do samowolnie realizowanych robót budowlanych, innych niż określone w art. 48 i art. 49b w/w ustawy, czyli nie będących budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 w/w ustawy. Będą to zatem prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie łub rozbiórce obiektu budowlanego.
Zgodnie z protokołem sporządzonym w dniu 30.11.2004 r. podczas wizji lokalnej budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w S., w przedmiotowej sprawie roboty budowlane, polegały na dobudowie do w/w budynku mieszkalnego - po usunięciu skarpy ziemnej - schodów zewnętrznych żelbetonowych, opartych na gruncie i płycie spoczynkowej wraz ze ściankami o szerokości 1,40 m i długości 4,0 m z dwóch stron wzdłuż klatki schodowej.
W/w zakres samowolnie wykonanych robót budowlanych jest budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 48 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał budowę przedmiotowych schodów i nałożył na Z. i A. T. wymienione wyżej obowiązki, czym rażąco naruszył art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].07.2005r. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...].06.2005r.
Organ ponownie wskazał ,że z treści art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) wynika, że odnosi się on do samowolnie realizowanych robót budowlanych, innych niż określone w art. 48 i art. 49b w/w ustawy, czyli nie będących budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 w/w ustawy. Będą to zatem prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Opisane w protokole, sporządzonym w dniu 30.11.2004 r. podczas wizji lokalnej budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w S., roboty budowlane - polegające na "dobudowie" do budynku mieszkalnego, po usunięciu skarpy ziemnej, schodów zewnętrznych żelbetonowych, opartych na gruncie i płycie spoczynkowej wraz ze ściankami o szerokości 1,40 m i długości 4,0 m z dwóch stron wzdłuż klatki schodowej -stanowią budowę w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy Prawo budowlane. A zatem , zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ,organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 48 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał budowę przedmiotowych schodów i nałożył na Z. i A. T. wymienione wyżej obowiązki, czym rażąco naruszył art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Skargę na postanowienie złożyła Z. T.
Skarżąca zarzuca orzeczeniom Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem skarżącej, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia 2005-06-[...] błędnie za Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S. błędnie przyjął, że schody zostały dobudowane do budynku mieszkalnego a nie przebudowane. Zdaniem skarżącej schody pierwotnie istniały i zostały jedynie przebudowane.
Ponadto, zdaniem skarżącej, obowiązujące przepisy Prawa budowanego nie znają pojęcia dobudowy. Przez potoczne pojęcie dobudowy należy rozumieć rozbudowę obiektu bądź budowę nowego obiektu budowlanego przy obiekcie już istniejącym. Wykonane roboty budowlane będące przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego były budową urządzenia budowlanego bądź przebudową schodów. W jednym i drugim przypadku, wbrew stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do legalizacji mają zastosowanie przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zatem wykonane roboty , zdaniem skarżącej, nie są budową, lecz wykonaniem robót budowlanych innych niż budowa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W ocenie Sądu kontrolowane orzeczenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją orzeczenie nie zapadły z naruszeniem przepisów Zgodnie z przepisem art.3 pkt.6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane ( Jednolity tekst z 2003r. Dz. U Nr 207, poz. 2016 wraz ze zmianami) przez "budowę" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę oraz nadbudowę obiektu budowlanego. Pojęcia te nie zostały przez ustawodawcę sprecyzowane.
W praktyce budowlanej przez odbudowę rozumie się odtworzenie zniszczonego w znacznym stopniu obiektu budowlanego, w tym samym miejscu i z zachowaniem pierwotnego kształtu, gabarytów i układu funkcjonalnego; "rozbudowa" jest to powiększenie istniejącego obiektu budowlanego; "nadbudową" jest powiększenie istniejącego obiektu budowlanego poprzez zwiększenie jego wysokości z zachowaniem powierzchni zabudowanej; "przebudową" jest zmiana układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego mogąca dotyczyć zarówno elementów konstrukcyjnych, jak i wypełniających, np. związana ze zmianą sposobu użytkowania obiektu.
Przez "roboty budowlane" należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego. Roboty budowlane polegające na zastąpieniu starego obiektu budowlanego (jego rozbiórka) nowym obiektem budowlanym (budowa w tym samym miejscu) bardziej nowoczesnym pod względem architektonicznym i technologicznym są budową, tj. wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, niebędącym odbudową, rozbudową, nadbudową oraz przebudową obiektu budowlanego.
Zgodnie z protokołem sporządzonym w dniu 30.11.2004 r. podczas wizji lokalnej budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w S., w przedmiotowej sprawie roboty budowlane, polegały na dobudowie do w/w budynku mieszkalnego - po usunięciu skarpy ziemnej - schodów zewnętrznych żelbetonowych, opartych na gruncie i płycie spoczynkowej wraz ze ściankami o szerokości 1,40 m i długości 4,0 m z dwóch stron wzdłuż klatki schodowej.
W/w zakres samowolnie wykonanych robót budowlanych jest budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem organ nadzoru budowlanego powinien zastosować art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Z treści art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wynika, że odnosi się on do samowolnie realizowanych robót budowlanych, innych niż określone w art. 48 i art. 49b w/w ustawy, czyli nie będących budową w rozumieniu art. 3 ust. 6 w/w ustawy. Będą to zatem prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego lecz nie na rozbudowie.
Tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał budowę przedmiotowych schodów wraz ze ściankami i nałożył na Z. i A. T. wymienione wyżej obowiązki, czym rażąco naruszył art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Wyjaśnić należy, iż stwierdzenie nieważności orzeczenia z przyczyn rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa, które miało charakter rażący. Chodzi tu więc z reguły o przypadki, gdy orzeczenie podjęte zostało wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi przewidzianemu w danym przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu prawa nadano uprawnienie lub go odmówiono, albo też gdy wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem czy uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść orzeczenia pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Stwierdzenie nieważności orzeczenia z tego powodu powinno zatem dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nikt nie może tolerować ani usprawiedliwiać.
Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI