VII SA/Wa 1292/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-11
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowanianakaz przywróceniaplan miejscowymiejsca postojowesamowolna zmianalegalizacjadecyzja administracyjnakontrolabudynek wielorodzinny

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku, uznając samowolną zmianę sposobu użytkowania i brak zapewnienia wymaganej liczby miejsc postojowych zgodnie z planem miejscowym.

Skarżący H. S. zaskarżył decyzję WINB utrzymującą w mocy nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku wielorodzinnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., w tym błędną ocenę zgodności zmiany z planem miejscowym i nieuwzględnienie interesu społecznego. Sąd uznał, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku z jednorodzinnego z usługami na wielorodzinny z usługami, co obligowało do wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Sąd podkreślił, że brak zapewnienia wymaganej liczby miejsc postojowych w granicach działki inwestycyjnej, zgodnie z planem miejscowym, stanowił podstawę do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w P. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu bez zachowania procedury określonej w art. 71 Prawa budowlanego oraz brak zapewnienia wymaganej liczby miejsc postojowych zgodnie z obowiązującym planem miejscowym. Sąd uznał, że okoliczności faktyczne zostały ustalone prawidłowo, a organy kierowały się właściwą wykładnią przepisów. Podkreślono, że decyzja o nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania ma charakter związany, co oznacza, że organ nie może odstąpić od jej wydania, gdy zajdą przesłanki do jej zastosowania. Sąd odniósł się do zarzutów skargi dotyczących m.in. błędnej oceny zgodności zmiany z planem miejscowym, nieuwzględnienia interesu społecznego oraz wadliwej interpretacji przepisów dotyczących miejsc postojowych. Stwierdzono, że zapewnienie miejsc postojowych na sąsiedniej działce na podstawie umowy użyczenia nie spełnia wymogów planu miejscowego, który nakazuje ich lokalizację w granicach działki inwestycyjnej. Sąd uznał również, że zaświadczenie o zgodności zmiany z planem miejscowym nie wiązało organu i podlegało ocenie. Argumentacja skarżącego dotycząca wejścia w życie planu miejscowego po zmianie sposobu użytkowania nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż plan był obowiązujący w dacie wydawania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania ma charakter związany, co oznacza, że organ nie może odstąpić od jej wydania, gdy zajdą przesłanki do jej zastosowania, w tym samowolna zmiana sposobu użytkowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego dotyczące legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania mają charakter związany. W przypadku stwierdzenia takiej zmiany, organ jest zobligowany do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, bez możliwości odstąpienia od tej decyzji, nawet w sytuacji, gdy przemawia za tym interes społeczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Prawo budowlane art. 71a § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 71 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 71a § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 18 § ust. 2

plan art. 13 § ust. 2 pkt 1

Uchwała Rady Miasta P z [...] kwietnia 2019r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] " w P

plan art. 13 § ust. 1 pkt 2 lit. b i r

Uchwała Rady Miasta P z [...] kwietnia 2019r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] " w P

plan art. 6 § ust. 7

Uchwała Rady Miasta P z [...] kwietnia 2019r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] " w P

plan art. 46

Uchwała Rady Miasta P z [...] kwietnia 2019r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] " w P

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 7 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB w sytuacji, gdy interes społeczny i słuszny interes obywateli przemawia za kontynuowaniem aktualnego sposobu użytkowania budynku. Naruszenie art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego i art. 76 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zmiana użytkowania obiektu jest niezgodna z planem, czemu przeczy ww. zaświadczenie, organ nie miał podstaw prawnych do jego podważenia, które jako dokument urzędowy stanowiło dowód tego co w nim stwierdzono. Naruszenie art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego i § 6 ust. 7 planu poprzez pominięcie, że dopuszcza on przebudowę i remont istniejącej zabudowy, niespełniającej ustaleń planu, a prawidłowa jego interpretacja wskazuje, że zmiana sposobu użytkowania budynku też nie musi być zgodna z planem, który wszedł w życie niedługo przed wydaniem decyzji I instancji, a zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed jego wejściem w życie. Naruszenie art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego oraz § 13 ust. 2 pkt 1 i 2 lit. r planu poprzez nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że zmiana sposobu użytkowania nie spełnia warunków planu, podczas gdy limit miejsc postojowych dla przedszkola jest spełniony wobec proporcjonalnego wyliczenia miejsc postojowych w stosunku do ilości sal w przedszkolu. Naruszenie art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, § 13 ust. 2 pkt. 1 planu poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zmiana użytkowania nie spełnia zapisów planu, podczas gdy położenie części miejsc parkingowych poza działką [...] zapewnia właściwą ich ilość. Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, skutkującą nieprawidłowym uzasadnieniem decyzji m.in.: błędną oceną ww. zaświadczenia wskazującą na niezgodność zmiany z planem w kwestii miejsc parkingowych; brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pomimo wątpliwości organu, co do zapewnienia ilości miejsc parkingowych, w tym brak wezwania do złożenia nowego zaświadczenia o zgodności z planem. Naruszenie art. 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, brak wymaganych elementów i odwołanie się do argumentów wzajemnie sprzecznych. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji obarczonej wadami w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja wydawana w oparciu o art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego ma charakter związany. Zapewnienie miejsc postojowych na sąsiedniej działce na mocy umowy użyczenia nie spełnia wymogów planu miejscowego. Zaświadczenie o zgodności zmiany z planem miejscowym stanowi jedynie materiał dowodowy podlegający ocenie przez organ.

Skład orzekający

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

przewodniczący sprawozdawca

Włodzimierz Kowalczyk

członek

Wojciech Sawczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania, wymogów planu miejscowego w zakresie miejsc postojowych oraz oceny dokumentów urzędowych przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania budynku i wymogów planu miejscowego w konkretnej gminie. Interpretacja przepisów o miejscach postojowych może być różna w zależności od ustaleń planów miejscowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zmiany sposobu użytkowania nieruchomości i związanych z tym trudności w legalizacji, zwłaszcza w kontekście miejsc parkingowych i zgodności z planem miejscowym. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów prawa budowlanego.

Samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku i brak miejsc parkingowych – co grozi właścicielowi?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1292/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Włodzimierz Kowalczyk
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 268/23 - Wyrok NSA z 2025-07-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 71 a ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania oddala skargę
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z [...] kwietnia 2022r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 83 ust. 2 Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H S – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P (PINB) z [...] listopada 2021 r. nr [...] nakazującą H S, M S, D J, R G, A M, A M, M M, K W i G W przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w P (dz. nr [...]) w opisanym zakresie.
Organ wskazał, że podczas kontroli 16 października 2017r. organ powiatowy ustalił, że decyzją z [...] maja 2006r. udzielono H S pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową. Część mieszkalną zaplanowano na I piętrze i poddaszu (2 lokale mieszkalne), część usługową na parterze (sklep spożywczy z zapleczem magazynowym, biurem i częścią socjalną). Po kontroli obowiązkowej 22 grudnia 2008r. PINB decyzją z [...] grudnia 2008r. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową przeznaczoną na przedszkole. PINB stwierdził również, że w garażu wydzielono dwa pomieszczenia gospodarcze, na parterze pomieszczenia przedszkola i 1 lokal mieszkalny. Układ zgodny z rysunkami zamiennymi do pozwolenia na użytkowanie. Ponadto, wydzielono z holu głównego przedszkola gabinet dyrektora, a na I piętrze dodatkowe pomieszczenia przedszkola i cztery lokale mieszkalne. W przedszkolu znajdują się gabinety terapeutyczne i dwa pomieszczenia nie uwzględnione w rysunkach zamiennych do pozwolenia na użytkowanie. Trzy lokale mieszkalne nr [...] [...] i [...], jeden bez numeru lok. nr [...], [...] + nieoznaczony, nie były udostępnione do kontroli. Na poddaszu jest [...] lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...] i jeden nieoznaczony. Inwestor nie zgłosił zmiany sposobu użytkowania.
Postanowieniem z [...] listopada 2017r. PINB wstrzymał użytkowanie i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentacji określonej w art. 71 a ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, którą złożono 29 grudnia 2020r. Pismami z 1.03.2021 r. i 7.04.2021 r. wezwał do jej uzupełnienia. Przy piśmie z 22.07.2021 r. H S złożył m.in. "Zwięzły opis techniczny wraz z usytuowaniem budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową w P ul. [...] nr [...] ", oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, "Ekspertyzę techniczną stanu konstrukcji z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego" z lipca 2021 r., "Ekspertyzę techniczną stanu ochrony przeciwpożarowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową P ul. [...] " ze stycznia 2020r., zaświadczenie z [...] czerwca 2019r. o zgodności zmiany z ustaleniami miejscowego planu. Następnie złożył "Zamienny projekt budowlany zagospodarowania terenu" z września 2021 r. i "Ekspertyzę techniczną stanu konstrukcji z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową w P przy ul. [...] nr [...] " z lipca 2021 r.
Powołując się na orzecznictwo WINB wyjaśnił pojęcie zmiany sposobu użytkowania zaznaczając, że należy ją oceniać w porównaniu z użytkowaniem określonym w decyzji o pozwoleniu na budowę bądź decyzjach o pozwoleniu na zmianę użytkowania. Dodał, że zmianą użytkowania jest także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania, jeżeli powoduje skutki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Następnie przytoczył art. 71 a ust. 1, 2, 4 Prawa budowlanego i wskazał, że do odwołania załączono zaświadczenie z 6 grudnia 2021 r. o zgodności z planem zmiany sposobu użytkowania z budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługami na budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami i umowę Wspólnoty Mieszkaniowej ww. nieruchomości zawartą z Parafią [...] o bezpłatne używania części działki nr [...] na 14 miejsc postojowych z dojazdem od ul. [...].
Zdaniem WINB, dokumentacja ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Zaświadczenie dotyczy bowiem lokalizacji budynku na terenie 1MW/U, dla której uchwała Rady Miasta P z [...] kwietnia 2019r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] " w P (plan) ustala przeznaczenie podstawowe - zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i usługową i nie obejmuje miejsc postojowych. Umowa zaś dotyczy bezpłatnego używania części działki parafii nr [...] na 14 miejsc postojowych, do których prowadzi wjazd i brama na cmentarz. W § 13 ust. 2 pkt 1 planu nakazano zapewnienie miejsc postojowych w granicach działki lub działek budowlanych, na których leży inwestycja. Miejsca parkingowe na sąsiedniej działce nie spełniają zatem ww. wymogu. Zaświadczenie nie mówi o zgodności miejsc postojowych z planem. Powyższe uzasadniało wydanie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, zgodnie z art. 71 a ust. 4 Prawa budowlanego. Tylko jeśli obowiązek wykonano ustala się opłatę legalizacyjną na mocy art. 71 a ust. 2. Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania oznacza przywrócenie do ostatniego legalnego sposobu użytkowania tj. decyzji PINB nr [...].
Argumenty odwołania organ ocenił jako niezasadne.
Skargę na ww. decyzję złożył H S zarzucając naruszenie:
1. art. 71a ust. 4 Prawo budowlane w zw. z art. 7 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB w sytuacji, gdy interes społeczny i słuszny interes obywateli przemawia za kontynuowaniem aktualnego sposobu użytkowania budynku;
2. art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego i art. 76 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zmiana użytkowania obiektu jest niezgodna z planem, czemu przeczy ww. zaświadczenie, organ nie miał podstaw prawnych do jego podważenia, które jako dokument urzędowy stanowiło dowód tego co w nim stwierdzono;
3. art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego i § 6 ust. 7 planu poprzez pominięcie, że dopuszcza on przebudowę i remont istniejącej zabudowy, niespełniającej ustaleń planu, a prawidłowa jego interpretacja wskazuje, że zmiana sposobu użytkowania budynku też nie musi być zgodna z planem, który wszedł w życie niedługo przed wydaniem decyzji I instancji, a zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed jego wejściem w życie;
4. art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego oraz § 13 ust. 2 pkt 1 i 2 lit. r planu poprzez nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że zmiana sposobu użytkowania nie spełnia warunków planu, podczas gdy limit miejsc postojowych dla przedszkola jest spełniony wobec proporcjonalnego wyliczenia miejsc postojowych w stosunku do ilości sal w przedszkolu;
5. art. 71a ust. 4 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, § 13 ust. 2 pkt. 1 planu poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zmiana użytkowania nie spełnia zapisów planu, podczas gdy położenie części miejsc parkingowych poza działką [...] zapewnienia właściwą ich ilość;
6. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, skutkującą nieprawidłowym uzasadnieniem decyzji m.in.: błędną oceną ww. zaświadczenia wskazującą na niezgodność zmiany z planem w kwestii miejsc parkingowych; brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pomimo wątpliwości organu, co do zapewnienia ilości miejsc parkingowych, w tym brak wezwania do złożenia nowego zaświadczenia o zgodności z planem;
7. art. 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, brak wymaganych elementów i odwołanie się do argumentów wzajemnie sprzecznych;
8. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji obarczonej wadami w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Skarżący wniósł: o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma dyrektora przedszkola z 1 czerwca 2022 r. na okoliczność ilości niepełnosprawnych dzieci w przedszkolu oraz właściwej i wystarczającej ilości miejsc parkingowych, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uchylenie decyzji obu decyzji i umorzenie postępowania.
Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy zaznaczył, że decyzja jest sprzeczna z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Sformułowany w art. 7 k.p.a. obowiązek nakazuje wyważanie i uwzględnianie interesu publicznego (społecznego) i słusznego interesu stron. W tym przypadku wyważenie tych dwóch interesów jest łatwe, gdyż nie są one sprzeczne.
Następnie wskazał, że w budynku funkcjonuje Przedszkole Terapeutyczne [...] dla dzieci niepełnosprawnych. Niewielkie, 8-osobowe grupy gwarantują właściwą opiekę i rozwój. Ilość przedszkolaków w grupie jest o 3 razy mniejsza niż w innych placówkach. Wiadome jest, że brakuje placówek likwidujących bariery i uczących funkcjonowania w społeczeństwie dzieci niepełnosprawnych. Takie placówki realizują istotny interes obywateli. Nakaz ograniczy działanie przedszkola. Część pomieszczeń i dalszą jego działalność. Decyzja narusza zatem art. 7 k.p.a. Na poparcie tego stanowiska skarżący powołał orzecznictwo.
Dodał, że z pisma dyrektora przedszkola wynika, że nie występowały problemy z ilością miejsc parkingowych. Nie odnotowano zgłoszeń i skarg. Z punktu widzenia interesu społecznego i planu obecna komunikacja jest wystarczająca.
Zdaniem skarżącego, z ww. zaświadczenia wynika zgodność zmiany użytkowania z planem, a organ nie miał prawnych instrumentów do jego podważenia, jako dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego co zostało w nim stwierdzone. Przyjęcie ustaleń odmiennych jest możliwe tylko w przypadku przeprowadzenia dowodu przeciwko jego treści - art. 76 § 3 k.p.a. Na poparcie ww. argumentacji skarżący powołał orzecznictwo.
Dalej podniósł, że uprzednio obowiązywała uchwała Rady Miasta P nr [...] z [...] września 2000 r. zmieniona uchwałą nr [...] z [...] maja 2008 r., która funkcjonowała do podjęcia uchwały z [...] kwietnia 2019 r. Postępowanie wszczęto przed wejściem w życie aktualnego planu. W § 6 ust. 7 plan dopuszcza przebudowę i remont istniejącej zabudowy, niespełniającej ustaleń tego planu. Wykładnia systemowa wskazuje, że dotyczy on również zmiany sposobu użytkowania, a więc kwestie ilości miejsc postojowych i ich posadowienia na działce/działkach, na których zlokalizowana jest inwestycja nie powinny mieć zastosowania w tym postępowaniu. Budynek wybudowano i oddano do użytku ponad 10 lat przed wejściem w życie planu, a zmiana sposobu użytkowania też nastąpiła przed jego wejściem w życie. Limit miejsc postojowych określony w planie jest spełniony wobec proporcjonalnego wyliczenia miejsc postojowych w stosunku do ilości sal przedszkola. Zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 2 lit. r plan przewiduje dla żłobków i przedszkoli 15 miejsc postojowych na 10 sal. Jedynie w kilku przypadkach plan określa "przy czym nie mniej niż" - lit i (obiekty handlowe i usługowo-handlowe) oraz lit. n (przychodnie lekarskie i poradnie). Nie określa więc minimalnej ilości miejsc parkingowych dla przedszkoli. Zgodnie z prawidłową interpretacją ww. zapisu minimalny limit miejsc postojowych dla przedszkoli powinien być liczony proporcjonalnie, jeżeli sal pobytu jest mniej niż 10. Art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. nakładając obowiązek ustalenia minimalnej powierzchni miejsc parkingowych nie narzuca liczbowej ilości. Możliwe jest więc odwołanie się do proporcji. W przedszkolu są 4 sale, a więc - nawet przyjmując, że plan ma zastosowanie w postępowaniu legalizacyjnym zmianę sposobu użytkowania - to wystarczające jest 6 miejsc postojowych. Nawet ten limit jest nadmierny, co potwierdza wieloletnia praktyka placówki funkcjonującej od lat bez problemów związanych z parkowaniem. Odmienna wykładania § 13 ust. 2 pkt 2 lit. r planu prowadziłaby do pokrzywdzenia inwestorów legalizujących zmiany. Skarżący stwierdził, że ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z dotychczasową praktyką organu.
Ponadto, organ zignorował umowę użyczenia. Obowiązek zapewnienia miejsc postojowych w granicach działek nie oznacza ich wskazania na działce inwestycyjnej. Pojęcie inwestycji w planie jest szersze. Z planu i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie wynika, aby miejsca postojowe znajdowały się na tej samej działce co budynek. Wystarczające jest ich zagwarantowanie na cudzym gruncie, co potwierdza orzecznictwo.
Dalej skarżący opisał uchybienia organu w kontekście naruszenia zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a., w tym brak wezwania do złożenia nowego zaświadczenia o zgodności zmiany sposobu użytkowania z planem.
Zaznaczył, że w zaświadczeniu wskazano, że zmiana użytkowania budynku jest zgodna z planem. Doszło zatem do naruszenia art. 80 i art. 84 k.p.a. poprzez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Organ powinien uwzględnić interesy wszystkich uczestników i interes społeczny. Brak pełnej analizy i w efekcie błędna ocena mają istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie. Nadto, pomimo że rozstrzygnięcie organu I instancji było nieprawidłowe, organ utrzymał je w mocy, czym naruszył, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P z dnia [...] listopada 2021 r. nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku wielorodzinnego - części mieszkalnej, przy ul. [...] w P (dz. nr [...] ) w opisanym zakresie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, a powodem jego zastosowania było ustalenie, że zmieniono sposób użytkowania ww. budynku w opisanym zakresie, bez zachowania procedury określonej w art. 71 Prawa budowlanego, co niewątpliwie stanowi o samowolnej zmianie sposobu użytkowania, a po drugie stwierdzenie, że nie zapewniono – określonych w zapisach obowiązującego na tym terenie planu miejscowego – miejsc postojowych na działce inwestycyjnej.
Wbrew zarzutom skargi, okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone w sposób pełny. Organy kierowały się prawidłową wykładnią art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i zasadnie przyjęły, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania. To zaś obligowało do wszczęcia postępowania w trybie art. 71a Prawa budowlanego. Zgodnie z przepisami prawa PINB wydał postanowienie o wstrzymaniu użytkowania wyszczególnionych części budynku i prawidłowo zobowiązał do przedłożenia stosownych dokumentów wszczynając procedurę legalizacyjną. Niewykonanie tego postanowienia w całości skutkować musiało zastosowaniem ww. art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego.
W świetle zarzutów skargi wskazujących m.in. na nieuwzględnienie interesu społecznego Sąd podkreśla, że przytoczone przepisy wskazują jednoznacznie, że w procedurze legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania mamy do czynienia z decyzjami związanymi. Z tej przyczyny w przypadku niewykonania zobowiązania, bądź wykonania w niepełnym zakresie nałożonego na właściciela w postanowieniu wydanym w trybie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego obowiązku, organ zobligowany jest do wydania decyzji, o której mowa w ust. 4 art. 71a, a więc nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Nie może odstąpić od wydania nakazu.
Nie budzą wątpliwości ustalenia organów poczynione w niniejszej sprawie, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania opisanego obiektu, skoro stosownie do art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Jak podkreśla się w orzecznictwie, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może polegać nie tylko na zmianie jego dotychczasowej funkcji, lecz także na intensyfikacji stopnia realizacji tej funkcji (por. wyrok NSA z 16 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 737/20, LEX nr 3064705).
Zgodnie z ustaleniami organów, znajdującymi potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, skarżący uzyskał w dniu [...] maja 2006r. decyzję o pozwoleniu na budowę, która dotyczyła budynku jednorodzinnego z częścią usługową, to jest dwóch lokali mieszkalnych na I piętrze i poddaszu, a na parterze sklepu spożywczego z zapleczem magazynowym, biurem i częścią socjalną. Po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli w dniu 22 grudnia 2008 r. decyzją z [...] grudnia 2008r. nr [...] organ powiatowy udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku jednorodzinnego z częścią usługową przedszkolem, uwzględniając załączone do wniosku rysunki i akceptując wskazaną, jako odstępstwo nieistotne, zmianę podziału powierzchni ściankami działowymi i przeznaczenie części garażu na kuchnię.
Podczas kontroli w dniu 16 października 2017r. PINB stwierdził, że w piwnicy znajduje się kuchnia z zapleczem (zgodnie z rysunkami zamiennymi do wniosku o pozwolenia na użytkowanie), w garażu wydzielono dwa pomieszczenia gospodarcze. Na parterze znajdują się pomieszczenia przedszkola oraz jeden lokal mieszkalny (nr 2), w układzie zgodnym z rysunkami zamiennymi, a z głównego holu w części przedszkola wydzielono gabinet dla dyrektora. Na I piętrze organ stwierdził dodatkowe pomieszczenia przedszkola (gabinety terapeutyczne), a nadto cztery lokale mieszkalne (nr [...], [...], [...], jeden bez numeru) W części przedszkolnej urządzono nieuwzględnione w rysunkach zamiennych do pozwolenia na użytkowanie dwa pomieszczenia. Na poddaszu wydzielono kolejne sześć lokali mieszkalnych (nr [...], [...], [...], [...], [...] i jeden bez numeru). Lokale mają różnych właścicieli. Niewątpliwie zatem doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku jednorodzinnego z usługami na wielorodzinny z usługami.
O ile obowiązująca na tym terenie (symbol 1MW/U) uchwała Rady Miasta P z [...] kwietnia 2019r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] " w P (plan) dopuszcza tego rodzaju zabudowę (mieszkaniową wielorodzinną i usługową), to jednocześnie przy takim zintensyfikowaniu użytkowania obiekt powinien spełniać wymogi określone w § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Natomiast przepis § 13 ust. 2 pkt 1 planu w ramach miejsc do parkowania i sposobu ich realizacji kategorycznie nakazuje zapewnienie miejsc do parkowania w granicach działki lub działek budowlanych, na których zlokalizowana jest inwestycja. Przepis § 13 ust. 1 pkt 2 lit. b i r planu nakazuje realizowanie takich miejsc w ilości nie mniejszej niż dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych: dla mieszkań o powierzchni użytkowej do 50 m2 min. 1 miejsce na 1 mieszkanie, a dla mieszkań o powierzchni użytkowej powyżej 50 m2 minimum 2 miejsca na jedno mieszkanie, przy czym minimum 20% ww. miejsc należy urządzić jako ogólnodostępne, a dla żłobków i przedszkoli 15 na 10 sal pobytu.
Projektant sporządzający projekt budowlany ma obowiązek przeprowadzić analizę danej inwestycji w zakresie zapotrzebowania na miejsca postojowe i uwzględnić w dokumentacji projektowej taką ich liczbę, która będzie adekwatna do potrzeb obiektu budowlanego. Obowiązek ten dotyczy również projektanta sporządzającego ekspertyzę techniczną, o której mowa w art. 71a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego.
W tej sprawie inwestor przedstawił zamienny projekt zagospodarowania terenu sporządzony przez mgr inż. R P we wrześniu 2021r., który dla omawianej inwestycji – uwzględniając powyższe zapisy planu – tj. dla 4 sal w przedszkolu, 7 mieszkań o powierzchni użytkowej do 50 m2 i 5 mieszkań o powierzchni użytkowej ponad 50 m2 przewiduje 23 miejsca postojowe (7 x 1 + 5 x 2 + 1,5 x 4). Wskazuje przy tym, że w garażu budynku znajduje się 8 płatnych miejsc postojowych oraz jedno miejsce dla osób niepełnosprawnych na działce inwestycyjnej. Inwestor powinien zatem zapewnić jeszcze 14 miejsc postojowych na ww. terenie.
W świetle zapisów planu kryterium tego niewątpliwie nie spełnia urządzenie miejsc postojowych na terenie należącym do Parafii św. [...] tj. części działki nr [...] na mocy umowy użyczenia, jak wskazywał skarżący, zarzucając organowi pominięcie umowy użyczenia.
Wbrew zarzutom skargi treść ww. zaświadczenia z 6 grudnia 2021 r. (dołączonego w postępowaniu odwoławczym) nie wiązała organu. Stanowiła jedynie materiał dowodowy (dokument urzędowy), który tak jak każdy inny dowód w sprawie podlega ocenie przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ to ten organ, a nie wójt, burmistrz albo prezydent miasta, jest organem uprawnionym do dokonania oceny zgodności samowolnej zmiany sposobu użytkowania z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Może zatem dokonać własnej wykładni postanowień planu miejscowego w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego.(por. wyrok NSA z 26 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 900/17, LEX nr 2638132).
Treść tego zaświadczenia należy odczytywać – jak słusznie przyjął organ odwoławczy – jako dotyczącą wyłącznie do budynku, bez odniesienia się do zgodności z zapisami planu miejsc postojowych. Oczywiste jest, że zaświadczenie to nie byłoby pozytywne dla inwestora, gdyby – jak podniesiono w skardze - obejmowało również miejsca parkingowe, skoro z ww. § 13 ust. 2 pkt 1 uchwały wynika obowiązek zapewnienia miejsc postojowych w granicach działki lub działek budowlanych, na których leży inwestycja, a takich, w wymaganej ilości inwestor na własnej działce nie zapewnił.
Nie stanowi także wystarczającej podstawy do skutecznego zakwestionowania kontrolowanych rozstrzygnięć okoliczność, że w przedmiotowym budynku urządzono przedszkole. Jak wskazano już wyżej, organ nie dysponuje w omwaianym przypadku luzem decyzyjnym. Decyzja wydawana w oparciu o art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku zajścia przesłanek do zastosowania art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego organ nie może od wydania nakazu odstąpić.
Kończąc Sąd podkreśla, że zgodnie z § 46 planu uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego, ro jest 25 maja 2019r., a zatem była aktem obowiązującym w dacie wydania kontrolowanych decyzji. Tym samym bez wpływu na wynik sprawy postawała argumentacja skargi wskazująca, że budynek wybudowano i oddano do użytku ponad 10 lat przed wejściem w życie planu, a zmiana sposobu użytkowania też nastąpiła przed jego wejściem w życie.
Sąd nie znalazł także przesłanek do przyjęcia, że organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć jakikolwiek wpływ na prawidłowość zapadłych rozstrzygnięć.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w oparciu o art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI