VII SA/Wa 1282/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia granic działki i sposobu prowadzenia budowy, wskazując na konieczność zbadania kwestii naruszenia prawa własności przez organy nadzoru budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy na sąsiedniej działce. Skarżąca zarzucała naruszenie granic działki i nieprawidłowości w prowadzeniu budowy. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową i wskazując na właściwość sądów powszechnych w kwestiach sporów o własność. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na konieczność zbadania przez organy nadzoru budowlanego kwestii naruszenia prawa własności i prawidłowości wykorzystania fundamentów w ramach postępowania naprawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Sprawa dotyczyła budowy na sąsiedniej działce, gdzie skarżąca zarzucała naruszenie granic jej nieruchomości oraz nieprawidłowości w sposobie prowadzenia budowy, w tym wykorzystanie starych fundamentów i potencjalne zagrożenie. Organy administracji uznały, że przekroczenie granicy o ok. 0,13 m mieści się w granicach akceptowalnego błędu geodezyjnego, a kwestie sporów o naruszenie prawa własności wykraczają poza ich właściwość. Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wcześniejszy wyrok WSA, wskazał, że naruszenie prawa własności poprzez realizację inwestycji na działce skarżącej należy do właściwości organów nadzoru budowlanego w ramach postępowania naprawczego (art. 50-51 Prawa budowlanego). Podkreślono, że budowa na działce sąsiedniej jest naruszeniem warunków pozwolenia na budowę, a organy powinny zbadać stan techniczny fundamentów i możliwość ich wykorzystania, zwłaszcza w kontekście braku obiektywnej oceny przez inwestora pełniącego wiele funkcji. WSA, związany wykładnią NSA, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy administracji przeprowadziły postępowanie z istotnymi uchybieniami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie prawa własności przez realizację inwestycji częściowo na działce sąsiedniej należy do właściwości organów nadzoru budowlanego w ramach postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że budowa na działce sąsiedniej jest naruszeniem warunków pozwolenia na budowę i stanowi podstawę do wszczęcia postępowania naprawczego, a organy nadzoru budowlanego nie mogą ignorować kwestii naruszenia prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.
u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2
Prawo budowlane
Przepis znajduje zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.
u.p.b. art. 51
Prawo budowlane
Dotyczy postępowania naprawczego w przypadku samowoli budowlanej.
Pomocnicze
u.p.b. art. 4
Prawo budowlane
Warunkiem wykonywania robót budowlanych zgodnie z prawem jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Prawo budowlane
Dotyczy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
u.p.b. art. 24 § ust. 1
Prawo budowlane
Zakazuje łączenia funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dotyczy pozwolenia na budowę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa własności nieruchomości przez realizację inwestycji na działce skarżącej. Konieczność zbadania kwestii naruszenia prawa własności przez organy nadzoru budowlanego w ramach postępowania naprawczego. Niedostateczna ocena stanu technicznego fundamentów i możliwości ich wykorzystania. Niewłaściwe umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego przez organy administracji.
Odrzucone argumenty
Przekroczenie granicy działki o ok. 0,13 m jest w granicach akceptowalnego błędu geodezyjnego. Spory o naruszenie prawa własności nieruchomości wykraczają poza właściwość organów nadzoru budowlanego. Inwestycja wykonana zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę.
Godne uwagi sformułowania
Naruszenie prawa własności przez realizację przedmiotowej inwestycji częściowo na terenie działki o nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącej - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji i organów nadzoru budowlanego - należy do właściwości organów nadzoru budowlanego w ramach tzw. postępowania naprawczego. Nawet przyjęcie możliwości wznoszenia przedmiotowego budynku na starych fundamentach nie oznacza dopuszczalności budowy na terenie nieruchomości gruntowej stanowiącej własność skarżącej. Łączenie w jednej osobie wielu funkcji – jak w niniejszej sprawie: funkcji inwestora, kierownika budowy i projektanta co do "Aneksu do projektu budowlanego" (...) winno obligować organy nadzoru budowlanego do wnikliwej i rzetelnej oceny prowadzonego procesu inwestycyjnego.
Skład orzekający
Tadeusz Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Włodzimierz Kowalczyk
członek
Tomasz Stawecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność badania przez organy nadzoru budowlanego naruszeń prawa własności w ramach postępowania naprawczego, nawet jeśli sprawa dotyczy budowy na istniejących fundamentach i przekroczenia granicy działki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy na istniejących fundamentach i naruszenia granic działki; interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście naruszenia prawa własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt sąsiedzki związany z budową i naruszeniem granic, a także złożoność procedur administracyjnych i nadzoru budowlanego. Wykładnia NSA jest istotna dla praktyki.
“Budowa na sąsiedniej działce naruszyła Twoją granicę? Organy nadzoru budowlanego muszą to zbadać!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1282/16 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-06-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Tadeusz Nowak /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Stawecki Włodzimierz Kowalczyk Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 267 art. 105 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2013 poz 1409 art. 50 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. P. kwotę 760 (siedemset sześdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 marca 2016 II OSK 1724/14 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2691/13 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. umarzającą postępowanie administracyjne. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29 kwietnia 2013 r. do organu wpłynęło zawiadomienie J. P., właścicielki działki o nr ew. [...] i [...], w sprawie nieprawidłowości w prowadzeniu budowy budynku mieszkalnego na działce o nr [...] we wsi [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że PINB w Powiecie [...] swoje rozstrzygnięcie uzasadnił ustaleniami podjętymi w toku postępowania oraz ustaleniami wynikającymi z przedstawionego w dniu 29 lipca 2013 r. przez inwestora M. Z. dokumentu – "Wznowienie punktów granicznych, wykonanego przez uprawnionego geodetę B. K., z którego wynika, że "istniejący fundament, na którym został posadowiony budynek przez inwestora M. Z., zgodnie z decyzją [...] z dnia [...] lipca 2010 r., jest przesunięty względem granic ewidencyjnych w kierunku północnym. Spowodowane to jest błędnym wytyczeniem wykonanym przed zakupem działki przez inwestora." Z w/w dokumentacji wynika, że przesunięcie istniejących fundamentów w kierunku działki o nr ew. [...] (skarżącej) wynosi 0,13 m. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo organ I instancji stwierdził, że "przekroczenie granicy o ok. 0,13 m jest w granicach akceptowalnego błędu geodezyjnego przyjmowanego z tolerancją ok. 0,10 m (dla I grupy wymagań dokładnościowych pomiaru wg standardu technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 listopada 2011 r.- Dz. U. Nr 263 poz. 1572 rozdział 4 § 28 pkt 3 ppkt 1.). Zdaniem [...]WINB odstępstwa w zakresie zmiany usytuowania fundamentów przedmiotowego obiektu nie można uznać za istotne, które uzasadniałoby nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Odnosząc się do zarzutów niewykonania wszystkich prac budowlanych przy fundamentach [...]WINB wskazał, że z projektu budowlanego segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej (na istniejących fundamentach) na dz. nr ew. [...] we wsi [...]" Gmina [...] wynika, że "Przed przystąpieniem do prac budowlanych należy dokonać oględzin fundamentów przez osobę uprawnioną - inżyniera budownictwa lądowego". Organ zauważył, że zgodnie z Dziennikiem budowy [...] i zapisem z dnia [...] kwietnia 2013 r., dokonano "sprawdzenia istniejących fundamentów" przez inżyniera budownictwa lądowego M. Z.. Ponadto w/w projekt zakłada "Wykonanie lokalnych odkrywek fundamentów w ilości określonej przez osobę dokonującą oględzin". Wskazane zalecenia również znajdują odzwierciedlenie w w/w Dzienniku budowy, z którego wynika, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. nastąpiło "Wykonanie odkrywek fundamentów" oraz "Podjęto decyzje o wzmocnieniu fundamentów". Wykonanie wzmocnienia fundamentów przedstawia załączony do akt sprawy Aneks do projektu budowlanego – przekrój fundamentu sporządzony przez inż. budownictwa M. Z.. Powyższe potwierdza zapis z Dziennika budowy z dnia [...] kwietnia 2013 r. wskazujący, że dokonano "Połączenia starych fundamentów (istniejących) z nowym fundamentem. Fundamenty połączono przy pomocy prętów żebrowanych 0 16. Grubość wylewki betonowej 45 cm." W ocenie organu odwoławczego stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że inwestycję wykonano zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami uprawniało organ I instancji do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wobec stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Organ podniósł, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek J. P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Żądanie wyrażone w tym piśmie nie zostało sprecyzowane w sposób umożliwiający odniesienie się do niego w sentencji decyzji, stąd postępowanie należało umorzyć. Odnosząc się do zarzutów odwołania [...]WINB wskazał, że wszelkie spory pomiędzy właścicielami wynikłe na tle naruszenia prawa własności nieruchomości nie należą do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykraczają poza granice właściwości organów administracji. Powyższe podlega kognicji sądów powszechnych na zasadach określonych w przepisach kodeksu cywilnego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że ocena organów w sprawie jest ogólnikowa, sposób prowadzenia budowy na sąsiedniej działce budzi jej obawy o jakość sztuki budowlanej, tym bardziej, że budynek jest posadowiony w inny sposób niż zapisany w projekcie; budynek przekroczył granicę działki inwestora, co znacząco utrudni skarżącej w przyszłości wybudowanie domu. Odkrywkowa ocena stanu kilkunastoletnich fundamentów segmentu, będącego przedmiotem sporu, została wykonana i poddana ocenie przez inż. M. Z., będącego jednocześnie kierownikiem tej budowy i inwestorem. Zdaniem skarżącej niepowołanie osoby bezstronnej, a wykonanie prac przez osobę zainteresowaną tą sprawą ( budową ), budzi podejrzenie o działania na korzyść przebiegu budowy, a nie działania dla jakości budowanego segmentu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje administracyjne za zgodne z prawem. Sąd podniósł, że podstawą prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia jest art. 105 § 1 k.p.a., w myśl którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W doktrynie przyjmuje się, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można w sprawie wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, powstanie sytuacji, w której sprawa administracyjna przestaje istnieć. Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej na działce nr [...] w miejscowości [...] realizowany jest na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010 r. O rozpoczęciu robót budowlanych powiadomiono właściwy organ w dniu [...] lutego 2011 r. Budynek budowany jest na istniejących wcześniej fundamentach, przy czym fundamenty te zostały wzmocnione betonową ścianką dociskową o szerokości ok. 40 cm (od wewnątrz budynku). Jedynym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę, jakie stwierdził organ jest przesunięcie budynku o ok. 13 cm względem granic ewidencyjnych w kierunku działki o nr [...] stanowiącej współwłasność skarżącej. Fakt ten potwierdzają zapisy w Dzienniku budowy oraz przedstawiony do akt sprawy "Aneks do projektu budowlanego – przekrój fundamentu". Sąd podzielił stanowisko organu, że ustalenie, że inwestycję wykonano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z jej warunkami i przepisami oraz zgodnie z projektem budowlanym, pozwala na uznanie, iż brak jest podstaw do wypełnienia dyspozycji zawartej w art. 51 ustawy Prawo budowlane – a więc zasadnym było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Przesunięcie budynku w kierunku działki skarżącej i spór w tym zakresie związany z naruszeniem prawa własności nieruchomości wykracza poza granice właściwości organów administracji orzekających w niniejszej sprawie i podlega kognicji sądów powszechnych. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroki J. P., reprezentowana przez adw. T. D., zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2691/14 wskazał w uzasadnieniu, że: Zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Rację ma bowiem skarżąca, iż Sąd pierwszej instancji bez należytego rozważenia sprawy przyjął za organami nadzoru budowlanego, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane. U podstaw takiego stanowiska Sądu pierwszej instancji legło przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego stwierdziły, iż inwestycję wykonano zgodnie z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę i przepisami oraz zgodnie z projektem budowlanym, a więc zasadne było umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Sąd pierwszej instancji podzielił też stanowisko organów, iż przesunięcie budynku w kierunku działki skarżącej ok. 13 cm i związany z tym spór o naruszenie prawa własności nieruchomości wykracza poza granice właściwości organów i podlega kognicji sądów powszechnych. Tymczasem skarżąca konsekwentnie podnosiła w toku postępowania administracyjnego i przed Sądem pierwszej instancji, że przedmiotowy budynek inwestor wykonuje w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym oraz w przepisach, a nadto w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Zarzuty skarżącej dotyczyły realizowania przedmiotowej inwestycji częściowo na działce stanowiącej własność skarżącej i na starych fundamentach bez należytego ich wzmocnienia, a przede wszystkim bez należytej oceny – zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projekcie budowlanym – stanu technicznego fundamentów i możliwości ich wykorzystania dla potrzeb inwestycji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż nawet przyjęcie możliwości wznoszenia przedmiotowego budynku na starych fundamentach nie oznacza dopuszczalności budowy na terenie nieruchomości gruntowej stanowiącej własność skarżącej. Decyzją z dnia [...] lipca 2010r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na istniejących fundamentach na terenie działki o nr ewid. [...] we wsi [...]. Powyższe pozwolenie na budowę nie uprawnia inwestora do budowy przedmiotowego budynku na terenie działki o nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącej. Jeśli zatem stare fundamenty znajdują się na terenie działki o nr ewid. [...] i działki o nr ewid. [...], to zgodnie z pozwoleniem na budowę inwestor może realizować budowę na starych fundamentach położonych wyłącznie na terenie działki o nr ewid. [...] i to pod warunkiem, że stan techniczny tych fundamentów pozwala na ich wykorzystanie do posadowienia przedmiotowego budynku. Skoro pozwolenie na budowę uprawnia inwestora do realizowania inwestycji na terenie działki o nr ewid. [...], to realizacja tej inwestycji w części na terenie działki o nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącej jest naruszeniem warunków określonych w decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Realizacja przedmiotowej inwestycji w części na terenie działki o nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącej - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji i organów nadzoru budowlanego - należy do właściwości organów nadzoru budowlanego w ramach tzw. postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50- 51 ustawy - Prawo budowlane. Należy mieć na uwadze, że istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 ustawy - Prawo budowlane jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. Jednym z warunków wykonywania robót budowlanych zgodnie z prawem jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4 ustawy -Prawo budowlane). Skoro zaś warunkiem wykonywania robót budowlanych zgodnie z prawem jest posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem wymaga wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obowiązek ten dotyczy wszystkich nieruchomości gruntowych, na których realizowana jest inwestycja. Z art. 50 ust.1 ustawy - Prawo budowlane jednoznacznie wynika, że przepis ten znajduje zastosowanie m. in. do robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2 ) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach ( pkt 4). Zwrócić przy tym należy uwagę na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011r., sygn. akt II OPS (ONSAiWSA z 2011 r. nr 2, poz.22), w której wyjaśniono, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie podkreślić należy, że przyjęcie takiego stanowiska przez skład siedmiu sędziów NSA nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym w ogóle nie może badać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w toku podejmowania przez siebie czynności dowodowych (por. wyroki NSA z dnia: 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1290/14; 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 490/13; 13 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2180/11). Odmienna wykładnia art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane mogłaby prowadzić do zalegalizowania robót budowlanych wykonywanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co stawiałby inwestora realizującego samowolę budowlaną w sytuacji korzystniejszej niż inwestora realizującego roboty budowlane z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie znajduje uzasadnienia stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią naruszenia prawa własności przez realizację przedmiotowej inwestycji częściowo na terenie działki o nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącej. Przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji błędnego stanowiska w tym zakresie skutkowało nienależytą oceną legalności zaskarżonej decyzji. Nadto, niedostatecznie zostały rozważone przez Sąd pierwszej instancji kwestie dotyczące możliwości wykorzystania starych fundamentów do posadowienia przedmiotowego budynku. Zatwierdzony projekt budowlany nakazuje: "dokonać oględzin fundamentów przez osobę uprawnioną – inżyniera budownictwa lądowego" oraz "wykonanie odkrywek fundamentów w ilości określonej przez osobę dokonującą oględzin. (...) W razie stwierdzenia złego stanu technicznego, należy wyburzyć fundamenty istniejące, ustabilizować grunt w miejscu rozbiórki i odtworzyć je ponownie w kształcie ujętym w projekcie." Wprawdzie przepisy ustawy - Prawo budowlane zakazują jedynie łączenia funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego ( art. 24 ust. 1 ), to tym niemniej łączenie w jednej osobie wielu funkcji – jak w niniejszej sprawie: funkcji inwestora, kierownika budowy i projektanta co do " Aneksu do projektu budowlanego" oraz uprawnień dokonywania oględzin i oceny istniejących fundamentów a także decydowania o możliwości ich wykorzystania do celów posadowienia przedmiotowego budynku - winno obligować organy nadzoru budowlanego do wnikliwej i rzetelnej oceny prowadzonego procesu inwestycyjnego. Sąd pierwszej instancji winien rozważyć i ocenić, czy postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzono z zachowaniem reguł postępowania dowodowego, unormowanego w Rozdziale 4 - "Dowody" Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie można pomijać faktu, iż w niniejszej sprawie inwestor łączący wiele funkcji i skarżąca są stronami postępowania, a zatem ich twierdzenia i argumenty winny być należycie rozważone i ocenione, a materiał dowodowy winien pozwalać na bezstronną ocenę okoliczności niniejszej sprawy w aspekcie zaistnienia bądź braku zaistnienia podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego i zasadności umorzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Kwestia oceny stanu technicznego fundamentów i możliwości ich wykorzystania do posadowienia przedmiotowego budynku jest istotna dla oceny zgodności realizowanych robót budowlanych z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym nim projektem budowlanym jak też ma wpływ na ocenę sposobu prowadzenia robót budowlanych, który nie może powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Skarżąca wskazywała na konieczność dokonania obiektywnej ekspertyzy, powoływała się na złożone fotografie i płyty CD, a nadto w toku postępowania sądowoadministracyjnego złożyła opinię rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. A. B. z grudnia 2013r., która – jej zdaniem - potwierdza naruszenie pzez inwestora warunków pozwolenia na budowę oraz przepisów ustawy - Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Powyższe kwestie pozostały poza oceną i rozważaniami Sądu pierwszej instancji, co czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 105 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę opisany stan sprawy oraz zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wytyczne ponownie rozpoznał skargę J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego Jak już przytoczono wyżej J. P. wniosła w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując, że ocena organów w niniejszej sprawie jest ogólnikowa, sposób prowadzenia budowy na sąsiedniej działce budzi jej obawy o jakość sztuki budowlanej, tym bardziej, że budynek jest posadowiony w inny sposób niż zapisany w projekcie, budynek przekroczył granicę działki inwestora co znacząco utrudni skarżącej w przyszłości wybudowanie domu. Odkrywkowa ocena stanu kilkunastoletnich fundamentów segmentu, będącego przedmiotem sporu została wykonana i poddana ocenie przez inż. M. Z., będącego jednocześnie kierownikiem tejże budowy i inwestorem. Niepowołanie osoby postronnej, a wykonanie prac przez osobę zainteresowaną sprawą budową budzi podejrzenie o działania na korzyść przebiegu budowy, a nie działania dla jakości budowanego segmentu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając niniejszy wyrok był związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2016 r., którym to uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2691/13 oddalającym skargę J. P. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006r., sygn. akt I FSK 506/05, Nr LEX 187499). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonana oceny zaskarżonej decyzji, uwzględniając powyżej poczynione wskazania, W tej sytuacji Sąd ponownie kontroluje legalność decyzji administracyjnej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny Sąd pierwszej instancji bez należytego rozważenia sprawy przyjął za organami nadzoru budowlanego, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Sąd podkreślił, iż nawet przyjęcie możliwości wznoszenia przedmiotowego budynku na starych fundamentach nie oznacza dopuszczalności budowy na terenie nieruchomości gruntowej stanowiącej własność skarżącej. Skoro pozwolenie na budowę uprawnia inwestora do realizowania inwestycji na terenie działki o nr ewid. [...], to realizacja tej inwestycji w części na terenie działki o nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącej jest naruszeniem warunków określonych w decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Realizacja przedmiotowej inwestycji w części na terenie działki o nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącej - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji i organów nadzoru budowlanego - należy do właściwości organów nadzoru budowlanego w ramach tzw. postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50- 51 ustawy - Prawo budowlane. Nie znajduje zatem uzasadnienia stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią naruszenia prawa własności przez realizację przedmiotowej inwestycji częściowo na terenie działki o nr ewid. [...] stanowiącej własność skarżącej. Przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji błędnego stanowiska w tym zakresie skutkowało nienależytą oceną legalności zaskarżonej decyzji. Nadto, niedostatecznie zostały rozważone przez Sąd pierwszej instancji kwestie dotyczące możliwości wykorzystania starych fundamentów do posadowienia przedmiotowego budynku W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę opisany stan sprawy oraz zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wytyczne ponownie rozpoznał skargę J. P. na [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego. Ponieważ wykazane przez Naczelny Sąd Administracyjny uchybienia jednoznacznie wskazują ,że organy Nadzoru Budowlanego przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne z istotnym uchybieniem art. 6,7,8 i 9 Kpa w związku z art. 105 K.p.a mającym wpływ na wynik sprawy oraz z uchybieniem przepisów 50 i 51 Prawa budowlanego nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogły się ostać w obrocie prawnym. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI