VII SA/Wa 1277/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-11-26
NSAinneŚredniawsa
tytuł profesorarada doskonałości naukowejosiągnięcia naukowewybitność naukowapostępowanie administracyjneprawo o szkolnictwie wyższym i naucerecenzje naukowesąd administracyjnynauki społecznepolityka i administracja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. G. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej odmawiającą wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu profesora, uznając, że kandydat nie wykazał wybitnych osiągnięć naukowych.

Skarga dotyczyła decyzji Rady Doskonałości Naukowej (RDN) odmawiającej wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu profesora. Kandydat A. G. zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i błędną wykładnię kryteriów oceny osiągnięć naukowych. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że RDN prawidłowo oceniła dorobek naukowy kandydata, który nie spełniał wymogu wybitności osiągnięć naukowych, nawet przy uwzględnieniu pozytywnych recenzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. G. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (RDN), która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu profesora. Kandydat zarzucał RDN naruszenie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym błędną wykładnię kryteriów oceny osiągnięć naukowych i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego poprzez niewłaściwe powołanie recenzentów. Sąd uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, że RDN prawidłowo oceniła dorobek naukowy kandydata, który nie spełniał wymogu wybitności osiągnięć naukowych, co jest warunkiem koniecznym do nadania tytułu profesora. Sąd podkreślił, że RDN nie jest związana arytmetyczną większością pozytywnych recenzji i ma prawo do własnej oceny całokształtu materiału dowodowego. W kwestii proceduralnej dotyczącej powołania recenzentów, sąd uznał, że uchwała RDN o powołaniu kolejnych recenzentów została podjęta przed wejściem w życie nowelizacji przepisów, co czyniło postępowanie prawidłowym. Sąd nie znalazł podstaw do merytorycznej kontroli recenzji, wskazując, że jego rolą jest badanie legalności postępowania, a nie ocena dorobku naukowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Rada Doskonałości Naukowej prawidłowo oceniła, że dorobek naukowy kandydata nie spełnia wymogu wybitności, co uzasadnia odmowę wystąpienia o nadanie tytułu profesora.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że RDN nie jest związana arytmetyczną większością pozytywnych recenzji i ma prawo do własnej oceny całokształtu materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji RDN wskazano na brak oryginalnego wkładu do dyscypliny, brak wskazywania i rozwiązywania problemów, weryfikacji hipotez, dyskusji i polemiki, postulatywności wniosków, aplikacji metod i teorii, a także na brak rozpoznawalności międzynarodowej i publikacje w czasopismach o niższym prestiżu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.s.w.n. art. 227 § 1

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Tytuł profesora może być nadany osobie posiadającej stopień doktora habilitowanego oraz wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne, a także uczestniczyła w pracach zespołów badawczych lub odbyła staże naukowe lub prowadziła badania naukowe. Warunki te muszą być spełnione łącznie.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uznania skargi za bezzasadną, sąd oddala skargę.

Pomocnicze

P.s.w.n. art. 228 § 3

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

RDN powołuje 5 recenzentów, którym zleca wydanie opinii w zakresie spełnienia wymagań.

P.s.w.n. art. 228 § 8

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

W postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy RDN może zasięgać opinii recenzentów. W brzmieniu obowiązującym po 1 października 2023 r. RDN zasięga opinii 2 recenzentów innych niż powołani zgodnie z ust. 3.

P.s.w.n. art. 228 § 9

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

W postępowaniu w sprawie nadania tytułu profesora w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

K.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja powinna zawierać oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie i jego podstawę prawną.

K.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Doskonałości Naukowej prawidłowo oceniła, że dorobek naukowy kandydata nie spełnia wymogu wybitności. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji naukowych. Postępowanie dowodowe w zakresie powołania recenzentów zostało przeprowadzone zgodnie z prawem obowiązującym w dacie inicjowania tego postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym sposobu powołania recenzentów. Zarzuty skarżącego dotyczące błędnej wykładni kryteriów oceny osiągnięć naukowych. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów KPA w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie był uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji RDN. O rezultacie postępowania w tego rodzaju sprawach nie decyduje arytmetyczna większość pozytywnych lub negatywnych recenzji, lecz całokształt zebranego materiału dowodowego, poddanego ocenie RDN. Dorobek naukowy kandydata - po prostu nie jest wybitny.

Skład orzekający

Bogusław Cieśla

przewodniczący sprawozdawca

Artur Kuś

sędzia

Marcin Maszczyński

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu \"wybitnych osiągnięć naukowych\" w kontekście nadawania tytułu profesora oraz zasady kontroli sądowej nad postępowaniami administracyjnymi w sprawach awansów naukowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury nadawania tytułu profesora i oceny dorobku naukowego przez Radę Doskonałości Naukowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procesu nadawania tytułu profesora, co jest istotne dla środowiska akademickiego. Analiza kryteriów "wybitności" naukowej i roli recenzji w tym procesie może być interesująca dla prawników i naukowców.

Czy "wybitne osiągnięcia naukowe" to tylko formalność? Sąd rozstrzyga o tytule profesora.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1277/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś
Bogusław Cieśla /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Maszczyński
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś asesor WSA Marcin Maszczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia 26 lutego 2024 r. znak: DRKN.Z5.401.46.2022 w przedmiocie wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu profesora oddala skargę
Uzasadnienie
Rady Doskonałości Naukowej decyzją z dnia 30 stycznia 2023r., znak: DRKN.Z5.401.46.2022, na podstawie art. 228 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca
2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, po rozpatrzeniu wniosku dr hab. A. G. o nadanie tytułu profesora - odmówiła wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie dr hab. A. G. tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i administracji.
W uzasadnieniu Rada wskazała, że dr hab. A. G. wnioskiem z dnia 12 lipca 2022 r. wystąpił o nadanie mu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i administracji.
Na podstawie art. 228 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Rada Doskonałości Naukowej powołała 5 recenzentów, którym zleciła wydanie opinii w zakresie spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych wymagań do wystąpienia o nadanie mu tytułu profesora.
Recenzje sporządzili: prof. dr hab. A. M. , prof. dr hab. E. S., prof. dr hab. M. L. , prof. dr hab. J. F., prof. dr hab. R. F. Recenzenci reprezentowali właściwą dyscyplinę naukową. Jedna ze sporządzonych recenzji była dla Kandydata negatywna, a cztery pozytywne.
Wniosek o wystąpienie do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie dr hab. A. G. tytułu profesora, skierowany został do Zespołu Nauk Społecznych, który odmówił jego poparcia (wynik głosowania z dnia 17 stycznia 2023 r.: za - 11 głosów, przeciw - 16 głosów, wstrzymujących się - 3 głosy).
Prezydium Rady Doskonałości Naukowej, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu oraz materiałem dowodowym, podjęło decyzję o odmowie wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora (wynik głosowania z dnia 30 stycznia 2023 r.: za przedstawieniem Kandydata - 0 głosów, przeciw - 10 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).
Zdaniem Rady wnioskodawca nie spełniał ustawowych przesłanek do wystąpienia o nadanie mu tytułu profesora. Zgodnie z art. 227 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
1. Tytuł profesora może być nadany osobie, która:
1) posiada stopień naukowy doktora habilitowanego oraz:
a) wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne,
b) uczestniczyła w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych,
2) posiada stopień doktora habilitowanego w zakresie sztuki oraz wybitne osiągnięcia artystyczne
3) a także spełnia wymaganie, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy (w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2019 r. poz. 430, 399, 447, 534 i 1571), nie pełniła w nich służby ani nie współpracowała z tymi organami).
2. W wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych najwyższą jakością osiągnięć naukowych albo artystycznych, tytuł profesora może być nadany osobie posiadającej stopień doktora. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio.
3. Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1 lub 2, może stanowić zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne.
Brak spełnienia choćby jednej przesłanki z art. 227 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wyklucza możliwość wystąpienia o nadanie kandydatowi tytułu profesora.
A. G. uzyskał doktorat w 2004 r. w dyscyplinie nauki o polityce na Uniwersytecie [...]. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 2013 r. w dyscyplinie nauki o polityce, również na Uniwersytecie [...], który jest jednocześnie jego miejscem pracy.
Kandydat nie wskazał głównego osiągnięcia. Wykazane w postępowaniu osiągnięcia to: monografia They polished the Royal Pakistan Air Force. Kraków 2016 (uzupełnienie monografii, która ukazała się 5 lat wcześniej w j. polskim): Polskie orły nad Himalajami, Kraków 2011 wg prof. E. Stadtmuller "listy lotników, uzbrojenie, dane techniczne, indeks nazwisk i zdjęcia".
Cykl: Pakistan. Pierwsze pięćdziesiąt lat. Kraków 2017; Armia Pakistanu - Kultura Strategiczna, Kraków 2018 oraz Armia Pakistanu - Wojna z Indiami 1947-2017, Kraków 2018 - recenzentom dostarczono tylko pozycję o kulturze strategicznej.
Liczba publikacji:
- monografie (z podziałem na samodzielne i współautorskie):
6 samodzielnych w tym 1 anglojęzyczna
- rozdziały w monografiach (z podziałem na samodzielne i współautorskie):
36 samodzielne w tym 7 w j. angielskim
- wszystkie artykuły: (z podziałem na samodzielne i współautorskie)
7 samodzielnych, w tym 2 w j. angielskim;
- artykuły z IF Web of Science (z podziałem na samodzielne i współautorskie) - brak
- stopień umiędzynarodowienia publikacji - 11 pozycji w j. angielskim
- 2 edycje źródeł/tekstów
- 17 recenzji
- poziom czasopism, w których publikował kandydat
- członek komitetu redakcyjnego i rad naukowych - 2
Liczba cytowani (stan na 15.01.2023 r.)
- Web of Science- 0
- Scopus- 0
- Google Scholar - 58
Indeks Hirscha:
- Web of Science - 0
- Scopus- 0
- Google Scholar - 6
Liczba wypromowanych doktorów - brak danych
Liczba grantów po habilitacji, uzyskanych w konkursach- brak
Udział w konferencjach: po uzyskaniu habilitacji 22, w tym 3 zagraniczne (Wilno, Budapeszt, Wiedeń)
Kierowanie zespołami badawczymi:
- krajowymi - brak
- międzynarodowymi - brak
Udział w jednym projekcie badawczym zespołowym - Uniwersitat der Bundeswehr w Monachium 2017 - efektem publikacja w j. niemieckim (niedostępna/utajniona)
Liczba naukowych staży zagranicznych (bez dydaktycznych typu Erasmus+) o długości powyżej miesiąca, ze wskazaniem miejsc: przed doktoratem - Islamabad 2003, przed habilitacją SOAS Londyn, po habilitacji - Wilno wykłady i badania - tydzień.
Recenzje w postępowaniu profesorskim:
4 recenzje zawierały poparcie wniosku o nadanie tytułu naukowego.
1. Prof. dr hab. E.S. ([...]) - "Powyżej wskazane publikacje są interesującymi dokonaniami, wnoszącymi często do nauki i popularnej wiedzy nowe treści. Kandydat eksploruje też nowe obszary badawcze. Bardziej problematyczne jest uznanie poszczególnych osiągnięć Autora za "wybitne osiągnięcie". Niewielkie rozmiarowe książki wpływają na takie wrażenie. Choć w całościowej ocenie dorobku można za takie osiągnięcie uznać wypracowanie pozycji znawcy Pakistanu i relacji w subregionie."
2. Prof. dr hab. M. L. ([...]) - "jeśli miałbym się doszukiwać wyróżniającej się pracy w dorobku Kandydata, to byłaby to właśnie monografia na temat kultury strategicznej Pakistanu. Przy czym, mając wątpliwości w tym względzie, oceniam, iż wymogi ustawowe spełnia ona jedynie w stopniu minimalnym".
3. Prof. dr hab. J. F. ([...]) - "w Jego dorobku naukowym jest kilka prac, które pod względem merytorycznym, metodologicznym i warsztatowym można ostatecznie uznać, za "wybitne krajowe osiągnięcia naukowe", które stanowią cenny wkład w rozwój nauk społecznych w Polsce, a zwłaszcza nauk o polityce i administracji".
4. Prof. dr hab. R. F. ([...]) - "Jego badania politologiczno-historyczne oraz w subdyscyplinie stosunki międzynarodowe umożliwiają zrozumienie założonych zagadnień związanych z bezpieczeństwem międzynarodowym ze szczególnym uwzględnieniem takich zagadnień jak zagrożenia asymetryczne, problem rywalizacji jak i współpracy w regionie Azji Środkowej i Południowo-Wschodniej, a mianowicie dla bezpieczeństwa regionalnego w tym obszarze w kontekście zagrożeń, rywalizacji, proliferacji broni jądrowej, sytuacji wewnętrznej w Pakistanie i w Afganistanie".
1 recenzja była negatywna:
5. Prof. dr hab. A. M. - "Prowadzone przez Kandydata badania mają charakter pionierski. Jednak w wymiarze międzynarodowym nie stanowią niczego nowatorskiego co ma odbicie w poziomie czasopism naukowych, w których są publikowane. Podobnie przedstawia się kwestia cytowań. Dominują autorzy krajowi, lub są autocytowania. Brak rozpoznawalności międzynarodowej".
Kandydat we wniosku wskazał dwa obszary swojej aktywności badawczej: stosunków międzynarodowych w Azji środkowej oraz potencjału militarnego Pakistanu i problematyka historyczna związana z instytucjami policyjnymi w II Rzeczypospolitej. Kandydat wskazał siedem pozycji naukowych o charakterze monograficznym i siedem artykułów naukowych opublikowanych po uzyskaniu habilitacji. Zastrzeżenie budzi wskazanie jako monografii wspomnień przedwojennego zwierzchnika Policji, w której Kandydat dokonał bardzo pobieżnej redakcji. Z kolei, wśród artykułów znalazła się recenzja. Wymienione przez Kandydata artykuły nie zostały zamieszczone w wysoko punktowanych czasopismach naukowych.
Na uwagę zasługuje podjęcie problematyki potencjału militarnego i pozycji międzynarodowej Islamskiej Republiki Pakistanu w polskiej literaturze naukowej dotyczącej studiów międzynarodowych. Prowadzone przez Kandydata badania mają charakter pionierski. Jednak w wymiarze międzynarodowym nie stanowią niczego nowatorskiego co ma odbicie w poziomie czasopism naukowych, w których są publikowane. Podobnie przedstawia się kwestia cytowań. Dominują autorzy krajowi lub są autocytowania. Brakuje rozpoznawalności międzynarodowej.
W drugim obszarze aktywności badawczej: dziejów służb policyjnych kandydat w publikacjach podejmuje ważkie, dotychczas niezbadane zagadnienia jak: funkcjonowanie służb policyjnych na Wileńszczyźnie czy też kobiecej policji. Jednak ustalenia autorskie nie wychodzą poza granice ogólnych konstatacji.
Dalej organ wskazał, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie konkretyzuje przesłanki "wybitnych osiągnięć naukowych", w związku z tym należy odwołać się do wykładni językowej oraz systemowej. Podstawową dyrektywą oceny osiągnięcia naukowego jako wybitnego powinno być kryterium merytoryczne, odwołujące się do powszechnego znaczenia słowa "Wybitny", przez co rozumie się "wybijającego się ponad przeciętność" , "znacznego co do rozmiaru lub natężenia", jak również uwzględnianie, że nadanie tytułu naukowego ma stanowić swoiste "ukoronowanie" działalności naukowej, z reguły następujące po spełnieniu warunków do nadania stopnia doktora habilitowanego".
Zdaniem Rady Doskonałości Naukowej pomimo 4 pozytywnych recenzji osiągnięcia naukowe Kandydata nie są wybitne. Organ zgodził się z recenzją prof. A. M., że osiągnięcia naukowe Kandydata nie są nowatorskie, co ma odbicie w poziomie czasopism naukowych, w których są publikowane oraz poziomie cytowań. Istotnym wskaźnikiem pozycji naukowej jest rozpoznawalność w środowisku badawczym w wymiarze krajowym i międzynarodowym poprzez cytowania publikacji autora. W gogle scholar wykazano cytowań na poziomie 57 (większość krajowych lub autocytowania), natomiast brakuje wskaźników w Scopus lub Web of Science. Pozytywne opinie są dość lakoniczne w odniesieniu do oceny wybitności dorobku naukowego Kandydata.
Na podstawie materiałów przedstawionych przez Kandydata trudno jest potwierdzić aktywność merytoryczną w zagranicznych stażach naukowych. Wykazane dokumenty (np. skan wizy pakistańskiej w paszporcie) nie spełniają warunków ustawowych. Ponadto wykazano jeden projekt międzynarodowy, jednak bez wykazania sposobu finansowania czy procedury konkursowej. Kandydat nie uczestniczył w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych. Kandydat po habilitacji odbył jeden tygodniowy staż naukowy w Wilnie. Prowadził badania naukowe na Uniwersytecie [...], jednak nie wskazał sposobu finansowania i procedury.
Kandydat nie spełnia przesłanek z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit a i b ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Rada Doskonałości Naukowej decyzją z dnia 26 lutego 2024 r., znak DRKN.Z5.401.46.2022, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 228 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, po rozpatrzeniu wniosku A. G.o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rady Doskonałości Naukowej z dnia 30 stycznia 2023 r., odmawiającą wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie dr hab. A. G. tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i administracji - utrzymała w mocy decyzję z dnia 30 stycznia 2023 r.
W uzasadnieniu Rada wskazała, że Zespół Nauk Społecznych Rady Doskonałości Naukowej po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w głosowaniu tajnym wypowiedział się za utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji (wynik głosowania: za utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji - 22 głosy, przeciw - 5 głosów, wstrzymujących się - 3 głosy).
Prezydium Rady Doskonałości Naukowej, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu, postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję (wynik głosowania: za utrzymaniem w mocy zaskarżonej uchwały - 12 głosów, przeciw - 1 głos, wstrzymujących się - 0 głosów).
Organ dokonał ponownej analizy materiału dowodowego, w tym 5 recenzji z postępowania I instancyjnego oraz argumentów przedstawionych przez Kandydata we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W postępowaniu I instancyjnym wśród pięciu recenzentów, jeden wydał opinię negatywną, a cztery były pozytywne.
W postępowaniu II instancyjnym powołano kolejnych 5 recenzentów do zweryfikowania wniosku. Byli to: prof. dr hab. M. K. (Uniwersytet [...] - recenzja pozytywna), prof. dr hab. K. K. (Uniwersytet [...] - recenzja pozytywna), prof. dr hab. J. S. ([...], [...] - recenzja negatywna), prof. dr hab. J. R. (Uniwersytet [...] - recenzja negatywna), prof. dr hab. K. Z. (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w [...], Uniwersytet [...] - recenzja negatywna).
Zatem 3 recenzentów wydało negatywne recenzje co do Kandydata, a 2 były pozytywne.
Z najważniejszych ustaleń recenzentów powołanych w II instancji wynikało, że:
1. Prof. dr hab. J. R. (U.Sz.)
"Kandydat nie spełnia warunku określonego w art. 277 ust. 1 pkt 1 lit. a, gdyż wykazane publikacje nie są wybitne w kraju, a tym bardziej poza jego granicami. W uzasadnieniu należy wskazać na kilka przyczyn takiej konstatacji:
1) Brak oryginalnego (innowacyjnego) wkładu do dyscypliny. Takim wkładem nie może być jedynie egzotyczna tematyka, gdyż o wiele istotniejsze jest wskazywanie i rozwiązywanie problemów, weryfikacja hipotez, dyskusja i polemika z autorami, postulatywność wniosków, aplikacje metod i teorii, wnioskowanie itd. Takich atrybutów naukowego podejścia trudno doszukać się w tekstach Kandydata.
2) Deskrypcyjny a nie eksplanacyjny charakter opracowań (dotyczy to zarówno artykułów jak i rozdziałów, jak i monografii naukowych (...)
3) Brak opanowania warsztatu z zakresu nauk o polityce i administracji.
4) Brak dowodów stosowania przez Kandydata metodologii z zakresu nauk o polityce.
5) Brak jakichkolwiek prób stosowania paradygmatów z zakresu nauki o polityce." - konkluzja negatywna.
2. Prof. dr hab. J. S. ([...])
"Zatem ani osiągnięcia naukowe krajowe, ani zagraniczne Kandydata nie mogą być uznane za wybitne. Niewątpliwie wartościowe są Jego monotematyczne monografie promocyjne: rozprawa doktorska i habilitacyjna, ale nie jest celowe uwzględnianie ich w dorobku pohabilitacyjnym. Dorobek kandydata nie posiada cechy "wybitny". Kandydat nie wskazał, co uważa za swoje wybitne osiągnięcie naukowe oraz nie uzasadnił tego merytorycznie, co stanowi jedną z najważniejszych słabych stron wniosku".
"Uznaję przedstawienie Kandydata do tytułu profesora na nieuzasadnione. W oparciu o informacje podane we wniosku Kandydata nie można przyjąć, że Strona spełnia warunki do wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie drowi hab. A. G. tytułu profesora, gdyż nie spełnia przesłanek określonych w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit a i b ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nauce.". - konkluzja negatywna
2. Prof. dr hab. K. K. ([...])
"Nie zgadzam się z konkluzją recenzji sporządzonej przez prof. dr hab. A. M.. Nie jest możliwym zaakceptowanie faktu odrzucenia, czyli faktycznego zdezawuowania mobilności naukowej Kandydata wyłącznie z tego powodu, że "trudno jest jednoznacznie potwierdzić aktywność merytoryczną w zagranicznych stażach naukowych". Niedostatecznie udokumentowanym pozostaje również zarzut, iż ustalenia naukowe doktora habilitowanego A. G. w wymiarze międzynarodowym nie stanowią niczego nowatorskiego" "Po zapoznaniu się dorobkiem Kandydata stwierdzam, iż doktor habilitowany A. G. spełnia powyższą przesłankę, gdyż w Jego dorobku naukowym znajdują się prace, które pod względem merytorycznym, metodologicznym i warsztatowym można uznać za "wybitne krajowe osiągnięcia naukowe". Cechą spełniającą przesłankę posiadają publikacje zwarte: Pakistan. Pierwsze 70 lat, Armia Pakistanu - Kultura Strategiczna, Armia Pakistanu. Wojny z Indiami 1947- 2017, rozdziały w monografiach: Pakistan wobec wojny w Bośni i Hercegowinie "Strategiczna współpraca Pakistanu z Iranem, Pakistan po wycofaniu sił NATO z Afganistanu. Perspektywy i zagrożenia". - ale nie uzasadnia ich wybitności.
4. Prof. dr hab. K. Z. ([...])
- "Kandydat nie posiada jednej publikacji o statusie międzynarodowym - dotyczy to przede wszystkim artykułów w czasopismach lub choćby w pracach zbiorowych renomowanego wydawnictwa międzynarodowego".
- "dorobek Kandydata nie sposób uznać za wybitny wkład w rozwój dyscypliny. Jest to - jak wykazałem - dorobek skromny. Jego głównym komponentem są opracowania publikowane w polskich pracach zbiorowych. Bardzo słabo prezentują się publikacje w czasopismach naukowych - najbardziej renomowanej kategorii publikacji. Książki - choć liczne - sprawiają wrażenie "sztucznie namnażanych" - co dotyczy przede wszystkim publikacji po habilitacji, a to one decydują o całościowej ocenie dorobku Kandydata. Brak publikacji międzynarodowych, co - zwłaszcza przy tak zinternacjonalizowanej problematyce jak bezpieczeństwo i Azja Południowa (z uwagi na wpływ na globalne aspekty bezpieczeństwa) - wskazuje na brak kontaktu Kandydata ze środowiskiem naukowym. Po raz kolejny zatem stwierdzam, że dorobek Kandydata nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 227 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 20 lipca Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce dotyczącej posiadania wybitnych osiągnięć naukowych krajowych lub zagranicznych" - konkluzja negatywna.
5. Prof. dr hab. M. K. ([...])
"Dorobek naukowy dr hab. A. G.sytuuje Go w wąskiej grupie znaczących badaczy problematyki Azji Południowej i Azji środkowej. Jest upowszechniany poza polskim środowiskiem politologicznym, choć jeszcze w ograniczonym zakresie. Jego dorobek związany z udziałem w zespołach badawczych i aktywnością w ramach stażów naukowych mieści się (choć w ledwo wystarczającym zakresie) w wymogach stawianych osobom ubiegającym się o tytuł profesora".
Rada Doskonałości Naukowej podzieliła wnioski z negatywnych recenzji. Recenzent prof. dr hab. , określił, że publikacje Kandydata nie są wybitne, gdyż brak im oryginalnego wkładu do dyscypliny. Zdaniem Rady Doskonałości Naukowej, w naukowym dorobku Kandydata brak jest wskazywania i rozwiązywania problemów, weryfikacji hipotez, dyskusji i polemiki z autorami, postulatywności wniosków, aplikacji metod i teorii - czego nie dostrzegli recenzenci wydający pozytywne recenzje. Dorobek naukowy nie jest wybitny.
Zastrzeżenie Rady Doskonałości Naukowej budziło wskazanie jako monografii wspomnień przedwojennego zwierzchnika Policji, w której kandydat dokonał bardzo pobieżnej redakcji. Z kolei, wśród artykułów znalazła się recenzja. Wymienione przez kandydata artykuły nie zostały zamieszczone w wysoko punktowanych czasopismach naukowych.
Na uwagę zasługiwało podjęcie problematyki potencjału militarnego i pozycji międzynarodowej Islamskiej Republiki Pakistanu w polskiej literaturze naukowej dotyczącej studiów międzynarodowych. Prowadzone badania mają charakter pionierski. Jednak w wymiarze międzynarodowym nie stanowią niczego nowatorskiego, co ma odbicie w poziomie czasopism naukowych, w których są publikowane. Podobnie przedstawia się kwestia cytowań. Dominują autorzy krajowi lub są autocytowania. Brakuje rozpoznawalności międzynarodowej.
Kandydat nie spełnia wymogów określonych w art. 227 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia 26 lutego 2024r. utrzymującej w mocy własną decyzję odmawiającą wystąpienia o nadanie mu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i administracji.
Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 228 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023r., poz. 742, dalej "P.s.w.n.") polegające na tym, iż w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rada Doskonałości Naukowej (RDN) zasięgnęła opinii recenzentów, którzy co do składu osobowego jak i ilości nie byli zgodni z art. 228 ust. 8 w zw. z ust. 3 P.s.w.n. (obowiązującej do 1 października 2023r.), a co do ilości z art. 228 ust. 8 P.w.s.n. obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 227 ust. 1 lit a i art. 228 ust. 3 P.s.w.n. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, iż z faktu, że kandydat spełnia wymagania z art. 227 ust. 1 lit a P.s.w.n. nie wynika, że posiada wybitne osiągnięcia naukowe;
3. art. 227 ust. 1 lit. a P.s.w.n. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że kryterium dotyczące języka tekstów naukowych oraz miejsca ich publikacji jest pełnoprawnym - mimo braku takiego odniesienia w ustawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 227 ust. 1 lit a P.s.w.n. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że kryterium posiadania wysokich wskaźników cytowalności prac według informacji naukometrycznych jest pełnoprawnym - mimo braku takiego odniesienia w ustawie,
5. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 KPA poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, prawidłowego udokumentowania przebiegu postępowania i właściwego uzasadnienia decyzji, wyjaśnienia dlaczego odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej pozytywnym opiniom recenzentów, a oparto się na recenzji negatywnej oraz negatywnej opinii Zespołu Nauk Społecznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
6. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 84 § 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 227ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez: brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpoznania materiału dowodowego, zaniechanie oceny poszczególnych dowodów - pozytywnych recenzji, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, nieuwzględnienie aktualnych ilości cytowań, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
7. art. 7., art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA, poprzez niewyjaśnienie dlaczego uznano, że skarżący nie posiada wybitnych osiągnięć naukowych krajowych lub zagranicznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
8. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, zaniechanie ustalenia wszystkich okoliczności związanych z osiągnięciami naukowymi oraz udziałem w zagranicznych stażach i konferencjach naukowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w postępowaniu I instancyjnym RDN powołała 5 recenzentów, którzy sporządzili opinie co do spełnienia wymagań określonych w art. 227 ust. 1 ustawy. W toku ponownego postępowania, Rada Doskonałości Naukowej powołała kolejnych 5 recenzentów do zweryfikowania wniosku.
Spośród kolejnych 5 sporządzonych recenzji 3 (trzy) były negatywne, a 2 (dwie) pozytywne. Zatem w postępowaniach prowadzonych przez RDN zostało wydanych łącznie 10 recenzji z czego 6 było pozytywnych, potwierdzających spełnienie przez wnioskodawcę warunków przewidzianych w art. 227 ust. 1 P.s.w.n.
Wnioskodawca wskazał na naruszenie przez Radę Doskonałości Naukowej art. 227 pkt 8 P.s.w.n. przez nieprawidłowe powołanie kolejnych 5 recenzentów, a przez to nieprawidłowe przeprowadzenie całego postępowania dowodowego. Podkreślił, że w toku postępowania o ponowne rozpoznanie sprawy doszło do zmiany przepisów ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - zmianie uległ m.in. przepis art. 228 ust. 8.
W dniu złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy art. 228 ust. 8 stanowił: "W postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy RDN może zasięgać opinii recenzentów, o których mowa w ust. 3". Z kolei art. 228 ust. 3 stanowił: "RDN powołuje 5 recenzentów, którym zleca wydanie opinii w zakresie spełnienia wymagań, o których mowa w art. 227 ust. 1 albo 2." Zatem w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, RDN mogła zasięgać wyłącznie opinii recenzentów, o których mowa w ust. 3 - tzn. tych recenzentów, którzy zostali powołani po wszczęciu postępowania w sprawie nadania tytułu profesora.
Recenzenci powołani po raz pierwszy wydają opinię w zakresie spełnienia wymagań ustawowych, a po raz dugi mogą udzielać opinii. W postępowaniu o ponowne rozpoznanie sprawy nie są uprawnieni do sporządzania kolejnych opinii w zakresie spełniania przez kandydata wymogów ustawowych. W postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie są sporządzane nowe recenzje, a tym bardziej nie są one sporządzane przez osoby nie będące recenzentami powołanymi na podstawie art. 228 ust. 3.
Natomiast zgodnie z art. 228 ust. 8 w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 października 2024r. - "W postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy RDN zasięga opinii 2 recenzentów innych niż powołani zgodnie z ust. 3. Do powołania tych recenzentów przepisy art. 240 stosuje się."
Przywołany przepis wskazuje zatem dodatkowe dowody jakie winny być brane pod uwagę w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy - są to opinie 2 recenzentów nie występujących w poprzednio prowadzonym postępowaniu.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika kiedy recenzenci, których opinie były wykorzystane w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy zostali powołani, co uniemożliwia wskazanie wszystkich błędów związanych z tą czynnością.
Gdyby zostali powołani przed wejściem w życie nowelizacji art. 228 ust. 8, to nieprawidłowości polegałaby na tym, iż powołanych zostało 5 nowych recenzentów celem sporządzenia nowych recenzji, które nie były przewidziane w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy pod rządami ustawy obowiązującej w dacie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, opinie te nie mogłyby być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W przypadku gdyby byli powołani po dacie wejścia w życie nowelizacji art. 228 ust. 8, to nieprawidłowości polegałaby na tym, iż powołano 5 nowych recenzentów, w miejsce 2 przewidzianych w ustawie, a następnie zostało wykorzystanych 5 recenzji w miejsce przewidzianych dwóch.
Zdaniem skarżącego sprawę należało rozpoznać w oparciu o stan prawny istniejący w dacie orzekania. Decyzja powinna być wydana po przeprowadzeniu ponownego postępowania, w którym sporządzono 2 nowe recenzje, przez osoby nie uczestniczące jako recenzenci w poprzednio prowadzonym postępowaniu.
Dalej podniesiono, że dysonans pomiędzy pozytywnymi recenzjami, a negatywną recenzją, której zdawkowa i nienormatywna argumentacja została podzielona przez Radę Doskonałości Naukowej, świadczy o błędach w ocenie dowodów.
Choć Rada Doskonałości Naukowej nie jest związana opiniami recenzentów, to w sytuacji, gdy opinie zdecydowanej większości recenzentów są pozytywne, organ zobowiązany był uzasadnić swoją odmienną ocenę w sposób pogłębiony. Podstawą zdyskredytowania recenzji pozytywnych nie może być podzielenie argumentacji recenzji negatywnej, której wycinek został lapidarnie przytoczony.
Postępowanie o nadanie tytułu profesora jest postępowaniem eksperckim, opartym na recenzjach, a podważenie konkluzji wynikających z recenzji przez osoby, które z racji uczestnictwa wyłącznie w pracach ciał RDN nie musiały w sposób pogłębiony analizować dorobku naukowego, nie spełnia waloru postępowania eksperckiego. Rada Doskonałości Naukowej naruszyła art. 107 § 3 k.p.a.
Negatywna recenzja został wywiedziona z argumentów pozanormatywnych. Oparta była na poziomie cytowani, a w kontekście nowatorstwa odnosiła się do wymiaru międzynarodowego. Jednocześnie ustawa rozróżnia osiągnięcia krajowe od zagranicznych używając w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit a, spójnika "lub".
Wnioskodawca prowadzi prace w tematyce niszowej jak polityka zagraniczna Pakistanu, czy badanie Policji z okresu II Rzeczypospolitej. Trudno oczekiwać, aby prace z tej problematyki były szeroko cytowane. Wnioskodawca weryfikując podane w uzasadnieniu dane dotyczące cytowań dokonał sprawdzenia konta Google Scholar w wyniku którego otrzymał wynik: cytowania 84, indeks Hirscha 5, i-10 index 4, a więc znacząco różniący się od ustaleń dokonanych przez recenzenta. RDN w toku ponownego rozpatrzenia sprawy nie wzięła pod uwagę aktualnej liczby cytowań.
Odnosząc się do oceny badań dotyczących polskich instytucji na Wileńszczyźnie nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, iż "nie wychodzą one poza granice ogólnych konstatacji, szczególnie w kontekście stwierdzenia, że "podejmuje ważkie, niezbadane dotąd przez historyków zagadnienia".
Nieprawidłowa była również ocena przesłanki uczestnictwa w projektach i badaniach. Przesłanka z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) jest spełniona, jeżeli wnioskodawca wykaże jedną z wskazanych tam aktywności naukowych/badawczych.
Recenzenci powinni zauważyć bezpośredni związek pomiędzy stażem odbytym w Institute of Strategie Studies w Islamabadzie a publikacją "Pakistan - Afganistan. Trudne sąsiedztwo" (Kraków, Korona 2016), pomiędzy stażem naukowym w School of Oriental and African Studies w Londynie a publikacjami: "Af-Pak. Znaczenie pogranicza afgańsko-pakistańskiego dla bezpieczeństwa regionalnego w latach 1947-2011" oraz "Polskie orły nad Himalajami", stażem naukowym na Uniwersytecie Wileńskim, a publikacją "Policja Państwowa i inne instytucje bezpieczeństwa na Wileńszczyźnie w latach 1918-1939" (Kraków: Księgarnia Akademicka 2015).
Na bezpośredni związek pomiędzy udziałem w stażach, a publikacjami wskazują nie tylko ich daty, ale też umieszczone w przypisach i bibliografii źródła w postaci archiwaliów dostępnych tylko w miejscach, w których wnioskodawca odbywał staże.
Rada Doskonałości Naukowej w odpowiedź na skargę wnosiła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga była bezzasadna, gdyż Rada Doskonałości Naukowej (RDN) nie naruszyła przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r., Dz. U. z 2023r., poz. 742, w skrócie "P.s.w.n.").
Stosownie do treści art. 227 ust. 1 P.s.w.n. tytuł profesora może być nadany osobie, która m. in.:
1) posiada stopień naukowy doktora habilitowanego oraz:
a) wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne,
b) uczestniczyła w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych.
Warunki uzyskania tytułu profesora wymienione w lit. a i lit. b art. 227 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. muszą być spełnione łącznie. Czym innym są bowiem wybitne osiągnięcia naukowe, a czym innym aktywność naukowa. W sytuacji stwierdzenia, że nie są spełnione wymagania określone w lit. a art. 227 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n., bezcelowa staje się ocena w zakresie pozostałych kryteriów.
Jednym z istotnych zarzutów skargi, było twierdzenie o nieuwzględnieniu przez Radę Doskonałości Naukowej 6 pozytywnych recenzji i oparcie decyzji organu wyłącznie na 4 negatywnych dla skarżącego recenzjach, brak uzasadnienia z jakich powodów uwzględniono tyko negatywne recenzje, co w ocenie skarżącego naruszało art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 228 ust. 1 P.s.w.n., postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora, wszczyna się na wniosek kandydata, który powinien zawierać uzasadnienie wskazujące na spełnienie wymagań wynikających z art. 227.
W myśl art. 228 ust. 3 P.s.w.n., RDN powołuje pięciu recenzentów, którym zleca wydanie opinii w zakresie spełnienia wymagań, o których mowa w art. 227. Zgodnie z art. 228 ust. 4 i ust. 5 P.s.w.n., recenzenci wydają opinię w terminie 3 miesięcy od dnia zlecenia jej wydania, a następnie RDN, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania opinii, w drodze decyzji administracyjnej: występuje do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie wnioskodawcy tytułu profesora albo odmawia takiego wystąpienia.
Kognicja sądu administracyjnego w tej sprawie, ograniczała się do badania, czy w toku postępowania nie doszło do naruszenia norm postępowania, określonych przepisami P.s.w.n., a także przepisami k.p.a. - w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd administracyjny nie był uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji RDN. Nie oceniał w sposób merytoryczny, czy osoba ubiegająca się o nadanie tytułu profesora posiada wybitne osiągnięcia naukowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 4833/21). Rolą sądu administracyjnego nie jest bowiem wkraczanie w ocenę dorobku naukowego osoby ubiegającej się o nadanie tytułu naukowego, dokonaną w recenzjach naukowych.
Postępowanie wyjaśniające w sprawach nadania tytułu profesora oparte jest na opiniach eksperckich. Udział w postępowaniu recenzentów (z kwalifikacjami określonymi w ustawie) ma dostarczyć organowi decyzyjnemu materiału pozwalającego na ocenę osiągnięć osoby zabiegającej o awans naukowy. Ten sposób procedowania (z uwzględnieniem zasady kolegialności dochodzenia do konkluzji) jest odmienny od tradycyjnego sposbu dowodzenia w postępowaniu administracyjnym.
Podkreślenia wymaga, że o rezultacie postępowania w tego rodzaju sprawach nie decyduje arytmetyczna większość pozytywnych lub negatywnych recenzji, lecz całokształt zebranego materiału dowodowego, poddanego ocenie RDN, znajdującej swe odzwierciedlenie w wyniku głosowania.
W szczególności Rada Doskonałości Naukowej nie była związana opiniami powołanych recenzentów, co oznaczało, że nawet gdy 6 spośród 10 łącznie sporządzonych opinii było dla kandydata pozytywnych, to RDN mogła stwierdzić, że kandydat nie spełnia warunku wybitności osiągnieć naukowych i miała prawo w głosowaniu podjąć negatywną uchwałę, co do nadania tytułu profesora. Przypomnieć trzeba, że Prezydium Rady Doskonałości Naukowej zagłosowało o utrzymani w mocy zaskarżonej decyzji (za - 12 głosów, przeciw - 1 głos, wstrzymujących się - 0 głosów).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano m. in.:, że publikacje kandydata nie są wybitne, gdyż brak im oryginalnego wkładu do dyscypliny. Zdaniem Rady Doskonałości Naukowej, czego nie dostrzegają recenzenci wydający pozytywne recenzje, dorobkowi naukowemu brak jest wskazywania i rozwiązywania problemów, weryfikacji hipotez, dyskusji i polemiki z autorami, postulatywności wniosków, aplikacji metod i teorii. Dorobek naukowy kandydata - po prostu nie jest wybitny. Zastrzeżenie budziło wskazanie jako monografii wspomnień przedwojennego zwierzchnika Policji, w której kandydat dokonał bardzo pobieżnej redakcji. Z kolei, wśród artykułów znalazła się recenzja. Wymienione artykuły nie zostały zamieszczone w wysoko punktowanych czasopismach naukowych. Jakkolwiek podjęcie problematyki potencjału militarnego i pozycji międzynarodowej Islamskiej Republiki Pakistanu w polskiej literaturze naukowej dotyczącej studiów międzynarodowych uznano za pionierski, to w wymiarze międzynarodowym nie stanowi niczego nowatorskiego, co ma odbicie w poziomie czasopism naukowych, w których są publikowane. Podobnie przedstawia się kwestia cytowań. Dominują autorzy krajowi lub są autocytowania. Brakuje rozpoznawalności międzynarodowej.
Oceniając dorobek naukowy skarżącego RDN oceniała m.in. miejsce publikacji prac naukowych oraz wskaźniki cytowalności jego dorobku naukowego według danych naukometrycznych. Wskaźniki te pokazują odbiór świata nauki, odzew - na publikacje naukowe, są elementem unaoczniającym wybitność osiągnięć naukowych. Im więcej osób powołuje się na określone dokonania naukowe, to tym bardziej świadczy, że jest ono znaczące. To samo można odnieść do miejsca publikacji osiągnięcia naukowego. Jeżeli zostało ono opublikowane np. w czasopiśmie o zasięgu lokalnym, to nie wywiera takiego wpływu na świat nauki jak gdyby zostało opublikowane w czasopiśmie o zasięgu międzynarodowym. Pomimo to, wskaźniki cytowalności są tylko pomocnicze w ocenie wybitności osiągnieć.
Rada wzięła pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a swoją decyzję podjęła nie tylko na podstawie recenzji, ale także po zapoznania się z dorobkiem kandydata przedstawionym we wniosku. Organ ocenił całość dorobku kandydata, zwłaszcza po uzyskaniu habilitacji. Rada w ostatecznej ocenie przychyliła się do recenzji negatywnych, które zanegowały "wybitność" dorobku o którym mowa z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.s.w.n.
W słusznej ocenie Rady, nawet recenzje pozytywne w swojej konkluzji, były dość oszczędne w opisie osiągnięć kandydata jako wybitnych. Tym samym pozytywne recenzje nie dostarczały odpowiedniej argumentacji i nie mogły przekonać Rady, że osiągnięcia naukowe kandydata są wybitne.
Zrozumiałym jest, że odmowna decyzja organu, w postępowaniu w którym sporządzono łącznie 6 pozytywnych dla kandydata recenzji, może budzić zastrzeżenia skarżącego. Jednak jest to sytuacja z którą wnioskodawca zawsze musi się liczyć, gdyż przepisy prawa materialnego oraz mająca zastosowanie procedura, przewidują ocenianie, które z natury cechuje się elementami subiektywności.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 228 ust. 8 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, podkreślenia wymaga, że uchwała RDN o powołaniu w postępowaniu odwoławczym kolejnych 5 recenzentów, została podjęta w dniu 26 czerwca 2023 r. - przed wejściem w życie art. 228 ust. 8, w brzmieniu wynikającym z ustawy nowelizującej z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023r., poz. 212), to jest przed 1 października 2023 r.
Ma to bardzo istotne znaczenie, gdyż postępowanie dowodowe (na tym etapie sprawy) zainicjowała właśnie ta uchwała, przy czym jej skutki procesowe rozciągały się na okres trwania postępowania po dniu 1 października 2023r. W przedmiotowej procedurze, formalna ocena prawidłowości przeprowadzenia dowodu z opinii recenzentów, nie mogła odnosić do daty wydania decyzji ostatecznej. Jest to bowiem specyficzny dowód, który inicjowany jest stosowną uchwałą, a z przyczyn obiektywnych (określony ustawą czas na sporządzenie recenzji) dowód ten materializuje się w późniejszym czasie.
W odniesieniu do dalszych zarzutów skargi w tym aspekcie, wskazać należy, że nowelizacja art. 228 ust. 8 P.s.w.n. została wprowadzono po to, aby na etapie postępowania odwoławczego obligatoryjne było powoływanie recenzentów. Wcześniejsze (stosowane w sprawie) brzmienie tego przepisu, przewidywało tylko możliwość powołania kolejnych recenzentów w postępowaniu odwoławczym, jednak nie było to obligatoryjne.
Celowe będzie przypomnienie motywów dokonanej przez ustawodawcę zmiany ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - w tym zakresie.
W uzasadnieniu do ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Druk Sejmowy nr 278, z dnia 14 listopada 2022 r.) wskazano: "Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 228 ust. 8 RDN nie jest zobligowana do powoływania recenzentów w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej nadania tytułu profesora. Jednakże z uwagi na charakter wniosku (ponownie rozpatrzenie sprawy) należy uznać za zasadne, aby powołanie recenzentów było obligatoryjne. Ponadto aktualna regulacja nie wyklucza, że w postępowaniu odwoławczym funkcję recenzenta może pełnić osoba, która uczestniczyła w pierwotnym postępowaniu w takim charakterze. Zgodnie z art. 228 ust. 9 w postępowaniu w sprawie nadania tytułu profesora w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.), zwanej dalej "Kpa". W związku z powyższym należałoby w rozważanej sytuacji stosować posiłkowo art. 84 § 2 zdanie pierwsze Kpa, zgodnie z którym biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonych w art. 24 Kpa, z uwzględnieniem § 1 pkt 4 tego przepisu, zgodnie z którym pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem lub biegłym. W konsekwencji oznaczałoby to, że osoby występujące w pierwotnym postępowaniu w charakterze recenzenta nie powinny być uwzględniane w kręgu potencjalnych recenzentów w postępowaniu odwoławczym. Przyjęcie innej interpretacji mogłoby skutkować uznaniem przez sądy administracyjne naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, nawet przy uwzględnieniu specyfiki postępowań awansowych."
W tym kontekście, jawi się jako oczywiste, że bez naruszenia prawa, w postępowaniu odwoławczym powołano 5 nowych recenzentów, a ich opinie musiały odnosić się do tych aspektów, których dotyczyły opinie recenzentów powołanych po raz pierwszy.
Bezzasadne były twierdzenia skargi, że organ zdyskredytował pozytywne recenzje jedynie przez podzielenie argumentacji recenzji negatywnych, których wycinek lapidarnie przytoczył. Przypomnieć należy, że o rezultacie postępowania nie decydowała arytmetyczna większość recenzji, lecz całokształt materiału dowodowego, poddanego ocenie RDN. Rada miała pełne kompetencje do nieuwzględnienia wniosków płynących z określonych recenzji, gdyż ocena spełnienia przesłanek ustawowych, jest jej własną kompetencją, przy uwzględnieniu, że większość materiału dowodowego jakim organ dysponuje, pochodzi z etapu eksperckiego.
Przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie przewidują możliwości podważania recenzji przez wnioskodawcę. W szczególności negatywne oceny recenzentów nie mogły zostać zakwestionowane wyjaśnieniami strony, ani twierdzeniami o wadliwości przyjętych przez ekspertów kryteriów w ocenie "wybitności osiągnięć", zwłaszcza w kontekście cytowalności, które jak wskazano jest kryterium pomocniczym.
W ocenie Sądu, organ nie naruszył przepisów art. 228 P.s.w.n. normujących postępowanie w przedmiocie nadania tytułu profesora. Recenzentów powołano w sposób prawidłowy i w odpowiedniej liczbie, wydane rozstrzygnięcie zawiera elementy, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie decyzji Rady Doskonałości Naukowej nie narusza art. 107 § 3 k.p.a., organ nie musiał konfrontować ze sobą każdej odmiennej w konkluzji opinii. Rozstrzygnięcie tego typu zawsze stanowi wypadkową szeregu ocen i poglądów, często odmiennych.
Dlatego nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłyby uzasadniać inne rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI