VII SA/Wa 1275/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę Zarządu Powiatu R. na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym wiaduktu drogowego, potwierdzając odpowiedzialność zarządcy drogi za jego utrzymanie.
Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Powiatu R. na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym wiaduktu drogowego. Skarżący zarzucał niewłaściwe określenie podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie prac, twierdząc, że obowiązek ten spoczywa na zarządzie kolei. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wiadukt, służący ruchowi kołowemu i niepowiązany funkcjonalnie z linią kolejową, jest elementem drogi, za którego utrzymanie odpowiada zarządca drogi (zarząd powiatu).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Zarządu Powiatu R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz usunięcia nieprawidłowości dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego wiaduktu drogowego. Skarżący podnosił, że obowiązek wykonania prac naprawczych, w szczególności dotyczących dolnej części konstrukcji wiaduktu nad skrajnią kolejową, spoczywa na zarządzie kolei, a nie na zarządcy drogi. Sąd analizując przepisy Prawa budowlanego oraz ustawy o drogach publicznych, w tym art. 66 Prawa budowlanego i art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, doszedł do wniosku, że odpowiedzialność za utrzymanie wiaduktu drogowego, który nie jest związany z funkcjonowaniem linii kolejowej, spoczywa na zarządcy drogi. Sąd podkreślił, że obowiązki zarządu kolei ograniczają się do konserwacji dolnej części konstrukcji wiaduktu nad skrajnią kolejową, a nie obejmują remontu czy naprawy. Stwierdzony zły stan techniczny wiaduktu, potwierdzony protokołami kontroli, uzasadniał nałożenie obowiązków na zarządcę drogi, którym w tym przypadku był Zarząd Powiatu. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność za utrzymanie wiaduktu drogowego, który nie jest związany z funkcjonowaniem linii kolejowej, spoczywa na zarządcy drogi, w ciągu której wiadukt jest położony. Obowiązki zarządu kolei ograniczają się do konserwacji dolnej części konstrukcji wiaduktu nad skrajnią kolejową.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wiadukt drogowy służący ruchowi kołowemu i niepowiązany funkcjonalnie z linią kolejową jest elementem drogi. Przepisy ustawy o drogach publicznych jasno wskazują zarządcę drogi jako podmiot odpowiedzialny za utrzymanie drogowych obiektów inżynierskich. Obowiązki zarządu kolei w tym zakresie są ograniczone do konserwacji, a nie remontu czy naprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.b. art. 66 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Nakaz usunięcia nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego.
u.p.b. art. 61 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Samodzielna przesłanka do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określająca konkretny obowiązek.
u.d.p. art. 28 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Obowiązek zarządów kolei do konserwacji znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi.
u.d.p. art. 19 § ust. 1 i 2 pkt 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Określenie zarządcy drogi powiatowej jako zarządu powiatu.
u.s.p. art. 4 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Zadania powiatu w zakresie dróg publicznych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny zebranego materiału dowodowego.
u.p.b. art. 3 § pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja remontu.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu w przedmiocie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wiadukt drogowy nie jest związany z funkcjonowaniem linii kolejowej, co przesądza o odpowiedzialności zarządcy drogi za jego utrzymanie. Obowiązki zarządu kolei w zakresie wiaduktów nad skrajnią kolejową ograniczają się do konserwacji, a nie remontu. Stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny wiaduktu uzasadnia nałożenie obowiązku usunięcia nieprawidłowości na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym wiaduktu spoczywa na zarządzie kolei. Niewłaściwe określenie adresata decyzji. Niewyczerpujące zebranie i analiza materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany. Obowiązki zarządów kolei ograniczają się do konserwacji znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. Wiadukt drogowy jest elementem drogi, co rozstrzyga o podmiocie odpowiedzialnym za jego utrzymanie.
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
sprawozdawca
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
przewodniczący
Marta Kołtun-Kulik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za utrzymanie wiaduktów drogowych nad liniami kolejowymi, rozgraniczenie obowiązków zarządcy drogi i zarządu kolei."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wiadukt drogowy nie jest funkcjonalnie powiązany z linią kolejową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy rozgraniczenia odpowiedzialności za infrastrukturę, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja przepisów dotyczących wiaduktów nad torami kolejowymi ma znaczenie praktyczne dla zarządców dróg i kolei.
“Kto odpowiada za zły stan wiaduktu nad torami? Sąd rozstrzyga spór między zarządcą drogi a koleją.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1275/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-12-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Izabela Ostrowska /sprawozdawca/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący/ Marta Kołtun-Kulik Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 649/22 - Wyrok NSA z 2023-07-13 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 66, art. 61 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dz.U. 1985 nr 14 poz 60 art. 28 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym wiaduktu drogowego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pismem z 21 sierpnia 2020 r., uzupełnionym 16 września 2020 r., [...] S.A., za pośrednictwem swojego pełnomocnika, poinformowała o nieodpowiednim stanie technicznym obiektów budowlanych usytuowanych nad linią kolejową nr [...], które w ocenie wnioskującej stwarzają realne zagrożenie dla prowadzenia ruchu pociągów na tej linii kolejowej oraz zwróciła się z wnioskiem o przeprowadzenie przez organ nadzoru budowlanego kontroli stanu technicznego wiaduktu drogowego usytuowanego na działkach o nr ew.: [...],[...],[...],[...],[...] i [...], obręb [...], gmina [...], powiat [...], w km 47,781 linii kolejowej nr [...] (w miejscowości [...]), w ciągu drogi powiatowej [...]. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 1 grudnia 2020 r. ustalono, że na działce o nr ew. [...], w obrębie [...], znajduje się wiadukt drogowy nad linią kolejową nr [...] w km 47,781. Wiadukt ten służy do przeprowadzenia ruchu kołowego nad linią kolejową w ciągu drogi powiatowej [...], w miejscowości [...]. Przebiegająca po wiadukcie droga jest drogą o nawierzchni asfaltowej z wydzielonym po obu stronach chodnikiem. Jednocześnie w trakcie kontroli stwierdzono, że stan techniczny obiektu wskazuje na jego zużycie i brak przeprowadzonych remontów. Dodatkowo ustalono, że Zarząd Powiatu [...], pomimo braku dokumentów wskazujących na własność lub zarząd przedmiotowym obiektem, przeprowadza kontrole okresowe wynikające z przepisów art. 62 Prawa budowlanego. Prowadzi również książkę obiektu mostowego, założoną w dniu 5 listopada 2009 r. W trakcie kontroli stwierdzono brak informacji o przeprowadzanych remontach lub przebudowach wiaduktu drogowego. Zarząd Powiatu [...] nie dysponuje również oceną stanu technicznego bądź ekspertyzą. W trakcie kontroli Zarząd Powiatu [...] przedstawił protokół z przeglądu podstawowego obiektu inżynierskiego z dnia [...] grudnia 2019 r., Nr [...], wykonywanego co najmniej raz w roku, w którym stwierdzono, że w chwili obecnej nie występują uszkodzenia obiektu grożące katastrofą budowlaną. Wiadukt może być zaś eksploatowany na dotychczasowych warunkach, lecz powinny zostać wykonane roboty utrzymaniowe poprawiające estetykę jego otoczenia. Jednocześnie w powyższym protokole nie wskazano rodzaju występujących uszkodzeń i usterek oraz nie określono stopnia zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania. W trakcie kontroli przedstawiciele Zarządu Powiatu [...] przedłożyli również protokół z przeglądu rozszerzonego przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2020 r., Nr [...], wykonywanego raz na 5 lat, w którym wskazano uszkodzenia obiektu. Wnioski końcowe sporządzone w tym protokole są zbliżone z oceną dokonaną 3 grudnia 2019 r. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy [...] WINB decyzją z [...] grudnia 2020 r. nakazał Zarządowi Powiatu [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym wiaduktu drogowego poprzez: 1) uzupełnienie ubytków otuliny betonowej na powierzchniach gzymsów, ławy podłożyskowej, konstrukcji belek strunobetonowych oraz w miejscach dylatacji, 2) uzupełnienie ubytków otuliny betonowej na odsłoniętych końcówkach belek stalowych zatopionych w oczepie, 3) oczyszczenie i konserwację łożysk, 4) naprawienie zaprawami typu PCC wszystkich bocznych powierzchni belek prefabrykowanych, filarów i przyczółków z piaskowaniem i zabezpieczeniem antykorozyjnym odsłoniętego zbrojenia, 5) naprawienie dylatacji poprzecznych w konstrukcjach nośnych, 6)naprawienie izolacji przeciwwilgociowej na konstrukcjach nośnych, 7) zabezpieczenie antykorozyjne wszystkich powierzchni betonowych elementów konstrukcyjnych wiaduktu, 8) naprawienie lub wymiana skorodowanych rur spustowych odwodnienia wiaduktu, 9) uszynienie elementów wiaduktu przewodzących prąd elektryczny – właściwe działanie urządzenia ochronnego potwierdzić pomiarem. Prace te miały zostać wykonane w terminie do 31 marca 2022 r. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł Zarząd Powiatu [...], zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu niewyczerpujące zebranie i przeanalizowanie materiału dowodowego, nieprawidłową wykładnię przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także obciążenie powyższymi obowiązkami niewłaściwy podmiot. Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania GINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...] WINB. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wykorzystany w niniejszej sprawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. Ten nieodpowiedni stan techniczny będzie wynikiem zużycia technicznego obiektu, do którego dochodzi w miarę upływu czasu. Chodzi tu więc o skutki wynikające z użytkowania obiektu. Organ odwoławczy dodał, że decyzje podejmowane na podstawie powyższego przepisu należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociaż jeden z przesłanek określonych w art. 66 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony, lecz bezwzględnie zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Równocześnie GINB wskazał, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, gdy – z uwagi na jego wyeksploatowanie - zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest zły stan techniczny wiaduktu drogowego, potwierdzony protokołami kontroli. W protokole z kontroli [...] WINB oraz protokołach kontroli okresowych wyczerpująco wskazano istniejące nieprawidłowości. Co prawda organ I nie wykonał dokumentacji fotograficznej z dokonanych czynności, co jest obecnie standardem w tego typu postepowaniach), jednakże w ocenie GINB nie wpływa to na możliwość oceny stanu faktycznego sprawy. Odpowiadając na główny zarzut dotyczący nieprawidłowego określenia adresata decyzji, GINB wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych stan władania nieruchomością, stanowiącą obszar kolejowy, na której jest zlokalizowany wiadukt drogowy nad linią kolejową, nie przesądza o podmiocie odpowiedzialnym za utrzymanie tego obiektu. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że kontrolowany wiadukt nie jest związany z funkcjonującą linią kolejową (nie służy do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiającego dokonywanie przewozów osób lub rzeczy). Tym samym podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie tak usytuowanego wiaduktu jest zarządca drogi w ciągu, której wiadukt jest położony. Za taką interpretacją przemawia również, zdaniem GINB, art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W jego świetle do zarządów kolei należy konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. W ocenie organu odwoławczego, w oparciu o definicję remontu zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, można przyjąć, że konserwacja to bieżąca działalność danego podmiotu zmierzająca do zachowania substancji określonego przedmiotu w niezmienionym stanie, przez co zapobiega się jego degradacji. W tym kontekście, zdaniem [...] WINB, charakter prac określonych w zaskarżonej decyzji nie mieści się w pojęciu konserwacji, przez co ich adresatem jest Zarząd Powiatu [...]. W dalszej kolejności GINB odniósł się do twierdzeń odwołującego dotyczących budowania wiaduktu drogowego na nieruchomościach stanowiących jego własność. Zdaniem organu II instancji z treści art. 28 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych wprost wynika, że do zarządów kolei należy budowa skrzyżowań dróg z torami kolejowymi w różnych poziomach w razie budowy nowej lub zmiany trasy istniejącej linii kolejowej, zwiększenia ilości torów, elektryfikacji linii, zwiększenia szybkości lub częstotliwości ruchu pociągów. GINB stwierdził, że z regulacji tej nie wynika, aby podmiot, który wybudował wiadukt nad linią kolejową był zobowiązany do jego utrzymania. Mając również na względzie regulację art. 4 i 6 ustawy o drogach publicznych, GINB uznał, że wiadukt drogowy jest elementem drogi, co rozstrzyga o podmiocie odpowiedzialnym za jego utrzymanie i wyklucza spółki kolejowe z odpowiedzialności za jego utrzymanie, pomijając konserwację znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. Z kolei kwestia wypełniania przez zarządcę kolei obowiązku konserwacji znajdującego się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji przedmiotowego wiaduktu drogowego, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi nie ma wpływu na wybór adresata obowiązku, natomiast potwierdza, że spółki kolejowe dla tak usytuowanego wiaduktu jedynie konserwują skrajnię wiaduktu, a nie ją naprawiają. Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że nieodpowiedni stan dolnej części wiaduktu wynika przede wszystkim z zaniedbań dotyczących części drogowej wiaduktu, a jego naprawa nie może być rozumiana jedynie jako konserwacja, a tym samym do jej dokonania nie może być zobowiązany zarząd kolei. Na zakończenie swoich rozważań GINB podkreślił, że w przypadku drogowych obiektów inżynierskich stan władania nieruchomością, na której jest zlokalizowany obiekt budowlany czy własność obiektu budowlanego, nie przesądza o podmiocie odpowiedzialnym za utrzymanie tego obiektu. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zarząd Powiatu [...], domagając się jej uchylenia, uchylenia decyzji organu I instancji, wstrzymania wykonania aktu, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności: nieustalenie w sposób niebudzący wątpliwości podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków określonych w decyzji, w tym właściciela obiektu budowlanego (wiaduktu), ustalenie, że do obowiązku zarządu kolei należy konserwacja znajdującego się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji przedmiotowego wiaduktu, a mimo to nałożenie tego obowiązku na skarżącego, pominięcie, że obowiązek uzupełnienia ubytków otuliny betonowej na powierzchniach konstrukcji belek strunobetonowych oraz w miejscach dylatacji (część pkt 1), uzupełnienie ubytków otuliny betonowej na odsłoniętych końcówkach belek stalowych zatopionych w oczepie (pkt 2), naprawienie zaprawami typu PCC wszystkich bocznych powierzchni belek prefabrykowanych, filarów i przyczółków z piaskowaniem i zabezpieczeniem antykorozyjnym odsłoniętego zbrojenia (pkt 4), zabezpieczenie antykorozyjne powierzchni betonowych elementów konstrukcyjnych znajdujących się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktu drogowego (część pkt 7) - dotyczy dolnej części konstrukcji wiaduktu drogowego znajdującej się nad skrajnią kolejową i w tym zakresie ustawa nakłada obowiązek ich konserwacji na zarząd kolei, pominięcie, że to zarządca kolei nie wykonywał obowiązku, o którym mowa w art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, a także przyjęcie, że przedmiotowy wiadukt jest w nieodpowiednim stanie technicznym mimo nieprzeprowadzenia w tym zakresie pełnego postępowania dowodowego oraz błędne ustalenie, że nieprawidłowy stan dolnej części wiaduktu wynika przede wszystkim z zaniedbań dotyczących części drogowej wiaduktu, pomimo braku pełnego postępowania dowodowego w tym zakresie, - art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez jego nieprawidłową wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie w sprawie, co doprowadziło do skierowania części decyzji do niewłaściwego adresata (do zarządcy drogi, zamiast do zarządu kolei), - art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 61 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez nałożenie na zarządcę drogi obowiązku dotyczącego konserwacji dolnej części konstrukcji wiaduktu drogowego, znajdującej się nad skrajnią kolejową, podczas gdy obowiązkami w tym zakresie powinien zostać obciążony zarząd kolei, - art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 61 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwą wykładnię, pomijającą właściciela obiektu jako podmiot zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, - art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez określenie terminu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, uniemożliwiającego wykonanie tego obowiązku zgodnie z decyzją. W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak: [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym wiaduktu drogowego usytuowanego na działkach o nr ew.: [...],[...],[...],[...],[...] i [...], obręb [...], gmina [...], powiat [...], w km 47,781 linii kolejowej nr [...] w miejscowości [...], w ciągu drogi powiatowej [...]. Na wstępie należy wyjaśnić, że art. 66 Prawa budowlanego stanowi najdonioślejszy przykład konkretyzacji nakazu przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego wystąpienie choć jednej z przesłanek wymienionych w powyższym przepisie, a więc że obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, ewentualnie znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym albo swoim wyglądem powoduje oszpecenie otoczenia, stanowi w istocie zobowiązanie organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji zawierającej odpowiedni nakaz. Zasadniczo organ powinien z urzędu wszcząć postępowanie administracyjne, jednak nie można wykluczyć przypadków, kiedy to postępowanie zostanie wszczęte na żądanie uprawnionego podmiotu (por. A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 66). W doktrynie i judykaturze wskazuje się ponadto, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany, co oznacza, że wystąpienie choćby jednej z przesłanek określonych w tym przepisie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96, LEX nr 43224). Dodatkowo należy wyjaśnić, że fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Dlatego też organ nadzoru budowlanego opierając decyzję na powyższej podstawie musi jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w tym przepisie zagrażają i dlaczego. Przesłanka ta dotyczy sytuacji, w której obiekt budowlany samym swoim istnieniem powoduje opisane zagrożenie. Jednocześnie należy mieć na względzie, że zagrożenie to musi istnieć w momencie orzekania przez organ, gdyż przepisu nie można stosować w sytuacji, w której zagrożenie jeszcze nie powstało. Co istotne w realiach niniejszej sprawy, adresatami decyzji wydanej na gruncie art. 66 Prawa budowlanego są – w zależności od stanu faktycznego sprawy – właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot, który np. z upoważnienia tych podmiotów sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie. Nie można wykluczyć, że podmiotem tym będzie władający, zwłaszcza w razie nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości. Możliwe będzie także, że nakaz zostanie wydany w stosunku do syndyka masy upadłości czy też likwidatora (por. A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 66). Przepis art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi samodzielną przesłankę do wydania decyzji nakazującej usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości, która powinna określać konkretny obowiązek wykonanie, którego doprowadzi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skutkujących stanem zagrożenia życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Należy podkreślić, że decyzja taka może dotyczyć wyłącznie nakazu dokonania zmian w samym obiekcie budowlanym. Przedmiotem postępowania jest wiadukt drogowy nad linią kolejową nr [...] w km 47,781. Wiadukt ten służy do przeprowadzenia ruchu kołowego nad linią kolejową w ciągu drogi powiatowej [...], w miejscowości [...]. Przebiegająca po wiadukcie droga jest drogą o nawierzchni asfaltowej z wydzielonym po obu stronach chodnikiem. W trakcie kontroli wiaduktu stwierdzono, że stan techniczny wskazuje na jego zużycie i brak przeprowadzonych remontów. Nie stwierdzono natomiast uszkodzeń zagrażających katastrofą budowlaną. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie kwestionuje ustaleń dotyczących stanu technicznego wiaduktu, które zostały potwierdzone protokołami kontroli okresowych obiektu zleconych przez Powiat [...] na podstawie art 62 Prawa budowlanego (protokół z przeglądu podstawowego obiektu inżynierskiego z dnia [...] grudnia 2019 r., Nr [...] oraz protokół z przeglądu szczegółowego obiektu inżynierskiego z dnia [...] czerwca 2020 r., Nr [...]). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 920) powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie transportu zbiorowego i dróg publicznych, a biorąc pod uwagę okoliczność, że przedmiotowy wiadukt służy zaspokajaniu zbiorowych potrzeb transportowych przekraczających granice jednej gminy, związanych z przemieszczaniem się ruchu kołowego nad torami kolejowymi, a także brak powiązania z jakimkolwiek obiektem kolejowym, podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie obiektu jest Powiat [...]. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Na gruncie zaś art. 19 ust 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, zarządcą dróg powiatowych jest zarząd powiatu - w tym przypadku Zarząd Powiatu [...]. Do obowiązków zarządcy drogi należy, m. in. utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą. Sąd podkreśla, że na gruncie art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, do zarządów kolei należy konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. Zdaniem Sądu przyjęcie, że w ramach obowiązków obciążających zarządcę kolei, o których mowa w art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, mieści się coś więcej niż tylko konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi, byłoby niezasadne. Co prawda pojęcie konserwacji nie zostało zdefiniowane zarówno w ustawie o drogach publicznych, jak też w przepisach ustawy o transporcie kolejowym i Prawie budowlanym. Jednakże w oparciu o definicję remontu zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, można przyjąć, że konserwacja to bieżąca działalność danego podmiotu zmierzająca do zachowania substancji określonego przedmiotu w niezmienionym stanie, przez co zapobiega się jego degradacji. Rozumienie to jest zbieżne z definicją zaczerpniętą ze Słownika Języka Polskiego Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, gdzie konserwacja, to "zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie". Będący przedmiotem sporu przepis art. 28 ust. 2 pkt 1 jest zamieszczony w rozdziale ustawy o drogach publicznych, a więc tej jej części, która ustanawia wyjątki od ogólnej zasady odpowiedzialności zarządcy drogi za jej stan, budowę, przebudowę i remont, które muszą być ściśle interpretowane. Są to obowiązki jednostkowe, które nie stanowią dodatkowego rozszerzenia obowiązków z art. 28 ust. 1 w tym sensie, że do dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi oprócz konserwacji, nie stosuje się obowiązków budowy czy przebudowy przez zarządcę kolei, co zdaje się sugerować skarżący. W tym miejscu Sąd podziela ocenę dokonaną przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, zgodnie z którą kontrolowany wiadukt drogowy nie jest związany z funkcjonującą linią kolejową, tym samym podmiotem odpowiedzialnym za jego utrzymanie jest zarządca drogi, w ciągu której wiadukt jest położony (por. wyroki NSA z: 16 września 2009 r., sygn. akt ll OSK1330/08, LEX nr 1166026; z 14 maja 2013 r., ll OSK 93/12, LEX nr 1559953; z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt ll OSK 498/18, LEX nr 2609671). Równocześnie odnosząc się do zarzutów dotyczących niekompletnego zgromadzenia materiału dowodowego Sąd stwierdził, że [...] WINB oraz GINB w sposób precyzyjny określiły rodzaj prac koniecznych do przeprowadzenia w celu zapewnienia właściwego stanu technicznego wiaduktu drogowego zlokalizowanego nad czynną linią kolejową. Dodatkowo w ocenie Sądu zakreślony przez organ termin realizacji przedmiotowych prac, a więc 31 marca 2022 r., umożliwia ich przeprowadzenie. Podsumowując, stwierdzony przez [...] WINB stan wiaduktu drogowego uzasadniał nałożenie obowiązków z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ze względu zaś na fakt, że przedmiotowy obiekt nie jest związany z funkcjonowaniem linii kolejowej, organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, że za jego utrzymanie odpowiedzialny jest zarządca drogi, w ciągu której wiadukt jest położony. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI