VII SA/WA 127/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-03-16
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęzmiana sposobu użytkowaniaspółka cywilnanieważność decyzjiprawo budowlanesamowola budowlanakpawadliwość decyzjistrona postępowania

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu, potwierdzając, że skierowanie decyzji do spółki cywilnej stanowiło rażące naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania parteru budynku na przetwórnię. Wojewoda uznał, że pierwotna decyzja Prezydenta Miasta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skierowano ją do spółki cywilnej, która nie posiada zdolności prawnej do bycia stroną postępowania. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. J. i S. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 1994 r. Pierwotna decyzja Prezydenta zatwierdzała projekt techniczny zmiany sposobu użytkowania parteru budynku na przetwórnię owocowo-warzywną i udzielała pozwolenia na tę zmianę spółce cywilnej. Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując na rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących usytuowania obiektu względem granicy działki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody, opierając się dodatkowo na przesłance z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, wskazując, że skierowanie decyzji do spółki cywilnej, która nie ma zdolności prawnej, stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu brak spójności w uzasadnieniu. WSA oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że skierowanie decyzji do spółki cywilnej, która nie jest podmiotem praw i obowiązków, jest rażącym naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, skierowanie decyzji administracyjnej do spółki cywilnej, która nie jest podmiotem praw i obowiązków, stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Uzasadnienie

Spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego. Adresatem decyzji musi być podmiot posiadający zdolność prawną. Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną jest wadą kwalifikowaną, obligującą organ do stwierdzenia nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja dotknięta rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § ust. 1

Przejście spraw do właściwości WSA.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Oddalenie skargi.

Ustawa - Prawo budowlane art. 54 § ust. 5

Przepis dotyczący zmiany sposobu użytkowania obiektu (obowiązujący w dacie wydania pierwotnej decyzji).

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada stabilności decyzji.

k.c. art. 860

Kodeks cywilny

Regulacje dotyczące spółki cywilnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skierowanie decyzji administracyjnej do spółki cywilnej, która nie posiada zdolności prawnej, stanowi rażące naruszenie prawa i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Zarzut braku spójności orzeczenia organu odwoławczego z jego uzasadnieniem, w sytuacji gdy samo rozstrzygnięcie było zgodne z prawem.

Godne uwagi sformułowania

adresatem decyzji nie może być spółka cywilna skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności błędne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie może mieć wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygnięcie

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

sprawozdawca

Krystyna Tomaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że spółka cywilna nie może być stroną postępowania administracyjnego, a decyzja skierowana do niej jest nieważna. Ugruntowanie stanowiska, że wadliwe uzasadnienie organu odwoławczego nie dyskwalifikuje zgodnego z prawem rozstrzygnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółki cywilnej jako adresata decyzji administracyjnej oraz interpretacji przepisów k.p.a. dotyczących nieważności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii zdolności prawnej podmiotów w postępowaniu administracyjnym i konsekwencji wadliwego adresowania decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Spółka cywilna nie może być stroną decyzji administracyjnej – kluczowa zasada prawa administracyjnego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 127/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /sprawozdawca/
Halina Kuśmirek /przewodniczący/
Krystyna Tomaszewska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OZ 908/05 - Postanowienie NSA z 2005-10-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. J. i S. W. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Skargę oddala.
Uzasadnienie
VII SA/Wa 127/04
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 1994r. zatwierdził projekt techniczny zmiany sposobu użytkowania parteru budynku warsztatowo-biurowego na terenie [....] Spółdzielni Mleczarskiej na przetwórnię owocowo - warzywną i udzielił Przedsiębiorstwu Handlu, Usług i Przetwórstwa [...] Spółka cywilna pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania parteru budynku warsztatowo-biurowego polegająca na adaptacji na przetwórnię owocowo-warzywną.
Decyzją z dnia [...] października 2003r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 157 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 kpa Wojewoda [...] stwierdził z urzędu nieważność w/w decyzji Prezydenta Miasta [...].
W uzasadnieniu podał, iż przedmiotowy obiekt o wymiarach 52x8m wybudowano samowolnie, a jego ściana południowa, w której znajduje się 48 otworów okiennych (21 na parterze i 27 na piętrze) jest oddalona od granicy z działkami osiedla domów jednorodzinnych na odległości ok. 1 do 2m. Takie usytuowanie budynku rażąco narusza przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Dlatego decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. została wydana z rażącym naruszeniem obowiązującego w dacie jej wydania art. 54 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania M. J. i S. W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie adresatem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. jest spółka cywilna nie posiadająca osobowości prawnej, która poza nielicznymi wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, nie może być podmiotem praw i obowiązków. Nie można zatem uznać spółki cywilnej za stronę w rozumieniu art. 28 kpa, a w konsekwencji za adresata decyzji administracyjnej. Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W związku z faktem, iż zaistnienie chociażby jednej z przesłanek obliguje organ do stwierdzenia nieważności. Organ odwoławczy nie badał przedmiotowej decyzji pod kątem zaistnienia innych przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa. Ponadto przedmiotowy budynek został wybudowany bez decyzji pozwolenia na budowę. Decyzja zezwalająca na zmianę sposobu użytkowania, bez przeprowadzenia stosownego postępowania przez organy nadzoru budowlanego, prowadziłaby do usankcjonowania samowoli budowlanej.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M. J. i S. W. Zaskarżonej decyzji zarzucili brak spójności jej orzeczenia o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji z zawartym w decyzji tej uzasadnieniem, co wyraża się tym, że organ odwoławczy wbrew orzeczeniu o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji podjętym w wyniku uznania, iż w sprawie występują okoliczności określone w przepisach art. 156 § 1 pkt 2 kpa uznaje, że w sprawie występują przesłanki określone w przepisach art. 156 § 1 pkt 4 kpa bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do podstawy prawnej przyjętej decyzji organu pierwszej instancji, a którą utrzymuje w mocy w oparciu o inne przepisy.
W uzasadnieniu skarżący podali, że wnosząc odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji oczekiwali orzeczenia, które jednoznacznie rozstrzygnie kwestię występowania okoliczności, o których mowa w przepisach art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako zagadnienia merytorycznego. Na decyzję podjętą w oparciu o przepisy art. 156 § 1 pkt 4 kpa nie składaliby skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Dodatkowo odnosząc się do argumentów skargi podał, iż przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r narusza przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty i ich usytuowanie, co rażąco narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.)
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżana decyzja nie narusza prawa, pomimo niedokładnego uzasadnienia, nie odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 kpa. Organ pierwszej instancji stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, natomiast organ drugiej instancji utrzymał w mocy stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o inną przesłankę nieważnościową z art. 156 § 1 pkt 4 kpa nie odnosząc się w uzasadnieniu swojego stanowiska do odwołania strony ani do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2003r. Zdaniem Sądu nie nastąpiło tu naruszenie prawa stanowiące podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchylenie decyzji winno skutkować tylko takie naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podzielił trafność decyzji organu drugiej instancji i stanął na stanowisku, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nawet błędne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie może mieć wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygnięcie (np: wyrok NSA z 26 lutego 2002r. sygn. akt V SA 162/01).
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z art. 16 kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy chociażby jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Badana w trybie nadzwyczajnym decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. została skierowana do Przedsiębiorstwa Handlu, Usług i Przetwórstwa [...] – spółki cywilnej.
Spółka prawa cywilnego (uregulowana w kodeksie cywilnym – art. 860 i następne) nie ma osobowości prawnej. Podmiotem prawa i obowiązków w sferze stosunków zewnętrznych są wszyscy wspólnicy.
Osobą prawną jest jedynie jednostka organizacyjna wyposażona z mocy przepisów prawa w osobowość prawną wyrażającą się w specjalnej zdolności prawnej i odpowiadającej jej zdolności do czynności prawnych dokonywanych przez organy osoby prawnej. Zatem adresatem decyzji nie może być spółka cywilna.
Decyzja administracyjna kierowana do spółek cywilnych oprócz nazwy spółki powinna wymieniać osoby fizyczne (wspólników) wchodzących w skład spółki.
W przedmiotowej sprawie decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1994r. zatwierdzająca projekt techniczny zmiany sposobu użytkowania parteru budynku warsztatowo-biurowego na terenie [...] Spółki Mleczarskiej na przetwórnię owocowo-warzywną i udzielająca pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania parteru budynku warsztatowo-biurowego polegająca na adaptacji na przetwórnię owocowo-warzywną została skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Z tych względów zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003r. jest zgodna z prawem. W postępowaniu nieważnościowym prowadzonym na podstawie art. 156 § 1 kpa organy administracji muszą również z urzędu zbadać czy badana decyzja nie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w pkt 1-7 tego artykułu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI