VII SA/Wa 1267/21

VII SA/Wa 1267/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Kramek
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Sygn. powiązane
II OSK 930/22 - Wyrok NSA z 2023-09-07
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 39 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 256
art 106 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Artur Kuś, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] marca 2021 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dalej: "organ II instancji") na podstawie art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r., poz. 282) oraz art. 39 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), po rozpatrzeniu zażalenia W. K. i D. K., podtrzymanego przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "organ I instancji") z [...] listopada 2020 r., znak: [...], odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 11 lutego 2020 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Starostwa Powiatowego w [...]. w sprawie rozbiórki budynku usytuowanego przy ul. [...] położonego na działce nr ew. [...], obręb [...]w [...] Po jego rozpatrzeniu [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z [...]marca 2020 r. odmówił uzgodnienia planowanej inwestycji. Postanowienie to zostało następnie uchylone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2020 r.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji w dniu [...] października 2020 r. przeprowadził oględziny obiektu, wskazując na zły stan techniczny obiektu - popękania fundamentów i ich nierównomierne osiadanie, ugięcie i popękanie oraz korozja stropu żelbetonowego, ugięcia i wybrzuszenia ścian zrębowych oraz belek stropu w tym częściowe jego zawalenie, zły stan konstrukcji dachowej oraz zagrzybienie budynku. Ustalenia te zostały potwierdzone w ekspertyzach inż. P. M. z października 2019 roku oraz inż. S. K. z października 2020 roku. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ostatecznie postanowieniem z [...] listopada 2020 r. ponownie odmówił uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku na działce nr ew. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że niewątpliwie stan techniczny obiektu jest zły a niektóre elementy grożą katastrofą budowlaną. Ponadto ze względu na degradację biologiczną elementów konstrukcyjnych nie ma możliwości wtórnego wykorzystania elementów do zachowania cząstki autentycznej substancji zabytkowej. Dotyczy to również elementów zdobniczych znajdujących się na szczytach głównego budynku oraz dwóch ryzalitach. Zachowaniu i ewentualnie wtórnemu montażowi podlegać może jedynie balustrada schodów wewnętrznych oparta na wzorach stylu Art Deco w odmianie kryształowej oraz nieliczna stolarka drzwiowa. Z tego względu [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał za dopuszczalną rozbiórkę przedmiotowego budynku, jednak tylko pod warunkiem odtworzenia budynku w jego pierwotnej formie architektonicznej, w sposób zgodny z definicją odbudowy konserwatorskiej zawartą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego [...], przyjętym uchwalą Rady Miejskiej w [...]z dnia [...]marca 2011 r. nr [...]. W ocenie organu I instancji na gruncie powyższej uchwały rozbiórka omawianej nieruchomości, bez jej jednoczesnej odbudowy, jest niemożliwa.
Zażalenie na przedmiotowe postanowienie wnieśli W. K. i D. K., wskazując na brak wystarczającego wykazania wartości zabytkowych omawianego budynku oraz brak jednoznacznej oceny ekspertyz znajdujących się w aktach sprawy. W toku postępowania zażaleniowego budynek, którego dotyczy postępowanie, będący dotychczas własnością wnoszących zażalenie oraz B. K., został sprzedany przedsiębiorstwu [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (akt notarialny z dnia [...] grudnia 2020 r., Repertorium A nr: [...]), tym samym dotychczasowi właściciele nieruchomości utracili interes faktyczny i prawny w niniejszym postępowaniu. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: "inwestor"), podtrzymała wniesione wcześniej zażalenie. Równocześnie przedłożyła opracowanie pn. "Opinia techniczna konstrukcyjno-budowlana dotycząca skali i mechanizmu zagrożenia budynku mieszkalnego przy ul. [...]w [...]" wykonaną w lutym 2021 roku przez dr. inż. S. K. Po rozpatrzeniu złożonych zażaleń Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu postanowieniem z [...] marca 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że willa przy ul. [...]w [...]umieszczona jest w gminnej ewidencji zabytków. Na obszarze tym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego [...], przyjęty uchwalą Rady Miejskiej w [...]z dnia [...]marca 2011 r. nr [...]. Omawiany budynek stanowi obiekt chroniony na podstawie § 4 ust. 3 tego aktu, który dopuszcza jego przebudowę i odbudowę konserwatorską, zakazując jednocześnie rozbudowy (poza rozbudową związaną z dostosowaniem budynku do potrzeb osób niepełnosprawnych, termoizolacją lub uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów dotyczących bezpieczeństwa publicznego oraz przepisów sanitarnych). Organ odwoławczy podkreślił, że z całokształtu materiału dowodowego sprawy wynika, że stan zachowania materii zabytkowej przedmiotowej willi jest bardzo zły. Poziom korozji substancji budowlanej, wyrażający się m. in. w zawilgoceniu i zagrzybieniu, jest bardzo wysoki, co prowadzi do wniosku, że utrzymanie obiektu wiązać się będzie musiało z rekonstrukcją przeważającej części materii przedmiotowej willi.
Jednocześnie zdaniem organu II instancji opracowania w sposób szczegółowy opisujące stan techniczny omawianego budynku, dołączone do akt sprawy w toku ponownego jej rozpatrywania, wykonane przez dr. inż. S. K. i przez dr. inż. E. K. nie zawierają podpisów autorów, stąd nie można im przyznać mocy dowodowej. Jednakże wnioski zawarte w tych opracowaniach zostały potwierdzone przez organ pierwszej instancji w treści zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo, w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się najnowsza opinia dotycząca kondycji substancji budowlanej przedmiotowego budynku, sporządzona przez dr. inż. S. K. w lutym 2021 roku, wskazująca na głęboką korozję elementów konstrukcyjnych willi. Autor powyższej ekspertyzy wskazał na zagrożenie katastrofą budowlaną i podkreślił nieodwracalność zjawisk korozyjnych.
W tym miejscu Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu podzielił stanowisko organu I instancji, że brak jest możliwości technicznych utrzymania materii budynku przy ul. [...]w [...]w jej obecnym stanie zachowania. Jednak zachowane wartości dokumentarne obiektu oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie pozwalają na akceptację pod względem konserwatorskim inwestycji polegającej na rozbiórce przedmiotowej nieruchomości, której nie towarzyszy jednoczesne odtworzenie obiektu na zasadach odbudowy konserwatorskiej określonej w powyższym akcie prawa miejscowego. Organ odwoławczy dodał, że omawiana willa posiada wartości zabytkowe wynikające główne z okoliczności egzemplifikacji tendencji występujących w architekturze miasta w tym okresie. W ocenie organu II instancji, biorąc pod uwagę regulację zawartą w
§ 4 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego omawianego obszaru, rozbiórka omawianej nieruchomości, bez jej jednoczesnego odtworzenia na powyższych zasadach, stanowiłaby działanie niezgodne z tym przepisem. Planowana inwestycja, zakładająca wyłącznie likwidację willi przy ul. [...], nie gwarantuje zaś, że na jej miejscu powitanie obiekt nawiązujący do pierwotnej bryły i gabarytów przedmiotowego zabytku, o formie akceptowalnej przez organ ochrony zabytków.
Na zakończenie swoich rozważań organ odwoławczy wyjaśnił, że rozpatrując sprawę wniosku o uzgodnienie pozwolenia na budowę lub rozbiórkę, w myśl art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ konserwatorski nie może wydać rozstrzygnięcia, które byłoby sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem w niniejszej sprawie Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu dokonał wykładni ustaleń ochrony konserwatorskiej zawartej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego [...]w odniesieniu do spornego budynku w kontekście projektowanej rozbiórki uznając, że planowana inwestycja w zaproponowanym kształcie narusza powyższe ustalenia.
Skargę na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], domagając się jego uchylenia. Jednocześnie skarżąca spółka zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu:
- naruszenie art. 124 § 2 w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a. w zw. z art. 3 ust 1, art. 13, art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków, w zakresie w jakim przepis wymaga sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, podczas gdy zaskarżone postanowienie nie zawiera odniesienia się do złożonych w odwołaniu zarzutów i nadal nie zawiera podstawowych elementów,
- niewskazanie dokumentacji źródłowej, która legła u podstaw wpisu obiektu do gminnej ewidencji zabytków, czasu jej sporządzenia, co stanowi naruszenie art. 22 ust 2 oraz 22 ust 4 i 5 ustawy o ochronie nad zabytkami oraz art. 77, art. 107 w zw. z art. 124 i art. 126 k.p.a.,
- brak rzetelnego i szczegółowego omówienia cech decydujących o wartościach zabytkowych obiektu w świetle definicji art. 3 ustawy o ochronie zabytków, a więc założeń konstrukcyjnych i architektonicznych obiektu, występowania elementów i detali charakterystycznych dla stylu [...], w szczególności zaś wskazania elementów budynku decydujących o jego wartości historycznej, artystycznej, naukowej których zachowanie leży w interesie społecznym, bo za taki nie sposób uznać jednej balustrady, której przypisano cechy stylu art deco oraz samego usytuowania obiektu, czy tez jego rzekomej wartości historycznej sprowadzającej się do dokumentacji rozwoju nieudanej architektury w obrębie [...], co stanowi naruszenie art. 3 ust 1 w zw. z art. 13 ust 11-13 w zw. z art. 77, art. 107, art. 124 i art. 126 k.p.a.,
- gołosłowne powołanie się na osobę architekta jako element ważny z punktu widzenia rozstrzygnięcia, bez omówienia źródeł tej informacji jak i dorobku samego architekta i jego wpływu na kształtowanie się stylu architektonicznego, co stanowi naruszenie art. 77 i art. 107 k.p.a.,
- brak wyciągnięcia wniosków z jednoznacznych opinii zalegających w aktach sprawy, mimo uznania ich wniosków jako zasadnych, a to opinii dr inż. E. K., dr inż. S. K., inż. J. Ł. wskazujących na śmierć techniczną obiektu oraz jego stan rakotwórczego zagrzybienia implikujący konieczność pełnej utylizacji całej substancji budynku, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 w z. z art. 124, art. 126 i art. 136 k.p.a.,
- gołosłowną i pozbawioną jakichkolwiek elementów merytorycznych polemikę z tak uznanym autorytetem jakim jest prof. dr hab. Arch. A. K., z której to jednoznacznie wynika brak w obiekcie jakichkolwiek elementów dających podstawy do uznania obiektu jako mającego wartość zabytkową, co stanowi naruszenie art. 77, art. 107 w zw. z art. 124, art. 126 i art. 136 k.p.a.,
- niewyjaśnienie pojęcia zabytku w świetle art. 3 ustawy o ochronie zabytków, oraz które z przesłanek wskazanych w tym przepisie zostały zrealizowane i przyjęte w indywidualnej sprawie, przy równoczesnym braku analizy art. 3 ust 11-13 ustawy o ochronie zabytków, a to wobec (błędnego) odwołania się w treści orzeczenia do swoistego układu architektonicznego budynku w kontekście jego usytuowania, co może nasuwać odwołanie się do pojęć zdefiniowanych w ustawie: historycznego układu urbanistycznego lub ruralistycznego (art. 3 ust 11), historycznego zespołu budowlanego (art. 3 ust 12), krajobrazu kulturowego (art. 13 ust 13),
- brak rozważenia przesłanki utraty walorów zabytkowych w związku z aktualnymi wynikami badań naukowych (art. 13 ustawy o ochronie zabytków) przy równoczesnym odwołaniu się do zapisu planu zagospodarowania przestrzennego, który jako uchwała nie może mieć pierwszeństwa przed normami zawartymi w ustawie o ochronie zabytków, decydujących o uznaniu danego obiektu za zabytek w rozumieniu art. 3 ustawy, a więc naruszenie art. 7 pkt 4 ustawy przez błędną ich subsumpcję do ustalonego stanu faktycznego,
- brak wyjaśnienia na czym polega realizacja przesłanki interesu społecznego w utrzymywaniu obiektu o absolutnie żadnej wartości zabytkowej obiektu dla funkcjonowania i rozwoju tkanki architektonicznej miasta [...], a więc naruszenie art. 3 ust 1 ustawy o ochronie zabytków,
- naruszenie art. 124, art. 77, art. 107, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 12 k.p.a. bowiem postępowanie dowodowe zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i jego weryfikacja dokonana w ramach postępowania odwoławczego prowadzone były w sposób naruszający zasadę praworządności, bowiem nie podjęto nawet kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia w sposób uwzględniający zarówno interes społeczny w utrzymywaniu obiektu nie mającego wedle wskazań nauki charakteru zabytku, czym naruszono dodatkowo słuszny interes skarżącego, mający swe źródło w konstytucyjnie chronionym prawie własności, naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, a także brak wyjaśnienia w sposób pełny i rzetelny przesłanek, którymi kierował się organ załatwiający sprawę, a samo postępowanie było prowadzone w sposób opieszały i bez wymaganej wnikliwości.
W ocenie skarżącej wskazane naruszenia doprowadziły do zaniechania podstawowych z punktu widzenia rzetelności decyzji ustaleń, dotyczących wartości zabytkowej obiektu zarówno wedle aktualnych ustaleń wiedzy, jak i analizy dokumentacji źródłowej leżącej u podstaw zakwalifikowania obiektu jako zabytkowego, co jest obowiązkiem urzędu konserwatorskiego, do błędnego powołania się na zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, jako normy prawnej decydującej o przyjętym rozstrzygnięciu, podczas gdy przepisy te są jedynie jedną z form ochrony obiektu, którego właśnie zabytkowy charakter powinien być ustalony w pierwszej kolejności, jak również do błędnej interpretacji wpływu zapisów planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie w jakim zapis ten wskazując na dopuszczalność odbudowy bądź przebudowy konserwatorskiej, determinuje kompetencje organów konserwatorskich. Zdaniem skarżącej prowadzi to również do naruszenia konstytucyjnie chronionej własności prywatnej w sposób wykraczający poza zasadę bezpośredniości, proporcjonalności i konieczności z naruszeniem zasad określonych w art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 5 ust 1 - 5 ustawy o ochronie nad zabytkami.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Szczegółowo opisała stan techniczny spornego obiektu i załączyła zdjęcia obrazujące rozmiar zniszczeń.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem - w ocenie Sądu- zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2021., utrzymujące w mocy postanowienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z dnia [...]listopada 2020r. odmawiające uzgodnienia projektu rozbiórki budynku usytuowanego przy ul. [...] położonego na działce nr ew. [...], obręb [...] w [...].
Zgodnie z art 39 ust 3 Prawa budowlanego, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisnych do rejestru zabytków , a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Wyjaśnić należy, że uzgodnienie, o którym mowa w art. 39 ust. 3 i 4 ustawy Prawo budowlane jest stanowiskiem innego organu, od którego przepis prawa uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę/ rozbiórkę w rozumieniu art. 106 § 1 k.p.a. Uzyskanie tego uzgodnienia jest obowiązkiem organu, do którego wpłynął wniosek o pozwolenie na budowę/ rozbiórkę, co wynika z art. 106 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Uzgodnienie stanowi kwalifikowaną formę współdziałania organów przy wydawaniu decyzji administracyjnej, gdyż odmowa uzgodnienia ze strony organu współdziałającego ma ten skutek prawny, że organ decyzyjny nie może wydać decyzji uwzględniającej wniosek inwestora.
Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie organy w sposób rzetelny wykazały brak podstaw do wydania uzgodnienia przedmiotowego projektu rozbiórki.
Podkreślić należy, że ochrona zabytków, w rozumieniu art. 4 pkt 1-6 ustawy o ochronie zabytków, obejmuje ogół działań podejmowanych w odniesieniu do zabytków w celu zachowania ich wartości zabytkowej. W omawianej regulacji prawodawca zawarł przykładowy, otwarty katalog tego rodzaju działań. Ogólny charakter powołanego przepisu rodzi po stronie organu konserwatorskiego obowiązek wykazania, na czym dokładnie polega ochrona w każdej indywidualnej sprawie. Przepis art. 4 wyżej wymienionej ustawy nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy do wydawania przez organy konserwatorskie rozstrzygnięć o charakterze władczym (reglamentacyjnym), skutkujących ograniczającą ingerencją w zespół uprawnień przysługujących właścicielowi lub użytkownikowi zabytków.
Jak wynika z akt postępowania, Willa przy ul. [...]w [...]jest umieszczona w gminnej ewidencji zabytków, zaś dla obszaru na którym się znajduje obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego [...]przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w [...]z dnia [...] marca 2011r. nr [...]. Zgodnie z § 4 ust. 3 ( pkt 39) planu dopuszczalna jest przebudowa i odbudowa konserwatorską przedmiotowego budynku, przy czym plan zakazuje jednocześnie rozbudowy (poza rozbudową związaną z dostosowaniem budynku do potrzeb osób niepełnosprawnych, termoizolacją lub uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów dotyczących bezpieczeństwa publicznego oraz przepisów sanitarnych).
Przy czym zgodnie z § 3 ust 1 pkt 10 miejscowego planu, przez przebudowę konserwatorską należy rozumieć roboty budowlane polegające na przebudowie, rozbudowie i /lub nadbudowie budynków o cechach zabytkowych, w tym poprawie układu funkcjonalnego wnętrza, podniesienie standardu lokalu mieszkalnego lub usługowego, uwzględniające nawiązanie do pierwotnej formy architektonicznej w zakresie uzgodnionym z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Zgodnie z § 3 ust 1 pkt 11 planu , przez odbudowę konserwatorską należy rozumieć roboty budowlane polegające na odtworzeniu formy architektonicznej budynku o cechach zabytkowych, nie nadającego się do remontu ze względu na udokumentowany stan techniczny, przy uwzględnieniu nawiązania do pierwotnej bryły i gabarytów w zakresie uzgodnionym z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Organ I instancji po przeprowadzeniu oględzin obiektu, wskazał na jego zły stan techniczny - popękania fundamentów i ich nierównomierne osiadanie, ugięcie i popękanie oraz korozja stropu żelbetonowego, ugięcia i wybrzuszenia ścian zrębowych oraz belek stropu w tym częściowe jego zawalenie, zły stan konstrukcji dachowej oraz zagrzybienie budynku. Ustalenia te zostały potwierdzone w ekspertyzach inż. P. M. z października 2019 roku oraz inż. S. K. z października 2020 r., uzupełnioną aktualną ekspertyzą tego autora z lutego 2021r. Organy konserwatorskie obu instancji zgodnie potwierdziły stan zachowania materii zabytkowej przedmiotowej willi przy ul[...]w [...]jako bardzo zły. Wskazały na bardzo wysoki poziom korozji substancji budowlanej, wyrażający się m. in. w zawilgoceniu i zagrzybieniu, co prowadzi do wniosku, że utrzymanie obiektu wiązać się będzie musiało z rekonstrukcją przeważającej części materii przedmiotowej willi.
Jednocześnie organy potwierdziły, że przedmiotowy obiekt mimo, że nie przedstawia sobą architektury o charakterze wyróżniającym się na tle innych obiektów z okresu międzywojnia znajdujących się na terenie [...], to jednak posiada walory zabytkowe, wynikające głównie z okoliczności egzemplifikacji tendencji występujących w architekturze miasta z tego okresu – lat 20-30 tych XX wieku. Budynek przetrwał w stanie niemal nienaruszonym do dnia dzisiejszego i stanowi przykład, w oparciu o który możliwe jest badanie rozwoju architektury letniskowej na terenie [...]. Usytuowany jest w pierwszej linii zabudowy i jest widoczny z odległej perspektywy.
Organ odwoławczy słusznie wskazał, powołując się na najnowszą opinię dotyczącą kondycji substancji budowlanej przedmiotowego budynku, sporządzona przez dr. inż. S. K. w lutym 2021 roku, - na głęboką korozję elementów konstrukcyjnych willi. Autor powyższej ekspertyzy wskazał na zagrożenie katastrofą budowlaną i podkreślił nieodwracalność zjawisk korozyjnych.
W konkluzji swoich rozważań, Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu podzielił stanowisko organu I instancji, że brak jest możliwości technicznych utrzymania materii budynku przy ul. [...]w [...]w jej obecnym stanie zachowania. Jednak zachowane wartości dokumentarne obiektu oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie pozwalają na akceptację pod względem konserwatorskim inwestycji polegającej na rozbiórce przedmiotowej nieruchomości, której nie towarzyszy jednoczesne odtworzenie obiektu na zasadach odbudowy konserwatorskiej określonej w powyższym akcie prawa miejscowego.
Ponadto należy zauważyć, że organy konserwatorskie posiadają wiedzę specjalistyczną pozwalającą na dokonanie oceny dowodów niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia stanu sprawy w tym przedłożonych ekspertyz. Brak jest zatem uzasadnienia dla twierdzenia skargi, że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony, zwłaszcza, że organy nie kwestionują bardzo złego stanu technicznego obiektu, co podkreśla także skarżąca spółka.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić trzeba, że w przedmiotowym postępowaniu organy konserwatorskie nie posiadały uprawnieniń do oceny prawidłowości ujęcia przedmiotowej willi do gminnej ewidencji zabytków, a w konsekwencji chybione okazały się zarzuty dotyczące nie wskazania dokumentacji źródłowej która legła u podstaw tego wpisu. Sąd nie podziela także zarzutów dotyczących braku rzetelnego omówienia cech decydujących o wartościach zabytkowych obiektu w świetle art. 3 ustawy o zabytkach i opiece nad zabytkami. Po pierwsze organ z obowiązku tego się wywiązał, po drugie kwestia ta ma znaczenie wtórne wobec zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz faktu ujęcia obiektu w gminnej ewidencji zabytków. Podkreślić trzeba, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będąc aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Dopóki jego legalność nie zostanie zakwestionowana w odpowiednim trybie, taki akt ma moc powszechnie obowiązującą i jest elementem porządku prawnego. Oceny w tym przedmiocie nie zmienia przekonanie strony co do wadliwości tego przepisu.
Konkludując należy podzielić ocenę organów konserwatorskich, że planowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie projektowanej rozbiórki bez zaplanowania odtworzenia obiektu w ramach odbudowy konserwatorskiej.
Podsumowując w ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organ w sposób rzetelny, z zachowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, wykazał w sposób bezsporny brak podstaw do wydania uzgodnienia przedmiotowego projektu budowlanego.
W tych warunkach, nie podzielając żadnego z zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.