VII SA/Wa 1263/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-10-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanywada nieważnościwyłączenie organupokrewieństwowłaściwość organupostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiumorzenie postępowaniaprawo budowlane

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji uchylającej decyzję o nałożeniu obowiązku przywrócenia pierwotnego sposobu odprowadzenia wód opadowych, uznając, że organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, umarzając postępowanie z powodu błędnego zastosowania przepisów o wyłączeniu organu.

Sprawa dotyczyła skargi K. i J. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). WINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i umorzył postępowanie, uznając, że PINB wydał decyzję z naruszeniem przepisów o właściwości z powodu pokrewieństwa z jedną ze stron. GINB uznał decyzję WINB za nieważną, ponieważ WINB błędnie zastosował przepisy o wyłączeniu organu. WSA oddalił skargę, uznając, że GINB prawidłowo stwierdził rażące naruszenie prawa przez WINB, który umorzył postępowanie bez podstawy prawnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. i J. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] lutego 2006 r., która stwierdziła nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] grudnia 2004 r. Decyzja WINB uchylała decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2004 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia pierwotnego sposobu odprowadzenia wód opadowych i umarzała postępowanie. GINB uznał decyzję WINB za nieważną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ WINB błędnie stwierdził przesłanki do wyłączenia organu (art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a.), co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący zarzucili GINB, że ten oparł się na jednej przesłance i że decyzja WINB nie naruszała rażąco prawa, a także że zastosowanie art. 24 § 3 k.p.a. (wyłączenie pracownika) było możliwe. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że GINB prawidłowo ocenił, iż decyzja WINB rażąco naruszała prawo, ponieważ umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. było niezasadne, gdyż nie wystąpiły przesłanki do wyłączenia organu. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie bada sprawy co do istoty ani nie stosuje przepisów o wyłączeniu pracownika (art. 24 § 3 k.p.a.), a jedynie ocenia decyzję pod kątem rażącego naruszenia prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, taka decyzja jest nieprawidłowa i rażąco narusza prawo, jeśli przesłanki wyłączenia organu nie wystąpiły.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. tylko w przypadku stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania. Błędne uznanie przesłanek wyłączenia organu (np. pokrewieństwa) nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania, a jedynie do merytorycznego rozpatrzenia sprawy lub uchylenia decyzji z innych przyczyn.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie nieważności decyzji, gdy decyzja rażąco narusza prawo.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie, jeżeli postępowanie jest lub stało się bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 25 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wyłączenia organu od załatwienia sprawy z powodu pokrewieństwa lub powinowactwa z jedną ze stron.

Pomocnicze

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja pokrewieństwa jako podstawy do wyłączenia organu.

k.p.a. art. 24 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyłączenie pracownika organu od załatwienia sprawy.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kompetencje sądu administracyjnego do kontroli zaskarżonej decyzji.

P.p.s.a. art. 145

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził rażące naruszenie prawa przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który umorzył postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. mimo braku podstaw do wyłączenia organu. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie bada kwestii wyłączenia pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie naruszała rażąco prawa, a zastosowanie art. 25 § 1 k.p.a. było błędne, ale nie na tyle, by uzasadniać stwierdzenie nieważności. Organ w postępowaniu nieważnościowym powinien był zbadać możliwość wyłączenia pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy nie ma swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, m.in. gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej, jeżeli skierowano ją do osoby nie będącej stroną postępowania, gdy rażąco narusza prawo, albo wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. W postępowaniu nieważnościowym organ nie ma prawa wykraczać poza granice określonej sprawy, a zatem nie miał prawa badać możliwości wyłączenia inspektora nadzoru budowlanego na podstawie art. 24 § 3 k.p.a.

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Machlejd

sędzia

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących wyłączenia organu i pracownika, a także stosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym oraz zakresu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego zastosowania przepisów o wyłączeniu organu przez organ odwoławczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak wyłączenie organu i zakres postępowania o stwierdzenie nieważności, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Błąd w wyłączeniu organu: jak nieprawidłowe umorzenie postępowania administracyjnego może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1263/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Ewa Machlejd
Mariola Kowalska. /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 354/07 - Wyrok NSA z 2008-04-03
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi K. i J. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej skargę oddala.
Uzasadnienie
VII SA/Wa 1263/06
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004r. znak [...], uchylającej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2004r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia pierwotnego sposobu odprowadzenia wód opadowych z dachu segmentu budynku przy ulicy [...] w R. i umarzającej postępowanie w sprawie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż przesłanką umorzenia postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była okoliczność, iż kontrolowana przez ten organ w postępowaniu odwoławczym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ wojewódzki ustalił w toku postępowania, iż osobę sprawującą funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego łączy zjedna ze stron pokrewieństwo o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 2 kpa, co stanowi przesłankę do wyłączenia organu od załatwienia sprawy na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 kpa. Z poczynionych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustaleń już po wydaniu przedmiotowej decyzji wynikało, iż przesłanki wyłączenia na podstawie tego przepisu nie zostały spełnione z uwagi na IV, a nie II stopień pokrewieństwa łączący przedstawiciela organu ze stroną.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zatem, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rażąco bowiem narusza art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. i z tej przyczyny dotknięta jest wadą nieważności.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli K. i J. L. Wskazali iż wprawdzie zgodzić się należy, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art.
VII SA/Wa 1263/06
25 § 1 kpa, to jednakże niewątpliwie w sprawie ma zastosowanie art. 24 § 3, ponieważ Inspektor Nadzoru Budowlanego jest pracownikiem organu administracji państwowej w rozumieniu art. 24 § 1 k.p.a.
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję. Organ nie znalazł podstaw do zmiany własnej decyzji. Odnosząc się do zarzutu podniesionego we wniosku, wskazał iż organ rozpoznał sprawę wyłącznie na podstawie art. 25 § 1 kpa, nie uwzględniając przesłanek wyłączenia pracownika określonych w art. 24 § 3 ponieważ wykraczałoby to poza zakres postępowania. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności organ nie rozpoznaje sprawy co do jej istoty lecz ocenia jedynie decyzję pod kątem rażącego naruszenia prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. i J. L.
Zarzucili decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż oparł się a jednej tylko przesłance - naruszeniu art. 25 § 1 kpa. Skarżący podnieśli, iż wbrew wywodom ww. organu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie można postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa, a ponadto art. 25 § 1 kpa nie stanowi jedynej przyczyny wyłączenia pracownika(organu).
Rozpoznanie sprawy przez pracownika organu, którego łączą z jedną ze stron więzy pokrewieństwa rażąco narusza art. 24 § 3 kpa, a zatem decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była prawidłowa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów
VII SA/Wa 1263/06
administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Takiego zarzutu nie można postawić zaskarżonej decyzji.
Zasadą postępowania odwoławczego jest rozstrzygnięcie przez organ II instancji sprawy merytorycznie co do jej istoty.
Wyjątek od tej zasady wprowadza m.in. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. umożliwiający organowi odwoławczemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej bez merytorycznego orzekania w sprawie. Organowi służy takie prawo jedynie w przypadku ustalenia, iż postępowanie w sprawie jest lub stało się bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy nie ma swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy, m.in. gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej, jeżeli skierowano ją do osoby nie będącej stroną postępowania, gdy rażąco narusza prawo, albo wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.
Wydanie decyzji odwoławczej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, gdy nie było podstaw do przyjęcia, iż postępowanie w danej sprawie jest bezprzedmiotowe rażąco narusza ten przepis. Oznacza bowiem, iż wbrew temu przepisowi organ nie tylko nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie, lecz wyeliminował z obrotu prawnego decyzję w sytuacji, gdy powinno było zapaść na podstawie przepisów obowiązującego prawa rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
W niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i umorzył sprawę na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uznając błędnie, iż zachodzą przesłanki wyłączenia organu określone w art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Niewątpliwie, jak trafnie ocenił to organ w zaskarżonej decyzji przesłanki takie nie wystąpiły, bowiem wbrew brzmieniu art. 25 § 1 pkt 1 w związku z
VII SA/Wa 1263/06
art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. organ wojewódzki przyjął, iż wyłączenie organu następuje również przy czwartym stopniu pokrewieństwa pomiędzy organem a stroną postępowania.
Skoro zatem w sprawie brak było podstaw do wyłączenia organu administracji od załatwienia sprawy na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a., to zasadnie przyjął Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. Oznacza to również, iż kontrolowana przez niego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Konsekwencją pozostawienia w obiegu prawnym takiego rozstrzygnięcia byłaby konieczność rozstrzygania sprawy przez inny, wyznaczony wbrew przepisom, organ administracji.
Odnosząc się do zarzutów skarżących, iż organ badający sprawę w trybie nieważnościowym winien był wziąć pod uwagę również możliwość wyłączenia pracownika na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. wyjaśnić należy, iż w postępowaniu nieważnościowym organ nie ma prawa wykraczać poza granice określonej sprawy, a zatem nie miał prawa badać możliwości wyłączenia inspektora nadzoru budowlanego na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. Okoliczność powyższą będzie miał natomiast obowiązek wziąć pod uwagę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając odwołanie skarżących od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2004r.
Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI