VII SA/Wa 1260/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-04-03
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzenneprawo własnościnieruchomościzabudowa rolnaochrona środowiskagminauchwałaskarga administracyjna

WSA w Warszawie oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w D. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że ograniczenia w zabudowie rolnej nie naruszają istoty prawa własności.

Skarżący R. S. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w D. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa własności poprzez przeznaczenie jego działek na cele rolnicze (4R) i ograniczenie możliwości zabudowy. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że plan nie narusza istoty prawa własności, a wprowadzone ograniczenia w zakresie chowu zwierząt są uzasadnione potrzebą ochrony mieszkańców i środowiska oraz zgodne ze studium gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. S. na uchwałę Rady Miejskiej w D. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu C. i fragmentów innych obrębów, w odniesieniu do działek skarżącego nr [...] i [...]. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że zmiana przeznaczenia jego działek na teren rolniczy (4R) ogranicza prawo własności i uniemożliwia planowane inwestycje, co stanowi nadużycie władztwa planistycznego. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że plan uwzględnia interes publiczny i lokalny, wprowadzając ograniczenia w zakresie chowu zwierząt w celu ochrony mieszkańców i międzynarodowego ośrodka medytacyjnego przed uciążliwościami zapachowymi. Sąd oddalił skargę, uznając, że gmina działała w granicach swojego władztwa planistycznego. Sąd podkreślił, że plan nie pozbawił skarżącego prawa własności ani możliwości korzystania z nieruchomości, a jedynie ograniczył parametry zabudowy rolnej, co jest zgodne z prawem i studium gminy. Sąd wyjaśnił również, że przepisy KPA nie mają zastosowania przy uchwalaniu planów miejscowych, a wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania od skarżącego został oddalony z uwagi na brak podstaw prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwalenie planu nie narusza istoty prawa własności, ponieważ skarżący nie został pozbawiony prawa własności ani możliwości korzystania z nieruchomości, a jedynie wprowadzono ograniczenia w zakresie parametrów zabudowy rolnej, które są uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że gmina działała w granicach swojego władztwa planistycznego, a wprowadzone ograniczenia w zakresie chowu zwierząt są racjonalnie uzasadnione potrzebą ochrony interesu publicznego (ochrona mieszkańców i ośrodka medytacyjnego przed uciążliwościami) oraz zgodne ze studium gminy. Plan dopuszcza realizację zabudowy zagrodowej i innych obiektów związanych z rolnictwem, co nie czyni terenu "bezużytecznym i bezwartościowym".

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się potrzeby interesu publicznego, w tym wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami, ochrony gruntów rolnych i leśnych, walory ekonomiczne przestrzeni oraz wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, a także prawo własności.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Własność może być ograniczona, przy czym tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób.

PPSA art. 199

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi.

PPSA art. 208

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów w całości lub w części wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina działała w granicach władztwa planistycznego. Ograniczenia w zabudowie rolnej są uzasadnione potrzebą ochrony interesu publicznego i zgodne ze studium gminy. Plan nie narusza istoty prawa własności ani nie pozbawia możliwości korzystania z nieruchomości. Przepisy KPA nie mają zastosowania przy uchwalaniu planów miejscowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa własności poprzez przeznaczenie działek na cele rolnicze i ograniczenie zabudowy. Nadużycie władztwa planistycznego przez gminę. Naruszenie art. 8 kpa.

Godne uwagi sformułowania

gmina jest prawnym gestorem przestrzeni władztwo gminy nie może niweczyć praw jednostkowych zasada równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki ingerencja gminy poprzez działania planistyczne w sferę prawną podmiotu, naruszająca atrybuty właścicielskie, dla swej legalności wymaga bezwzględnie wykazania, że gmina [...] nie nadużyła władztwa planistycznego teren ten stał się dla skarżącego bezużyteczny i bezwartościowy

Skład orzekający

Renata Nawrot

przewodniczący

Nina Beczek

sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja granic władztwa planistycznego gminy w kontekście prawa własności i ochrony środowiska przy uchwalaniu planów miejscowych, zwłaszcza w sprawach dotyczących terenów rolnych i potencjalnych uciążliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i lokalnych uwarunkowań, ale stanowi przykład stosowania ogólnych zasad ochrony własności i interesu publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a planowaniem przestrzennym, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak sąd równoważy interesy jednostki i społeczności lokalnej.

Własność kontra plan zagospodarowania: Czy gmina może ograniczyć Twoje prawo do budowy?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1260/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Nina Beczek /sprawozdawca/
Renata Nawrot /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OZ 812/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-18
II OZ 813/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-18
II OZ 811/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-18
II OZ 814/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 1  ust. 2  pkt 9
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Nina Beczek (spr.), , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi R. S. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu C. oraz fragmentów obrębów B., K. i K. oddala skargę
Uzasadnienie
R. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu C. oraz fragmentów obrębów B., K., K. K., w odniesieniu do działek nr [...] i [...].
Skarżący zarzucił wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem:
1) art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 140 kc przejawiające się w ograniczeniu prawa własności nieruchomości skarżącego, poprzez zmianę przeznaczenia i ograniczenie możliwości zabudowy nieruchomości skarżącego w odniesieniu do działek nr [...] i [...];
2) art. 1 ust. 2 pkt 7 oraz art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegającym na podjęciu uchwały w sprawie mpzp, która w stopniu rażącym narusza prawo własności skarżącego, co nie znajduje żadnego uzasadnienia, bowiem nie realizuje żadnego z celów gospodarki przestrzennej, który w świetle przepisów upzp mógłby być uznany za istotny dla społeczności lokalnej, co stanowi nadużycie władztwa planistycznego gminy i istotnie narusza interes prawny skarżącego;
3) brak należytego uzasadnienia podjęcia uchwały, która w sposób bardzo istotny ogranicza możliwość korzystania z nieruchomości w sposób planowany przez właściciela, uniemożliwia mu prowadzenie inwestycji, która była przez lata planowana.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w odniesienie do działek nr [...] i [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w przedmiotowym planie działki skarżącego nr [...] i [...] zostały przeznaczone jako teren 4R, tj. teren rolniczy. W związku ze zmianą przeznaczenia przedmiotowego terenu, skarżący nie może zabudować należącej do niego nieruchomości. Skarżący nie zgadza się z uchwałą, którą arbitralnie został pozbawiony możliwości realizacji inwestycji i pełnego korzystania ze swojej własności. Skarżący zarzucił, że uchwała została podjęta bez uwzględnienia jego interesu prawnego przejawiającego się w znacznym ograniczeniu podstawowego prawa podmiotowego, jakim jest prawo własności, korzystającego z ochrony art. 64 Konstytucji RP oraz art. 140 kc. Organ wydając uchwałę w takim brzmieniu, zmienił przeznaczenie działek nr [...] i [...], wprowadzając na niej zakaz zabudowy, nie uwzględniając interesu prawnego skarżącego. Organ nie wskazał żadnych racjonalnych przyczyn, które uzasadniałyby tak radykalną zmianę przeznaczenia nieruchomości należącej do skarżącego. Przez uchwalenie planu nieuwzględniającego interesu skarżącego, organ doprowadził do uniemożliwienia zrealizowania inwestycji przez skarżącego. Na skutek tej uchwały, teren ten stał się dla skarżącego bezużyteczny i bezwartościowy. Zdaniem skarżącego Rada Miejska w jawny sposób naruszyła również jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 8 kpa, tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Jak bowiem nazwać inaczej fakt, że organ jednostki samorządu terytorialnego swoimi arbitralnym decyzjami dopuszcza się niczym nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności nieruchomości obywatela naruszając jego interes prawny.
W związku z powyższym uchwała, jako sprzeczna z prawem i interesem prawnym skarżącego, powinna zostać, jego zdaniem, wyeliminowana z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w D. wniosła o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. Podniosła, że w skardze nie określono, jakie inwestycje skarżący planował zrealizować na przedmiotowych działkach. Domniemany charakter zamierzenia (w tym jego parametry) przyjmuje się na podstawie dwóch wniosków o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowych nieruchomości, które wpłynęły do Urzędu Miasta i Gminy w D. oraz wniosku i uwagi złożonych przez skarżącego w trakcie procedury sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wszystkie powyżej wymienione pisma dotyczyły budowy dwóch chlewni rusztowych o liczbie stanowisk 1980 sztuk wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Dla działki nr [...] dwukrotnie (30 grudnia 2019 r. i 31 lipca 2020 r.) wydano decyzję odmowną dla inwestycji pn. "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 sztuk wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ew. [...], obręb K. K., m. K., gm. D.". Decyzja została zaskarżona i obecnie trwa postępowanie sądowe w tej sprawie. Dla działki nr [...] dwukrotnie (14 lutego 2020 r. i 30 września 2020 r.) wydano decyzję odmowną dla inwestycji pn. "Budowa instalacji do chowu świń - chlewni rusztowej o liczbie stanowisk 1980 sztuk wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ew. [...], obręb K. K., m. K., gm. D.". Druga z decyzji została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które następnie wydało decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji.
Organ podał, że dla obszaru, dla którego uchwalony został zaskarżony plan, brak było obowiązującego planu miejscowego. Zgodnie z ustaleniami planu przedmiotowe nieruchomości znajdują się w liniach rozgraniczających terenu rolniczego oznaczonego symbolem 4R. Plan ustala dla terenu przeznaczenie na tereny rolnicze oraz przeznaczenie dopuszczalne obejmujące: zabudowę zagrodową, usługi związane z rolnictwem towarzyszące zabudowie zagrodowej, obiekty związane z agroturystyką, urządzenia służące retencjonowaniu wód, gospodarowaniu wodą w rolnictwie, obiekty przetwórstwa rolno-spożywczego, obiekty produkcyjne w gospodarstwach rolnych, z wyłączeniem przedsięwzięć zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z wymogami przepisów odrębnych z zakresu ochrony środowiska, urządzenia służące pozyskiwaniu energii z odnawialnych źródeł energii o mocy nieprzekraczającej mocy mikroinstalacji, z zachowaniem wymogów § 17 pkt 8 lit. e i f, instalacje fotowoltaiczne o mocy przekraczającej 500 kW w wyznaczonych na rysunku planu granicach terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię, wykorzystujących energię słoneczną, z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW oraz granicach ich stref ochronnych, zalesienia na glebach klasy V i VI, drogi dojazdowe do gruntów rolnych. Plan wprowadza na terenie rolniczym 4R ograniczenia w lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych z zakresu ochrony środowiska, w tym lokalizacji obiektów chowu lub hodowli zwierząt zaliczonych do tych przedsięwzięć. Ustalenie przeznaczenia terenu oraz parametrów zagospodarowania i zabudowy dla działek nr [...] i [...], w ramach przyjętego planu, dokonane zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przedmiotowe nieruchomości zostały przeznaczone na tereny rolnicze, zgodnie z ich dotychczasowym sposobem użytkowania. Ustalenia planu dla terenu umożliwiają kontynuację takiego wykorzystywania nieruchomości oraz realizację nowych obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. W skład możliwych do realizacji przedsięwzięć wchodzą także obiekty chowu lub hodowli zwierząt. Ich parametry, w tym maksymalna dopuszczalna obsada, zostały ograniczone zapisami planu:
- zgodnie z § 10 pkt 3 zakazano "lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych z zakresu ochrony środowiska; zakaz nie dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej oraz niepowodującej zwiększenia obsady, rozbudowy istniejących obiektów chowu lub hodowli zwierząt zlokalizowanych na terenach 16R i 1PR:",
- zgodnie z § 10 pkt 4 zakazano "lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych z zakresu ochrony środowiska;". Z zakazu zgodnie z § 10 pkt 4 lit. f planu wyłączono obiekty chowu lub hodowli zwierząt lokalizowane na sąsiadujących ze sobą terenach 16R i 17R. Wyłączenie z zakazu wprowadzono z uwagi na funkcjonowanie na terenie 16R obiektów chowu lub hodowli zwierząt zaliczonych do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz lokalizację tego typu obiektów w pobliżu na terenie sąsiedniej gminy R.
Ograniczenia w zakresie możliwych do realizacji przedsięwzięć w zakresie chowu lub hodowli zwierząt wprowadzono w ramach ustaleń planu z zakresu ochrony środowiska w celu ograniczenia ekspozycji na uciążliwości związane z funkcjonowaniem obiektów hodowlanych, w szczególności uciążliwości zapachowe:
- mieszkańców (terenów z istniejącą zabudową zagrodową),
- osób przebywających na terenie B. Ośrodka Medytacyjnego, położonego na terenie zespołu dworskiego w K. (teren oznaczony na rysunku planu symbolem 1ZP) wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego na mocy decyzji z [...] kwietnia 1979 r. nr [...].
Organ wyjaśnił, że realizacja obiektów hodowlanych i nieunikniona w związku z ich funkcjonowaniem emisja do powietrza substancji zapachowych może negatywnie wpłynąć na komfort życia mieszkańców oraz zagrozić dalszemu funkcjonowaniu B. Ośrodka Medytacyjnego - miejsca istotnego dla życia społeczno-kulturalnego Gminy, mającego oddziaływanie o zasięgu międzynarodowym. Znaczenie powyższych celów dla społeczności lokalnej potwierdzone zostało w trakcie procedury sporządzania planu. W ramach zapewnionego udziału w pracach nad dokumentem do Urzędu Miasta i Gminy wpłynęły liczne wnioski i uwagi mieszkańców obszaru wskazujące na potrzebę wprowadzenia ograniczeń w zakresie możliwości lokalizacji obiektów chowu lub hodowli zwierząt. I tak 28 z 31 złożonych wniosków oraz 48 z 50 złożonych uwag zawierało taki postulat. Organ wyjaśnił, że uwzględnienie "głosu" mieszkańców obszaru było formą uszanowania zasad współżycia społecznego i miało na celu ograniczenie potencjalnych konfliktów przestrzennych i społecznych związanych z zagospodarowaniem poszczególnych nieruchomości.
Organ wyjaśnił, że wprowadzone ograniczenia nie obowiązują wyłącznie na dwóch wyznaczonych w planie terenach rolniczych R. Nieobjęcie ich ograniczeniami w zakresie możliwości lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wynika z ich predyspozycji do pełnienia tej funkcji. Zdecydowana większość obszaru (wszystkie pozostałe tereny rolnicze R) jest objęta ograniczeniami tożsamymi z tymi obowiązującymi dla przedmiotowych działek. Uzasadnieniem dla wprowadzenia ograniczeń jest również konieczność zachowania zgodności z polityką przestrzenną Gminy wyrażoną w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D. Zgodnie z jego dyspozycjami przy lokalizacji obiektów chowu lub hodowli zwierząt zaliczanych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (o obsadzie nie mniejszej niż 210 DJP) powinno się zachować odległość nie mniejszą niż 300 m na kierunku zawietrznym i 500 m na kierunku dowietrznym od terenów przeznaczonych na cele zabudowy mieszkaniowej. W planie nie wprowadzono ograniczeń w lokalizacji budynków mieszkalnych na terenach rolniczych w ramach realizacji zabudowy zagrodowej. Działki, na których planowane jest przedmiotowe przedsięwzięcie, sąsiadują bezpośrednio z działką nr [...], na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny, zlokalizowane są w odległości ok. 300 m (na kierunku dowietrznym) od wyznaczonego w planie terenu zabudowy zagrodowej.
Brak przedmiotowych ograniczeń spowodowałoby niezgodność planu z zapisami dot. lokalizowania obiektów chowu lub hodowli zwierząt zawartymi w obowiązującym studium. Realizacja takich obiektów wiązałaby się z emisją zanieczyszczeń do środowiska, w szczególności substancji odorowych do powietrza, co mogłoby negatywnie wpływać na warunki życia mieszkańców, w szczególności najbliżej zlokalizowanych zabudowań mieszkalnych.
Zdaniem organu, ustalenie przeznaczenia i warunków zagospodarowania terenu zostały ustalone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie stanowi naruszenia przepisów tej ustawy. Takiego naruszenia nie stwierdzono również w ramach kontroli uchwały przez Wojewodę Mazowieckiego.
Organ odnosząc się do zarzutu skarżącego, że "arbitralnie został pozbawiony możliwości realizacji inwestycji i pełnego korzystania ze swojej własności" oraz, że "na skutek decyzji Rady Miejskiej, teren ten stał się dla niego w zasadzie bezużyteczny i bezwartościowy" stwierdził, że nie znajduje on potwierdzenia w treści planu. Zgodnie z § 22 ust. 1 pkt 2 planu na terenie 4R, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa nieruchomość możliwa jest realizacja m.in.: zabudowy zagrodowej, usług związanych z rolnictwem towarzyszących zabudowie zagrodowej, obiektów związanych z agroturystyką, obiekty przetwórstwa rolno-spożywczego, obiektów produkcyjnych w gospodarstwach rolnych, z wyłączeniem przedsięwzięć zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z wymogami przepisów odrębnych z zakresu ochrony środowiska; Na terenie przedmiotowej nieruchomości możliwa jest realizacja szerokiej gamy obiektów związanych z rolnictwem, a wprowadzone planem ustalenia w zakresie ochrony środowiska ograniczające wielkość możliwych do realizacji obiektów chowu lub hodowli zwierząt nie powodują, że teren staje się "bezużyteczny i bezwartościowy".
W piśmie procesowym z 11 września 2024 r. profesjonalny pełnomocnik organu podtrzymał zaprezentowane dotychczas stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz Rady Miejskiej w D. kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego oświadczył, że popiera skargę zarówno w części tekstowej, jak i graficznej, przy czym oświadczył, że nie domaga się stwierdzenia nieważności uchwały w całości, ale w części wskazanej w skardze.
Profesjonalny pełnomocnik organu zaś wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek skutkująca nieważnością uchwały, w szczególności przesłanka istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego wynikająca z przekroczenia granic władztwa planistycznego.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że gmina jest prawnym gestorem przestrzeni i do niej należy ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, przy czym władztwo gminy w tym zakresie winno być sprawowane w granicach dozwolonych prawem. Oczywistym jest, że plan zagospodarowania przestrzennego wkracza w sferę wykonywania prawa własności. Plany ustalają możliwość (lub zakaz) realizacji prawa zabudowy danej nieruchomości, a przez to dotyczą interesu prawnego jednostki. Ustalenia planów zagospodarowania przestrzennego zawierają ograniczenia w zakresie władztwa nad gruntem. W tak określonych granicach właściciel może korzystać z gruntu i dokonywać jego zabudowy. Jednakże władztwo gminy nie może niweczyć praw jednostkowych (indywidualnych). Z tego też względu konieczny jest system ochrony praw podmiotów, których interesy mogą zostać naruszone przez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowi ustawowo określony tryb postępowania i rozgraniczenie kompetencji organów. Przepis art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "upzp", przewiduje, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się potrzeby interesu publicznego. Artykuł ten nakazuje również uwzględniać m.in. wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami, ochrony gruntów rolnych i leśnych, walory ekonomiczne przestrzeni oraz wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, a także prawo własności - art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7. Przyjęte w ustawie rozwiązania prawne oparte są na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki. Oznacza to obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu publicznego. Ochronę prawa własności gwarantuje art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiąc, że własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Prawo własności jest chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP), aczkolwiek nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, przy czym tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Podobną rolę pełni art. 1 do Protokołu 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.). Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Europejski Trybunał Praw Człowieka wielokrotnie orzekał w sprawach dotyczących postanowień planów miejscowych, na skutek których właściciele stracili możliwość korzystania z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem (por. wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: wyrok dnia 8 stycznia 2008 r. w sprawie P. przeciwko Polsce (skarga nr 38185/02); wyrok z dnia 14 listopada 2006 r., w sprawie S. przeciwko Polsce, skarga nr 52589/99; wyrok z dnia 17 lipca 2007 r., w sprawie R. przeciwko Polsce, skarga nr 17373/02; wyrok z dnia 6 września 2007 r., w sprawie S. przeciwko Polsce, skarga nr 38672/02). Oznacza to, że ingerencja gminy poprzez działania planistyczne w sferę prawną podmiotu, naruszająca atrybuty właścicielskie, dla swej legalności wymaga bezwzględnie wykazania, że gmina, stanowiąc w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego o przeznaczeniu terenu i sposobie jego zagospodarowania, nie nadużyła władztwa planistycznego.
W okolicznościach niniejszej sprawy, na skutek uchwalenia planu miejscowego skarżący nie został pozbawiony prawa własności nieruchomości. Skarżący nie został także pozbawiony możliwości korzystania z niej i rozporządzania nieruchomością. Uchwalony plan miejscowy nie narusza istoty prawa własności przysługującego skarżącemu do nieruchomości. Zaskarżony plan miejscowy nie zakazuje także zabudowy na przedmiotowych działkach nr [...] i [...]. Przedmiotowe działki zostały w planie przeznaczone na tereny rolnicze oznaczone symbolem 4R – zgodnie z ich dotychczasowym sposobem użytkowania. Ustalenia planu umożliwiają kontynuację takiego wykorzystywania nieruchomości oraz realizację nowych obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. W skład możliwych do realizacji przedsięwzięć wchodzą także obiekty chowu i hodowli zwierząt. Zapisami planu ograniczone zostały tylko ich parametry, w tym maksymalna dopuszczalna obsada tych obiektów. Ustalenia planu w § 22 ust. 1 pkt 1 określają dla terenu rolniczego oznaczonego symbolem 4R przeznaczenie rolnicze, zaś w pkt 2 lit. a-j przeznaczenie dopuszczalne obejmujące: zabudowę zagrodową, usługi związane z rolnictwem towarzyszące zabudowie zagrodowej, obiekty związane z agroturystyką, urządzenia służące retencjonowaniu wód, gospodarowaniu wodą w rolnictwie, obiekty przetwórstwa rolno-spożywczego, obiekty produkcyjne w gospodarstwach rolnych, z wyłączeniem przedsięwzięć zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z wymogami przepisów odrębnych z zakresu ochrony środowiska, urządzenia służące pozyskiwaniu energii z odnawialnych źródeł energii o mocy nieprzekraczającej mocy mikroinstalacji, z zachowaniem wymogów § 17 pkt 8 lit. e i f, instalacje fotowoltaiczne o mocy przekraczającej 500 kW w wyznaczonych na rysunku planu granicach terenów pod budowę urządzeń wytwarzających energię, wykorzystujących energię słoneczną, z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW oraz granicach ich stref ochronnych, zalesienia na glebach klasy V i VI, drogi dojazdowe do gruntów rolnych. Przyjęty przez Gminę uporządkowany sposób przyszłego zagospodarowania został racjonalnie uzasadniony potrzebą odseparowania zabudowy mieszkaniowej od oddziaływań uciążliwej dla środowiska działalności gospodarczej (rolniczej – chowu świń na skalę przemysłową). Uzasadnieniem dla wprowadzenia ograniczeń jest również konieczność zachowania zgodności z polityką przestrzenną Gminy wyrażoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D. Brak bowiem przedmiotowych ograniczeń spowodowałoby niezgodność planu z zapisami dotyczącymi lokalizowania obiektów chowu lub hodowli zwierząt zawartymi w obowiązującym studium. W ocenie Sądu, takie działanie organu planistycznego nie nosi znamion nadużycia władztwa planistycznego. Należy stwierdzić, że w świetle takich ustaleń, na przedmiotowych działkach możliwa jest realizacja różnych obiektów związanych z rolnictwem, a wprowadzone planem ustalenia w zakresie ochrony środowiska ograniczające wielkość możliwych do realizacji obiektów chowu lub hodowli zwierząt w żaden sposób nie powodują - wbrew twierdzeniom skarżącego - że teren stał się "bezużyteczny i bezwartościowy". Należy jeszcze raz podreslić, że na skutek uchwalenia planu miejscowego skarżący ani nie został pozbawiony prawa własności do działek [...] i [...], ani nie został pozbawiony możliwości korzystania z nich i rozporządzania nimi. Zaskarżony plan nie zakazuje także zabudowy na przedmiotowych działkach. Uchwalony plan miejscowy nie narusza istoty prawa własności przysługującego skarżącemu do nieruchomości.
Podkreślić należy, że uwzględnienie skargi wniesionej na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest możliwe wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego przejawiającego się w naruszeniu konkretnego przepisu prawa materialnego. Jeśli naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę nastąpiło, ale w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego wynikającego z art. 4 ust. 1 upzp, to nie można organom gminy skutecznie zarzucić naruszenia prawa. Jak już wykazano powyżej, w niniejszej sprawie przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, w odniesieniu do działek skarżącego, do naruszenia granic władztwa planistycznego gminy nie doszło. W konsekwencji skarga jest niezasadna.
Zauważenia przy tym również wymaga, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie wskazał w skardze w jakim zakresie skarży plan miejscowy w odniesieniu do wymienionych działek skarżącego, nie podał bowiem, których przepisów części tekstowej uchwały domaga się stwierdzenia nieważności, ani nie podał czy domaga się stwierdzenia nieważności również części graficznej w odniesieniu do nieruchomości skarżącego. Również na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego nawet nie podjął próby wskazania, których konkretnie przepisów uchwały domaga się stwierdzenia nieważności.
Odnosząc się zaś do zarzucanego w uzasadnieniu skargi naruszenia art. 8 kpa, Sąd wyjaśnia, że przy uchwalaniu planów miejscowych rada gminy nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem przepis ten nie mógł zostać naruszony.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
Odnosząc się zaś do wniosku profesjonalnego pełnomocnika organu zawartego w piśmie procesowym z 11 września 2024 r. i podtrzymanego na rozprawie przed Sądem w dniu 3 kwietnia 2025 r. "o zasądzenie od skarżącego na rzecz Rady Miejskiej w D. kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty", wyjaśnić trzeba, że zwrot kosztów postępowania między stronami uregulowany został w dziale V rozdziale 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przepisach od art. 199 do art. 210. Jak wskazuje art. 199 tej ustawy, co do zasady strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania przysługuje jedynie skarżącemu od organu, nie zaś innym podmiotom biorącym udział w postępowaniu (organowi czy uczestnikom postępowania) i to tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, na co wskazuje art. 200 powyższej ustawy. Równocześnie przepis art. 208 powołanej ustawy upoważnia Sąd do nałożenia na stronę obowiązku zwrotu kosztów w całości lub w części wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała jednakże przesłanka przedstawiona w art. 208 powyższej ustawy, stąd także z tej przyczyny brak było podstaw do zasądzenia kosztów na rzecz organu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI