VII SA/WA 1260/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-01-26
NSAbudowlaneWysokawsa
uprawnienia budowlanearchitekturawykształcenieprawo budowlanesamorząd zawodowyizba architektówprawo unijnekwalifikacje zawodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą nadania uprawnień budowlanych, uznając, że organy błędnie zinterpretowały wymogi dotyczące wykształcenia wyższego, nie uwzględniając prawa unijnego.

Skarżący D. Z. ubiegał się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, jednak organy odmówiły, uznając, że nie posiada wymaganego wykształcenia magisterskiego. Skarżący argumentował, że ukończenie studiów zawodowych z tytułem inżyniera powinno być wystarczające, a organy błędnie interpretują przepisy, nie uwzględniając dyrektyw unijnych. Sąd przychylił się do skargi, uchylając decyzje organów i wskazując na konieczność indywidualnej oceny kwalifikacji z uwzględnieniem prawa unijnego.

Sprawa dotyczyła odmowy nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń skarżącemu D. Z. Organy administracji, w tym Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów, uznały, że skarżący nie spełnia wymogu posiadania wyższego wykształcenia magisterskiego, legitymując się jedynie dyplomem ukończenia studiów zawodowych z tytułem inżyniera. Skarżący podniósł, że organy błędnie interpretują przepisy Prawa budowlanego i ustawy o samorządach zawodowych, opierając się na wewnętrznych regulaminach i uchwałach, które zawężają ustawowe wymagania. Zarzucił również naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 14 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Podkreślił, że ustawa nie precyzuje wymogu tytułu magistra, a interpretacja powinna uwzględniać obowiązek wzajemnego uznawania kwalifikacji w UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji orzekły z naruszeniem prawa i dokonały wadliwej wykładni przepisów, opierając się na § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego, który modyfikuje ustawowe przesłanki w sposób niezgodny z prawem. Sąd podkreślił, że regulamin i uchwały nie mogą stanowić źródła prawa w tym zakresie i nie mogą zmieniać aktów prawnych wyższej rangi. Ponadto, organy nie dokonały wykładni przepisów prawa krajowego z uwzględnieniem art. 3 i 4 Dyrektywy Rady Europy nr 85/384/EWG, która dotyczy wzajemnego uznawania kwalifikacji w dziedzinie architektury i nie wprowadza wprost wymogu legitymacji magisterskim wykształceniem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że organ rozpoznając sprawę ponownie będzie miał na uwadze powyższe rozważania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Ukończenie studiów zawodowych z tytułem inżyniera może być wystarczające, jeśli interpretacja przepisów krajowych uwzględnia prawo unijne dotyczące wzajemnego uznawania kwalifikacji, a organy nie mogą opierać się na wewnętrznych regulaminach zawężających ustawowe wymogi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego i ustawy o samorządach zawodowych, opierając się na wewnętrznych regulaminach i uchwałach, które zawężają ustawowe wymogi dotyczące wykształcenia. Sąd podkreślił, że wykładnia prawa krajowego musi być zgodna z prawem unijnym, a dyrektywy UE nie wprowadzają wprost wymogu legitymacji magisterskim wykształceniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

p.b. art. 12 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 12 § ust. 2 - 7

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 14

Ustawa Prawo budowlane

p.b. art. 14 § ust. 3 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Wymaga posiadania wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności, tj. wykształcenia wyższego o kierunku architektonicznym.

p.b. art. 14 § ust. 3 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo budowlane

Pomocnicze

u.s.z. art. 11

Ustawa o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów

u.s.z. art. 8 § pkt 4

Ustawa o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów

u.s.z. art. 36 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów

u.s.z. art. 33 § pkt 6

Ustawa o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów

Nie daje kompetencji Krajowej Radzie Izby Architektów do stawiania dodatkowych wymagań w zakresie kwalifikacji.

u.s.z. art. 5 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. MGPiB art. 12 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

rozp. MGPiB art. 12 § ust. 2 - 7

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

rozp. MGPiB art. 14

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

rozp. MGPiB art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

rozp. MGPiB art. 6

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

rozp. MGPiB art. 6 § ust. 4 i 5

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

rozp. MGPiB art. 7 § ust. 3 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

rozp. MGPiB art. 8 § ust. 5 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

rozp. MENiS art. 4a § ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia

u.s.w. art. 4a § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące wymaganego wykształcenia, opierając się na wewnętrznych regulaminach i uchwałach, które zawężają ustawowe wymogi. Wykładnia prawa krajowego musi być zgodna z prawem unijnym, a dyrektywy UE nie wprowadzają wprost wymogu legitymacji magisterskim wykształceniem. Ustawa Prawo budowlane nie precyzuje wymogu tytułu magistra jako jedynego kryterium wykształcenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów oparta na § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego i uchwale Krajowego Zjazdu Izby Architektów jako podstawie odmowy nadania uprawnień.

Godne uwagi sformułowania

Regulamin nie może zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia. Wykładnia prawa krajowego zgodnej z prawem unijnym ma rangę zasady prawa wspólnotowego. Organy zobowiązane były zatem do nadania regulacji prawa wewnętrznego takiego sensu normatywnego, który pozostawałby w zgodzie z porządkiem prawnym uregulowanym w Dyrektywie.

Skład orzekający

Leszek Kamiński

przewodniczący

Mirosława Kowalska

sprawozdawca

Bogusław Cieśla

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów wykształcenia do uzyskania uprawnień budowlanych, zgodność prawa krajowego z prawem unijnym, hierarchia aktów prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów obowiązujących w momencie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między wewnętrznymi regulacjami samorządu zawodowego a wymogami prawa unijnego w kontekście kwalifikacji zawodowych, co jest istotne dla wielu profesjonalistów.

Czy inżynier może zostać architektem? Sąd rozstrzyga spór o wykształcenie i prawo UE.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1260/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Leszek Kamiński /przewodniczący/
Mirosława Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Skarżony organ
Rada Izby Architektów
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nadania uprawnień budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów, na podstawie art. 11, art. 8 pkt 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., nr 5, poz. 42 ze zmianami: Dz.U.02.23.221, Dz.U.02.23.221, Dz.U.02.240.2052, Dz.U.02153.1271, Dz.U.03.124.1152, Dz.U.03.190.1864, Dz.U.04.141.1492) oraz art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2 - 7 i art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126, ze zmianami: Dz.U.03.80.718, Dz.U.04.6.41, Dz.U.01.5.42, Dz.U.01.129.1439, Dz.U.04.92.881, Dz.U.04.93.888, Dz.U.04.96.959) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071, ze zmianami: Dz.U.01.49.509, Dz.U.02.113.984, Dz.U.02.169.1387, Dz.U.03.130.1188, Dz.U.03.170.1660, Dz.U.02.1531271, Dz.U.04.162.1692) oraz § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego przyjętego uchwałą z dnia [...].04.2003 r. nr [...] Krajowej Rady Izby Architektów, po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...].05.2005 r. (data wpływu) inż. D. Z. od decyzji Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. o odmowie nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń - bez przeprowadzania egzaminu, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że inż. D. Z. złożył w dniu [...].03.2005 r. wniosek o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.
W wyniku weryfikacji załączonych do wniosku dokumentów Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Architektów stwierdziła, że wnioskodawca nie udokumentował faktu ukończenia wyższych magisterskich studiów na kierunku architektura i urbanistyka. Przedłożył natomiast dyplom ukończenia studiów zawodowych na Wydziale Architektury Politechniki [...], w wyniku czego uzyskał tytuł inżyniera. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Architektów postanowieniem z dnia [...].04.2005 r. nałożyła na wnioskodawcę obowiązek usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie w zakreślonym terminie odpisu dyplomu ukończenia wyższych magisterskich studiów na Wydziale Architektury. Wnioskodawca nie dołączył żądanego odpisu.
Wobec nieprzedłożenia stosownego odpisu Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] w dniu [...].04.2005 r. podjęła decyzję o odmowie nadania wnioskodawcy uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń - bez przeprowadzenia egzaminu na m.in. podstawie przepisu art. 12 i art. 14 ustawy Prawo budowlane w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W uzasadnieniu powołała się dodatkowo na uchwałę nr 0-03-03 Krajowej Rady Izby Architektów z dnia 17 kwietnia 2003 r. - Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy - Rozdział I pkt 1.
Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie w ustawowym terminie żądając uchylenia decyzji organu I instancji z uwagi na wadliwe ustalenia stanu faktycznego polegające na uznaniu, że przygotowanie zawodowe skarżącego nie odpowiada wymaganiom, o których mowa w § 3 ust. 1 i w § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z przytoczonymi przepisami rozporządzenia "do uzyskania uprawnień budowlanych w danej specjalności jest wymagane, w zależności od zakresu tych uprawnień, posiadanie odpowiedniego lub pokrewnego wykształcenia wyższego albo odpowiedniego wykształcenia średniego, odbycie wymaganej praktyki zawodowej i zdanie egzaminu, bądź posiadanie co najmniej wykształcenia zasadniczego zawodowego, dyplomu mistrza i zdanie egzaminu". Dodał również, że organ I instancji w postanowieniu wzywającym do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie odpisu dyplomu ukończenia studiów magisterskich na kierunku architektura jako podstawę prawną żądania wskazał przepis § 6 ust. 4 i 5 ww. rozporządzenia, które to przepisy odnoszą się do praktyki zawodowej i nie pozostają w związku z kryterium wykształcenia. Podniósł również, że art. 33 pkt 6) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów nie daje Krajowej Radzie Izby Architektów kompetencji do stawiania dodatkowych -poza ustawowymi - wymagań w zakresie kwalifikacji. Ponadto przywołał przepis art. 5 ust. 3 pkt 3) ww. ustawy wskazując, że "izby architektów zrzeszają osoby, które posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych o kierunkach architektura, urbanistyka lub gospodarka przestrzenna, a także doświadczenie zawodowe zdobyte w czasie dwuletniej pracy związanej z gospodarką przestrzenną. Dodał, że "ustawa nie stanowi o obowiązku posiadania dyplomu magistra inżyniera architekta, a postanowienia regulaminu postępowania kwalifikacyjnego oraz zaskarżoną decyzję należy ocenić jako niezgodne z art. 87 ust. 1 Konstytucji". Zarzucił, że decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego w rozumieniu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Do odwołania załączył pismo Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] kwietnia 2005 r. informujące skarżącego, że osoba, która ukończyła wyższe studia zawodowe na kierunku architektura i urbanistyka i uzyskała tytuł zawodowy inżyniera, posiada status osoby z wykształceniem wyższym.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Kwalifikacyjna wskazał, że ustalenia dokonane przez Okręgową Komisję Kwalifikacyjną [...] Okręgowej Izby Architektów na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów, a w szczególności dyplomu nr [...] Wydziału Architektury Politechniki [...] w odniesieniu do oceny jego wykształcenia (tj. nieukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka), a zatem braku spełnienia podstawowej, pozytywnej przesłanki umożliwiającej dopuszczenie do egzaminu - nie budzą wątpliwości Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej.
Przepis art. 14 ust 3 pkt 1) ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowi, że do uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń konieczne jest posiadanie wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności tj. wykształcenia wyższego o kierunku architektonicznym. Skarżący ubiegał się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. W trakcie postępowania kwalifikacyjnego przedstawił dokumenty potwierdzające posiadanie praktyki zawodowej, wyższego wykształcenia zawodowego, uzyskania tytułu inżyniera.
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna stwierdziła, że wnioskodawca nie legitymuje się tytułem magistra inżyniera architekta wymaganym do nadania tego rodzaju uprawnień. Dlatego nie podziela stanowiska skarżącego, w którym zarzuca on organowi I instancji błędne ustalenia faktyczne, natomiast przyznaje iż w toku postępowania kwalifikacyjnego organ ten wydał postanowienie podając błędną podstawę prawną. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uznała jednak, ze tego rodzaju uchybienie nie miało wpływu na treść i prawidłowość rozstrzygnięcia. Przywołanie przez skarżącego treści art. 5 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów nie pozostaje w związku z przedmiotową sprawą, bowiem przepis ten dotyczy urbanistów.
Zdaniem Krajowej Komisji warunki ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych określają przepisy art. 14 ust. 3 pkt 1 i art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane i przepisy § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego z dnia 17.04.2003 r. oraz uchwała nr 17 II Sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie stanowiska Zjazdu odnośnie standardów nauczania na studiach architektonicznych podjęta w dniu 26.06.2004 r.
Wyżej powołana uchwała stanowi, że osoba ubiegająca się o nadanie uprawnień do projektowania bez ograniczeń w zakresie architektury powinna legitymować się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich, o długości cyklu kształcenia minimum 5 lat, zakończonych uzyskaniem tytułu magistra inżyniera architekta.
Także w rozumieniu § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego - przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta polskiej uczelni lub odpowiadającym mu dyplomem uczelni zagranicznej. Regulamin ten został wydany na podstawie przepisu art. 33 ust. 6 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów z dnia 15.12.2000 r. i przyjęty przez Krajową Radę Izby Architektów uchwałą nr 0-03-03 z dnia 17 kwietnia 2003 r. i nie został zaskarżony przez Ministra właściwego do spraw architektury i budownictwa w trybie art.12 ust. 2 ustawy o samorządach, co oznacza, że organ ten nie dopatrzył się niezgodności treści Regulaminu z obowiązującymi przepisami prawa.
Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. z dnia 25 lipca 2002 r.) wydanym na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, załącznik Nr 1b - absolwent studiów magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka otrzymuje tytuł zawodowy magistra inżyniera architekta i po odbyciu wymaganej praktyki zawodowej jest zdolny do samodzielnego projektowania architektoniczno-budowlanego i urbanistycznego, a więc ma podstawy do ubiegania się o nadanie mu uprawnień w specjalności architektonicznej do projektowania w nieograniczonym zakresie. Treść przepisu art. 14 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zakresie interpretacji desygnatu "wyższe wykształcenie techniczne" w odniesieniu do wymogów stawianych kandydatom ubiegającym się o nadanie uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej należy interpretować wraz z wyżej przywołaną regulacją. Wskazany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przepis art. 14 ust. 3 pkt 1) a) ustawy Prawo budowlane posługujący się pojęciem wyższe wykształcenie oraz przepis art. 12 ust. 2 tej ustawy - pojęciem wyższe wykształcenie techniczne - jako terminy ustawowo niezdefiniowane, wymagały normatywnego dopełnienia w drodze wykładni poprzez uwzględnienie innych obowiązujących przepisów prawa zawierających definicje ustawowe.
Dlatego też organy samorządu zawodowego architektów zarówno w Regulaminie postępowania kwalifikacyjnego jak i ww. uchwale dla celów związanych z nadawaniem uprawnień dokonały interpretacji pojęcia wyższe wykształcenie techniczne jako wyższe wykształcenie uzyskane na pięcioletnich studiach magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka.
Zdaniem organu, skoro D. Z. nie przedstawił dowodu ukończenia 5 letnich wyższych studiów magisterskich i uzyskania tytułu mgr inż. architekta. Powyższe oznacza, że nie spełnia warunków do nadania mu uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń - co zostało omówione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Dlatego też, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna nie podziela stanowiska skarżącego, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom przepisu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Ponadto Krajowa Komisja Kwalifikacyjna analizując materiały dowodowe zgromadzone w sprawie zapoznała się z książką praktyk wnioskodawcy i zwraca uwagę na fakt, że sposób jej prowadzenia nie odpowiada wymogom § 7 ust. 3 pkt 2) rozporządzenia Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, bowiem pierwsza opinia o praktyce została wydana po upływie dwóch lat., a następne nie były wpisywane "co najmniej raz na trzy miesiące".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2005 r. D. Z. wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i dopuszczenie go do egzaminu o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń,
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania,
3) ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów.
Skarżący podniósł, że zaskarżonej decyzji należy zarzucić naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności poprzez wadliwą interpretację przepisu art. 14 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zakresie ustaleń dotyczących uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Z wymienionego przepisu wynika bowiem, że do uzyskania przedmiotowych uprawnień koniecznym jest posiadanie wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności, tj. wykształcenia wyższego o kierunku architektonicznym oraz praktyki zawodowej, dostosowanej do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Podkreślenia wymaga fakt, że ustawa nie precyzuje przesłanki "wyższego wykształcenia", mając jednak na względzie obowiązek wzajemnego uznawania kwalifikacji w państwach członkowskich Unii Europejskiej wynikający z art. 47 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz brak ustawowej interpretacji "wykształcenia wyższego" jako tożsamego z uzyskaniem tytułu magistra, należy stwierdzić że zaskarżona decyzja oparta jest na błędnej podstawie prawnej.
Zdaniem skarżącego, organ nie może uzasadniać wydanej decyzji na podstawie podjętej przez siebie uchwały (uchwała nr 17 II Sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie stanowiska Zjazdu odnośnie standardów nauczania na studiach architektonicznych z dnia 26 czerwca 2004 r), która w sposób zwężający interpretuje uprawnienia obywateli wynikające z ustawy, czyli aktu wyższego rzędu, a zarazem źródła prawa. Organ powołuje się nadto na przepis § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego z dnia 17 kwietnia 2003 r., który określa "wykształcenie wyższe" jako ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka. Regulamin ten został wydany na podstawie przepisu art. 33 ust. 6 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów z dnia 15 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2001 r., nr 5, poz. 42) i przyjęty przez Krajową Radę Izby Architektów uchwałą nr 0-03-03 z dnia 17 kwietnia 2003 r. Przepis art. 33 ust. 6 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa i urbanistów z dnia 15 grudnia 2000 r. nie daje jednak kompetencji Krajowej Radzie Izby Architektów do stawiania dodatkowych - poza ustawowymi - wymagań w zakresie kwalifikacji osobowych, a określa jedynie sposób i tryb przeprowadzenia egzaminu, rodzaje prac związanych z gospodarką przestrzenną i sposób dokumentowania przygotowania zawodowego osób ubiegających się o przynależność do izby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo organ wskazał, że literalna wykładnia art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego byłaby niewystarczająca i wymaga interpretacji w ujęciu systemowym i celowościowym przez pryzmat art. 3 i 4 Dyrektywy Rady Europy nr 85/384EWG z dnia 10 czerwca 1985 r., dotyczącej wzajemnego uznania dyplomów, świadectw i innych dokumentów poświadczających kwalifikacje w dziedzinie architektury (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem przepisów prawa i w warunkach wadliwej wykładni przepisów prawa.
Wymogi nadania uprawnień o jakie ubiega się skarżący są określone w przepisie art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a także w § 3 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Zgodnie z tymi przepisami przesłanką wydania przedmiotowych w sprawie uprawnień jest posiadanie przez ubiegającego się o ich przyznanie odpowiedniego wyższego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej.
Zdaniem Sądu bezzasadnie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna oparła rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji na przepisie art. 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Zgodnie z tą regulacją przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera Architekta. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna w tym kontekście uznała, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w przepisie art. 12 i 14 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu przepis § 14 ust. 2 w/w Regulaminu nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawach nadania przedmiotowych uprawnień. Zawiera niezgodną z ustawą modyfikację przesłanki nadania uprawnień architektoniczno-budowlanych. Regulamin nie może zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia.
W świetle art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów uchwalenie w/w Regulaminu ma na celu sprecyzowanie postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego.
Regulamin zatem stanowi jedynie przepis prawa wewnętrznego Izby Architektów Rzeczypospolitej regulujący tryb postępowania kwalifikacyjnego w ramach stosownych delegacji.
Wbrew stanowisku organu nie może być źródłem prawa w niniejszej sprawie także uchwała nr 17 II Sprawozdawczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie stanowiska Zjazdu odnośnie standardów nauczania na studiach architektonicznych podjęta w dniu 26 czerwca 2004 r., zgodnie z którą osoba ubiegająca się nadanie uprawnień do projektowanie bez ograniczeń w zakresie architektury powinna legitymować się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich.
Zdaniem Sądu organy obu instancji orzekły w niniejszej sprawie bez właściwej analizy okoliczności sprawy i wykładni przepisów prawa. W szczególności organy nie dokonały wykładni przepisu art. 14 Praw budowlanego i § 3 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. przez pryzmat art. 3 i art. 4 Dyrektywy z dnia 10 czerwca 1985 r. w sprawie wzajemnego uznania dyplomów, świadectw i innych dowodów posiadania kwalifikacji w dziedzinie architektury (...) nr 85/384 EWG (Dz. UEL z dnia 21 sierpnia 1985 r.).
Obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem unijnym ma rangę zasady prawa wspólnotowego
Organy zobowiązane były zatem do nadania regulacji prawa wewnętrznego takiego sensu normatywnego, który pozostawałby w zgodzie z porządkiem prawnym uregulowanym w Dyrektywie. Wykładnia dokonywana z uwzględnieniem "okoliczności wspólnotowych" wymaga koncentrowania się na funkcji (celu) unormowania krajowego i rozważenia jej zgodności z funkcją (celem) założonym przez normodawcę wspólnotowego.
Wskazać należy, że art. 3 i art. 4 w/w dyrektywy nie wprowadza wprost wymogu legitymacji magisterskim wykształceniem wyższym.
Ocena kwalifikacji ubiegającego się o nadaniu uprawnień powinna być rozpoznana indywidualnie z uwzględnieniem w szczególności okresu kształcenia, wymiaru godzin.
Dodatkowo Sąd zauważa, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia książki praktyk nie zostały poparte przez organ wnikliwą argumentacją, ni wskazano też, czy i w jaki sposób mają one wpływ na ocenę kwalifikacji o nadanie przedmiotowych uprawnień.
Organ rozpoznając sprawę ponownie będzie miał na uwadze powyższe rozważania.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI