VII SA/Wa 1244/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając skarżącego za stronę nieuprawnioną do jej kwestionowania.
Skarżący R. B. domagał się stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, twierdząc, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Organy administracji oraz WSA uznały jednak, że działka skarżącego nie jest objęta obszarem oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W konsekwencji, skarżący nie posiadał legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, co skutkowało umorzeniem postępowania i oddaleniem skargi.
Sprawa dotyczyła skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Skarżący twierdził, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji handlowo-usługowej i w związku z tym powinien być uznany za stronę postępowania. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznały jednak, że działka skarżącego nie jest objęta obszarem oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, ani nie narusza ona przepisów techniczno-budowlanych. W szczególności, projektowany budynek i jego infrastruktura zostały zlokalizowane w odległościach od granicy działki skarżącego, które nie powodują ograniczeń w zabudowie czy zagospodarowaniu jego nieruchomości. Sąd podkreślił, że samo sąsiedztwo nieruchomości nie jest wystarczające do uznania kogoś za stronę, a interes prawny musi wynikać z konkretnych przepisów prawa materialnego, które wprowadzają ograniczenia w zabudowie. Ponieważ skarżący nie wykazał takiego interesu prawnego, nie posiadał legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel nieruchomości sąsiadującej, który nie wykazał, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i że jego interes prawny jest naruszony, nie posiada legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla ustalenia statusu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę jest przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który ogranicza krąg stron do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania należy rozumieć jako teren wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających ograniczenia w zabudowie lub zagospodarowaniu tego terenu. Skarżący nie wykazał, aby jego działka znajdowała się w takim obszarze ani aby planowana inwestycja naruszała jego interes prawny w zakresie możliwości zabudowy czy korzystania z nieruchomości. W związku z brakiem legitymacji procesowej, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stało się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pozwala na umorzenie postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, w tym gdy zostało wszczęte na wniosek podmiotu nieposiadającego legitymacji procesowej.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje stronę postępowania jako każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
p.b. art. 28 § 2
Ustawa - Prawo budowlane
Ogranicza krąg stron w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
p.b. art. 3 § 20
Ustawa - Prawo budowlane
Definiuje 'obszar oddziaływania obiektu' jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Pomocnicze
p.b. art. 156 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.
p.b.
Ustawa - Prawo budowlane
Tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 735 (choć w uzasadnieniu podano też Dz.U. 2021 poz. 2351 z późn. zm. oraz Dz.U. 2022 r. poz. 1225 z późn. zm. dla rozporządzenia)
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje oddalenie skargi, jeśli nie ma uzasadnionych podstaw.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepisy dotyczące m.in. sytuowania budynków (§ 12), odległości miejsc postojowych (§ 19), gromadzenia odpadów (§ 23), nasłonecznienia (§ 60), ochrony przeciwpożarowej (§ 271-273), spływu wód opadowych (§ 29).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej. Brak naruszenia interesu prawnego skarżącego w zakresie możliwości zabudowy lub korzystania z jego nieruchomości. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wszczęte przez podmiot nieposiadający legitymacji procesowej, co czyni je bezprzedmiotowym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia prawa materialnego i błędów wnioskowania w zakresie interpretacji przepisów o obszarze oddziaływania i statusie strony. Argumenty skarżącego dotyczące potencjalnych immisji hałasu i kwestii zjazdu na działkę inwestycyjną.
Godne uwagi sformułowania
obszar oddziaływania to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu Samo powołanie się na immisje pośrednie nie jest nośnikiem uznania, że doszło do naruszenia interesu prawnego. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Rudnicki
sędzia
Iwona Ścieszka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących pozwoleń na budowę i stwierdzania ich nieważności, interpretacja pojęcia 'obszaru oddziaływania obiektu', bezprzedmiotowość postępowania z powodu braku legitymacji procesowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wpływu inwestycji na sąsiednią nieruchomość w kontekście przepisów Prawa budowlanego. Interpretacja pojęcia 'obszaru oddziaływania' może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego, ponieważ precyzuje kryteria uznawania sąsiadów za strony w postępowaniach budowlanych i wyjaśnia, kiedy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowe.
“Kiedy sąsiad nie jest stroną? WSA wyjaśnia granice oddziaływania inwestycji budowlanej.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1244/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-08-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Rudnicki Iwona Ścieszka Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 105 par. 1 w zw.z art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2016 poz 290 art. 28 ust. 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Asesor WSA Iwona Ścieszka, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 października 2022 r. znak DOA.7110.181.2022.KBA w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 19 października 2022 r., znak: DOA.7110.181.2022.KBA, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania R. B. od decyzji Wojewody Dolnośląskiego Zachodniopomorskiego (dalej: "organ I instancji") z 20 kwietnia 2022 r., znak: IF-0.7840.501.2021.MWD, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Wojewoda Dolnośląski decyzją z 20 kwietnia 2022 r., znak: IF-0.7840.501.2021.MWD, umorzył, wszczęte na wniosek R. B., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z [...] września 2021 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. K. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną na części działki nr ew. [...], AM-1, obręb Z. Od powyższej decyzji R. B. wniósł odwołanie. W wyniku jego rozpatrzenia GINB decyzją z 19 października 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z póżn. zm., dalej: "p.b."), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. GINB podkreślił, że ocena legitymacji procesowej powinna być dokonana zawsze z uwzględnieniem aktualnego stanu faktycznego i prawnego. Ocena w tym zakresie każdorazowo wymaga analizy dokonanej w oparciu o całokształt aktualnych okoliczności. Interes prawny musi być nie tylko indywidualny i konkretny, ale również aktualny, zaś organ ma obowiązek badać wszystkie przesłanki interesu prawnego i to na każdym etapie postępowania. Organ II instancji wyjaśnił, że analiza akt przedmiotowej sprawy wykazała, że wnioskodawca – R. B. - nie został uznany przez organ stopnia podstawowego za stronę postępowania i nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej ww. decyzji organu stopnia podstawowego. R. B. wywodzi swój interes prawny do kwestionowania ww. decyzji organu stopnia podstawowego, z tytułu przysługującego mu prawa własności działki nr ewid. [...] w Z., co potwierdza Księga Wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w T., IV Wydział Ksiąg Wieczystych. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., nie obejmuje swym zakresem działki o nr ewid. [...]. Położenie wskazanej działki względem spornego przedsięwzięcia wyklucza uznanie, iż niesie ono ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zabudowy działki należącej do Wnioskodawcy, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Organ II instancji podkreślił, że działka należąca do skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, wyznaczonym m. in. w oparciu o przepis § 12 (dotyczący sytuowania budynków), § 13 (przesłanianie budynków), § 19 (odległość stanowisk postojowych), § 23 (odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych), § 36 (odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników na nieczystości ciekłe i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3), jak również przepis § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7:00 - 17:00) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z póżn. zm.). GINB wskazał także, że projektowana inwestycja nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271-273 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.) usytuowanych obiektów na nieruchomości wnioskodawcy (zarówno istniejących, jak i potencjalnych). Dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomość należącą do R. B. (przepis § 29 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.) oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, elektryczność, telekomunikacja), jak również nie pozbawia działki o nr ewid. [...] dostępu do drogi publicznej. Zdaniem organu, R. B. może bez przeszkód zabudować działkę będącą jego własnością, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania w tym zabudowy działki. Samo powołanie się na immisje pośrednie nie jest nośnikiem uznania, że doszło do naruszenia interesu prawnego. Fakt występowania immisji pośrednich (typu hałas) z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia bowiem przyznania osobie poszkodowanej tymi niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. Są to bowiem okoliczności faktyczne mogące jedynie powodować zmniejszenie komfortu korzystania z nieruchomości, w żadnym wypadku nie powodują zaś ograniczeń w jej zabudowie. Nie jest tak, że obszar oddziaływania to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń prawnych w zabudowie. W odniesieniu do zarzutów dotyczących posadowienia przez Inwestora czy też jego kontrahentów reklam przydrożnych, należy wyjaśnić, że inwestycje te nie stanowią przedmiotu zaskarżonej decyzji i w związku z tym nie mogą stanowić podstawy badania interesu prawnego Skarżącego. Na koniec swoich rozważań GINB stwierdził, że działka nr ewid. [...] należąca do R. B. nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b., a tym samym nie przysługuje mu przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. W rezultacie zaistniała również przeszkoda prawna do prowadzenia z wniosku R. B. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z [...] września 2021 r., Nr [...], znak: [...], ze względu na brak elementu podmiotowego tego postępowania. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił obrazę prawa materialnego oraz błędy wnioskowania mające istotne znaczenie dla merytoryki skarżonej decyzji oraz błędną interpretację prawa materialnego, szczególnie przepisów z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. w zw. z art. 3 pkt. 20 p.b. oraz art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne uznanie, że : - budowa budynku handlowo-usługowego z infrastrukturą techniczną opisana w decyzji Starosty T. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] będącej przedmiotem wniosku o stwierdzenie jej nieważności nie znajduje się w obszarze oddziaływania nieruchomości stanowiącej własność skarżącego a znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Konsekwencją takiego stanowiska organu był brak wnikliwej analizy w tym przedmiocie i nieuwzględnienie zindywidualizowanych cech obszaru oddziaływania - skarżący, którego nieruchomość znajduje się w bezpośrednim obszarze na który oddziałuje przedmiotowa inwestycja nie jest stroną postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty T. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] co pozbawiło w konsekwencji skarżącego możliwości bronienia swoich praw w tym postępowaniu. - co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 359, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie takie wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 19 października 2022 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 20 kwietnia 2022r., umarzającą, wszczęte na wniosek R. B., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] września 2021 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. K. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną na części działki nr ew. [...], AM-1, obręb Z. Podstawę umorzenia postępowania administracyjnego stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a., który zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Określeniem "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje się w literaturze sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa (W. Hybiak, Bezprzedmiotowość..., s. 42; tenże, Umorzenie postępowania administracyjnego..., s. 14). O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Należy przy tym mieć na uwadze, iż jak podkreśla się w doktrynie, istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (J. Zimmermann "Ordynacja podatkowa", s. 212 - pogląd powołany w "Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego". M. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, do art. 105 k.p.a. kom. Lex 2010). Przy czym decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny. Z pewnością postępowanie wszczęte przez podmiot nie posiadający przymiotu strony staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania ( vide wyrok NSA z 19 września 2012r., II GSK 1038/11). W ocenie Sądu dokonana przez organy obu instancji ocena przymiotu strony R. B. jest prawidłowa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przymiot strony w postępowaniu nadzorczym słusznie został przez organ oceniony w świetle art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, bowiem aby postępowanie mogło być wszczęte musi on istnieć w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 598/06 sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Istotnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji np. osoby niesłusznie pominięte w postępowaniu zwykłym, tym niemniej krąg tych podmiotów powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że przepis art. 28 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Oznacza to bowiem jedynie, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę "interes prawny lub obowiązek", o którym mowa w art. 28 k.p.a. jest wyprowadzany z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zarówno więc w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę prowadzonego w zwykłym trybie jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony, w takim samym stanie faktycznym, powinien być ustalony identycznie, z uwzględnieniem przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ( vide wyrok NSA z 16 marca 2009r., II OSK 1540/08). W świetle przywołanej normy art 28 ust 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego są -oprócz inwestora- właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Odpowiadając na pytanie, według jakiego stanu prawnego należy wyznaczyć krąg stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wskazać trzeba, że miarodajny w rozpatrywanym zakresie jest stan prawny obowiązujący w chwili złożenia i rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności ( vide wyrok NSA z 8 stycznia 2020r. II OSK 372/18). Stanowisko powyższe jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą, reprezentowaną m.in. przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1923/18 (Lex nr 2706018), co uprawnia do nawiązania do racji powołanych w uzasadnieniu tego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględnił w swoich rozważaniach zmiany przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego dotyczącego definicji obszaru oddziaływania obiektu. Powyższa zmiana przepisu została dokonana ustawą z dnia 13 lutego 2020 roku (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), zwanej dalej "ustawą zmieniającą", a zaczęła obowiązywać w dniu 19 września 2020 roku. W wyniku tej nowelizacji przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Do czasu wejścia w życie ustawy zmieniającej obszar ten należało natomiast rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, skreślenie wyrażenia "w zagospodarowaniu" ma służyć doprecyzowaniu definicji obszaru oddziaływania obiektu, aby dostosowana była do materii regulowanej przez Prawo budowlane. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że R. B. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji Starosty T. z dnia [...] września 2021r. , a więc jego przymiot strony winien być oceniany w świetle art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu. Przy czym wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia. Skarżący R. B. jest właścicielem działki nr ew. [...] w Z. dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi Księgę Wieczystą Nr [...]. Z projektu zagospodarowania działki nr ew. [...], stanowiącego integralną część projektu budowlanego wynika, że projektowany budynek handlowo-usługowy, o wysokości w kalenicy 10,5 m został zlokalizowany w odległości 17 m od granicy działki nr ew. [...] ( od rogu budynku do narożnika działki), zaś szczelny bezodpływowy zbiornik retencyjny usytuowany został w odległości 11 m od narożnika działki skarżącego. Pozostałe elementy infrastruktury zostały zaprojektowane w dalszych odległościach od granicy działki nr ew. [...]. Z tych względów należało podzielić stanowisko organów, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji na podstawie o § 12 (dotyczący sytuowania budynków), § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), § 23 (dotyczący miejsc gromadzenia odpadów stałych), jak również przepis § 57 i § 60 (dotyczący nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pozwolenia na budowę (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm. ). Projektowana inwestycja nie narusza warunków ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i następne rozporządzenia) obiektów na nieruchomości skarżącej (zarówno istniejących, jak i potencjalnych). Projekt budowlany nie przewiduje także zmiany spływu wód opadowych na działkę skarżącego ( § 29 warunków technicznych). Organy administracji zasadnie przyjęły, że skarżący nie wykazał w sprawie żadnej z przesłanek ograniczających zabudowę, a nawet zagospodarowanie własnego terenu, a tym samym naruszenia prawem chronionego interesu. Budowa obiektu nie narusza prawa własności i nie utrudnia zabudowy ( a nawet korzystania ) nieruchomości skarżącego zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w zabudowie nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Tym samym uprawniony jest wniosek organów, że skarżący może w sposób nieograniczony dokonać zabudowy swojej nieruchomości, co w konsekwencjo oznacza, że nie ma on przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym badania legalności decyzji Starosty T. z [...] września 2021 r., Nr [...]. Podnoszone przez skarżącego kwestie związane z potencjalną immisją hałasu, nie kreują przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, nie ograniczają bowiem możliwości zabudowy nieruchomości skarżącego. Przekroczenie natomiast dopuszczalnych norm hałasu, jeśli ma miejsce, podlega kompetencjom organów środowiskowych w tym inspekcji sanitarnej. Wyjaśnić jednak trzeba, że zgodnie z projektem budowlanym, wszelkie urządzenia, w tym instalacje wentylacji, ogrzewania , chłodzenia, wodno-kanalizacyjne i elektryczne , zaprojektowane zostały we wnętrzu budynku, zaś zewnętrzne jednostki klimatyzacji nie generują ponadnormatywnego hałasu ani drgań oddziałujących na nieruchomości sąsiednie. W odniesieniu do zarzutów skarżącego wyjaśnić należy , że kwestia zjazdu na działkę inwestycyjną nie jest objęta decyzją Starosty T. z [...] września 2021 r., Nr [...] i stanowi przedmiot odrębnego opracowania i postępowania administracyjnego. Na zakończenie wskazać także należy, że kwestie kontynuacji funkcji w określonym obszarze urbanistycznym oraz określenie dopuszczalnych parametrów zabudowy, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, nie podlegają kompetencji organów architektoniczno-budowlanych, a materia ta zarezerwowana jest dal postepowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy , a nie w postepowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Tym bardziej więc w postepowaniu nadzorczym w stosunku do pozwolenia na budowę. Podsumowując, w ocenie Sądu ustalenia organu, że działka skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania realizowanego obiektu jest prawidłowe i znajduje oparcie w materiale dowodowym. Uznanie to oznacza, iż skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. To z kolei przesądzało o braku legitymacji do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. Nr [...], z dnia [...] września 2021 r. Mając na uwadze treść formułowanych zarzutów należy wskazać, iż organy orzekające w sprawie w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy -czym w zupełności wypełniły obowiązki wynikające z art. 7 i 77 i 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione w tej mierze zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem skarżącego. W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj: Dz.U z 2023r., poz.359), skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI