VII SA/Wa 1234/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-05
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneochrona zabytkówuzgodnienierozbiórkaterminpostępowanie administracyjneWSAMinister Kultury

WSA uchylił postanowienie Ministra o umorzeniu postępowania w sprawie uzgodnienia rozbiórki budynku, uznając, że Wojewódzki Konserwator Zabytków nie przekroczył terminu na zajęcie stanowiska.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które uchyliło postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i umorzyło postępowanie w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku. Minister uznał, że Wojewódzki Konserwator przekroczył 30-dniowy termin na zajęcie stanowiska. Sąd uchylił postanowienie Ministra, uznając, że Wojewódzki Konserwator zmieścił się w terminie, ponieważ wydał postanowienie w ustawowym terminie, a nie liczy się data jego nadania do stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Minister uchylił postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, które uzgadniało projekt rozbiórki budynku, i umorzył postępowanie, uznając, że Wojewódzki Konserwator przekroczył ustawowy 30-dniowy termin na zajęcie stanowiska. Sąd uznał jednak, że Minister błędnie zinterpretował przepis art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że kluczowa jest data wydania postanowienia przez organ ochrony zabytków, a nie data jego nadania do stron postępowania. W tej sprawie Wojewódzki Konserwator wydał postanowienie w terminie, co oznaczało brak zastrzeżeń do projektu rozbiórki. Sąd uchylił zatem postanowienie Ministra i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy, zwracając uwagę na konieczność zbadania, czy skarżącej Wspólnocie nadal przysługuje przymiot strony postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewódzki Konserwator Zabytków zachował termin, ponieważ kluczowa jest data wydania postanowienia, a nie data jego nadania do stron.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin 30 dni na zajęcie stanowiska przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest terminem zawitym, ale liczy się data wydania postanowienia, a nie jego doręczenia stronom. Powołano się na orzecznictwo NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.o.z.o.z. art. 39 § ust. 3 i 4

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Termin 30 dni na zajęcie stanowiska przez wojewódzkiego konserwatora zabytków jest terminem zawitym, liczy się data wydania postanowienia.

p.b. art. 39 § ust. 3 i 4

Prawo budowlane

Pozwolenie na rozbiórkę obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków wymaga uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków, który ma 30 dni na zajęcie stanowiska.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.z.o.z.

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

p.b.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy daty nadania pisma w placówce pocztowej.

k.p.a. art. 106 § § 1, 2, 3 i 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego przez organ odwoławczy – kluczowa jest data wydania postanowienia, a nie jego nadania do stron. Niewłaściwe zastosowanie wyroku WSA w Warszawie sygn. VII SA/Wa 805/15 do oceny terminu z art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o przekroczeniu terminu przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Godne uwagi sformułowania

termin zawity niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w tym terminie, powoduje wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do dokonania tej czynności czynność materialno-prawną wynikającą z ww. przepisu należy rozumieć jako wydanie przez organ ochrony zabytków aktu administracyjnego o charakterze zewnętrznym aktywnymi uczestnikami procesu uzgodnienia są organy istotą tego postępowania wpadkowego jest zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający wobec wniosku organu rozstrzygającego sprawę główną

Skład orzekający

Andrzej Siwek

sprawozdawca

Mirosław Montowski

członek

Paweł Groński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu zawitego w postępowaniu uzgodnieniowym w prawie budowlanym, znaczenie daty wydania aktu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Interpretacja sądu jest istotna dla organów i stron postępowań.

Kiedy liczy się data wydania, a kiedy nadania pisma? WSA wyjaśnia kluczową kwestię terminów w uzgodnieniach rozbiórki.

Dane finansowe

WPS: 597 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1234/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /sprawozdawca/
Mirosław Montowski
Paweł Groński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 580/20 - Postanowienie NSA z 2023-02-22
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2067
art. 39 ust 3 i 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1pkt 1 lit a, art. 200 i 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2067 ze zm.), art. 39 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej jako "p.b."), oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej k.pa..), po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] (dalej: strona skarżąca, skarżąca), na postanowienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], uzgadniające projekt budowlany rozbiórkę budynku biurowo-usługowego położonego przy ul. [...] i ul. [...] w [...]na działce nr ew. [...], obręb [...], uchylił ww. postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie.
Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Do Prezydenta [...] wpłynął wniosek [...] o pozwolenie na rozbiórkę budynku biurowo-usługowego położonego przy ul. [...] i ul. [...]w [...]na działce nr ew. [...], obręb [...] . Pismem z dnia 22 listopada 2018 r. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w [...] poinformowała, że działka ewid. nr [...]została ujęta w gminnej ewidencji zabytków.
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]Prezydent [...] zawiesił postępowanie dotyczące wydania decyzji rozpoznającej ww. wniosek strony skarżącej, a następnie pismem z dnia 5 grudnia 2018 r., na podstawie art. 39 ust. 3 p.b. zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zajęcie stanowiska odnośnie planowanej rozbiórki ww. budynku, wskazując, że budynek ten znajduje się na nieruchomości objętej wpisem do gminnej ewidencji zabytków i stanowi strefę otoczenia parku [...] jako zespołu przyrodniczo-krajobrazowego.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], na podstawie art.6 ust. 1 pkt 1, art.7 pkt 4, art. 91 ust. 4 ww. ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art.39 ust. 3 p.b. uzgodnił projekt budowlany rozbiórki budynku biurowo-usługowego położonego przy ul. [...] i ul. [...] na działce nr ew. [...]obręb [...]. Organ I instancji podniósł, że przedmiotowy obiekt, pochodzący z 2 poł. XX w., nie jest objęty indywidualną ochroną. Składa się z połączonych ze sobą dwukondygnacyjnej, murowanej bryły o funkcji biurowej oraz parterowej hali konstrukcji stalowej. Nie posiada wartości istotnych pod względem konserwatorskim, nie stanowi także elementu kompozycji parkowej - można zatem dopuścić jego rozbiórkę.
Pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. strona skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. [...] udzieliło obszernej odpowiedzi na zażalenie.
W wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] , Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił ww. postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. Organ odwoławczy, przywołując treść art. 39 ust. 4 p.b. i art.57 § 1 k.p.a. wskazał, że termin określony w przepisie art. 39 ust. 4 p.b. jest to "termin zawity", co oznacza, że niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w tym terminie, powoduje wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do dokonania tej czynności. Przepis ten stanowi normę prawa materialnego zobowiązującego organ ochrony zabytków do "zajęcia stanowiska" w konkretnym terminie. Czynność materialno-prawną wynikającą z ww. przepisu należy rozumieć jako wydanie przez organ ochrony zabytków aktu administracyjnego o charakterze zewnętrznym, zatem w przedmiotowej sprawie za datę jego uzewnętrznienia należy przyjąć datę nadania takiego postanowienia w placówce pocztowej, stosownie do art. 57 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2016 r., sygn. VII SA/Wa 805/15).
Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że wniosek organu administracji architektoniczno-budowlanej z dnia [...] grudnia 2018 r., wpłynął do siedziby organu I instancji w dniu [...] grudnia 2018 r. A zatem, w omawianym przypadku termin do dokonania uzgodnienia pozwolenia rozpoczął swój bieg dnia [...]grudnia 2018 r. i upłynął z dniem [...] stycznia 2019 r. Natomiast zaskarżone postanowienie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu [...] stycznia 2019 r. W związku z powyższym, zdaniem organu należy uznać, iż nastąpiło przekroczenie ww. ustawowego terminu przez organ I instancji. Z uwagi na fakt, iż [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zajął stanowiska odnośnie do ww. wniosku o uzgodnienie pozwolenia na rozbiórkę w terminie określonym w art. 39 ust. 4 p.b., zaskarżone postanowienie należało uchylić, a postępowanie w tej sprawie umorzyć, stosownie do przepisu art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a.
Wspólnota Mieszkaniowa "[...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Postawiła zarzuty:
1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 39 ust. 4 zdanie drugie p.b. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy wojewódzki konserwator zabytków nie przekroczył terminu 30 dni na zajęcie stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, ewentualnie poprzez jego błędną wykładnię w zw. z art. 106 § 1, 2, 3 i 6 i art. 110 § 1 k.p.a., polegającą na przyjęciu że ww. termin nie zostaje zachowany w sytuacji, gdy wojewódzki konserwator zabytków podpisze i nada postanowienie w sprawie uzgodnienia do organu administracji architektoniczno-budowlanej (adresata postanowienia) przed upływem terminu 30 dni od otrzymania wniosku w tym przedmiocie, a po upływie tego terminu nada ww. postanowienie do stron postępowania;
2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, błędne ustalenie że wojewódzki konserwator zabytków nadał postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r. dopiero w dniu 11 stycznia 2019 r. i rozstrzygnięcie o uchybieniu przez organ I instancji terminowi wskazanemu w art. 39 ust. 4 p.b. na podstawie części, a nie całokształtu materiału dowodowego, z pominięciem dokumentacji sporządzenia I doręczenia postanowienia I instancji organowi administracji architektoniczno-budowlanej, dokonanego przed upływem terminu określonego art. 39 ust. 4 p.b.;
b) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie tego przepisu do wydania rozstrzygnięcia uchylającego zaskarżone postanowienie i umarzającego postępowanie organu I instancji.
Strona skarżąca podniosła, że przepisy procedury administracyjnej potwierdzają że aktywnymi uczestnikami procesu uzgodnienia są organy. Strony są zawiadamiane o tych czynnościach i przysługują im jedynie środki zaskarżenia wobec podejmowanych rozstrzygnięć i ewentualnie środki dyscyplinujące (art. 36-38 k.p.a.), w przypadku zwłoki lub bezczynności. Ten układ wyraża najlepiej treść art. 106 § 2 k.p.a. Zgodnie z tymi założeniami, organy co prawda powinny powiadamiać strony o podejmowanych czynnościach, a zwłaszcza o zajętym stanowisku przez organ uzgadniający (art. 106 § 5 k.p.a.), ale istotą tego postępowania wpadkowego jest zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający wobec wniosku organu rozstrzygającego sprawę główną. Przenosząc powyższe na szczególną regulację art. 39 ust. 3-4 p.b., strona skarżąca stwierdziła, że o zachowaniu terminu 30 dni do zajęcia stanowiska przez wojewódzkiego konserwatora zabytków decyduje data jego nadania (lub innego sposobu doręczenia zgodnie z art. 39 i n. k.p.a.) do organu prowadzącego postępowanie główne. Termin doręczenia postanowienia uzgodnieniowego do stron postępowania ma znaczenie tylko dla możliwości zaskarżenia postanowienia oraz oceny prawidłowości zapewnienia stronom udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W omawianym stanie faktycznym organ I instancji bezsprzecznie zajął i doręczył Prezydentowi [...] swoje stanowisko (postanowienie) w sprawie uzgodnienia przed upływem terminu 30 dni od otrzymania wniosku w tym przedmiocie. Potwierdza to w szczególności załączony dokument z prezentatą kancelarii urzędu Prezydenta [...]. Organ odwoławczy albo przeoczył tę okoliczność, w szczególności nie sprawdzając daty nadania postanowienia I instancji do organu prowadzącego postępowanie główne, albo przyjął całkowicie błędny pogląd (wykładnię), iż o zachowaniu terminu z art. 39 ust. 4 p.b. decyduje data nadania postanowienia do stron postępowania, bez względu na datę nadania postanowienia do organu występującego o dokonanie uzgodnienia. O tym że decydująca o zachowaniu terminu z art. 39 ust. 4 p.b. jest data wydania postanowienia mówi wyraźnie aktualny wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt: II OSK 1372/172. Co więcej, sądy obu instancji w tej sprawie nie postulowały nawet aby konieczne było nadanie postanowienia w terminie. Bez szczególnego przepisu przyjmuje się bowiem, że nie można utożsamiać wydania decyzji (postanowienia) z jej doręczeniem, na co wskazuje zwłaszcza art. 110 k.p.a., rozróżniający te pojęcia. Ponadto strona skarżąca powołała wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1667/12, w którym Sąd ten na gruncie podobnych przepisów o współdziałaniu organów stwierdził że nie można przez analogię stosować do innych rodzajów spraw rygorystycznych (dla organów) przepisów Prawa budowlanego dotyczących instytucji prawnej sprzeciwu. Chodzi w szczególności o art. 30 ust. 6a p.b., który wprost wskazuje jaki dzień uznaje się za datę wniesienia sprzeciwu. Brak jest takiej normy w przypadku art. 39 ust. 3-4 p.b. oraz w ogólnej regulacji art. 106 k.p.a. Zaskarżone postanowienie błędnie zatem powołuje wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 805/15, który odnosi się właśnie do art. 29-30 p.b. i instytucji sprzeciwu.
Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowym stanie faktycznym, w świetle art. 110 § 1 k.p.a. postanowienie I instancji zostało wydane w dniu [...] stycznia 2019 r., a stało się wiążące dla organu I instancji w dniu doręczenia go Prezydentowi [...] tj. 3 stycznia 2019 r.
Zdaniem skarżącej nawet jeśli uznać, że doręczenie postanowienia stronom (w tym Wspólnocie) było spóźnione, to nie wystąpiły negatywne skutki tej okoliczności, albowiem Wspólnota zaskarżyła skutecznie postanowienie wojewódzkiego konserwatora zabytków do Ministra. Data doręczenia postanowienia uzgodnieniowego stronom, a nawet brak takiego doręczenia, nie ma wpływu na skuteczność uzgodnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pismem z dnia 29 października 2019 r. obszernej odpowiedzi na skargę udzielił uczestnik postępowania [...]. Uczestnik postępowania wskazał m.in. na brak wykazania umocowania do działania w imieniu Wspólnoty, niewpisanie budynku podlegającego rozbiórce do gminnej ewidencji zabytków, jak też podkreślił niezasadność zarzutów skargi. Ponadto wskazał, że pismem z dnia 7 maja 2019 r. (załączył fotokopię tego pisma) Prezydent [...] poinformował stronę skarżącą, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku biurowo-usługowego, po ponownej analizie projektu rozbiórki stwierdzono, że rozbiórka tego obiektu nie oddziaływuje na nieruchomość stanowiącą działkę nr ew. [...]. Planowany do rozbiórki obiekt o wysokości od 5 do 7,76 m znajduje się w odległości około 8,5 do 9,5 m pd granicy z działką [...]. Gabaryty i usytuowanie tego budynku nie dają podstaw, aby uznać że działka Wspólnoty znajduje się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia polegającego na jego rozbiórce. Stąd Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" nie przysługuje przymiot strony postępowania. Zdaniem uczestnika postępowania w świetle powyższego zasadnym i koniecznym jest umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Narodowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] którym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...]na postanowienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...]stycznia 2019 r. nr [...], uzgadniające projekt budowlany rozbiórkę budynku biurowo-usługowego położonego przy ul. [...]i ul. [...]na działce nr ew. [...], obręb [...], uchylił ww. postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie
Podkreślić należy, że organy konserwatorskie orzekając w sprawie działały w oparciu o art. 39 ust. 3 i 4 p.b.. Przepis ten stanowi, że pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków wydaje właściwy organ architektoniczno - budowlany w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (ust. 3). Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych (ust. 4 tego przepisu).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wniosek organu administracji architektoniczno-budowlanej (Prezydenta [...]) z dnia [...] grudnia 2018 r. o zajęcie stanowiska odnośnie planowanej rozbiórki ww. budynku wpłynął do siedziby organu I instancji w dniu [...] grudnia 2018 r. [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. na podstawie art.39 ust. 3 p.b. uzgodnił projekt budowlany rozbiórki budynku biurowo-usługowego. Postanowienie to zostało doręczone organowi wnioskującemu o uzgodnienie, tj. Prezydentowi [...] w dniu [...] stycznia 2019 r. (vide: pieczątka na pierwszej stronie omawianego postanowienia, fotokopia załączona do skargi) Natomiast postanowienie to zarówno do strony skarżącej jak i do inwestora oraz pozostałych stron postępowania ([...]), Zarząd Mienia [...]) zostało nadane do w placówce pocztowej w dniu 11 stycznia 2019 r. (vide: książka nadawcza Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków – w aktach adm. sprawy).
Ma rację organ odwoławczy, że termin określony w przepisie art. 39 ust. 4 p.b. jest to "termin zawity", co oznacza, że niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w tym terminie powoduje wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do dokonania tej czynności. Przepis ten stanowi normę prawa materialnego zobowiązującego organ ochrony zabytków do "zajęcia stanowiska" w konkretnym terminie. Jednakże w ocenie Sądu organ dokonał błędnej wykładni art. 39 ust. 4 p.b., wskazując, że czynność materialno-prawną wynikającą z ww. przepisu należy rozumieć jako wydanie przez organ ochrony zabytków aktu administracyjnego o charakterze zewnętrznym, zatem za datę jego uzewnętrznienia należy przyjąć datę nadania takiego postanowienia w placówce pocztowej, stosownie do art. 57 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślić należy, że przepisy zawierające zawite terminy prawa materialnego często budzą wątpliwości i spory interpretacyjne. W sprawie wykładni art. 39 ust. 4 p.b. wypowiadały się już sądy administracyjne, wskazują, że przez zajęcie przez wojewódzkiego konserwatora stanowiska w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia należy rozumieć wydanie przez ten organ postanowienia w tym terminie (vide: wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1372/17, LEX nr 2447075 czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 799/16, LEX nr 2151143). Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela ten pogląd. Tym samym wskazać należy, że w niniejszej sprawie że wniosek Prezydenta [...]z dnia [...] grudnia 2018 r. o zajęcie stanowiska odnośnie planowanej rozbiórki ww. budynku wpłynął do siedziby organu I instancji w dniu [...]grudnia 2018 r. A zatem termin do dokonania uzgodnienia pozwolenia rozpoczął swój bieg w dniu [...] grudnia 2018 r. i upłynął z dniem [...] stycznia 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał postanowienie w dniu [...] stycznia 2019 r., a więc zachował termin wskazany w art. 39 ust. 4 p.b.
Wskazać należy ponadto, jak słusznie podniosła strona skarżąca, że aktywnymi uczestnikami procesu uzgodnienia, uregulowanym w art. 106 k.p.a., są organy. Strony są zawiadamiane o tych czynnościach i przysługują im jedynie środki zaskarżenia wobec podejmowanych rozstrzygnięć. Organy co prawda powinny powiadamiać strony o podejmowanych czynnościach, a zwłaszcza o zajętym stanowisku przez organ uzgadniający, ale istotą tego postępowania wpadkowego jest zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający wobec wniosku organu rozstrzygającego sprawę główną. Termin doręczenia postanowienia uzgodnieniowego do stron postępowania ma znaczenie tylko dla możliwości zaskarżenia postanowienia oraz oceny prawidłowości zapewnienia stronom udziału w postępowaniu.
Podkreślić należy, że organ formując tezę, że w przedmiotowej sprawie za datę uzewnętrznienia postanowienia należy przyjąć datę nadania go w placówce pocztowej, stosownie do art. 57 § 1 pkt 2 k.p.a., powołał się na błędnie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2016 r., sygn. VII SA/Wa 805/15. w którym wskazano, że dla zachowania terminu z art. 30 ust 5 p.b. konieczne jest nadanie decyzji wnoszącej sprzeciw w polskiej placówce pocztowej przed upływem terminu 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia. Art. 30 ust 5 p.b w brzmieniu, do którego odnosił się wyrok, wskazywał że do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Termin na wniesienie sprzeciwu budził szereg wątpliwości interpretacyjnych, szczególnie ze względu na skutki, jakie powodował (możliwość rozpoczęcia robót budowlanych, jeśli organ nie wniósł w tym terminie sprzeciwu). W związku z rozbieżnościami interpretacyjnymi wprowadzono art. 30 ust. 6a p.b., który wprost wskazuje, jaki dzień uznaje się za datę wniesienia sprzeciwu. Niemniej ww. wyrok odnosi się do zupełnie innej instytucji prawnej i teza w nim postawiona nie może mieć analogicznego zastosowania do sprawy niniejszej.
W ocenie Sądu, w świetle powyższego, doszło do naruszenia art. 39 ust. 4 p.b oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Ponownie rozpoznając skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przystąpi do merytorycznego rozpoznania zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]na postanowienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]. Jednakże organ winien w pierwszej kolejności zbadać, czy stronie skarżącej nadal przysługuje przymiot strony postępowania, co negował uczestnik postępowania w piśmie z dnia 29 października 2019 r., i czy nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania zażaleniowego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI