VII SA/WA 122/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił postanowienia o wykonaniu zastępczym, uznając, że organy nie ustaliły jednoznacznie niewykonania obowiązku demontażu wentylacji.
Spółka zaskarżyła postanowienia o wykonaniu zastępczym dotyczącym demontażu wentylacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób jednoznaczny, iż obowiązek nie został wykonany. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie stanu faktycznego, a w przypadku wątpliwości, powinny być one rozstrzygane na korzyść strony.
Przedmiotem sprawy była skarga spółki [...] sp. z o.o. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zastosowaniu wykonania zastępczego. Obowiązek nałożony pierwotnie decyzją z grudnia 2020 r. dotyczył demontażu wentylacji mechanicznej. Wobec stwierdzenia niewykonania obowiązku, organy wszczęły postępowanie egzekucyjne, stosując m.in. grzywnę w celu przymuszenia, a następnie wykonanie zastępcze. Spółka kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, wskazując na niejednoznaczność protokołów kontroli oraz brak możliwości prawnej do wykonania demontażu bez zgody Wspólnoty Mieszkaniowej, której klatka schodowa była objęta pracami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organy pominęły istotne dowody, takie jak protokół z marca 2022 r. czy protokół odbioru przewodów z czerwca 2022 r., które mogły wskazywać na wykonanie obowiązku. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na art. 81a § 1 k.p.a., zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony. W ocenie Sądu, organy nie ustaliły jednoznacznie, czy obowiązek został wykonany, a brak możliwości prawnej do jego wykonania przez spółkę (ze względu na status klatki schodowej jako nieruchomości wspólnej) powinien skutkować rozstrzygnięciem na korzyść strony. Sąd uchylił postanowienia organów obu instancji i zasądził koszty postępowania od organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie wykonania zastępczego jest możliwe tylko po jednoznacznym ustaleniu, że obowiązek nie został wykonany. W przypadku wątpliwości, powinny być one rozstrzygane na korzyść strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób jednoznaczny niewykonania obowiązku demontażu wentylacji, pomijając istotne dowody i nie rozstrzygając wątpliwości na korzyść strony zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 127
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym dla obowiązków niepieniężnych, stosowanym gdy obowiązek można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej – obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 81a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane na korzyść strony, gdy przedmiotem postępowania jest nałożenie obowiązku.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt lub czynność.
u.w.l. art. 3 § ust. 2
Ustawa o własności lokali
Definicja nieruchomości wspólnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 128 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego.
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zasada stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, który dotąd nie został wykonany.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji/postanowienia.
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady zasądzania zwrotu kosztów postępowania.
p.b. art. 47 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych.
p.b. art. 3 § ust. 7
Ustawa Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie ustaliły jednoznacznie, czy obowiązek został wykonany. Istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Klatka schodowa jest nieruchomością wspólną, a spółka nie ma możliwości prawnej do demontażu bez zgody wspólnoty. Organy pominęły istotne dowody (protokoły z kontroli i odbioru).
Godne uwagi sformułowania
Organy obu instancji nie wyjaśniły, dlaczego protokół odbioru przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych z dnia 10 czerwca 2022 r. nie może stanowić podstawy do stwierdzenia wykonania egzekwowanego obowiązku, pomimo iż z jego treści jednoznacznie wynika, że obowiązek wynikający z decyzji został wykonany. W sytuacji, gdy w sprawie pozostają wątpliwości czy obowiązek nałożony na Skarżącą został wykonany przy czym nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia jego wykonania to brak było podstaw do nakładania na Skarżącą środka w postaci skierowania obowiązku do wykonania zastępczego. Stosownie do treści art. 81a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.
Skład orzekający
Grzegorz Rudnicki
przewodniczący
Lucyna Staniszewska
sprawozdawca
Małgorzata Jarecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym, zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym, status prawny nieruchomości wspólnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z demontażem wentylacji w kontekście nieruchomości wspólnej i braku możliwości wykonania obowiązku przez zobowiązanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony, nawet w postępowaniu egzekucyjnym. Pokazuje też konflikt między obowiązkiem administracyjnym a prawem własności wspólnej.
“Niewykonany obowiązek? Sąd: wątpliwości rozstrzygamy na Twoją korzyść!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 122/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-05-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Rudnicki /przewodniczący/ Lucyna Staniszewska /sprawozdawca/ Małgorzata Jarecka Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Jarecka, asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2023 r. nr 1983/2023 w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Budowlanego [...] z dnia [...] października 2023r. nr [...], II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: ,,MWINB’’, ,,Organ II instancji’’) z dnia 22 listopada 2023 r. nr 1983/2023 utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: ,,PINB’’, ,,Organ I instancji’’, ,,organ powiatowy’’) z dnia [...] października nr [...] o zastosowaniu wykonania zastępczego wydanego wobec [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: ,,Skarżąca’’, ,,Spółka’’, ,,Zobowiązana’’). II. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: 1. Na podstawie ostatecznej decyzji organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Spółka została zobowiązana do demontażu wentylacji mechanicznej wspomagającej lokale nr CU 3 i CU 4 w części znajdującej się nad klatką schodową budynku przy ul. [...] w W. Wobec stwierdzenia niewykonania nałożonego obowiązku PINB [...] wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do Zobowiązanej z zachowaniem obowiązków przewidzianych w art. 15, 26 § 5 oraz art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu 29 marca 2022 r. Organ I instancji przeprowadził kontrolę. PINB [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] nałożył na Skarżącą jednorazową grzywnę w celu przymuszenia i wezwał do wykonania w całości obowiązku wynikającego z decyzji. Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie i przedłożyła protokół odbioru przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych z dnia 10 czerwca 2022 r. sporządzony przez A. K. prowadzącą działalność pod firmą: [...] A. K.. W trakcie postępowania zażaleniowego przeprowadzono trzykrotnie oględziny nieruchomości. Postanowieniem z dnia 11 września 2023 r. MWINB utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji. Skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2692/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. 2. Organ I instancji uznał za zasadne zastosowanie środka egzekucyjnego przewidzianego w art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. PINB [...] dnia [...] października nr [...] wydał postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego wobec skarżącej. W uzasadnieniu Organ I instancji wskazał, że uwzględniając dotychczasowy przebieg postępowania, w tym brak właściwej reakcji zobowiązanej na fakt zastosowania przez PINB środka egzekucyjnego w postaci jednorazowej grzywny w celu przymuszenia, w ocenie tegoż Organu za środek gwarantujący bezpośrednie wykonanie obowiązków uznać należy wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo Spółki. Organ I instancji doszedł do przekonania o zasadności zastosowania ww. środka egzekucyjnego na podstawie ustaleń zawartych podczas kontroli dnia 10 lipca 2023 r. W protokole nr [...] z dnia 10 lipca 2023 r. stwierdzono, brak wykonania w całości obowiązków wynikających z ww. decyzji ostatecznej. Spółka w ocenie Organu I instancji jest w pełni świadoma konsekwencji wynikających z nieustannego uchylania się od wykonania przedmiotowego obowiązku. W treści ostatecznego postanowienia z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, PINB [...] wezwał Spółkę do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym TW-2 nr [...] w terminie 60 dni od daty skutecznego doręczenia postanowienia z jednoczesnym zagrożeniem zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Z tych względów w ocenie Organu I instancji upływ ww. terminu w pełni uzasadnia orzeczenie kolejnego środka egzekucyjnego prowadzącego bezpośrednio do jego wykonania. 3. W zażaleniu skierowanym do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Spółka wskazała, że Organ I instancji nie ustalił jednoznacznie czy obowiązek określony w tytule wykonawczym został wykonany. 4. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 22 listopada 2023 r. nr 1983/2023 utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października nr [...] o zastosowaniu wykonania zastępczego. III. 1. Dnia 12 grudnia 2023 r. Spółka zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika wywiodła skargę do tutejszego Sądu zaskarżając w całości postanowienie MWINB z dnia 22 listopada 2023 r. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Wskazała, że powyższe naruszenia doprowadziły do błędnego ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę postanowienia, bowiem Organy obu instancji przyjęły przedwcześnie, że skarżąca nie wykonała obowiązku z decyzji oraz, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązku z decyzji. W ocenie Skarżącej gdyby PINB [...] i MWINB przy rozstrzyganiu sprawy wzięły pod uwagę cały zebrany w sprawie materiał dowodowy to nie wydałaby zaskarżonych postanowień. Spółka wskazała, że w toku postępowania administracyjnego PINB [...] po zapoznaniu się z całym zebranym materiałem dowodowym, który zawiera wszystkie dostępne dowody powinien zastosować art. 18 p.e.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., ponieważ wskazana kontrola nie ustaliła w sposób jednoznaczny czy obowiązek został wykonany, a co za tym idzie nie ustaliła również, że obowiązek ten nie został wykonany. Zatem w niniejszej sprawie pozostają niejasności lub wątpliwości, których nie da się usunąć. Albowiem jak wskazały kontrole do jednoznacznego ustalenia potrzebne jest zdemontowanie płyty G-K znajdującej się na klatce schodowej budynku przy ul. [...] w W. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o: - uchylenie w całości na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. postanowienia Organu I instancji; - uchylenie w całości na podstawie art. 135 p.p.s.a. postanowienia PINB [...]; - zasądzenie na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. od organu II instancji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i kwoty 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Skarżąca wniosła ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi, t.j.: a) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 22 września 2023 r.; b) postanowienie PINB z [...] października 2023 r., nr [...]; c) potwierdzenia z rachunku bankowego Skarżącej, na okoliczność bezprawnego pobrania kwoty 55.397.38 zł z rachunku bankowego Skarżącej. W uzasadnieniu skargi Spółka wyjaśniła, ze klata schodowa na której znajduje się płyta G-K, stanowi nieruchomość wspólną, gdyż korzystają z niej właściciele lokali współtworzących Wspólnotę Mieszkaniową ,,[...]’’. Powyższe w ocenie Skarżącej znajduje potwierdzenie w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, a także orzecznictwie sądów administracyjnych, które wprost uznają klatkę schodową jako nieruchomość wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej. Płyta G-K zamontowana została na polecenie Wspólnoty Mieszkaniowej ,,[...]’’ co znajduje potwierdzenie w protokole z dnia 29 marca 2022 r., który został pomięty przez PINB [...]. Do zdjęcia płyty G-K na klatce schodowej potrzebna jest zgoda Wspólnoty Mieszkaniowej. Podczas kontroli PINB [...] obecni byli przedstawiciele Wspólnoty Mieszkaniowej ,,[...]’’ jednak pomimo ich obecności płyty G-K nie zostały zdjęte. Zdjęcie płyty nie mieści się w dyspozycji art. 47 ust. 1 prawa budowlanego, ponieważ odnosi się do robót budowlanych lub prac przygotowawczych do takich robót. Demontaż płyty nie mieści się w czynności z art. 3 ust. 7 prawa budowlanego definiującej roboty budowlane. Dlatego niemożliwym jest zastosowanie tego przepisu na cele związane z czynnościami kontrolnymi Organu. Skarżąca zwróciła uwagę, że także PINB [...] zauważył, że nie jest możliwe prawne zobowiązanie Wspólnoty Mieszkaniowej do zdjęcia przedmiotowej płyty na klatce schodowej budynku. Zatem w niniejszej sprawie w ocenie Skarżącej zostały spełnione wszystkie przesłanki do zastosowania art. 18 p.e.a. w zw. z art. 81a k.p.a., ponieważ nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia czy obowiązek z decyzji został wykonany, a zarówno PINB i Skarżąca nie mają możliwości prawnej do zobowiązania Wspólnoty Mieszkaniowej ,,[...]’’ do zdjęcia przedmiotowej płyty G-K na klatce schodowej budynku. W ocenie Skarżącej, PINB [...] wobec nie dających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego powinien rozstrzygnąć je na korzyść Skarżącej i umorzyć postepowanie w sprawie wykonania zastępczego. Spółka podsumowując wskazała, że PINB [...] jak i MWINB pominęły istotne fakty, a mianowicie, że żadna z przeprowadzonych kontroli, w tym kontrola z dnia 10 lipca 2023 r. nie potwierdziły, że obowiązek z decyzji nie został wykonany. Organy pominęły protokół z dnia 29 marca 2022 r., w którym brak jest jakichkolwiek zastrzeżeń wskazujących na niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji a nawet gdyby uznać, że Organy miały wątpliwości, to kierując się zasadami z art. 8 i art. 81 a k.p.a. powinien je rozstrzygnąć na korzyść Skarżącej i umorzyć postępowania w przedmiocie wykonania zastępczego. 2. W odpowiedzi na skargę MWINB podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu, dokonał pełnej oceny akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie i na tej podstawie wydał zaskarżone postanowienie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. 2. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: "p.p.s.a."). Sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec wniosku w tym przedmiocie złożonego przez organ i braku sprzeciwu ze strony skarżącej, czego podstawę stanowił art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 p.p.s.a. 3. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2023 r. nr 1983/2023 oraz poprzedzającego je postanowienia PINB [...], Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu nakazującym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. 4. Przed przystąpieniem do merytorycznych rozważań w przedmiotowej sprawie, Sąd rozważył dowód z dokumentów załączonych do skargi, tj. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 22 września 2023 r. oraz postanowienie PINB z [...] października 2023 r., nr [...] oraz potwierdzenia z rachunku bankowego skarżącej, jednakże dokumenty te, nie mają wpływu na wynik sprawy. 5. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2023 r. nr 1983/2023 utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października nr [...] o skierowaniu obowiązku do wykonania zastępczego wobec [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. w celu wykonania obowiązku orzeczonego decyzją organu powiatowego z [...] grudnia 2020 r., nr [...]. 6. Podstawę prawną postanowienia organu I instancji stanowiły przepisy art. 127 i art. 128 w zw. z art. 17 § 1 oraz 20 § 1 pkt 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) powoływanej dalej jako: "u.p.e.a". Zgodnie z art. 127 u.p.e.a. wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym znajdującym zastosowanie wtedy, gdy egzekucja administracyjna dotyczy obowiązku polegającego na wykonaniu czynności, a więc związanego z podjęciem przez zobowiązanego pewnych działań. Środek ten stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Wykonanie zastępcze obowiązku wynikającego z przepisów ustawy – Prawo budowlane powinno być poprzedzone nałożeniem grzywny w celu przymuszenia (art. 122 § 2 pkt 2 in fine u.p.e.a.). Wykonanie zastępcze to środek egzekucyjny zaspokajający, czyli prowadzący wprost do osiągnięcia celu egzekucji, którym jest wykonanie obowiązku a zatem jego zastosowanie musi wiązać się z pewnym ustaleniem, że obowiązek nie został wykonany. Z art. 128 § 2 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia określonej kwoty pieniężnej tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Określenie jej wysokości pozostawiono do uznania organu egzekucyjnego. Nadto przepisy u.p.e.a. w art. 7 § 2 statuują jedną z zasad tego postępowania – stosowanie środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, który dotąd nie został wykonany. 7. W takim stanie prawnym kwestią istotną w niniejszej sprawie było ustalenie przez organ egzekucyjny czy obowiązek nałożony decyzją PINB [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...] został wykonany przez stronę Skarżącą. Nie jest zasadne bowiem zlecenie wykonania czynności za zobowiązanego, o ile obowiązek został wykonany. Zastosowanie w stosunku do Skarżącej środka egzekucyjnego w postaci skierowania obowiązku do wykonania zastępczego może bowiem nastąpić dopiero wobec prawidłowo określonego stanu faktycznego sprawy dającego podstawę do jego zastosowania. Nie jest wystarczające jedynie formalne wskazanie, że wobec zobowiązanego nałożona została grzywna. Jak wynika z akt sprawy organ zastosował środek egzekucyjny po przeprowadzeniu kontroli w dniu 10 lipca 2023 r.. W protokole nr [...] stwierdzono, brak wykonania w całości obowiązków wynikających z ww. decyzji ostatecznej. Jednakże miejsce robót wciąż pozostaje zakryte podwieszanym sufitem. Spółka nie okazała dowodu wykonania obowiązku a w konsekwencji organy uznały, że obowiązek wynikający z decyzji PINB [...] z [...] grudnia 2020 r. nie został przez Skarżącą wykonany. 8. W ocenie Sądu, z takim stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić, ponieważ z protokołu oględzin robót budowlanych z 29 marca 2022 r., jak i 10 lipca 2023 r. nie wynika w sposób jednoznaczny, że obowiązek nałożony na Skarżącą ww. decyzją z [...] grudnia 2020 r. nie został wykonany. Z tych względów także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2024, sygn. akt VII SA/Wa 2692/23 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Podkreślić należy, że z przeprowadzonych w toku postępowania dowodowego protokołów oględzin nieruchomości z 25 sierpnia 2022 r., 20 października 2022 r. oraz 10 lipca 2023 r. nie można jednoznacznie stwierdzić, czy nałożony obowiązek demontażu wentylacji mechanicznej obsługującej lokale nr CU 3 i CU 4 w części znajdującej się nad klatką schodową budynku przy ul. [...] w W. został przez Skarżącą Spółkę wykonany. 9. Sąd zauważa, że jeżeli nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia przez organ wykonania obowiązku nie oznacza to jednak, że obowiązek nie został wykonany, a tym samym, że zasadne jest stosowanie środków egzekucyjnych, także następującego po wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia, wykonania zastępczego. Przede wszystkim kwestią kluczową w niniejszej sprawie było jednoznaczne ustalenie przez organy, czy obowiązek wynikający z decyzji PINB [...] został przez Skarżącą wykonany, czy też nie został wykonany. Aby można było egzekwować w postępowaniu egzekucyjnym obowiązek wynikający z decyzji najpierw organ powinien jednoznacznie ustalić, że obowiązek ten nie został wykonany. Tymczasem, z treści protokołu kontroli z 29 marca 2022 r., nr [...] wynika, że ,,na dzień kontroli lokalu nie ma urządzeń gastronomicznych podpiętych do wentylacji mechanicznej. W lokalu nr CU 4 działa piecyk konwekcyjny bez podłączenia do wentylacji mechanicznej. Na parterze budynku kl. 12 E pod spocznikiem odtworzony został sufit G-K zakrywający kanały wentylacji mechanicznej budynku. Wg. oświadczenia Pani administrator wentylacja mechaniczna budynku została oczyszczona oraz zostały wymienione fragmenty uszkodzonych kanałów według dostarczonej dokumentacji przez administrację budynku. Organ zatem pominął protokołu oględzin robót budowlanych z 29 marca 2022 r. co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że obowiązek wynikający z decyzji PINB [...] z [...] grudnia 2020 r. nie został wykonany. 11. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wskazać także należy, że ocena dowodów powinna być, zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. 12. Podkreślić należy, że organ nie może oprzeć swojej oceny na części materiału dowodowego, bez odniesienia się do pozostałej części materiału, która pozwalałaby dojść do innych konkluzji. Dopiero bowiem pełne ustalenie stanu faktycznego daje podstawę do przyjęcia, że wynikająca z art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów nie została przekroczona (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2012 roku, sygn. akt II SA/Wa 953/12 publ. https://cbois.nsa.gov.pl), a w konsekwencji każdy dowód należy bowiem oceniać na tle pozostałych przeprowadzonych dowodów, a nie w oderwaniu od nich. 13. W niniejszej sprawie Organy obu instancji nie wyjaśniły, dlaczego protokół odbioru przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych z dnia 10 czerwca 2022 r. nie może stanowić podstawy do stwierdzenia wykonania egzekwowanego obowiązku, pomimo iż z jego treści jednoznacznie wynika, że obowiązek wynikający z decyzji został wykonany, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy błędnie pominęły treść powyższego dokumentu. Tymczasem, Organy powinny ocenić całokształt zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie a nie wyłącznie protokół z dnia 10 lipca 2023 r. nr [...]. Tym samym wydając zaskarżone postanowienie organy obu instancji naruszyły art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. Zasada z art. 8 § 1 k.p.a. wskazuje, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy pominęły istotne fakty, a mianowicie, że żadna z przeprowadzonych kontroli nie potwierdziła, że obowiązek z decyzji nie został wykonany. Ponadto, Organy pominęły protokół z 29 marca 2022 roku, w którym brak jest jakichkolwiek zastrzeżeń wskazujących na niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji. Z protokołów oględzin nieruchomości wynika, że nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia wykonania obowiązku. Skoro zatem nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia wykonania obowiązku nie oznacza to jednak, jak błędnie przyjęły organy, że obowiązek ten nie został wykonany. W aktach sprawy nie ma żadnego przeciwdowodu jednoznacznie stwierdzającego, że obowiązek z decyzji nie został wykonany. Skoro nie ma dowodów potwierdzających, że obowiązek nie został wykonany to tym samym przedwczesne było zastosowanie środków egzekucyjnych. Zauważyć należy, że Skarżąca nie ma możliwości prawnych do zobowiązania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" do wyrażenia zgody na demontaż płyty G-K pod spocznikiem klatki schodowej (pomiędzy poziomem 0 i +1), ponieważ klatka schodowa stanowi nieruchomość wspólną, z której korzystają właściciele lokali współtworzących Wspólnotę Mieszkaniową "[...]". Jak wynika z treści art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1048), ,,Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali". Zgodnie z przyjętymi poglądami doktryny i judykatury, klatka schodowa jest nieruchomością wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 22 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/G1 115/09, pub. CBOSA). Z tego względu, tylko Wspólnota mogła wyrazić zgodę na demontaż G-K, czego jednak nie uczyniła. Płyta ta została zamontowana na polecenie Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", co wynika z protokołu oględzin z 29 marca 2022 r., nr [...], który został całkowicie pominięty przez organy. Do zdjęcia płyty G-K na klatce schodowej niezbędna jest zatem zgoda Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]". Zauważyć przy tym należy, że na części kontroli obecni byli przedstawiciele Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", jednak pomimo ich obecności płyty G-K nie zostały zdjęte. Skarżąca nie miała zatem wpływu na sprawdzenie realizacji obowiązku wynikającego z decyzji przez organy nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy w sprawie pozostają wątpliwości czy obowiązek nałożony na Skarżącą został wykonany przy czym nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia jego wykonania to brak było podstaw do nakładania na Skarżącą środka w postaci skierowania obowiązku do wykonania zastępczego. W zebranym w niniejszej sprawie materiale dowodowym żadna kontrola nie ustaliła w sposób jednoznaczny, czy obowiązek został wykonany, a co za tym idzie nie ustaliła również, że obowiązek ten nie został wykonany. Stwierdzić zatem należy, że w sprawie pozostają niejasności lub wątpliwości, których nie da się usunąć. Organ I instancji nie ma możliwości prawnej do zobowiązania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" do zdjęcia płyty G-K na klatce schodowej budynku przy ul. [...] w W., jak również Skarżąca nie ma możliwości sama dokonać demontażu ww. płyty. Klatka schodowa stanowi własność wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", która to pomimo obecności na czynnościach kontrolnych Organu I instancji nie wyraziła zgody na zdjęcie płyt G-K. Stosownie do treści art. 81a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy, organy powinny rozważyć czy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można przyjąć, że dana okoliczność faktyczna została jednoznacznie wykazana i zastosować art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 81 a § 1 k.p.a. rozstrzygając niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na korzyść Skarżącej. 14. Podsumowując, przeprowadzone w zakreślonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia PINB [...] wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich uchylenie. Zdaniem tut. Sądu oba rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001r., sygn. akt I SA 1768/99). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wyjaśniły kluczowej okoliczności wykonania przez Skarżącą obowiązku nałożonego decyzją i nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, naruszając tym samym powołane przepisy art. 7, art. 8 § 1, 77 § 1, 80, 81 a i 136 k.p.a., w zw. z art. 18, art. 119 § 1 i art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 15. Rozpoznając sprawę ponownie organ najpierw jednoznacznie ustali, czy obowiązek wynikający z decyzji PINB [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...] nie został wykonany. W szczególności organ uwzględni pominięte protokoły: z kontroli z 29 marca 2022 r., nr [...] oraz protokół z odbioru przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych z 10 czerwca 2022 r. oraz rozważy treści art. 81a § 1 k.p.a. W zależności od poczynionych jednoznacznych ustaleń czy obowiązek wynikający z decyzji PINB [...] został wykonany organ podejmie dalsze działania w sprawie. 15. Z powyższych względów, nie przesądzając końcowego wyniku sprawy i uznając, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. 16. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Na koszty te złożyły się wpis sądowy od skargi – 1.500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżących 480 zł – § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 t.j.) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI