VII SA/Wa 1198/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-06-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie doktorskiestwierdzenie nieważnościdecyzja kasacyjnaKodeks postępowania administracyjnegozasada dwuinstancyjnościpodpisykworumRada Doskonałości NaukowejWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw od decyzji Rady Doskonałości Naukowej uchylającej decyzję o stwierdzeniu nieważności postępowania doktorskiego, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z powodu wadliwie podpisanej decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżąca wniosła sprzeciw od decyzji Rady Doskonałości Naukowej (RDN), która uchyliła decyzję stwierdzającą nieważność jej przewodu doktorskiego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżąca zarzucała RDN naruszenie przepisów proceduralnych, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw, stwierdzając, że RDN prawidłowo zastosowała art. 138 § 2 k.p.a. z powodu wadliwie podpisanej decyzji organu pierwszej instancji oraz braku ustalenia kworum i uprawnionych do głosowania, co wykraczało poza zakres postępowania odwoławczego.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu K. B. od decyzji Rady Doskonałości Naukowej (RDN) z dnia [...] lutego 2024 r., która uchyliła decyzję Rady Naukowej Instytutu Badań Literackich PAN (organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2023 r. o stwierdzeniu nieważności postępowania doktorskiego skarżącej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji pierwotnie stwierdził nieważność postępowania w grudniu 2019 r., decyzja ta została uchylona przez RDN w czerwcu 2021 r., a następnie WSA w Warszawie oddalił sprzeciw od tej decyzji. Po ponownym postępowaniu, organ I instancji ponownie stwierdził nieważność w czerwcu 2023 r. RDN uchyliła tę decyzję, wskazując na dwa główne powody: brak podpisów wszystkich osób biorących udział w wydaniu decyzji przez organ I instancji oraz brak niebudzącego wątpliwości ustalenia liczby osób uprawnionych do głosowania. Skarżąca zarzuciła RDN m.in. pominięcie wniosku o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz niewykazanie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. WSA w Warszawie oddalił sprzeciw, podkreślając, że kontrola decyzji kasacyjnej na podstawie art. 64a p.p.s.a. ma charakter formalny i ogranicza się do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że wadliwe podpisanie decyzji organu I instancji oraz brak ustalenia kworum i uprawnionych do głosowania stanowiły uzasadnioną podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy nie mógł samodzielnie uzupełnić tych braków bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Sąd odmówił również dopuszczenia dowodu z decyzji Prezesa UODO, uznając ją za nieistotną dla rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ stwierdzone uchybienia (brak podpisów wszystkich członków organu kolegialnego, brak ustalenia kworum i uprawnionych do głosowania) uniemożliwiały merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy na etapie odwoławczym i wymagały ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kontrola decyzji kasacyjnej na podstawie art. 64a p.p.s.a. ma charakter formalny i ogranicza się do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wadliwe podpisanie decyzji organu pierwszej instancji oraz brak ustalenia kworum i uprawnionych do głosowania stanowiły uzasadnioną podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy nie mógł samodzielnie uzupełnić tych braków bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 64a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej obejmuje jedynie ocenę zaistnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa elementy, które powinna zawierać decyzja administracyjna, w tym podpisy osób upoważnionych.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić lub zlecić przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151a § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

p.p.s.a. art. 151a § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą orzekania dla Sądu administracyjnego jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy, zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z powodu wadliwie podpisanej decyzji organu pierwszej instancji oraz braku ustalenia kworum i uprawnionych do głosowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące pominięcia wniosku o postępowanie wyjaśniające, niewykazania przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., niewłaściwego głosowania w przedmiocie decyzji oraz pominięcia argumentacji strony w odwołaniu.

Godne uwagi sformułowania

kontrola decyzji kasacyjnej na podstawie art. 64a p.p.s.a. ma charakter formalny i ogranicza się do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy próba dokonania takich zmian w postępowaniu przed organem odwoławczym stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Marcin Maszczyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej (art. 64a-64e p.p.s.a.) oraz stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w przypadku wadliwości formalnych decyzji organu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i nie rozstrzyga meritum sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności postępowania doktorskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zakresu kontroli sądowej decyzji kasacyjnych oraz zasad stosowania art. 138 § 2 k.p.a. Jest to interesujące dla prawników procesualistów.

WSA: Formalne błędy w decyzji o nieważności doktoratu? Sąd nie bada meritum, ale procedurę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1198/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marcin Maszczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Sygn. powiązane
III OSK 2504/24 - Wyrok NSA z 2024-11-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marcin Maszczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2024 r. sprawy ze sprzeciwu K. B. od decyzji Rady Doskonałości Zawodowej z dnia [...] lutego 2024 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania oddala sprzeciw
Uzasadnienie
Rada Doskonałości Naukowej (dalej "RDN" lub "organ odwoławczy") decyzją
z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...] , uchyliła w całości decyzję Rady Naukowej Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk
(dalej również: "RN IBL PAN" lub "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. o stwierdzeniu nieważności postępowania RN IBL PAN w przewodzie doktorskim K. B. (dalej: "skarżąca") zakończonym uchwałą z dnia
19 czerwca 2012 r. o nadaniu stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych
w dyscyplinie literaturoznawstwo, i przekazującą organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych.
RN IBL PAN uchwałą z dnia [...] lutego 2019 r. wszczęła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania RN IBL PAN w przewodzie doktorskim K. B. zakończonym uchwałą z dnia [...] czerwca 2012 r. o nadaniu stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., [...], RN IBL PAN stwierdziła nieważność postępowania w przedmiocie przewodu doktorskiego skarżącej.
Na skutek złożonego odwołania RDN decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., sygn. akt [...], uchyliła w całości decyzję RN IBL PAN z dnia [...] grudnia
2019 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Na skutek złożonego sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, Sąd wyrokiem z dnia 20 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 4088/21, oddalił sprzeciw.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania RN IBL PAN decyzją z dnia
[...] czerwca 2023 r., [...], powtórnie stwierdziła nieważność postępowania
w przewodzie doktorskim skarżącej.
Na skutek wniesionego odwołania RDN decyzją z dnia [...] lutego 2024 r.,
nr [...] , uchyliła w całości decyzję organu I instancji
i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia RDN podniosła, że zaskarżona decyzja organu I instancji podlega uchyleniu, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r.
poz. 803, dalej: "k.p.a.") i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi
I instancji, z dwóch powodów.
Po pierwsze z braku opatrzenia wydanej przez organ I instancji decyzji administracyjnej podpisami wszystkich osób, które brały udział w jej wydaniu. Po drugie z powodu braku w sposób niebudzący wątpliwości ustalenia przez organ I instancji liczy osób uprawnionych do głosowania nad wydaniem decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności przewodu doktorskiego K. B.. Powyższe uchybienia,
w ocenie RDN, należy uznać za istotne i mające wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów,
a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż mimo zasadności części zarzutów dotyczących przypisania sobie przez skarżącą autorstwa fragmentów cudzych utworów, należy podkreślić, że z ww. powodów zaskarżona decyzja jest wadliwa.
Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem
z dnia 22 kwietnia 2024 r. złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając decyzji RDN z dnia [...] lutego 2024 r.:
1) całkowite pominięcie złożonego przez skarżącą w odwołaniu od decyzji RN IBL PAN z dnia [...] Czerwca 2023 r. wniosku, o którym mowa w art. 136 § 2 zdanie pierwsze k.p.a., co zgodnie z art. 138 § 2b k.p.a. wykluczało możliwość zastosowania przez RDN art. 138 § 2 k.p.a., a także braku wyjaśnienia w uzasadnieniu skarżonej decyzji, z jakich przyczyn, określonych w art. 136 § 4 k.p.a., wniosek skarżącej
o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy nie mógłby zostać uwzględniony;
2) niewykazanie w uzasadnieniu decyzji przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ:
a) oba wskazane przez RDN powody sięgnięcia po rozstrzygnięcie kasatoryjne - tj. zarówno fakt wadliwego podpisania decyzji z dnia [...] czerwca 2023 r. i fakt braku wyjaśnienia przez organ I instancji zagadnienia kworum i liczby osób uprawnionych do głosowania w sprawie decyzji I instancji - powinny doprowadzić do podjęcia przez RDN rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.,
b) RDN nie wyjaśniła, z jakich przyczyn w postępowaniu odwoławczym nie było możliwe ustalenie zagadnienia liczby uprawnionych do głosowania nad decyzją pierwszoinstancyjną w postępowaniu przed RN IBL PAN, zaś wskazana okoliczność nie stanowi okoliczności, która wymaga "wyjaśnienia" w postępowaniu ponownie przeprowadzonym przez organ I instancji;
3) zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie na tej podstawie prawnej nie było przedmiotem głosowania podczas posiedzenia Prezydium RDN z dnia [...] lutego 2024 r., gdy miała zostać podjęta decyzja - z protokołu przedmiotowego posiedzenia wynika, iż głosowanie odbyło się "w sprawie uwzględnienia odwołania" (a nie co do jednego, konkretnego rodzaju rozstrzygnięcia spośród wymienionych art. 138 § 1 - 2 k.p.a.), zaś strona w odwołaniu wnosiła
o zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.;
4) pominięcie przez RDN argumentacji podnoszonej przez stronę
w odwołaniu, a także w złożonych w postępowaniu pismach (m. in. z dnia
[...] października 2023 r. i z dnia [...] lutego 2024 r.), która wskazywała brak spełnienia przesłanek stwierdzenia nieważności postępowania w przewodzie doktorskim skarżącej, czego wyrazem jest brak jakiegokolwiek odniesienia się przez organ do pisma skarżącej z dnia [...] lutego 2024 r. negującym pismo z dnia [...] grudnia 2023 r.
pt. "Opinia w sprawie zasadności odwołania z dnia [...] lipca 2023 r.", podpisane przez prof. zw. dr hab. D. U., której stanowisko RDN "przyjęła za własne"
w sytuacji, gdy rozważenie tej argumentacji powinno było doprowadzić do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji w I instancji w całości i odmowę stwierdzenia nieważności postępowania.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji RDN z dnia [...] lutego 2024 r. i zasądzenie od RDN na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64b
§ 1 p.p.s.a.
Ponadto wniosła o stwierdzenie nieważności w całości decyzji RN IBL PAN
z dnia [...] czerwca 2023 r. o stwierdzeniu nieważności postępowania Rady IBL PAN
w przewodzie doktorskim skarżącej zakończonym uchwałą z dnia 19 czerwca 2012 r.
o nadaniu stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo, i o umorzenie postępowania administracyjnego w całości.
Jednocześnie, wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. z załączonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] na wykazanie następujących faktów: faktu wydania i treści tej decyzji, braku bezstronności i braku obiektywizmu po stronie organu I instancji, które stanowiły dla strony motywację do zgłoszenia w odwołaniu wniosku o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego
w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy (art. 136 § 2 w zw. z art. 138 § 2b k.p.a.), niezasadnie pominiętego przez RDN.
Skarżąca w bardzo obszernym uzasadnieniu sprzeciwu przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych wyżej zarzutów.
W odpowiedzi na sprzeciw RDN wniosła o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności nadmienić należy, że zgodnie z art. 64a ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uruchamia postępowanie sądowe szczególnego rodzaju. Jego zakres przedmiotowy jest bowiem ograniczony do kontroli tylko jednej kategorii ostatecznych decyzji organu odwoławczego. Stosownie do treści art. 64e p.p.s.a. kontrola ta obejmuje tylko ocenę zaistnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151 a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
Sprzeciw uruchamia postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej, ale jej przedmiotem jest sprawa administracyjna procesowa, a właściwie nierozstrzygnięta sprawa indywidualna, w której doszło jedynie do wyczerpania toku instancji
w rozumieniu procesowym. Decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie
art. 138 § 2 k.p.a. nie kształtuje bowiem stosunku materialnoprawnego, stanowi przeszkodę dla ukształtowania tego stosunku wydanym wcześniej rozstrzygnięciem organu I instancji, uniemożliwiając mu uzyskanie przymiotu ostateczności. Wniesienie sprzeciwu powoduje zatem wszczęcie przed sądem administracyjnym postępowania
o ograniczonym zakresie, obejmującym kontrolę decyzji administracyjnej
z uwzględnieniem tylko kryteriów formalnych. Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza w istocie konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty.
Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r. II OSK 2219/15). Mając to na uwadze powtórzenia wymaga, że poddanej kontroli sądowej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowiła wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzja kasatoryjna organu odwoławczego, która – mocą art. 64a p.p.s.a. – została zaskarżona w drodze sprzeciwu. Sprzeciw ten, na podstawie art. 64d § 1 p.p.s.a., podlegał rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, a w myśl art. 64b § 1 p.p.s.a. odpowiednie zastosowanie znajdował do niego przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. Zakres kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie wynikał natomiast z art. 64e p.p.s.a, zgodnie z którym sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten został przytoczony przez autora sprzeciwu jako naruszony przez organ odwoławczy, stanowiąc zarazem uczyniony temu organowi zarzut. Wskazania zatem wymaga,
że sprzeciw jest środkiem prawnym służącym wyłącznie skontrolowaniu, czy uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania znajduje uzasadnienie
w treści art. 138 § 2 k.p.a.
Kontrola decyzji objętej sprzeciwem, dokonywana przez sąd administracyjny, ma zatem charakter formalny i w porównaniu z zakresem kontroli w odniesieniu do decyzji objętej skargą jest ograniczona jedynie do oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej. Zasadniczo Sąd nie weryfikuje prawidłowości wykładni
i zastosowania przepisów prawa materialnego, w ramach których organ odwoławczy stwierdził potrzebę wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia jedynie, czy zaistniały przesłanki uprawniające do wydania tej decyzji. Niemniej jednak, jak trafnie zauważył NSA w wyroku z dnia 13 lutego 2019 r. II OSK 132/19, jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. Tym samym w ramach niniejszej sprawy sąd może badać decyzję odwoławczą tylko przez pryzmat zasadności uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Sąd administracyjny nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania,
że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw (art. 151a § 1 p.p.s.a.).
Sąd podkreśla przy tym, że art. 138 § 2 k.p.a. winien być wykładany łącznie
z art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów
i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przy czym zakres ten nie może naruszać zasady dwuinstancyjności. Wydanie zatem w sprawie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uzasadnione jest wówczas, gdy do jej rozstrzygnięcia nie jest wystarczające przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a. Mając na względzie powyższe, w ramach niniejszej sprawy administracyjnej Sąd mógł badać decyzję odwoławczą wyłącznie przez pryzmat zasadności uchylenia decyzji organu I instancji (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2019 r. I OSK 4292/18, a także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 marca 2019 r.
IV SA/Wr 91/19; WSA w Łodzi z dnia 9 maja 2019 r. II SA/Łd 1051/18;
WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 czerwca 2018 r. II SA/Go 284/18).
Wobec wskazanych ram badania zasadności sprzeciwu należy stwierdzić,
że ustalenia organu odwoławczego, co do wystąpienia przesłanek do wydania decyzji
o charakterze kasatoryjnym są trafne.
Na gruncie niniejszej sprawy, zgodnie z powołaną regulacją prawną, uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi było wynikiem braku opatrzenia wydanej przez organ I instancji decyzji administracyjnej podpisami wszystkich osób, które brały udział w jej wydaniu oraz braku, w sposób niebudzący wątpliwości, ustalenia przez organ I instancji liczy osób uprawnionych do głosowania nad wydaniem decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności przewodu doktorskiego skarżącej. Powyższa okoliczność, zgodnie
z stanowiskiem RDN, spowodowała brak możliwości procedowania w sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, iż poza sporem pozostaje prawidłowość ustaleń organu odwoławczego w zakresie dostrzeżonych braków w postępowaniu przed organem I instancji, gdyż sama wnosząca sprzeciw na jego 5 stronie wskazała,
że zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego w zakresie konkluzji o braku prawidłowego podpisania decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2023 r., a także
w zakresie, w jakim organ zakwestionował kworum oraz liczbę osób uprawnionych do udziału w głosowaniu w sprawie strony na posiedzeniu Rady Naukowej w dniu
[...] Czerwca 2023 r. Niemniej jednak wnosząca sprzeciw uważa, że kwalifikowane naruszenia prawa przez RN IBL powinny doprowadzić do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie art. 138 § 2 k.p.a. i ostatecznego zakończenia trwającego niemal 5 lat postępowania bowiem brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania w jej przewodzie doktorskim. Tym samym wnosząca sprzeciw formułując ten środek zaskarżenia w istocie dąży do oceny przez Sąd zarzutów materialnych,
co na gruncie rozpatrywania sprzeciwu jest niedopuszczalne. Dlatego też Sąd rozpoznający sprzeciw nie może, jak chce tego wnosząca sprzeciw, na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 2 i art. 145 § 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. stwierdzić nieważności w całości decyzji organu I instancji.
Ponieważ jednak w świetle art. 64e p.p.s.a. sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw wniesiony na podstawie art. 64a p.p.s.a., ma za zadanie rozważyć, czy zaistniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., musi również ustalić, czy w sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Taka sytuacja może wystąpić, gdy decyzja organu pierwszej instancji dotknięta była wadą nieważności w związku z jej wydaniem bez podstawy prawnej, z naruszeniem res iudicata lub z powodu jej skierowania do osoby niebędącej stroną postępowania (zob. np. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2021 r. I OSK 959/21 i z dnia 9 września 2020 r. I GSK 1188/20. Wymienione przesłanki stwierdzenia nieważności powodują bowiem, że postępowanie administracyjne w określonej sprawie lub w stosunku do określonej osoby w ogóle nie może się toczyć. Żadna z tych okoliczności nie miała miejsca w stanie faktycznym sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją.
Odnosząc się zatem do zarzutu podniesionego w sprzeciwie za organem należy wskazać, iż zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. było uzasadnione koniecznością prawidłowego podpisania wydanego rozstrzygnięcia
i określenia osób uprawnionych do udziału w głosowaniu. Sąd w składzie niniejszym podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone na gruncie poprzednio rozpatrywanego sprzeciwu K. B. w wyroku z dnia 20 czerwca 2022 r. II SA/Wa 4088/21, w którym to Sąd wskazał, że "ewentualne podpisanie decyzji przez osobę nieuprawnioną (czego organ odwoławczy
w przedmiotowej sprawie nie stwierdził), mogłoby skutkować wyłącznie koniecznością powtórzenia postępowania w pierwszej instancji. Nie stanowiłoby więc podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., lecz na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.". Tego rozstrzygnięcia, jak sama przyznaje, skarżąca nie zaskarżyła, co czyni ten wyrok prawomocnym.
Na gruncie natomiast niniejszej sprawy, ponownie rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie w zakresie podpisu pod wydanym rozstrzygnięciem organu I instancji. Sąd podziela przy tym, przywołane przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji utrwalone poglądy orzecznictwa, w zakresie obowiązku złożenia pod wydanym rozstrzygnięciem podpisów wszystkich osób biorących udział w jego wydaniu. Zgodnie bowiem z art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że decyzje wydawane w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia są decyzjami organu kolegialnego, których zdolność do orzekania ustawodawca przyznał jedynie w składzie złożonym z członków powołanych przez ustawowo wskazany do tego organ. Organy te (Rady) nie tylko kolegialnie prowadzą postępowanie w tym przedmiocie, ale także w sposób kolegialny wypracowują i wydają stosowne decyzje
w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia, podpisując je w pełnym składzie. W konsekwencji skoro RN IBL PAN jest organem kolegialnym, w decyzji przez nią wydawanej powinny zostać wymienione imiona i nazwiska wraz z podpisami wszystkich członków komisji, którzy podejmowali rozstrzygnięcie.
W zakresie zarzutu dotyczącego braku wyjaśnienia kworum i liczby osób uprawnionych do głosowania w sprawie decyzji I instancji, a w szczególności zarzutu wnoszącej sprzeciw, iż przedmiotem głosowania podczas posiedzenia Prezydium RDN z dnia [...] lutego 2024 r. gdy miała zostać podjęta decyzja – z protokołu przedmiotowego posiedzenia wynika, iż głosowanie odbyło się "w sprawie uwzględnienia odwołania" (a nie co do jednego, konkretnego rodzaju rozstrzygnięcia spośród wymienionych art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), to po pierwsze okoliczności te nie mogły stanowić podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a po drugie ocena ich wpływu na prawidłowości decyzji RN IBL PAN z dnia [...] Czerwca 2023 r. pozostaje poza zakresem kontroli Sądu
w przedmiotowej sprawie, który wyznacza powołany wyżej art. 64e p.p.s.a.
Przepis art. 138 § 2 k.p.a. zobowiązuję organ odwoławczy do wskazania, jakie okoliczności powinien wziąć organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji RDN wprost stwierdziła (str. 15 – strony nienumerowane), że konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie ustalenia osób uprawnionych do głosowania nad wydaniem decyzji, a po drugie podpisanie jej przez wszystkie te osoby. Organ odwoławczy wypełnił zatem obowiązek wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jednocześnie, w kontekście zarzutu skarżącej, co do niezastosowania przez organ odwoławczy art. 136 § 2 i 3 k.p.a., to zgodnie z tym przepisem jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję (§2). Przepis § 2 stosuje się także w przypadku, gdy jedna ze stron zawarła
w odwołaniu wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, a pozostałe strony wyraziły na to zgodę w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im zawiadomienia
o wniesieniu odwołania, zawierającego wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, w odwołaniu z dnia [...] lipca 2023 r in fine złożyła wniosek o przeprowadzenie przez Rade Doskonałości Naukowej postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy,
o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie
Niemniej jednak dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienia,
a w szczególności ze względu na ich charakter i rangę wykraczają poza uprawnienie organu odwoławczego co do dokonania uzupełniającego postępowania dowodowego we własnym zakresie lub zlecenia go organowi I instancji, gdyż organ odwoławczy na etapie postępowania odwoławczego nie ma możliwości dokonania takich podpisów za członków kolegialnego organu I instancji lub wezwania członków tego organu do uzupełnienia swojego rozstrzygnięcia o brakujące podpisy. To samo dotyczy wyjaśnienia wątpliwości nie tylko w zakresie podniesionym przez organ odwoławczy, który z członków RN IBL PAN był faktycznie uprawniony do udziału w głosowaniu,
ale również w zakresie podniesionym we wniesionym sprzeciwie odnośnie przedmiotu posiedzenia przez RN IBL PAN, gdyż jak twierdzi wnosząca sprzeciw głosowanie odbyło się "w sprawie uwzględnienia odwołania" a nie w sprawie wyboru konkretnego rodzaju rozstrzygnięcia przewidzianego przepisami k.p.a.
Próba dokonania takich zmian w postępowaniu przed organem odwoławczym stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a.. Istota postępowania uzupełniającego (art. 136 § 1 k.p.a.),
a zatem dodatkowego, dopełniającego, powoduje, iż nie można w nim decydować
o zmianach kryteriów merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy w powyższym trybie, uprawniony jest jedynie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
Reasumując należy stwierdzić, że RDN prawidłowo stwierdziła, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a zarzuty podniesione w pkt 1-4 sprzeciwu, na gruncie niniejszej sprawy, okazały się niezasadne.
Odnosząc się natomiast do postawionego w skardze wniosku
o przeprowadzenie dowodu z decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych
z dnia 27 marca 2024 r. podkreślić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a.
Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające
z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z normy tej wynika,
że podstawą orzekania dla Sądu administracyjnego jest cały materiał faktyczny
i dowodowy sprawy, zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji
(art. 133 § 1 p.p.s.a.). Poza tym Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane
(art. 106 § 4 p.p.s.a.) oraz może wziąć pod uwagę dowody uzupełniające
z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Sąd w niniejszej sprawie, na podstawie art. 106
§ 3 p.p.s.a., odmówił dopuszczenia dowodu wskazanego w skardze, z uwagi na to,
że nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI