VII SA/Wa 1195/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-10-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstwierdzenie nieważnościstrona postępowaniaobszar oddziaływania obiektusąsiedztwointeres prawnyKodeks postępowania administracyjnegoWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając skarżących za strony postępowania.

Skarżący M. i R. K. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę centrum handlowego. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając skarżących za niebędących stronami w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, stwierdzając, że skarżący, jako właściciele sąsiedniej działki, byli stronami postępowania, ponieważ ich nieruchomość została wskazana jako pozostająca w obszarze oddziaływania obiektu w pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi M. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę centrum handlowo-usługowego. Skarżący twierdzili, że są stronami postępowania, ponieważ ich działka sąsiaduje z terenem inwestycji i została wskazana jako pozostająca w obszarze oddziaływania obiektu w pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy administracji uznały jednak, że skarżący nie mają przymiotu strony, ponieważ ich nieruchomość nie pozostaje w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a jedynie posiadają interes faktyczny, a nie prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały pojęcie strony postępowania. Wskazał, że w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 2006 r. wyraźnie wskazano, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje m.in. działkę skarżących. Skoro ta decyzja jest ostateczna, jej postanowienia są wiążące. W związku z tym, organy były zobowiązane do uznania skarżących za strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciele nieruchomości sąsiednich, których działka została wskazana jako pozostająca w obszarze oddziaływania obiektu w decyzji o pozwoleniu na budowę, posiadają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę jednoznacznie wskazała działkę skarżących jako pozostającą w obszarze oddziaływania obiektu, a decyzja ta jest ostateczna, to skarżący mają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności. Organy administracji błędnie odmówiły wszczęcia postępowania, nie uznając skarżących za strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Błędna wykładnia przepisu dotyczącego stron postępowania.

P.b. art. 28 § ust. 2

Prawo budowlane

Definicja strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jako właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania obiektu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasad czynnego udziału strony i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 157 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Właściwość organu do stwierdzenia nieważności decyzji i wszczęcie postępowania.

P.b. art. 3 § pkt. 20

Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący byli stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ ich nieruchomość została wskazana jako pozostająca w obszarze oddziaływania obiektu w pierwotnej decyzji. Organy administracji błędnie uznały, że skarżący nie posiadają przymiotu strony do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji, że skarżący nie mają przymiotu strony, ponieważ ich nieruchomość nie pozostaje w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego, a jedynie posiadają interes faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Pojęcie 'interes prawny' oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo.

Skład orzekający

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

przewodniczący

Mirosława Kowalska

sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, w szczególności w kontekście obszaru oddziaływania obiektu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę sama określiła obszar oddziaływania obejmujący sąsiednią działkę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia prawnego związanego z prawem do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym budownictwa, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Czy jesteś stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1195/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Mirosława Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 256/08 - Wyrok NSA z 2009-02-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, 28, 77, 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi M. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. i R. K. kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. i R. K., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., znak [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] lutego 2006r. (a nie jak omyłkowo podano z dnia [...] marca 2006 r.), Nr [...] znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Ł. B. pozwolenia na budowę Centrum Handlowo - Usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą (kategoria obiektu bud. XVII, obręb ewidencyjny [...] – S., jednostka ewidencyjna miasto – S., działki nr ewid. [...]), – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na przepis art. 28 ust. 2, art. 3 pkt. 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn zm.), oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z dnia 15 listopada 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 449/05, w którym Sąd stwierdził, że właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego.
Organ odwoławczy wskazał, że działka o nr [...], której skarżący są właścicielami w części [...], graniczy z działką o nr [...], na której projekt budowlany przewiduje lokalizację parkingu dla [...] samochodów. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż najbliższa odległość miejsc postojowych do granicy działki nr [...] - z działką skarżących, tj. nr [...] – wynosi ponad 20 m, przy dopuszczalnej odległości 16 m.
Organ II instancji powołał się również na decyzję Burmistrza S. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia zgodnie, z którą projektowana inwestycja nie będzie naruszała interesu osób trzecich , zostaną zachowane standardy środowiska.
Na podstawie powyższych argumentów organ uznał, że obszar oddziaływania obiektu zamyka się w granicach nieruchomości inwestora i dlatego brak jest podstaw do uznania M. i R. K. za stronę postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i R. K., dochodząc uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 157 § 2 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię.
Skarżący podnieśli, że przez cały okres trwania postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę zakończonego decyzją Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] marca 2006 r. (powinno być [...] lutego 2006 r.), traktowani byli jako strona postępowania. Skarżący podkreślili, że inwestycja jest obiektem handlowo – usługowym, przez co wywiera ona wpływ na działkę należącą do nich.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje .
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa, który skutkuje jej uchyleniem.
W niniejszej sprawie skarżący dochodzą stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Starosty Powiatowego w S. w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zatem dla oceny dopuszczalności wniosku o stwierdzenie nieważności niezbędne jest zbadanie przez organ tego, czy wniosek pochodzi od strony.
Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi wobec regulacji art. 28 k.p.a. lex specialis stroną postępowania w sprawie o pozwolenie budowlane jest ten, kto jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, zarządcą nieruchomości pozostającą w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie, wówczas, bowiem istnieje interes faktyczny, a nie interes prawny. Pojęcie "interes prawny" nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu, doktryna i orzecznictwo przyjmuje, że oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął , że jest zobowiązany ustalić, kto jest stroną postępowania w danej sprawie, a więc ocenić, czy wniosek pochodzi od strony.
Było to jednak tylko prawidłowe założenie, bowiem organ w tym zakresie nie przeprowadził właściwego postępowania, które dałoby podstawę do ustalenia i oceny przymiotu strony odwołujących się.
Postępowanie administracyjne w powyższym zakresie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jak i Wojewoda [...] przeprowadzili z naruszeniem zasad opisanych w przepisach art. 7, 77 k.p.a., tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Zdaniem Sąd w niniejszej sprawie przymiot strony wnoszących o stwierdzenie nieważności przedmiotowej dla sprawy decyzji pozwolenia na budowę, nie może budzić wątpliwości. W decyzji Starosty Powiatowego w S. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z dnia [...] lutego 2006 r. ustalono, że "obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, obejmuje nieruchomości: działki nr ew. [...]" – zatem wskazano działkę nr [...], której skarżący są właścicielami w [...] części.
Stwierdzić należy, że organy obu instancji błędnie przyjęły, że skarżący nie mają przymiotu strony do stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę, bo ich nieruchomość nie pozostaje w obszarze oddziaływania. Takiego stanowiska organów nie można podzielić skoro w świetle postanowień w/w decyzji pozwolenia na budowę doszło do określenia obszaru oddziaływania inwestycji, w sposób jak to wyżej opisano. Wskazać trzeba, że decyzja ta jest ostateczna, a jej postanowienia są wiążące.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku oparto na przepisie art. 152 cytowanej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI