VII SA/Wa 1187/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-02-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnagrzywna w celu przymuszeniarozbiórkanadzór budowlanyniepełnosprawnośćprawo administracyjnepostępowanie egzekucyjne

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie nakazu rozbiórki kiosku, uznając działania organów za zgodne z prawem.

Skarżący K.P. zaskarżył postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł, która została nałożona za niewykonanie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę kiosku handlowego. Skarżący podnosił argumenty dotyczące swojego stanu zdrowia i finansów, a także kwestionował podstawę prawną nałożenia grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a stan zdrowia i sytuacja finansowa skarżącego nie stanowiły podstawy do uchylenia grzywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na skarżącego jednorazowej grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł. Grzywna ta została nałożona z powodu niewykonania przez skarżącego obowiązku rozbiórki kiosku handlowego, nakazanego decyzją PINB z 2017 r. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów KPA oraz wskazywał na swój znaczny stopień niepełnosprawności i całkowitą niezdolność do pracy, a także trudną sytuację finansową. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że postępowanie dotyczące nałożenia grzywny w celu przymuszenia jest odrębnym postępowaniem od postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki czy wystawienia tytułu wykonawczego. Sąd wskazał, że skarżący od lat uchylał się od wykonania obowiązku rozbiórki, a jego stan zdrowia i sytuacja finansowa nie mogły stanowić podstawy do uchylenia grzywny, co potwierdza również orzecznictwo NSA. Sąd zaznaczył, że grzywna ma charakter dyscyplinujący i ma na celu wywołanie dolegliwości, aby wykonanie obowiązku stało się opłacalne. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że skarżący nie skorzystał z możliwości wykonania obowiązku przez syna ani nie podjął działań zapobiegających nałożeniu grzywny. Sąd odniósł się również do przepisów antyepidemicznych, stwierdzając, że nie mają one zastosowania w tej sprawie, gdyż obowiązek rozbiórki był wymagalny znacznie wcześniej. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a kwota grzywny mieści się w granicach ustawowego upoważnienia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, stan zdrowia i sytuacja finansowa zobowiązanego nie mogą stanowić podstawy do uchylenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia, gdyż grzywna ta jest środkiem egzekucyjnym mającym na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym sytuacja osobista i majątkowa zobowiązanego, w tym stan zdrowia, nie wpływają na możliwość nałożenia grzywny. Grzywna jest niemal ostatecznym środkiem egzekucyjnym, a jej celem jest wywołanie dolegliwości, aby wykonanie obowiązku stało się opłacalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 119 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § § 2 i § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.e.a. art. 17 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 20 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 125 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 126

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

pr.bud. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa covidowa art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa covidowa art. 15zzr § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stan zdrowia i sytuacja finansowa skarżącego nie stanowią podstawy do uchylenia grzywny. Przepisy antyepidemiczne nie mają zastosowania do obowiązku rozbiórki orzeczonego przed okresem epidemii. Grzywna w celu przymuszenia jest uzasadnionym środkiem egzekucyjnym w przypadku długotrwałej bezczynności zobowiązanego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów KPA przez organy. Stan zdrowia i sytuacja finansowa skarżącego uniemożliwiają wykonanie obowiązku i powinny skutkować uchyleniem grzywny. Zastosowanie przepisów antyepidemicznych powinno zawiesić termin wykonania obowiązku. Podstawa prawna nałożenia grzywny jest "mocno chwiejna".

Godne uwagi sformułowania

Grzywna jest niemal ostatecznym środkiem, którym dysponują organy administracji dążące do wyegzekwowana obowiązku nałożonego na dłużnika i przez niego niewykonanego. Wskazane rozgraniczenie postępowań różnego rodzaju jest niezbędne dla wyjaśnienia dlaczego Sąd nie miał podstaw do zakwestionowania postanowień organów nadzoru budowlanego działających jako organy egzekucyjne. W obecnym postępowaniu nie można było zatem ani kwestionować zasadności rozbiórki, ani samego obowiązku rozbiórki. Choroba i niepełnosprawność skarżącego nie może mieć wpływu na nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Wybór zatem konsekwencji niedokonania rozbiórki należy więc do skarżącego.

Skład orzekający

Włodzimierz Kowalczyk

przewodniczący

Tomasz Stawecki

sprawozdawca

Artur Kuś

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście niewykonania obowiązku rozbiórki oraz wpływu stanu zdrowia i sytuacji finansowej zobowiązanego na możliwość nałożenia grzywny."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku niewykonania obowiązku rozbiórki kiosku handlowego, jednak zasady dotyczące grzywny w celu przymuszenia i wpływu sytuacji osobistej zobowiązanego mają szersze zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy egzekucyjne stosują środki przymusu w celu wykonania obowiązków administracyjnych, nawet wobec osób z niepełnosprawnościami. Pokazuje też granice, do jakich można się zasłaniać swoją sytuacją osobistą.

Niepełnosprawność nie usprawiedliwia ignorowania nakazu rozbiórki – sąd wyjaśnia, kiedy grzywna jest nieunikniona.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 1187/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś
Tomasz Stawecki /sprawozdawca/
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OZ 493/22 - Postanowienie NSA z 2022-09-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 17 par. 1 art. 121 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Uzasadnienie
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") postanowieniem nr [...] z [...] maja 2020 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia K. P. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z [...] marca 2020 r. znaki: [...], [...], którym organ nałożył na skarżącego jednorazową grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się przez niego od obowiązku nałożonego decyzją PINB nr [...] z [...] września 2017 r.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") decyzją nr [...] z [...] września 2017 r. nakazał skarżącemu rozbiórkę kiosku handlowego usytuowanego w pasie drogowym przy ulicy [...], zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...] w rejonie [...] w [...].
W związku z niewykonaniem przez skarżącego obowiązku wskazanego w ww. decyzji organ powiatowy, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438; dalej: "u.p.e.a.") przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.
W dniu [...] grudnia 2017 r. PINB wystawił upomnienie Nr [...] wzywające skarżącego do wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją z [...] września 2017 r.
W dniach [...] czerwca 2018 r. oraz [...] września 2018 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne, podczas których stwierdził, że obowiązek nałożony ww. decyzją nie został wykonany.
W dniu [...] stycznia 2019 r. organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który doręczono zobowiązanemu w dniu [...] stycznia 2019 r. Powyższe skutkowało wszczęciem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
W dniu [...] marca 2020 r. organ powiatowy przeprowadził ponownie czynności kontrolne, podczas których stwierdził, że decyzja nr [...] nie została wykonana.
3. W rezultacie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem nr [...] z [...] marca 2020 r. nałożył na skarżącego jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000,00 zł do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB nr [...] z [...] września 2017 r.
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 2 i § 4 w związku z art. 17 § 1 i art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
W uzasadnieniu PINB stwierdził, że biorąc pod uwagę fakt uchylania się przez skarżącego od całkowitego wykonania obowiązku w decyzji nakazującej rozbiórkę oraz upływ terminu, w którym egzekwowana decyzja stała się ostateczna i wymagalna, zaistniała konieczność zastosowania środka egzekucyjnego przewidzianego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w celu egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Mając przy tym na względzie wagę zasad ogólnych określonych w art. 7 § 2 oraz art. 3 u.p.e.a., określających celowość oraz skuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ale także zachowanie skarżącego w obliczu ciążącego na nim obowiązku, PINB uznał za w pełni uzasadnione nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w maksymalnie dopuszczalnej wysokości, tj. 10.000 zł.
4. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie PINB. Skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a."). Powyższe przepisy obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, a uchybienie przez organ wskazanym normom ma wpływ na wynik sprawy. Skarżący wyjaśnił ponadto, że cały czas trwa postępowanie wyjaśniające, jaki jest stan prawny zarówno obiektu podlegającego rozbiórce, jak i działki, na której obiekt ten się znajduje. Skarżący poinformował również, że zarówno jego stan zdrowotny, jak i finansowy nie pozwalają na prowadzenie spraw finansowych ani prawnych.
5. Po rozpatrzeniu zażalenia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z [...] maja 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB nr [...] z [...] marca 2020 r.
Organ drugiej instancji wydał ww. rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186; dalej "pr.bud.").
W ocenie organu odwoławczego PINB zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przeprowadził przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, a wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zasadne.
W ocenie [...] WINB organ egzekucyjny również w sposób niebudzący zastrzeżeń uzasadnił kwotę, w jakiej ustalił wysokość przedmiotowej grzywny w wysokości 10.000 zł nałożonej na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a.
W ocenie organu drugiej instancji w przedmiotowej sprawie PINB także właściwie zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia wyjaśniając przy tym przesłanki, jakimi kierował się ustalając jej wysokość.
W ocenie [...] WINB przedmiotowa kwota w wymiarze 10.000 zł ma na celu zapewnienie efektywności prowadzonego postępowania egzekucyjnego i ma na celu zwróci uwagę zobowiązanego, co przyczyni się do prawdopodobnego podjęcia działań zmierzających do wykonania obowiązku we własnym zakresie. Kwota ta nie przekracza dopuszczalnych ustawowych granic, w jakich organ egzekucyjny może w sposób uznaniowy ustalić wymiar grzywny w celu przymuszenia. Organ powiatowy słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że grzywna w celu przymuszenia ma charakter dyscyplinujący i ma na celu wywołanie u zobowiązanego odpowiednią dolegliwość, aby nieopłacalnym stało się odłożenie w czasie egzekwowanego obowiązku.
Natomiast sytuacja życiowa i finansowa skarżącego pozostają bez wpływu na przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Organ zauważył, że kwestia związana z epidemią COVID-19 nie wpływa na prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sprawie. Stan epidemii został wprowadzony 20 marca 2020 r., zaś obowiązek rozbiórki powstał ok. 2,5 roku wcześniej.
W ocenie [...] WINB organowi pierwszej instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem organu odwoławczego PINB dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami.
6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący pismem z [...] czerwca 2020 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ww. postanowienie w całości. W skardze skarżący podniósł niemal identyczne argumenty jak w zażaleniu. Skarżący dołączył również kopie zaświadczeń wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] oraz Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], z których wynika, że [...] listopada 2005 r. orzeczono u skarżącego znaczny stopień niepełnosprawności, a w orzeczeniu z [...] stycznia 2020 r. stwierdzono, że skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy od 24 października 2018 r. do 31 maja 2021 r.
7. Odpowiadając w dniu [...] lipca 2020 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącego pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
8. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842; dalej: "ustawa covidowa"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
9. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę oddalił skargę uznając, że zarówno postanowienie organu powiatowego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z [...] marca 2020 r., jak i postanowienie organu odwoławczego nr [...] z [...] maja 2020 r. nie naruszają prawa.
Badając okoliczności faktyczne i prawne sprawy Sąd zwrócił uwagę na trzy istotne wątki. Po pierwsze, kontrolowane przez Sąd postanowienie nie dotyczy nakazu rozbiórki kiosku handlowego umieszczonego w pasie drogowym szosy dojazdowej do [...], ani wystawienia tytułu wykonawczego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. W wymienionych wypadkach mielibyśmy bowiem do czynienia z innymi środkami zaskarżenia i innymi argumentami, które mogłyby być podnoszone w postępowaniach prowadzonych przez organy administracji. W pierwszej ze wskazanych spraw skarżący mógłby kwestionować zasadność nakazu rozbiórki. Takich działań skarżący nie podjął jednak po wydaniu przez PINB decyzji z [...] września 2017 r. (patrz: k. 93 akt admin.). W aktach rozpatrywanej sprawy nie ma bowiem śladu wskazującego na kwestionowanie ww. decyzji PINB.
W drugim z wymienionych typie spraw (wszczęcie postępowania egzekucyjnego i wystawienie tytułu wykonawczego) ewentualne środki zaskarżenia musiałyby znajdować swoją podstawę w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). I w tym zakresie skarżący nie podjął działań, które mogłyby prowadzić do uchylenia tytułu wykonawczego, którego przedmiotem jest obowiązek o charakterze niepieniężnym w postaci nakazu rozbiórki kiosku handlowego.
Natomiast w obecnym postępowaniu skarżący stara się podważyć szczególny środek egzekucyjny, jakim jest orzeczona zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia. Grzywnę taką nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku (...) wykonania określonej czynności, w szczególności takiej, której z powodu jej charakteru nie może spełnić za zobowiązanego inna osoba.
Wskazane rozgraniczenie postępowań różnego rodzaju jest niezbędne dla wyjaśnienia dlaczego Sąd nie miał podstaw do zakwestionowania postanowień organów nadzoru budowlanego działających jako organy egzekucyjne. Jak wskazano wyżej Sąd jest związany granicami sprawy. W obecnym postępowaniu nie można było zatem ani kwestionować zasadności rozbiórki, ani samego obowiązku rozbiórki. Wyprzedzając dalsze wyjaśnienia Sąd nie miał również podstaw do zakwestionowania wysokości grzywny nałożonej na skarżącego.
10. Należy również mieć w pamięci fakt, że skarżący nie mógł być zaskoczony nałożeniem na niego w marcu 2020 r. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki kiosku. Postępowanie nadzorcze w stosunku do przedmiotowego kiosku zostało zainicjowane pismem Zarządu Dróg Miejskich skierowanym do PINB już w dniu [...] grudnia 2010 r. (patrz: k. 6 akt admin.). W początku 2011 r. dokonano pierwszych kontroli kiosku i stwierdzono, że został on zbudowany w warunkach samowoli budowlanej najprawdopodobniej w roku 1992 lub 1993. Kolejno, organ nadzoru budowlanego podjął próby doprowadzenia do zgodności przedmiotowego kiosku z obowiązującym prawem budowlanym. Ustalono między innymi, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego teren, na którym znajduje się kiosk przeznaczony jest dla celów drogi publicznej ekspresowej. Skarżący wezwany był do przedłożenia określonych dokumentów, które mogłyby prowadzić legalizacji kiosku. Takich dokumentów do dnia 18 sierpnia 2014 r. skarżący nie przedłożył. W kolejnych latach skarżący blokował postępowanie w celu dokonania inwentaryzacji i oceny technicznej przedmiotowego obiektu budowlanego – kiosku handlowego. Koszty poniesione w tym zakresie zostały pokryte dopiero po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 1 grudnia 2015 r. (k. 71 akt admin.).
W takich okolicznościach nie sposób przyjąć, że skarżący współpracował z organem nadzoru budowlanego pierwszej instancji w celu uniknięcia dotkliwych obowiązków prawnych stanowiących konsekwencję samowolnej budowy użytkowania kiosku handlowego. Dlatego też w dniu [...] września 2017 r. PINB decyzją nr [...] nakazał rozbiórkę kiosku (k. 93 akt admin.). Należy przy tym wskazać, że wkrótce po wydaniu nakazu rozbiórki kiosku, czyli do dnia [...] listopada 2017 r., skarżący rozebrał niektóre zewnętrzne części kiosku. Zasadnicza konstrukcja nie uległa jednak zmianie.
11. Badając sposób prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] należy stwierdzić, że organ prawidłowo wykonywał kolejne czynności postępowania egzekucyjnego, mające doprowadzić do wykonania obowiązku rozbiórki kiosku. W szczególności [...] grudnia 2017 r. przesłał skarżącemu upomnienie w związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku (k. 102 akt admin.). Po upływie sześciu miesięcy, tj. [...] czerwca 2018 r., organ dokonał kontroli przedmiotowego obiektu budowlanego. Stwierdzono, że nakaz rozbiórki nie został wykonany. W związku z tym skierowano do skarżącego ponowne upomnienie przewidziane w przepisach prawa. Z uwagi na zaniechanie skarżącego, po kolejnym półroczu, tj. w dniu [...] stycznia 2019 r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...] i wszczęto postępowanie egzekucyjne. Jak wskazano wcześniej skarżący nie kwestionował tej czynności organu egzekucyjnego.
Dopiero rok później, po kolejnej kontroli obiektu budowlanego przeprowadzonej [...] marca 2020 r. organ zdecydował się nałożyć na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona postanowieniem nr [...] z [...] marca 2020 r.
Jak wskazano wyżej, w zażaleniu skarżącego organ drugiej instancji nie znalazł argumentów, które mogłyby podważyć postanowienie PINB z [...] marca 2020 r.
12. Odnosząc się z kolei do argumentów zawartych w skardze, Sąd zobowiązany był stwierdzić, że nie mogły być one skuteczne.
Przede wszystkim, skarżący powołuje się na orzeczoną w jego przypadku całkowitą niezdolność do pracy. Stan zdrowia skarżącego z dwóch powodów nie mógł mieć jednak wpływu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Po pierwsze, biorąc pod uwagę fakty sprawy, ograniczona niepełnosprawność skarżącego miała miejsce już w 2005 r. Tymczasem, czynności będące wynikiem samowoli budowlanej z lat 1992-1993 prowadzone były dopiero na przełomie 2010 i 2011 r.
Co więcej, należy podkreślić, że nakaz rozbiórki został wydany dopiero [...] września 2017 r. po bezskutecznych próbach legalizacji przedmiotowego kiosku. Skarżący w żaden sposób nie przyczynił się do zapewnienia własnemu obiektowi statusu zgodnego z prawem. Organ nie miał więc innej możliwości prawnej niż orzec rozbiórkę.
Podobnie w obecnej sprawie skarżący nie podejmował żadnych czynności, aby zapobiec rozwiązaniom dla siebie niekorzystnym, takim jak grzywna w celu przymuszenia. Znów więc można stwierdzić, że nałożenie na skarżącego grzywny stanowiło konieczność wymuszoną całkowitą biernością skarżącego.
W tym stanie rzeczy nie może być wątpliwości, że choroba i niepełnosprawność skarżącego nie może mieć wpływu na nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Identyczne stanowisko wynika też z orzecznictwa sądów administracyjnych. W szczególności, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1842/17, LEX nr 2450464, potwierdził, że sytuacja osobista i majątkowa zobowiązanego, w tym jego stan zdrowia, a także sytuacja finansowa, nie mogą mieć wpływu na możliwość nałożenia grzywny. Grzywna jest bowiem niemal ostatecznym środkiem, którym dysponują organy administracji dążące do wyegzekwowania obowiązku nałożonego na dłużnika i przez niego niewykonanego.
Odnosząc się z kolei do stanowiska skarżącego o "mocno chybotliwej podstawie prawnej ... !!!" należy uznać, że ocena taka jest całkowicie bezzasadna. Przede wszystkim organ zastosował grzywnę w celu przymuszenia na podstawie art.119 § 1 u.p.e.a., widząc długotrwałą całkowitą bezczynność skarżącego, a jednocześnie mając na względzie okoliczności, że obowiązku skarżącego nie może wykonać za niego inna osoba. Należy odnotować, że skarżący mimo własnej niepełnosprawności nie skorzystał z możliwości wykonania obowiązku rozbiórki kiosku przez syna, któremu udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania go wobec organów nadzoru budowlanego egzekwujących obowiązek rozbiórki (patrz: k. 118 akt admin.).
Należy zauważyć, że organ egzekucyjny rozważał dokonanie rozbiórki przedmiotowego kiosku w zastępstwie i na koszt skarżącego. Koszt taki oszacowano jednak na kwotę 20.000 zł (patrz: k. 140 akt admin.).
Oceniając dalej podstawy prawne nałożenia grzywny na skarżącego należy podkreślić, że kwota grzywny, jakkolwiek wysoka, mieści się w granicach ustawowego upoważnienia zawartego w art. 121 § 2 u.p.e.a. Chociaż kwota grzywny równa jest górnej granicy przewidzianej dla grzywien nakładanych na osoby fizyczne, to jednak można uznać, że wobec braku jakiejkolwiek współpracy skarżącego z organami nadzoru budowlanego zastosowany środek egzekucyjny jest zasadny.
Nie budzi też wątpliwości fakt, że organy egzekucyjne właściwe w rozpatrywanej sprawie respektowały uprawnienia przysługujące skarżącemu. W szczególności zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. w postanowieniu organu pierwszej instancji zawarto pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do organu drugiej instancji, a gdy takie zażalenie wpłynęło [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego rozpatrzył zażalenie i wydał postanowienie zgodnie z prawem, wyjaśniając w obszernym uzasadnieniu racje, które przemawiały za przyjętym rozwiązaniem. Organ drugiej instancji pouczył też skarżącego, że zgodnie z art. 125 § 1 oraz art. 126 u.p.e.a. w razie wykonania przez dłużnika obowiązku określonego w tytule wykonawczym (tu: rozbiórki obiektu) nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Oznacza to, że jeśli skarżący dopełni obowiązek rozbiórki kioski, to grzywna nie zostanie przymusowo ściągnięta. Ponadto, jeśli zobowiązany wykona obowiązek nałożony na niego przez organ administracji, czyli dokona rozbiórki kiosku, ale już po uiszczeniu lub ściągnięciu grzywny, to w uzasadnionych przypadkach takie grzywny mogą być zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Wybór zatem konsekwencji niedokonania rozbiórki należy więc do skarżącego.
Dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy nie mają również znaczenia powołane przez skarżącego przepisy ustaw o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. W szczególności należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 15zzr ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., przewidujący, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii terminów postępowań, od zachowania których uzależnione jest udzielenie ochrony prawnej, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty termin ulega zawieszeniu na okres stanu epidemii. Przepis ten mówi bowiem o terminach na wykonanie obowiązku, a nie o podstawie obowiązku. W przypadku skarżącego obowiązek rozbiórki został orzeczony ponad trzy lata wcześniej, a tytuł wykonawczy wystawiono i doręczono skarżącemu ponad dwa lata temu. Nie ma zatem najmniejszej wątpliwości, że skarżący pozostaje w rażącej zwłoce co do wykonania swojego obowiązku. Wskazane przepisy ustaw antyepidemicznych niczego nie zmieniają.
13. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga niezasadna.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę