VII SA/WA 117/24

VII SA/Wa 117/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Mirosław Montowski /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Konicki
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska asesor WSA Paweł Konicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia 27 grudnia 2023 r. znak: NG-OL.025.61.2023.JK w przedmiocie wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające postanowienie organu I instancji; 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz P. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
Główny Geodeta Kraju (dalej także: "organ II instancji") postanowieniem z dnia 27 grudnia 2023 r., znak: NG-OL.025.61.2023.JK, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), po rozpoznaniu zażalenia P. S. – utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako: "[...] WINGiK") z [...] listopada 2023 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej ponaglenia na bezczynność Prezydenta W. w postępowaniu administracyjnym o sygnaturze [...] w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...] z obrębu [...] Dzielnicy [...] , położonej w W.
Do wydania postanowienia Głównego Geodety Kraju doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.
P. S. (dalej także: "Skarżący") pismem z dnia 20 października
2023 r., w oparciu o przepis art. 37 § 1 k.p.a. wniósł ponaglenie na bezczynność Prezydenta W., zarzucając, że organ jest w bezczynności ponieważ przekroczył ustawowe terminy wskazane w art. 36 § 1 k.p.a. do wydania decyzji
w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów dla działek [...] wprowadzonych zmianą z 29 marca 2018 r. nr [...].
[...] WINGiK postanowieniem z [...] listopada 2023 r. nr [...], na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia tego ponaglenia.
Pismem z 17 listopada 2023 r., uzupełnionym pismami z 22 listopada 2023 r. oraz 6 grudnia 2023 r., P. S. wniósł zażalenie na postanowienie [...] WINGiK z [...] listopada 2023 r., nr [...], zarzucając między innymi, że doszło do manipulacji treścią wniosku "(...) WINGiK bezpodstawnie wydał postanowienie nr [...] z [...].11.2023 w stosunku do działek [...], (...) które to postępowania zakończone decyzją MWINGiK z dnia [...] nie było objęte wnioskiem P. S.".
Rozpatrując złożone zażalenie, Główny Geodeta Kraju we wspomnianym na wstępie postanowieniu z 27 grudnia 2023 r. w pierwszej kolejności przywołał treść art. 37 § 1 k.p.a., który statuuje prawo do wniesienia ponaglenia. Organ II instancji przypomniał następnie, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny
w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1722/20, warunkiem rozparzenia ponaglenia jest toczące się postępowanie administracyjne. Merytoryczne rozpoznanie ponaglenia jest możliwe jedynie w sytuacji toczącego się postępowania w konkretnej sprawie. Gdy zaś żadne postępowanie się nie toczy, to tym samym nie istnieje postępowanie, w którym można złożyć ponaglenie, co z kolei przesądza o konieczności odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Główny Geodeta Kraju wskazał, że pogląd ten znalazł również potwierdzenie w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19), w której stwierdzono, że nie można przyjmować dopuszczalności wniesienia ponaglenia po zakończeniu postępowania administracyjnego.
Główny Geodeta Kraju wskazał, że w niniejszym przypadku, postępowanie którego dotyczyło ponaglenie P. S. z 20 października 2023 r., czyli postępowanie administracyjne prowadzone pod znakiem: [...] w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, w dniu złożenia ponaglenie było już zakończone ostateczną decyzją administracyjną.
Organ II instancji zauważył, że w dniu 3 lipca 2018 r. Prezydent W. zawiadomił strony (m.in. S. S., poprzednika prawnego P. S.) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego znak: [...], w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] z obrębu [...], położonej na terenie Dzielnicy [...] w W. w zakresie ustalenia prawidłowości wpisu W. jako właściciela do przedmiotowej działki oraz wpisu księgi wieczystej nr [...]. Następnie, zawiadomieniami z dnia 9 lipca 2023 r., znak: [...] i znak: [...], Prezydent W. zawiadomił strony o wszczęciu kolejnych postępowań administracyjnych w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych podmiotowych dla działek ewidencyjnych nr [...] oraz działek ewidencyjnych nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym nr [...], na terenie Dzielnicy [...] W. .
W trakcie tych postępowań, skierowano do stron zawiadomienie z 9 listopada 2018 r. znak: [...] z informacją, że ww. postępowania
w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, będą kontynuowane pod znakiem [...].
Następnie, pismem z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...] Prezydent W. zawiadomił strony o rozszerzeniu przedmiotu postępowania o działki ewidencyjne
nr [...] i [...]. Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] organ poinformował strony o działkach będących przedmiotem przedmiotowego postępowania oraz o zmianach w stanie własności części gruntów oraz w oznaczeniu działek spowodowanych ujawnieniem w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego nr [...], Dzielnica [...] [...] W., danych wynikających z decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zmienionej decyzją Ministra Rozwoju i Inwestycji z [...] listopada 2018 r. znak: [...].
Przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało zakończone ostateczną decyzją [...] WINGiK z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], wydaną
w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2019 r., nr [...] znak: [...], orzekającej o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek położonych w W. dzielnicy [...], w rejonie ulicy [...], w obrębie [...].
[...] WINGiK wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części m.in. dotyczącej wpisu uwag
w ewidencji gruntów i budynków co do działek nr (...) [...] i umorzył postępowanie w tym zakresie, a także utrzymał w mocy decyzję organu I instancji m.in. w odniesieniu do danych podmiotowych działek nr (...) [...] i oznaczeń nieruchomości nr (...) [...]. W stosunku do decyzji [...] WINGiK strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która dotychczas nie została prawomocnie rozpoznana przez ten Sąd.
Mając na uwadze powyższe - w kontekście zarzutu P. S. , że [...] WINGiK wydał postanowienie z [...] listopada 2023 r. nr [...]
w stosunku do innych działek niż dotyczył wniosek – Główny Geodeta Kraju uznał ten zarzut za bezpodstawny. W jego ocenie, [...] WINGiK słusznie wyjaśnił
w postanowieniu z [...] listopada 2023 r., nr [...], że treść uzasadnienia decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., jednoznacznie potwierdza, iż sprawy prowadzone wcześniej w trzech odrębnych postępowaniach, były rozpatrzone łącznie w jednym postępowaniu zakończonym ostatecznie decyzją [...] WINGiK nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r.
Mając to na uwadze, organ II instancji podzielił stanowisko, że skoro merytoryczne rozpoznanie ponaglenia jest możliwe jedynie w sytuacji toczącego się postępowania w konkretnej sprawie, to w niniejszym przypadku, gdy postępowanie się już nie toczy, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie ponaglenia. Stąd w ocenie Głównego Geodety Kraju, wydanie postanowienia
z art. 61a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie ponaglenia złożonego przez zainteresowanego, jest uzasadnione.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się P. S. , wnosząc skargę do tutejszego Sądu.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Geodety Kraju oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia [...] WINGiK, a także
o zwrot kosztów postępowania. W skardze zawarty został ponadto wniosek
o weryfikację (w trybie administracyjnym) prawidłowości wprowadzenia zmian
w ewidencji gruntów i budynków (w zakresie dawnych działek nr [...]) dokonanych "w trybie czynności materialno-technicznej" w dniu 29 marca
2018 r. ([...] nr [...]), a także wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów
i budynków w drodze decyzji administracyjnej w przypadkach, o których mowa
w niniejszym sprawozdaniu, w związku z art. 24 ust. 2b pkt 2 w. ustawy, dla działek [...] z obrębu [...] w W. wprowadzonych do ewidencji zmianą [...] z [...] marca 2018 r., w stanie prawnym, faktycznym przed wydaniem decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej z [...] listopada 2018 r., dzielącej cześć z ww. działek, wprowadzającej nowe strony, zmieniającej stan własności w oparciu o specustawę drogową z 2023 r.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał m.in., że jak wynika z pisma z dnia 23 listopada 2018 r., znak: [...] sprawa aktualizacji ewidencji dla działek [...] [...] z [...] marca 2018 r. wprowadzonych do ewidencji czynnością materialno- techniczną miała być rozpatrzona w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego zawiadomienia, doręczenie nastąpiło w roku 2018.
Prezydent W. nie wydal decyzji, ale zawiadomieniem z dnia
[...] stycznia 2019 r. poinformował strony, że w związku z wydaniem decyzji [...]
z [...] listopada 2018 r.:
1. przedmiotem
sprawy przestały być działki ujawnione w ewidencji zmiana [...] z dnia [...] marca 2018 r.,
2. a przedmiotem tej samej sprawy stały się działki ujawnione w ewidencji zmianą [...] z [...] grudnia 2018 r.
Czyli – zdaniem Skarżącego – w stanie faktycznym od stycznia 2019 r. Prezydent zaczął prowadzić nową, nie tożsama sprawę, dla innych działek, z innymi stronami, na podstawie innego prawa, w innym stanie prawnym i faktycznym, ale pod tym samym numerem, aby wytworzyć wrażenie tożsamości spraw.
W ocenie Skarżącego, sprawa da działek ujawnionych w ewidencji zmian [...] nie jest zakończona decyzją administracyjną w związku z art. 24 ust. 2b pkt 2 ww. ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, której wydanie nakazał [...] WINGiK w sprawozdaniu kontroli Biura Geodezji z dnia 12 września 2018 r. znak: [...] z karty 12.
Organy starają się wytworzyć wrażenie, że jest tylko jedno postępowanie,
podczas gdy faktycznie są trzy nietożsame, wymagające trzech decyzji:
1. znak: [...] wszczęte z "urzędu" w lipcu 2018 r. nie zakończone - tego postępowania nie dotyczy niniejsze ponaglenie;
2. znak: [...] wszczęte z "urzędu" po wydaniu zaleceń [...] WINGiK w dniu [...] września 2018 r. dla działek z [...], w której nie wydano rozstrzygnięcia;
3. znak: [...]. wszczęte z "urzędu" w styczniu 2019 r., dla działek ze zmiany ewidencji [...] z [...] grudnia 2018 r. W tej sprawie wydano decyzję Prezydenta W. nr [...] z [...] marca 2018 r. utrzymaną w mocy decyzją [...] WINGiK nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. Bezpodstawnie ustalono, że tego postępowania dotyczy ponaglenie Skarżącego.
Skarżący uważa zatem, że Główny Geodeta Kraju rażąco naruszył m.in. przepis art. 61a § 1 k.p.a. bowiem postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania powinno dotyczyć tylko i wyłącznie kwestii formalnych na przykład czy żądanie było wniesione przez legitymowany podmiot. Nie może natomiast dotyczyć kwestii merytorycznego rozstrzygnięcia, że postępowanie było zakończone. Zagadnienie merytoryczne może być dopiero wyjaśniane po wszczęciu postępowania. Organ powinien był wszcząć postępowanie, poczynić ustalenia, przeprowadzić postępowanie dowodowe, wskazać dowody na których się oparł i dlaczego, a które odrzucił i dlaczego i dopiero wówczas wydać rozstrzygniecie merytoryczne. Gdyby faktycznie postępowanie w przedmiotowej sprawie było zakończone to organ powinien wskazać to orzeczenie, gdzie w osnowie decyzji byłoby rozstrzygnięcie dla działek ujawnionych zmianą [...] z [...] marca 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej "p.p.s.a.").
Jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona
w niniejszej sprawie.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Głównego Geodety Kraju narusza prawo w sposób wskazany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie Głównego Geodety Kraju z 27 grudnia 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] listopada 2023 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej ponaglenia na bezczynność Prezydenta W. w postępowaniu administracyjnym w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek nr [...] z obrębu [...] Dzielnicy [...], położonej w W. .
Podstawę prawną postanowienia [...] WINGiK stanowił przepis art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub
z urzędu.
W art. 61a § 1 k.p.a. zawarto zatem dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania: 1) wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną; 2) istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Okoliczności mogące stać się przedmiotową przesłanką odmowy wszczęcia postępowania nie zostały skonkretyzowane. Należy więc przyjąć, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że art. 61a § 1 k.p.a. nie stosuje się
w odniesieniu do wniosków składanych w toku już wszczętego postępowania, mających uruchomić postępowanie wpadkowe (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1702/11). Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stosuje się do rozstrzygania wniosków wszczynających postępowanie w sprawie indywidualnej, a nie do złożonych w toku postępowania wniosków o charakterze wpadkowym. Skutecznie wszczęte postępowanie administracyjne jest jedno i toczy się w danej sprawie, a wnioski o charakterze wpadkowym są rozstrzygane w jego toku.
W rozpoznawanej sprawie organ odmówił wszczęcia postępowania wywołanego złożonym przez Skarżącego w trybie art. 37 k.p.a. ponagleniem, które Ten skierował do Głównego Godety Kraju domagając się zakończenia przez [...] WINGiK postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów
i budynków dla działek nr [...] z obrębu [...] Dzielnicy [...] w W., wprowadzonych zmianą z [...] marca 2018 r. nr [...].
W ocenie Sądu, brak jest podstaw do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wobec złożenia ponaglenia na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie.
Podkreślić trzeba, że w myśl art. 37 k.p.a. "§ 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). § 2. Ponaglenie zawiera uzasadnienie. § 3. Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. § 4. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego. § 5. Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. § 6. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:
a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone; b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości,
a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. § 7. Organ rozpatrujący ponaglenie może z urzędu zmienić postanowienie, o którym mowa w § 6, wyznaczając dłuższy termin zakończenia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, wymagające dłuższego postępowania, nieznane
w momencie wyznaczania terminu. § 8. W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, przepisów § 4, 6 i 7 nie stosuje się. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organ prowadzący postępowanie niezwłocznie załatwia sprawę oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości."
Ponaglenie jest specyficznym środkiem, o szczególnym charakterze, jako że dotyczy ono sprawy bezczynności organu lub przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Wywołuje zatem postępowanie incydentalne, "wpadkowe". Organ wyższego stopnia, któremu przekazano ponaglenie (w niniejszej sprawie Główny Geodeta Kraju) ma obowiązek rozpatrzenia ponaglenia. Przy czym, do ponaglenia jako swoistego środka prawnego, nie stosuje się odpowiednio przepisów dotyczących odwołania lub zażalenia (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. Lex/el. 2021)
Postępowanie mające na celu rozpoznanie ponaglenia na niezałatwienie sprawy głównej w terminie (bezczynność, przewlekłość) jest warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (zob. wyrok NSA z 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/99). Postanowienie organu wydawane w trybie art. 37 k.p.a. ma więc charakter procesowy i incydentalny
w stosunku do przedmiotu postępowania głównego. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie.
Dla rozpoznania ponaglenia złożonego w niniejszej sprawie przeszkodą nie może stać się okoliczność, że sprawa została zakończona przez wydanie decyzji. Ustalenie, czy organ wydał decyzję, czy też inny akt bądź czynność, pozostaje istotą sprawy ze skargi na bezczynność organu. Pojęcie bezczynności – poza kwestią przekroczenia terminu załatwienia sprawy - odnosi się bowiem do istnienia normy prawnej zobowiązującej organ do działania. Powyższa ocena pozostaje domeną postępowania w sprawie bezczynności, czy przewlekłości organu. Nie może natomiast zostać dokonana na etapie złożenia ponaglenia skutkując odmową wszczęcia postępowania incydentalnego z uwagi na brak spełnienia przesłanki przedmiotowej. Organ rozpatrujący ponaglenie jest bowiem zobowiązany, w każdym przypadku, do wydania postanowienia zawierającego elementy ustalone przepisem art. 37 § 6 k.p.a.
Skarżący w dniu 26 października 2023 r. złożył w trybie art. 37 § 1 k.p.a., pismo nazwane ponagleniem na bezczynność Prezydenta W.
w sprawie [...]". Niewątpliwie pismo to stanowiło ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Taką też kwalifikację przyjęły organy procedując w oparciu o tryb przewidziany w art. 37 k.p.a. Nie oznacza to jednak, zdaniem Sądu, że w tych okolicznościach zasadna była odmowa wszczęcia postępowania w odniesieniu do złożonego przez Skarżącego ponaglenia, bowiem jak wyżej zaznaczono środek ten nie wszczyna żadnego postępowania. Jako środek służący zapobieganiu bezczynności i przewlekłości organu uruchamia jedynie procedurę, której rezultatem w toku administracyjnego postępowania powinno być wydanie jednego z postanowień określonych treścią art. 37 § 6 k.p.a.
Niezależnie od powyższego należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym
w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych, dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. została ograniczona tylko do sytuacji oczywistych, a nie sytuacji, gdy ocena kwestii podmiotowych lub przedmiotowych wymaga przeprowadzenia swego rodzaju postępowania wyjaśniającego - w mniejszym lub większym zakresie (por. wyroki NSA: z 30 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 150/13; z 16 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2980/12; z 9 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2945/12; z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2872/12; z 25 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2271/12; z 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1504/11; z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11; z 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 321/11; z 2 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1501/08; z 17 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1534/04, dostępne na – www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA").
Inaczej mówiąc, zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. ograniczone jest wyłącznie do tych przypadków, które są oczywiste i w których już na "pierwszy rzut oka" zachodzą przeszkody podmiotowe lub przedmiotowe do wszczęcia postępowania
w sprawie. Odmowa wszczęcia postępowania powinna więc mieć miejsce
w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma wątpliwości co do przyczyn podmiotowych bądź przedmiotowych takiego rozstrzygnięcia. Jeżeli natomiast kwestia ta wymaga poczynienia szerszych ustaleń, zwłaszcza w kontekście argumentów podawanych przez wnioskodawcę, bądź jest nieoczywista, to organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie i owo zagadnienie wyjaśnić.
Sąd dostrzegł tymczasem, że w rozpoznawanej sprawie, sama tylko pobieżna analiza powoływanej przez organy decyzji [...] WINGiK z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2019 r., nr [...] znak: [...] o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek położonych w W. dzielnicy [...], w rejonie ulicy [...], w obrębie [...], nie daje oczywistej
i jednoznacznej odpowiedzi, czy rzeczywiście wszystkie nieruchomości, których dotyczyło ponaglenie Skarżącego zostały objęte tymi rozstrzygnięciami. Stąd brak jest w ocenie Sądu podstaw do przyjęcia, że w sprawie w oczywisty sposób zachodziły przeszkody do rozpoznania ponaglenia wniesionego przez Skarżącego.
W konsekwencji uznać należy, że wydanie przez [...] WINGiK postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., a następnie utrzymanie w mocy tego postanowienia przez Głównego Geodetę Kraju było wadliwe, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.