VII SA/WA 1159/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuGmina zaskarżyła postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB). DWINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu na Gminę kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego. Gmina argumentowała, że GINB naruszył przepisy KPA, rozszerzając katalog przesłanek negatywnych dla stwierdzenia nieważności i ograniczając prawo do sądu. Skarżąca podnosiła, że organ nie zbadał merytorycznie przesłanek stwierdzenia nieważności, a jedynie oparł się na związaniu orzeczeniem sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy. Sąd uznał, że GINB prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego, powołując się na art. 61a § 1 KPA. Sąd podkreślił, że wyrok WSA we Wrocławiu z 29 października 2020 r., który oddalił skargę Gminy na postanowienie DWINB, jest prawomocny i wiąże GINB zgodnie z art. 170 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił, że kwestia ważności postanowień organów była już badana przez WSA we Wrocławiu, a Gmina nie doprowadziła do kontroli instancyjnej tego konkretnego wyroku, co skutkowało jego prawomocnością. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia Konstytucji RP, wskazując, że Gmina nie została pozbawiona prawa do sądu, a jedynie uchybiła terminowi złożenia skargi kasacyjnej w innej, analogicznej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych (art. 170 p.p.s.a.) jako przesłanka odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, nawet w kontekście późniejszych orzeczeń NSA w innych sprawach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok WSA stał się prawomocny z powodu braku skutecznej skargi kasacyjnej, mimo że w innych, analogicznych sprawach NSA uchylił wyroki WSA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestia wadliwości tej decyzji była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania, jeśli strona żąda stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, podnosząc te same przyczyny wadliwości, które były objęte zakresem rozpoznania sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że GINB prawidłowo zastosował art. 61a § 1 KPA, odmawiając wszczęcia postępowania nieważnościowego, ponieważ wyrok WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę Gminy na postanowienie DWINB, jest prawomocny i wiąże organ zgodnie z art. 170 p.p.s.a. Kwestia wadliwości postanowienia była już badana przez sąd administracyjny.
Czy art. 170 p.p.s.a. (wiążący charakter prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego) ma zastosowanie do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy również do orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 170 p.p.s.a. ma zastosowanie do wszystkich prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, w tym orzeczeń WSA, od których nie wniesiono skutecznej skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 170 p.p.s.a. dotyczy wszystkich prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, a nie tylko orzeczeń NSA. W analizowanej sprawie wyrok WSA we Wrocławiu stał się prawomocny, ponieważ Gmina nie doprowadziła do kontroli instancyjnej tego konkretnego wyroku.
Czy odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego na podstawie art. 61a § 1 KPA narusza prawo do sądu gwarantowane przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli odmowa jest uzasadniona prawnie, np. związaniem prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Gmina nie została pozbawiona prawa do sądu, a postępowanie przed WSA zakończyło się wyrokiem. Fakt, że wyrok WSA we Wrocławiu nie został poddany kontroli instancyjnej, wynikał z uchybień procesowych Gminy (np. uchybienie terminowi do złożenia skargi kasacyjnej).
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym gdy strona żąda stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, podnosząc te same przyczyny wadliwości.
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia przez sąd administracyjny.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez sąd.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki negatywne wykluczające stwierdzenie nieważności decyzji (nieodwracalne skutki prawne, upływ 10 lat).
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, ale tylko te, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do ochrony prawnej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Związanie organu administracji prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego (art. 170 p.p.s.a.) jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. • Prawomocność wyroku WSA we Wrocławiu w sprawie skargi Gminy na postanowienie DWINB.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 KPA poprzez rozszerzającą wykładnię przesłanki negatywnej związania orzeczeniem. • Naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa do sądu. • Argumentacja Gminy dotycząca błędnej wykładni przepisów o przedawnieniu przez NSA w innych sprawach, która miała wpływać na ocenę sprawy. • Twierdzenie, że art. 170 p.p.s.a. ma zastosowanie do orzeczeń NSA, a nie WSA.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. • To natomiast, że wyrok WSA we Wrocławiu sygn. akt II SA/Wr 273/20 nie został poddany kontroli instancyjnej jest wyłącznie efektem uchybień procesowych skarżącej.
Skład orzekający
Grzegorz Rudnicki
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Montowski
członek
Anna Milicka-Stojek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych (art. 170 p.p.s.a.) jako przesłanka odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, nawet w kontekście późniejszych orzeczeń NSA w innych sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok WSA stał się prawomocny z powodu braku skutecznej skargi kasacyjnej, mimo że w innych, analogicznych sprawach NSA uchylił wyroki WSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność relacji między orzeczeniami sądów różnych instancji i organów administracji, a także znaczenie prawomocności orzeczeń w kontekście postępowań nadzwyczajnych.
“Czy prawomocny wyrok WSA może być podważony przez późniejsze orzeczenie NSA w innej sprawie? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.