VII SA/Wa 1154/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego (świetlicy) wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Gmina argumentowała, że nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. oraz słuszny interes społeczny pozwalają na uchylenie tej decyzji na podstawie art. 155 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił, powołując się na przepis przejściowy ustawy nowelizującej, który wyłączał stosowanie znowelizowanego art. 48 Prawa budowlanego do decyzji ostatecznych wydanych przed wejściem w życie ustawy. Podkreślono, że przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji nie przewidywały możliwości legalizacji samowoli budowlanej, a art. 48 stanowił sankcję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy. Sąd uznał, że art. 155 kpa jest przepisem procesowym, a nie materialnoprawnym, i nie może prowadzić do lekceważenia norm prawa materialnego. Podzielono pogląd NSA, że art. 48 Prawa budowlanego w poprzednim brzmieniu należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Sąd podkreślił, że możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych jest ograniczona i wymaga, aby nie naruszało to prawa, co w tym przypadku było wykluczone przez istnienie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 155 kpa w kontekście przepisów szczególnych, w szczególności art. 48 Prawa budowlanego dotyczącego samowoli budowlanej i braku możliwości uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. w zakresie stosowania art. 48, ale zasada interpretacji art. 155 kpa w kontekście przepisów szczególnych pozostaje aktualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego na podstawie art. 155 kpa, zwłaszcza po nowelizacji Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego nie może zostać uchylona lub zmieniona na podstawie art. 155 kpa, jeśli przepisy szczególne (jak art. 48 Prawa budowlanego w poprzednim brzmieniu) sprzeciwiają się takiej zmianie.
Uzasadnienie
Art. 48 Prawa budowlanego w poprzednim brzmieniu stanowił przepis szczególny, który uniemożliwiał uchylenie lub zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej na podstawie art. 155 kpa. Nawet nowelizacja Prawa budowlanego nie pozwala na wsteczne stosowanie łagodniejszych przepisów do decyzji ostatecznych wydanych przed jej wejściem w życie. Interes społeczny lub słuszny interes strony nie mogą być podstawą do sankcjonowania stanu niezgodnego z prawem.
Czy art. 155 kpa jest przepisem materialnoprawnym, czy procesowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 155 kpa jest przepisem procesowym, a nie materialnoprawnym.
Uzasadnienie
Przepis art. 155 kpa, wbrew twierdzeniom skargi, jest przepisem procesowym i nie może upoważniać do lekceważenia norm materialnoprawnych ani zastępowania ich ocenami słusznościowymi.
Przepisy (7)
Główne
kpa art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, pod warunkiem, że przepisy szczególne nie stoją temu na przeszkodzie i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd uznał, że art. 48 Prawa budowlanego w poprzednim brzmieniu stanowił przepis szczególny sprzeciwiający się zastosowaniu art. 155 kpa.
Prawo budowlane art. 48
Ustawa - Prawo budowlane
Przepis stanowiący sankcję za samowolę budowlaną, nakazujący rozbiórkę obiektu budowanego bez wymaganego pozwolenia. W brzmieniu sprzed nowelizacji z 2003 r. stanowił przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 155 kpa.
Pomocnicze
kpa art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odniesienie do trwałości decyzji ostatecznych.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw art. 7 ust. 2
Przepis przejściowy wyłączający stosowanie znowelizowanego art. 48 Prawa budowlanego do postępowań dotyczących obiektów wybudowanych bez pozwolenia, zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez WSA o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 48 Prawa budowlanego w poprzednim brzmieniu stanowił przepis szczególny, który sprzeciwiał się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. • Art. 155 kpa jest przepisem procesowym, a nie materialnoprawnym, i nie może prowadzić do lekceważenia norm prawa materialnego. • Nie można sankcjonować stanu niezgodnego z prawem, nawet powołując się na interes społeczny lub słuszny interes strony.
Odrzucone argumenty
Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na podstawie art. 155 kpa, ponieważ przepisy te mają charakter materialnoprawny i stanowią odrębną podstawę rozstrzygnięcia. • Nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. złagodziła rygoryzm art. 48 i wskazuje na brak przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę. • Organ powinien dokonać weryfikacji decyzji ostatecznej na płaszczyźnie interesu społecznego i słusznego interesu strony jako jedynych kryteriów rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
art. 48 Prawa budowlanego należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę. • Przepis art. 155 kpa, wbrew twierdzeniom skargi jest przepisem procesowym, a nie materialno-prawnym i nie może upoważniać do lekceważenia normy materialnoprawnej i zastępowania jej elementami oceny o charakterze słusznościowym. • Można zresztą mówić o interesie społecznym i słusznym interesie strony tylko w takich przypadkach jeżeli uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem).
Skład orzekający
Elżbieta Zielińska - Śpiewak
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Moraczewski
sędzia
Wojciech Mazur
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 kpa w kontekście przepisów szczególnych, w szczególności art. 48 Prawa budowlanego dotyczącego samowoli budowlanej i braku możliwości uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. w zakresie stosowania art. 48, ale zasada interpretacji art. 155 kpa w kontekście przepisów szczególnych pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia możliwości uchylenia decyzji ostatecznych, zwłaszcza w kontekście samowoli budowlanej i zmian w prawie. Pokazuje, jak przepisy szczególne mogą ograniczać ogólne zasady postępowania administracyjnego.
“Czy można uchylić decyzję o rozbiórce samowoli budowlanej? WSA wyjaśnia ograniczenia art. 155 kpa.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.