VII SA/Wa 1144/21

VII SA/Wa 1144/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/
Mirosław Montowski
Tomasz Janeczko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 640/22 - Wyrok NSA z 2023-07-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 37 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D. W. i M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy"), podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020r., poz. 1333 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. W. i D. W. ( dalej: "skarżący"), od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2019 r. Nr [...], udzielającej B. i W. P. ( dalej: "inwestorzy") pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w W., części (6,30 x 2,93m) stanowiącej kotłownię – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
W dniu 4 sierpnia 2017r. do PINB wpłynął - przekazany przy piśmie Starostwa Powiatowego w W. z dnia 3 sierpnia 2017r. - wniosek M. W. i D. W. o z dnia 24 lipca 2017 r. o "rozbiórkę i usunięcie -przewodu kominowego DYMNIKA z posesji P. W.".
Podczas kontroli 9 września 2017 r., PINB ustalił, że na działce inwestora o nr ewid. [...], położonej w miejscowości W., znajduje się budynek mieszkalny dwukondygnacyjny ( niski i wysoki parter ) z poddaszem nieużytkowym o wym. 10,75 x 8,25 m, dachem dwuspadowym i przylegającą częścią dwukondygnacyjną o wym. zew. 6.30 x 2,93 m, w której na niskim parterze znajduje się sień i kotłownia z zewnętrznym kominem o wym. 88 x 51 cm i wysokości 6,90 m od poziomu terenu, usytuowanym ok. 1,75 m od granicy z działką sąsiednią. W komin wpuszczono rurę o wys. ok. 0,5 m. Inwestor nie przedstawił dokumentów związanych z budową całego obiektu, twierdząc, że powstał on w 1945 r, a w latach 80 -tych ubiegłego wieku został m.in. ocieplony i wymieniono pokrycie dachu.
Na wezwanie organu inwestor przesłał oświadczenie F. K., W. P. i M. W. na potwierdzenie ww. okoliczności.
Postanowieniem z [...] lutego 2018 r., PINB nakazał inwestorom wykonanie niezbędnej dokumentacji, która została złożona 17 stycznia 2019r. Następnie decyzją z [...] lutego 2019 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie kotłowni, którą [...]WINB decyzją z [...] kwietnia 2019r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
PINB w W. postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] nakazał inwestorom, przedłożyć opinię kominiarską dotyczącą przedmiotowego komina i kotłowni. W. P. złożył opinię mistrza kominiarskiego M. G. Nr [...] ( nr dyplomu [...]).
Następnie decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...], PINB w W. udzielił B. i W. P. pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w W., części (6,30 x 2,93m) stanowiącej kotłownię.
Po rozpatrzeniu odwołania M. i D. W., [...]WINB decyzją z
[...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w W. z
[...] lipca 2019r.
W wyniku rozpoznania sprawy ze skargi M. i D. W. na powyższą decyzję [...]WINB, WSA w Warszawie wyrokiem z 5 sierpnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2245/19, uchylił zaskarżoną decyzję.
Po ponownym rozpatrzeniu w związku z wyżej wspomnianym wyrokiem Sądu, odwołania M. i D. W. od decyzji PINB w W. z [...] lipca 2019r. nr [...],[...]WINB powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przywołał treść art. 153 p.p.s.a wskazując, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Z tego też względu, zdaniem organu, wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 5 sierpnia 2020r., sygn. akt: VII SA/Wa 2245/19, stanowisko WSA w Warszawie, stanowi punkt wyjścia dla oceny rozstrzygnięcia organu I instancji dokonywanej przez organ odwoławczy.
W związku z tym, organ odwoławczy przytoczył wytyczne Sądu wskazane w uzasadnieniu wyżej wspomnianego wyroku. Przypomniał, że realizując wytyczne Sądu, postanowieniem z [...] stycznia 2021r. nr [...] zlecił organowi powiatowemu uzupełnienie materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, umożliwiającego ocenę wpływu dymu emitowanego z przedmiotowego budynku na nieruchomość M.
i D. W.
Dnia 25 lutego 2021r. przedstawiciele PINB w W. - w obecności skarżących oraz właściciela działki nr ew. [...] w W., przeprowadzili kontrolę, w toku której ustalono, że: "podczas wizji w dniu 25 lutego 2021r. o godz. 9:20 przedmiotowy komin był użytkowany. Z komina wydobywał się dym, który w całości skierowany był w kierunku wschodnim. W trakcie oględzin nie stwierdzono aby dym opadał na teren nieruchomości skarżących. (...) Przedmiotowy komin znajduje się znacznie wyżej od kalenicy budynku skarżących. Na dzień kontroli piec zasilający ww. komin opalany był drewnem (w kotłowni składowano drewno opałowe). Wg. oświadczenia W. P. w sezonie letnim do ogrzewania C.W.U., używa instalacji solarnej zlokalizowanej od strony południowej nieruchomości. Od strony spornego dymnika w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego pp. W. znajdują się dwa otwory okienne (kuchnia i łazienka). Odległość spornego szybu kominowego od ściany szczytowej skarżących wynosi 5,90 m, a od granicy (ogrodzenia) wynosi 1,80 m. Pomiaru dokonano w obecności M. W., która wnioskuje o zanotowanie pomiaru od fundamentu czyli 5,84 m. (...) Wg oświadczenia M. W. palone jest nie tylko drewnem, ale i węglem ponieważ z dymnika wydobywają się tumany czarnego dymu. Palone jest cały rok i cały rok dym jest emitowany pomimo istniejącej instalacji solarnej. Tumany dymu przez cały dzień wydobywają się ze spornego dymnika. Dym z dymnika kładzie się na dom, na teren posesji dlatego wnioskowała o likwidację dymnika by żyć w godziwych warunkach. W. P. (...) oświadczył, że posiada urządzenie solarne i w okresie letnim komin jest wyłączony z użytkowania i korzysta z ciepłej wody wyłączenie za pomocą ww. urządzenia".
[...]WINB podkreślił, że kontrola przeprowadzona przez przedstawicieli PINB
w W. 9 września 2017r., nie wykazała nieprawidłowości w zakresie kierowania dymu z nieruchomości B. i W. P. w stronę nieruchomości M.
i D. W. Stwierdził, że stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu organu I instancji znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym uzupełnionym
o protokół kontroli przeprowadzonej 25 lutego 2021r.
Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że komin usytuowany w dobudowanej części budynku nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, w tym dla działki skarżących. Wskazał, że z akt sprawy (dokumentacji zdjęciowej) wynika, że komin na dachu dobudowanej części, usytuowany jest dużo wyżej niż zabudowania na działce skarżących (sam budynek na działce nr ew. [...], do którego dobudowano sporną cześć jest dużo wyższy, niż budynek usytuowany na działce M. i D. W., widoczny na dokumentacji zdjęciowej załączonej do protokołu kontroli z dnia 25 lutego 2021r.). Takie usytuowanie zdaniem organu odwoławczego, wyklucza zakłócanie ciągu z komina, skoro jest on zlokalizowany na dużej wysokości, a w jego obrębie nie występuje zabudowa (przeszkoda) uniemożliwiająca odpływ dymu. W związku z tym nie można uznać aby sporny komin naruszał § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak też zapisy Polskiej Normy PN-89/B-10425.
W ocenie [...]WINB powyższe ustalenia korespondują z załączoną do akt organu powiatowego opinią Nr [...] sporządzoną przez mistrza kominiarskiego M. G. z dnia 10 czerwca 2019r. zgodnie z którą: "Sprawdzono prawidłowość przewodu dymowego kotłowni CO i CW. Stwierdzono, że przewód dymowy CO i CW nadaje się do użytkowania. Użytkowanie instalacji grzewczej nie zagraża bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzi w tym sąsiadów. Komin wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i prawidłowo oddziałuje na otoczenie emisji dymu. Niniejsza opinia upoważnia do użytkowania przewodu dymowego CO i CW, nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi." A zatem dobudowana część budynku mieszkalnego jednorodzinnego będącego własnością B. i W. P., w której znajduje się sporny dymnik, odpowiada przepisom techniczno-budowlanym, co wyklucza przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Odnosząc się do materiału dowodowego, tj. zdjęć dołączonych do protokołu kontroli z dnia 25 lutego 2021r. oraz przedłożonych przez skarżących, organ odwoławczy wskazał, że umiejscowienie komina na terenie działki sąsiedniej, zawsze prowadzić będzie do emisji dymu do otoczenia, jest to zgodne z jego przeznaczeniem, taka emisja nie może być jednak automatycznie utożsamiana z naruszeniem przepisów. Niemniej jednak użytkowanie kotłowni (w tym spornego dymnika) w budynku należącym do inwestorów, nie stanowi automatycznie osiągnięcia stanu niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych nieruchomości skarżących. Takie zaś okoliczności nie zostały potwierdzone kontrolą przeprowadzoną przez organ powiatowy - na zlecenie [...]WINB - zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie wyrażonymi w wyroku z dnia 5 sierpnia 2020r., sygn. akt: VII SA/Wa 2245/19. Zdaniem WINB-u, nie potwierdzają ich również zdjęcia i filmy przedłożone do akt sprawy przez skarżących. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że zdjęcia dołączone do protokołu kontroli przeprowadzonej dnia 25 lutego 2021r., wskazują, że sporny dymnik znajduje się powyżej kalenicy budynku mieszkalnego skarżących, jak również powyżej budynku mieszkalnego inwestorów, co umożliwia w jego ocenie odprowadzanie dymu ponad budynki usytuowane na tych nieruchomościach.
W ocenie [...]WINB materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie jest wystarczający do stwierdzenia, że w realiach omawianej sprawy nie zachodzi przesłanka wskazana w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a tym samym nie spełniona została przesłanka uzasadniająca orzeczenie przymusowej rozbiórki.
[...]WINB wskazał, że Wójt Gminy W. decyzją Nr [...] z [...] maja 2018r. ustalił na rzecz W. P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w W. Wydanie powyższej decyzji poprzedzone zostało wszczętą przez PINB w W. procedurą legalizacyjną w przedmiocie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na ww. działce, w toku której wydane zostało postanowienie Nr [...] z [...] lutego 2018 r. nakazujące inwestorom wykonanie niezbędnej dokumentacji. Protokolarne ustalenia poczynione przez przedstawicieli PINB w W. dnia 9 września 2017r., potwierdzają, że przedmiotowy budynek mieszkalny spełnia ustalenia dotyczące warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego określone w ww. decyzji Wójta Gminy W., w zakresie gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy, tj. przedmiotowy budynek jest dwukondygnacyjny z dwuspadowym dachem. Tym samym w ocenie organu odwoławczego w realiach omawianej sprawy nie zachodzi przesłanka wskazana w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r.
[...]WINB podkreślił, że postępowanie legalizacyjne prowadzone na podstawie przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974r. w przypadku wykluczenia przesłanek z art. 37 ww. ustawy powinno zakończyć się wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 3 ww. ustawy, będącej potwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania.
W omawianej sprawie WINB uznał, że decyzja Nr [...] odpowiada przepisom prawa zebrany bowiem materiał dowodowy potwierdza, że przedmiotowa część obiektu nadaje się do użytkowania.
W świetle przedstawionej argumentacji organ odwoławczy wskazał, że argumenty przedstawione w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Odnosząc się natomiast do pisma M. i D. W. z 20 stycznia 2021r., w którego treści wskazali, że: "Likwidacja ww. dymnika będzie też zgodna z wyrokiem Sądu Administracyjnego" [...]WINB podkreślił, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 sierpnia 2020r., sygn. akt: VII SA/Wa 2245/19, Sąd wskazał, że: "(...) Sąd nie rozstrzyga o wyniku tego postępowania, które również może się zakończyć decyzją o pozwoleniu na użytkowanie."
Skargę do Sądu ( zatytułowaną jako "odwołanie") na opisaną wyżej decyzję wnieśli M. W. i D. W. wnosząc o jej " odrzucenie" oraz legalizacji lub nie spornego dymnika na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Skarżący w skardze wskazali, że ponownie zalegalizowano o 2 m niższą wysokość dymnika niż jest ona od 01/2018r. Podali, że wysokość dymnika 2017r była 6,3 + 0,50 , sąsiad podwyższył ją o 2 m -1/2018 i na tej wysokości oparte są wszystkie opinie oraz była zawarta ugoda.
Podnieśli, że podczas oględzin w dniu 25 lutego 2021r. inspektorzy nie zmierzyli wysokości dymnika, nie zinterpretowali emisji dymu gdyby wiatr był ze wschodu co zdarza się w 50 %. Zarzucili, że w dniu 9 września 2017r. inspektorzy nie mieli czego stwierdzić, bo nie było oględzin emisji dymu. Podali, że nigdy nie wyrażali zgody na palenie bez ograniczeń tj. dni i miesiące ciepłe.
W ocenie skarżących stwierdzenie, że warunki są nieszkodliwe dla zdrowia i bezpieczne dla ich domu jest nieludzkie, nieobiektywne i nie oparte na żadnych wyliczeniach biorąc za podstawę wysokość dymnika, odległości od granicy i ich domu oraz warunki pogodowe przez cały rok.
Zdaniem skarżących Prawo Budowlane z 1974r nie może być zastosowane do legalizacji spornego dymnika, "gdyż jego położenie i oddziaływanie jest tu i teraz i będzie wpływało też na ich następców". Wskazali, że przybudówki są dobudowywane w późniejszym okresie, a kotłownia uruchomiona była w 1997r. Zdaniem Skarżących, sporny dymnik położony jest tak blisko ich domu i ich posesji, że nie powinno być jego legalizacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu, jest decyzja [...]WINB z dnia [...] marca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia [...] lipca 2019 r., udzielającą inwestorom na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. pozwolenia na użytkowanie części budynku o wymiarach zewnętrznych 6,30 x 2,93m, w której zlokalizowana jest kotłownia. samowolnie dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości W,
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja poprzedzona została rzetelnie przeprowadzonym ( w tym także przez organ odwoławczy) postępowaniem dowodowym. Ustalenia, poczynione przez organy na podstawie zebranego materiału dowodowego, uzasadniały w ocenie Sądu prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.
Według bezspornych ustaleń dokonanych przez organy, część budynku z kotłownią, powstała w wyniku rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego w 1985 r. Bezsporne jest także w rozpoznawanej sprawie, że wspomniana rozbudowa, została przeprowadzona w warunkach samowoli budowlanej. Postępowanie w sprawie przedmiotowej samowoli, nie zostało wszczęte i zakończone decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 1995 r. Z tą datą weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.). Organy zasadnie uznały, że na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, że podstawę prawną rozstrzygnięć, winny stanowić przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Prawidłowo także, w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., dokonano legalizacji przedmiotowej rozbudowy poprzez udzielenie pozwolenia na jej użytkowanie.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji, stanowił art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zastosowanie powyższej regulacji, jest konsekwencją ustalenia, że objęta postępowaniem część budynku, w której zlokalizowano kotłownię, zrealizowana została w warunkach samowoli budowlanej.
Wskazać w tym miejscu należy, że nakaz stosowania przepisów dotychczasowych wynikający z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., pociąga za sobą obowiązek właściwego zastosowania art. 37 lub art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W zależności od wyników prowadzonego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, właściwy organ nadzoru budowlanego zobowiązuje inwestora do wykonania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami w oparciu o art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. lub wydaje decyzję o rozbiórce danego obiektu na podstawie art. 37 tej ustawy.
Wydanie decyzji o rozbiórce jest obowiązkowe w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 37 ust. 1 omawianej ustawy. W sytuacji nieustalenia w postępowaniu dowodowym przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2, a także w przypadku nieskorzystania z art. 37 ust. 2, organ przeprowadza w razie konieczności postępowanie legalizacyjne przewidziane w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Przepisy omawianej ustawy, w art. 42 regulują także udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Przepis art. 42 ust. 1 ww. ustawy, nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jako decyzji kończącej postępowanie w sprawie likwidacji samowoli budowlanej w odniesieniu do obiektów, co do których wydano decyzję przewidzianą w art. 40 tej ustawy. Przepis art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi zaś, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Na gruncie wskazanych wyżej przepisów, legalizacja samowoli budowlanej jest zatem możliwa tylko wówczas, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organ ustali, że nie występują przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Ustalenie takie obliguje natomiast organ do przeprowadzenia postępowania celem wyjaśnienia, czy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (pkt 1 art. 37 ust. 1) oraz, czy powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2 art. 37 ust. 1).
Obie przytoczone przesłanki likwidacji samowoli budowlanej zostały sformułowane w czasie teraźniejszym, co prowadzi do wniosku, że ich zaistnienie, powiązane jest z oceną stanu faktycznego i prawnego, której dokonuje organ w chwili orzekania. Taki sposób interpretacji tych przepisów potwierdziła uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, podjęta na wniosek Prokuratora Generalnego a odpowiadająca na pytanie: "Czy przepisy o planowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) to przepisy obowiązujące w dacie realizacji procesu budowlanego, czy też w chwili orzekania przez organ administracji w pierwszej instancji?". Wskazaną uchwałą NSA przyjął, że "Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy". W uzasadnieniu tej uchwały NSA zwrócił uwagę na to, iż "Dla rozstrzygnięcia przedstawionego we wniosku zagadnienia prawnego istotne jest rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków. Z treści art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika, że inaczej sformułowane są przesłanki stwierdzenia samowoli budowlanej, odnoszące się do przepisów obowiązujących w czasie budowy obiektu budowlanego (art. 37 ust. 1 ab initio), a inaczej - przesłanki jej likwidacji (art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2)." NSA stwierdził także, że wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., prowadzi do wniosku, że wszystkie przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego (a rozumując a contrario - przesłanki legalizacji samowoli budowlanej) określone w tych przepisach, należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji. Argumentując powyższe, NSA odwołał się do literatury i orzecznictwa zauważając, że przepisy regulujące sposób likwidacji samowoli budowlanej mają charakter restytucyjny, a nie represyjny. "Celem tych przepisów jest wyeliminowanie stanu naruszenia prawa i doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, a nie ukaranie sprawcy samowoli. Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma więc na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Trudno bowiem doprowadzać nielegalnie wybudowany obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, które już nie obwiązuje".
Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że postępowanie poprzedzające jej wydanie, zostało przeprowadzone prawidłowo i z uwzględnieniem powyższych wskazań.
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji, zaznaczyć należy, że wydana w rozpoznawanej sprawie decyzja PINB w W., została utrzymana decyzją [...]WINB Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], która w wyniku rozpatrzenia przez WSA w Warszawie sprawy ze skargi M. i D. W., została uchylona wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2020r., sygn. akt VII SA/Wa 2245/19.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a., ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyżej wspomnianego wyroku tut. Sądu, organ odwoławczy zobowiązany został do ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu zawarte w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Przypomnieć także należy, że w ocenie Sądu konieczne było ustalenie, czy dalsze akceptowanie funkcjonowania samowolnie wybudowanego budynku, mogłoby spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu. WSA ocenił, że organ wojewódzki nie zweryfikował przeprowadzonego w sposób niepełny postępowania wyjaśniającego organu I instancji w odniesieniu do wszystkich argumentów podnoszonych przez skarżących odnośnie do spełnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd wskazał, że organ wojewódzki jako organ wyspecjalizowany w sprawach budowlanych, nie dokonał własnej oceny złożonych do akt sprawy dokumentów, w tym opinii architekta i mistrza kominiarskiego. Nie zlecił także w trybie art. 136 k.p.a. organowi powiatowemu rzetelnego sprawdzenia twierdzeń skarżących którzy konsekwentnie zgłaszali negatywny wpływ dymu emitowanego z tak usytuowanego komina na dwa okna znajdujące się w ścianie ich budynku, np. poprzez przeprowadzenie ponownych oględzin. Sąd przypomniał, że skarżący wskazali, że przy wysokości ok. 7,40m tj. 2m poniżej kalenicy dachu sąsiadów - dym nie ma ujścia, odbija się od wyższego o 2m dachu i kładzie się na dom skarżących bez względu na kierunek wiatru. Jest też usytuowany za blisko ich domu. Skarżący wskazali również, że dymem wypełnia się cały dom i jego otoczenie, zaś w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna, która ten stan rzeczy potwierdza. W ocenie Sądu, z uwagi na powyższe, należy zgodzić się z zarzutami skarżących, że nie dokonano analizy wpływu usytuowania spornego budynku, a przede wszystkim znajdującego się na nim komina, na warunki zdrowotne i warunki bezpieczeństwa korzystania z własnej nieruchomości przez skarżących.
Zdaniem Sądu obecnie rozpoznającego sprawę, powyższe wytyczne zawarte w wyroku z dnia 5 sierpnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2245/19, zostały przez organ wojewódzki zrealizowane. Ponadto organ ten doszedł do trafnej konkluzji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że sporna część obiektu w postaci kotłowni nadaje się do użytkowania i nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Konieczne jest z tym miejscu przypomnienie przebiegu postepowania przez organem I instancji, bowiem ma to wpływ na ocenę argumentacji zawartej w skardze.
Jak wynika z akt sprawy, wszczęcie postępowania, było wynikiem zgłaszanych przez skarżących uciążliwości związanych z użytkowaniem przez inwestorów komina w dobudowanej części budynku stanowiącej kotłownię. Zostało to zilustrowane fotografiami wykonanymi przez skarżących w dniu 21 lipca 2017 r.
Jak wynika z pisma skarżących z dnia 22 czerwca 2017 r., domagali się oni podwyższenia o min. 200 cm przewodu kominowego oraz powstrzymania się przez inwestorów od palenia w piecu c.o. w dniach z temperaturą przekraczającą 20 o C.
Podczas przeprowadzonej w dniu 9 września 2017 r. kontroli, stwierdzono że na działce nr ew. [...] cpołożonej w miejscowości W. gm. W., stanowiącej własność inwestorów, znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny dwukondygnacyjny (niski i wysoki parter) z poddaszem nieużytkowym o wymiarach zewnętrznych 10,75 x 8,25m, z dachem dwuspadowym, z przylegającą częścią dwukondygnacyjną murowaną o wym. 6,30 x 2,93m, w której na niskim parterze znajduje się sień oraz kotłownia z kominem o wym. 88 x 51cm i wysokości ok. 6,90 m z zamontowaną wewnątrz rurą o wys. ok, 0,50m, dobudowanym na zewnątrz budynku. Komin usytuowany jest w odległości ok. 1,75m od granicy z sąsiednią działką skarżących o nr ew. [...].
W piśmie z dnia 15 stycznia 2018 r. (k. 10 akt), skarżący podkreślają, że wysokość komina, została obniżona o 2 metry, zaś problemy związane z emisją spalin z komina, rozpoczęły się zimą 2016 r. i trwają także w porze letniej.
Jak wynika z notatki służbowej (k. 12) z dnia 26 stycznia 2018 r., W. P. ( inwestor,) zobowiązał się do podwyższenia przewodu kominowego do stanu co najmniej sprzed jego obniżenia poprzez wstawienie dodatkowej rury.
Z treści pisma W. P. z dnia 27 września 2018 r., wynika że komin został przez niego podniesiony, co potwierdza także dokumentacja fotograficzna dołączona przez skarżących do pisma z dnia 11 lutego 2019 r.
Z uwagi na ustalenie w toku postepowania administracyjnego samowolnego wykonania robót związanych z rozbudową budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz koniecznością doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego prawem, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał inwestorom wykonanie na swój koszt i przedłożenie w tutejszym Inspektoracie w terminie do dnia 31 października 2018 r. projektu budowlanego powykonawczego samowolnie dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości W., gm. W. części o wymiarach zewnętrznych 6,30 x 2,93m, w której zlokalizowana jest kotłownia wraz z opisem ewentualnych robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, zawierający projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie geodezyjnej, charakterystyczne rzuty, przekroje, elewacje, opis określający dane konstrukcyjno- materiałowe, wykończenie i wyposażenie obiektu wraz z inwentaryzacją geodezyjną i oceną techniczną obiektu oraz wymaganymi uzgodnieniami, a także zaświadczeniem Wójta Gminy W. o zgodności rozbudowy z obowiązującym w czasie budowy tj. przed rokiem 1994 miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz obowiązującym obecnie, a w przypadku jego braku decyzją o warunkach zabudowy dla działki nr ew. [...] wydaną przez Wójta Gminy W.
Inwestorzy wywiązali się z nałożonego obowiązku przedkładając w dniu 17 stycznia 2019 r. wymagany projekt budowlany powykonawczy rozbudowy budynku mieszkalnego.
W dniu 12 lutego 2019 r. w siedzibie PINB w W. stawili się skarżący oraz W. P. Po zapoznaniu z aktami przedmiotowej sprawy, skarżący przedłożyli oświadczenie noszące znamiona ugody pomiędzy stronami postępowania, a której warunki zobowiązał się respektować W. P. Z treści tego oświadczenia ( k. 18 akt), wynika, że skarżący wyrazili zgodę na użytkowanie spornego komina tylko w okresie grzewczym to jest od 1 października do 15 kwietnia oraz zażądali by wysokość komina, nie została obniżona.
W toku postępowania prowadzonego przez PINB, inwestorzy przedłożyli opinię sporządzoną przez mistrza kominiarskiego M. G. nr dyplomu [...]. Z treści opinii wynika, że: "...przewód dymowy CO i CW nadaje się do użytkowania. Użytkowanie instalacji grzewczej nie zagraża bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzi w tym sąsiadów. Komin wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i prawidłowo oddziałuje na otoczenie. Niniejsza opinia upoważnia do użytkowania przewodu dymowego CO i CW, nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi".
W dniu [...] lipca 2019 r., PINB udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie budynku.
Jak wynika z kolejnego pisma skarżących z dnia 1 lutego 2021 r., nie zgłaszali oni zastrzeżeń do użytkowania komina w okresie zimowym. Wskazywali natomiast na uciążliwości związane z jego użytkowaniem przy temperaturze powyżej 10 o C.
Organ wojewódzki ponownie rozpoznając sprawę i realizując wytyczne zawarte we wspomnianym wyżej wyroku WSA w Warszawie, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2021r., znak: [...], zlecił organowi powiatowemu uzupełnienie materiału dowodowego w sposób umożliwiający ocenę wpływu dymu emitowanego z przedmiotowego budynku na nieruchomość skarżących.
W dniu 25 lutego 2021r., przedstawiciele PINB w W. - w obecności skarżących oraz właściciela działki nr ew. [...] w W. - przeprowadzili kontrolę, w toku której ustalono, że: "podczas wizji w dniu 25 lutego 2021r. o godz. 9:20 przedmiotowy komin był użytkowany. Z komina wydobywał się dym, który w całości skierowany był w kierunku wschodnim. W trakcie oględzin nie stwierdzono aby dym opadał na teren nieruchomości skarżących. W dniu kontroli wiał lekki wiatr zachodni (słabo wyczuwalny). Poproszono właściciela komina o wzmocnienie ognia w celu silniejszej emisji spalin, które również komin odprowadził w kierunku przeciwnym od posesji Państwa W. Przedmiotowy komin znajduje się znacznie wyżej od kalenicy budynku skarżących. Na dzień kontroli piec zasilający w/w komin opalany był drewnem (w kotłowni składowano drewno opałowe). Wg. oświadczenia P. W. P. w sezonie letnim do ogrzewania C.W.U. używa instalacji solarnej zlokalizowanej od strony południowej nieruchomości. Od strony spornego dymnika w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego P. W. znajdują się dwa otwory okienne (kuchnia i łazienka). Odległość spornego szybu kominowego od ściany szczytowej skarżących wynosi 5,90m, a od granicy (ogrodzenia) wynosi 1,80m. Pomiaru dokonano w obecności P. M. W., która wnioskuje o zanotowanie pomiaru od fundamentu czyli 5,84m. (...) Wg oświadczenia P. M. W. palone jest nie tylko drewnem, ale i węglem ponieważ z dymnika wydobywają się tumany czarnego dymu. Palone jest cały rok i cały rok dym jest emitowany pomimo istniejącej instalacji solarnej. Tumany dymu przez cały dzień wydobywają się ze spornego dymnika. Najbardziej uciążliwy jest gdy temperatura wynosi powyżej 10° C, zaś najgorzej jest latem gdy powietrze jest wilgotniejsze i cięższe. Dym z dymnika kładzie się na dom, na teren posesji dlatego wnioskuję o likwidację dymnika by żyć w godziwych warunkach. P. W. P. (...) oświadczył, że posiada urządzenie solarne i w okresie letnim komin jest wyłączony z użytkowania i korzysta z ciepłej wody wyłączenie w/w urządzenia. Temperatura powietrza w dniu oględzin wynosiła 11° C."
Należy także w tym miejscu podkreślić, że kontrola przeprowadzona przez przedstawicieli PINB w W. dnia 9 września 2017 r., nie wykazała nieprawidłowości w zakresie kierowania dymu z nieruchomości inwestorów na nieruchomość skarżących.
Zdaniem Sądu w świetle poczynionych ustaleń, należy podzielić stanowisko organów, że sporna inwestycja nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Budynek jest w dobrym stanie technicznym i jego użytkowanie nie stworzy zagrożenia dla użytkowników. Potwierdzają to protokoły oględzin ocena techniczna zawarta w przedłożonym przez inwestorów projekcie powykonawczym.
Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt: II OSK 1886/12, LEX nr 1568296, "Przesłanka "niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" (art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974r.) będzie spełniona wówczas, gdy samowolna rozbudowa obiektu budowlanego skutkować będzie niedopuszczalnym pogorszeniem w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej na skutek naruszenia wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 p.b. z 1974 r. W sytuacji, gdy wzniesienie obiektu budowlanego nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy i powoduje, określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. pogorszenie warunków, którego nie można usunąć, organ ma obowiązek nakazać rozbiórkę. Nakaz rozbiórki obiektu nie powinien być stosowany, jeśli istnienie takiego obiektu da się pogodzić z porządkiem prawnym, który wynika z przepisów prawa budowlanego. Niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia powinno być jednak wykazane przez organ w sposób nie budzący wątpliwości."
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy podsumować, że jak wynika z materiału dowodowego, sporny komin nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, w tym dla działki skarżących. Jak wynika ze wspomnianej już dokumentacji zdjęciowej, komin na dachu dobudowanej części usytuowany jest dużo wyżej niż zabudowania na działce skarżących (sam budynek na działce nr ew. [...], do którego dobudowano sporną cześć jest dużo wyższy, niż budynek usytuowany na działce skarżących, widoczny na dokumentacji zdjęciowej załączonej do protokołu kontroli z dnia 25 lutego 2021r.). Należy zdaniem Sądu zgodzić się z organem, że takie usytuowanie wyklucza zakłócanie ciągu z komina, skoro jest on zlokalizowany na dużej wysokości, a w jego obrębie nie występuje zabudowa (przeszkoda) uniemożliwiająca odpływ dymu. Potwierdzają to także wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 25 lutego 2021 r. Sporny komin, nie narusza § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak też zapisów Polskiej Normy PN-89/B-10425. Dodatkowym potwierdzeniem powyższych ustaleń jest treść wspomnianej opinii mistrza kominiarskiego M. G. z dnia 10 czerwca 2019 r. Dobudowana część budynku, w której znajduje się sporny komin, odpowiada zatem przepisom techniczno-budowlanym, co wyklucza przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Odnosząc się do materiału dowodowego przedstawionego przez skarżących, należy zgodzić się z organem, że umiejscowienie komina na terenie działki sąsiedniej zawsze prowadzić będzie do emisji dymu do otoczenia, jednak jest to zgodne z jego przeznaczeniem, zaś taka emisja nie może być automatycznie utożsamiana z naruszeniem przepisów. Użytkowanie kotłowni nie stanowi osiągnięcia stanu niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych nieruchomości skarżących. Okoliczności takie nie zostały potwierdzone kontrolą przeprowadzoną przez organ powiatowy - na zlecenie [...]WINB - zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie wyrażonymi w wyroku z dnia 5 sierpnia 2020r., sygn. akt: VII SA/Wa 2245/19.
Analiza przedstawionego wcześniej przebiegu postępowania, dokonanych w sprawie ustaleń, jak również analiza treści pism skarżących, prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że w istocie wysokość komina oraz sposób jego użytkowania, co do zasady nie budzą ich zastrzeżeń. Przyczyną sporu, jest natomiast użytkowanie przedmiotowego komina poza sezonem grzewczym oraz czego nie można wykluczyć, spalanie w piecu materiałów powodujących intensywniejsze zadymienie. Rozumiejąc wynikające z tego uciążliwości dla skarżących podkreślić jednak należy, że zapobieganie tego rodzaju działaniom, nie należy do zakresu zadań organów nadzoru budowlanego, zaś przepisy Prawa budowlanego, nie przewidują możliwości wydania w odniesieniu do inwestorów decyzji nakładającej na nich określone warunki użytkowania pieca centralnego ogrzewania oraz zakazy jego użytkowania poza sezonem grzewczym i w okresie letnim.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.