VII SA/Wa 1121/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-08-03
NSAbudowlaneWysokawsa
inwestycje drogowespecustawa drogowazezwolenie na realizację inwestycjiWSA Warszawaprawo budowlanewywłaszczeniedrogi publicznepas drogowyścieżka rowerowachodnik

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, potwierdzając zgodność postępowania z prawem.

Spółka D. Sp. J. zaskarżyła decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która częściowo uchyliła i zmieniła decyzję Wojewody Mazowieckiego w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie prawa własności i stosowanie specustawy drogowej jako pretekstu do wywłaszczenia. Sąd administracyjny uznał jednak, że postępowanie było zgodne z prawem, a inwestycja drogowa, obejmująca rozbudowę drogi wojewódzkiej, budowę ścieżki rowerowej i chodnika, mogła być realizowana na podstawie specustawy drogowej. Sąd podkreślił, że organy nie mają kompetencji do kwestionowania rozwiązań projektowych inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. Sp. J. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która modyfikowała decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Skarżąca spółka podnosiła, że inwestycja drogowa stanowiła pretekst do "rabunku" jej własności i środków publicznych. Minister Rozwoju i Technologii, działając na podstawie specustawy drogowej, uchylił i zmienił niektóre zapisy decyzji Wojewody, m.in. precyzując przejście działki na własność Województwa Mazowieckiego oraz zatwierdzając projekt rozbiórki słupa reklamowego. Minister umorzył również postępowanie odwoławcze w części dotyczącej odwołania B. P., uznając go za stronę postępowania w ograniczonym zakresie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że inwestycja drogowa, obejmująca rozbudowę drogi wojewódzkiej, budowę ścieżki rowerowej i chodnika, mieści się w definicji inwestycji drogowej w rozumieniu specustawy drogowej i mogła być realizowana na jej podstawie. Podkreślono, że organy administracji oraz sąd nie mają kompetencji do oceny racjonalności rozwiązań projektowych inwestora, a jedynie do kontroli zgodności z prawem. Sąd stwierdził, że postępowanie było prowadzone zgodnie z przepisami, a zarzuty spółki dotyczące naruszenia prawa własności i stosowania specustawy jako pretekstu do wywłaszczenia są nieuzasadnione. Kwestia odszkodowania za przejętą działkę zostanie rozpatrzona w odrębnym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, taka inwestycja mieści się w definicji inwestycji drogowej w rozumieniu specustawy drogowej, która obejmuje również realizację towarzyszącej infrastruktury drogowej.

Uzasadnienie

Ustawa określa zasady przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, a pojęcie "inwestycji drogowej" jest szerokie, obejmując budowę samej drogi oraz towarzyszącej infrastruktury. Chodnik i ścieżka rowerowa są elementami drogi publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (34)

Główne

specustawa drogowa art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, obejmując szerokie pojęcie "inwestycji drogowej".

specustawa drogowa art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

W sprawach nieuregulowanych w specustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2.

specustawa drogowa art. 11a § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Określa podstawę prawną dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

specustawa drogowa art. 11b § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Wniosek o wydanie decyzji składa się do wojewody, a w przypadku inwestycji drogowej, której inwestorem jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, do właściwego ministra.

specustawa drogowa art. 11d § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Określa wymagane elementy wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w tym mapę, analizę powiązań, projekty podziałów nieruchomości, projekt budowlany.

specustawa drogowa art. 11f § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Określa procedurę wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez wojewodę.

specustawa drogowa art. 11g § ust. 3

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

W postępowaniu przed organem odwoławczym i sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji.

specustawa drogowa art. 12 § ust. 4

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Określa zasady przejmowania nieruchomości na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa w związku z realizacją inwestycji drogowej.

specustawa drogowa art. 16 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Określa termin wydania nieruchomości po uzyskaniu ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

specustawa drogowa art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Umożliwia nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności w przypadku uzasadnionego interesu społecznego lub gospodarczego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna podstawa rozstrzygania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego (utrzymanie w mocy, uchylenie, zmiana).

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

specustawa drogowa art. 11i § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

W sprawach nieuregulowanych w specustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo budowlane.

specustawa drogowa art. 11d § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Wymagane dokumenty do wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej.

specustawa drogowa art. 11e

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.

specustawa drogowa art. 2a § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Nieruchomości przeznaczone pod drogi publiczne powinny stać się własnością jednostki samorządu terytorialnego.

u.d.p. art. 4 § pkt 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja pasa drogowego.

u.d.p. art. 4 § pkt 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja drogi.

u.d.p. art. 4 § pkt 6

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja chodnika.

u.d.p. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Określa, że drogi publiczne stanowią własność jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.

p.b. art. 33 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

p.b. art. 33 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa elementy projektu rozbiórki.

p.b. art. 12 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymagania dotyczące osób sporządzających i sprawdzających projekt budowlany.

p.b. art. 20 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Oświadczenie projektantów o zgodności projektu z przepisami.

rozp. warunki techniczne dróg art. 10 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Elementy drogi publicznej, w tym chodnik.

rozp. techniczno-budowlane dróg art. 115

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych

Przepisy przejściowe dotyczące stosowania rozporządzenia.

rozp. warunki techniczne dróg art. 52

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Dopuszczalność wywłaszczenia nieruchomości pod projektowaną zieleń stanowiącą element pasa drogowego.

p.p.s.a. art. 109

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności uzasadniające odroczenie rozprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja drogowa, obejmująca budowę ścieżki rowerowej i chodnika, mieści się w definicji inwestycji drogowej w rozumieniu specustawy drogowej. Organy administracji i sąd nie mają kompetencji do kwestionowania rozwiązań projektowych inwestora. Podmiot niebędący właścicielem nieruchomości, ale wspólnikiem spółki będącej właścicielem, nie ma przymiotu strony w postępowaniu. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione interesem społecznym (poprawa bezpieczeństwa).

Odrzucone argumenty

Stosowanie specustawy drogowej było pretekstem do "rabunku" własności i środków publicznych. Inwestycja była jedynie przebudową wjazdu na stację paliw, a nie inwestycją drogową. Naruszenie prawa własności poprzez wywłaszczenie działki. Wady dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Brak podstaw prawnych do lokowania zieleni i niewykorzystania pasa postojowego. Samowola budowlana w trakcie robót.

Godne uwagi sformułowania

"rabunek naszego majątku w trybie wywłaszczenia nie służy istniejącej drodze." "inwestycja drogowa stała się pretekstem do "rabunku" jej własności i źródła dochodu oraz publicznych środków, pod pozorem realizacji celów społecznie użytecznych." "organ nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę." "nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami."

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Grzegorz Rudnicki

sędzia

Iwona Ścieszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pojęcia \"inwestycja drogowa\" w rozumieniu specustawy drogowej, kompetencje organów administracji w postępowaniu o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, ustalanie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji drogowej realizowanej na podstawie specustawy drogowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między inwestorem drogowym a właścicielem nieruchomości, co jest częstym problemem przy realizacji inwestycji publicznych. Pokazuje granice ingerencji sądów i organów administracji w decyzje inwestycyjne.

Czy inwestycja drogowa może być pretekstem do wywłaszczenia? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1121/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki
Iwona Ścieszka /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 101/24 - Wyrok NSA z 2024-04-17
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1474
art. 11 i ust. 1, art. 11g ust. 3
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi D. Sp. J. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 23 lutego 2023 r. znak DLI-II.7621.58.2020.KP.20(EŁ/ML) w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewoda Mazowiecki (dalej: Wojewoda) decyzją z 28 sierpnia 2020 r., działając w oparciu o art. 11a ust. 1, art. 11f i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1474, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta M. z 17 lutego 2020 r., uzupełnionego po wezwaniu organu w dniu 5 maja 2020 r., zezwolił na realizację inwestycji drogowej, w tym zatwierdził projekt budowlany, oznaczony jako załącznik nr 1 do tej decyzji dla inwestycji pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej Nr [...] na odcinku od km 0+324 do km 0+430 (granicy miasta M.)". Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Inwestycja zlokalizowana jest w województwie mazowieckim, w powiecie[...], miasto M. Działki usytuowania obiektu to:
- działka w istniejącym pasie drogowym: jednostka ewidencyjna: [...], M.: obręb: [...], [...], działka nr ew.: [...].
- w projektowanym pasie drogowym, do przejęcia pod inwestycję (w nawiasach numery działek po podziale) ujęto: działkę nr ew.: [...] ([...],[...]);
- działki przeznaczone pod przebudowę zjazdów, niewchodzące w skład projektowanego pasa drogowego oznaczono nr ew.: [...],[...].
Od decyzji Wojewody odwołanie wniósł B. P., działający w imieniu własnym oraz w imieniu [...]Sp. J. z siedzibą w M. (dalej: Spółka, skarżąca).
Minister Rozwoju i Technologii (dalej: Minister) decyzją z 23 lutego 2023 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 i pkt 3 k.p.a. oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 162, dalej: specustawa drogowa), w punkcie I uchylił, w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji:
znajdujący się na stronie 1, wierszu 17, licząc od góry strony, zapis:
"obręb:[...], [...], działki nr ew.: [...];",
znajdujący się na stronie 1, wierszu 1-4, licząc od dołu strony, zapis:
"Mapy zatwierdzające projekt podziału nieruchomości jako załącznik nr 2 stanowią integralną część niniejszej decyzji. Ww. pogrubione numery działek stanowią oznaczenie części nieruchomości, według katastru nieruchomości, które w zależności od wskazania w powyższych tabelach stają się własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego.",
- znajdujący się na stronie 4, zapis stanowiący dotychczasową treść pkt IV zaskarżonej decyzji,
i orzekł w tym zakresie poprzez:
- ustalenie, w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, w miejsce uchylenia, na stronie 1, nowego zapisu:
"Obręb: [...], [...], działka nr ew. [...]- realizacja inwestycji na tej działce będzie odbywać się na podstawie przedłożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania tą działką na cele budowalne;",
- ustalenie, w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, w miejsce uchylenia, na stronie 1, nowego zapisu:
"Mapa z projektem podziału nieruchomości stanowi integralną część niniejszej decyzji, jako załącznik nr 2. Działka nr [...] (powstała z podziału działki nr[...]), wskazana w kolumnie 6 pn. "Nr działki do przejęcia pod inwestycję", powyżej tabeli, staje się z mocy prawa własnością Województwa Mazowieckiego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej stanie się ostateczna.",
- ustalenie, w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, w miejsce uchylenia, na stronie 4, zapisów stanowiących nową treść pkt IV zaskarżonej decyzji:
"IV. Oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Województwa Mazowieckiego. Działka nr [...] (powstała z podziału działki nr[...]), z obrębu[...], [...], wchodząca w projektowany pas drogowy, oznaczona wcześniej na str. 1 niniejszej decyzji, jako w projektowanym pasie drogowym do przejęcia pod inwestycję, wskazana zgodnie z wnioskiem inwestora, przechodzi z mocy prawa na rzecz Województwa Mazowieckiego (zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych) z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna.",
- zatwierdzenie projektu technicznego rozbiórki słupa reklamowego, stanowiącego załącznik nr 1 niniejszej decyzji.
W pozostałej części Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jednocześnie Minister umorzył postępowanie odwoławcze w zakresie odwołania B. P.
Uzasadniając decyzję Minister zauważył, że zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej, do wniosku Burmistrz Miasta M. załączył mapę w skali 1:500, na której przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Przedstawiono analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, dołączono mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości, określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu, określono nieruchomości lub ich części, które planowane są do przejęcia na rzecz Województwa Mazowieckiego, oraz określono nieruchomości lub ich części, z których korzystanie będzie ograniczone. Do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Do wniosku inwestor dołączył również wymagane opinie, o których mowa w art. 11b ust. 1 oraz art. 11d ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej, bądź dowody potwierdzające doręczenie wystąpień o ich wydanie, w przypadku ich niewydania, co należało potraktować się jako brak zastrzeżeń do wniosku. Planowane przedsięwzięcie nie zostało zakwalifikowane do katalogu przedsięwzięć wymienionych rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Wobec tego do przedmiotowego wniosku nie było wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotowa inwestycja nie obejmuje wykonania urządzeń wodnych i innych elementów dla których konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.
Analizując wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej Minister uznał, że zawiera on elementy wskazane w art. 11b oraz art. 11d ust. 1 specustawy drogowej.
Następnie organ odwoławczy poddał kontroli przeprowadzone przez Wojewodę Mazowieckiego postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację ww. przedsięwzięcia i nie dostrzegł uchybień procesowych w powyższym zakresie. W ocenie organu II instancji, Wojewoda poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z tą dokumentacją, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Wojewoda Mazowiecki, pismem z 26 czerwca 2020 r. zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji, wysyłając zawiadomienia na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o powyższym w drodze obwieszczeń. W toku postępowania przed organem I instancji, wniesiono zastrzeżenia dotyczące inwestycji, które zostały przekazane inwestorowi w celu udzielenia wyjaśnień, a ten ustosunkował się do poruszonych zagadnień.
Uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, Wojewoda Mazowiecki wydał w dniu 28 sierpnia 2020 r. decyzję Nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności Wojewoda uwzględnił argumenty przedstawione przez inwestora. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, mając na uwadze stanowisko przedstawione przez inwestora, odniósł się do uwag wniesionych w toku postępowania.
W ocenie Ministra, kontrolowana decyzja Wojewody Mazowieckiego (z zastrzeżeniem uchybień omówionych w dalszej części decyzji) czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 specustawy drogowej. Decyzja Wojewody określa również termin wydania nieruchomości, o którym mowa w art. 16 ust. 2 specustawy drogowej. Minister pozytywnie ocenił określenie - biorąc pod uwagę dyspozycję art. 16 ust. 2 specustawy drogowej - ww. terminu na 120 dzień od dnia uzyskania waloru ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (najkrótszy dopuszczalny termin). Organ zobowiązany był bowiem tak uczynić wobec uzasadnionego wystąpienia przez inwestora o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym organ II instancji stwierdził, że wydana decyzja wymaga dokonania korekty merytoryczno-reformacyjnej.
Z akt sprawy zakończonej wydaniem decyzji Wojewody Mazowieckiego wynika, iż działka nr [...], z obrębu[...],[...]w M., stanowi własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad i jest zajęta pod pas drogowy Al. [...] (droga wojewódzka Nr [...]). W załączonej do wniosku o wydanie zezwolenia na realizację ww. inwestycji drogowej opinii z 31 grudnia 2019 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie wskazała, iż udostępnia inwestorowi - Burmistrzowi Miasta M. teren ww. działki "dla potrzeb oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Jednakże takiego oświadczenia inwestor nie załączył do wniosku o wydanie zezwolenia na realizację ww. inwestycji drogowej, jak również nie wniósł o przejęcie tej działki na własność Województwa Mazowieckiego, jako niezbędnej w całości do realizacji inwestycji.
W decyzji Wojewody Mazowieckiego ww. działka nr [...]została wymieniona jedynie jako "w istniejącym pasie drogowym". W decyzji Wojewody Mazowieckiego nie orzeczono o przejściu tej działki na własność Województwa Mazowieckiego. W konsekwencji powyższego, jeżeli inwestor nie wnosił o przejęcie ww. działki nr [...] na własność Województwa, to jedyną możliwością realizacji prac na tej działce w oparciu o decyzję Wojewody Mazowieckiego, było przedłożenie przez inwestora, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania ww. działką nr [...], na cele budowlane dla wykonania prac objętych projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Wojewody Mazowieckiego. W myśl bowiem art. 11i ust. 1 specustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo budowlane.
Przy piśmie z 27 listopada 2020 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu odwoławczego z 13 listopada 2020 r., inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania ww. działką na cele budowalne.
Następnie Minister wskazał, że ze strony 15 części opisowej projektu zagospodarowania terenu wynika, iż w ramach prac rozbiórkowych wykonana zostanie również rozbiórka słupa reklamowego znajdującego się w granicach projektowanego pasa drogowego na działce nr [...] (powstałej z podziału działki[...]) pomiędzy wjazdem i wyjazdem ze stacji paliw. Natomiast do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej, uzupełnionego w toku postępowania prowadzonego przez organ i instancji, inwestor nie załączył projektu rozbiórki ww. słupa reklamowego lub co najmniej elementów określonych w art. 33 ust. 4 pkt 2, 3 i 4 ustawy Prawo budowlane.
Przy piśmie z 15 lutego 2021 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu odwoławczego z 9 lutego 2021 r. inwestor przedłożył 4 egzemplarze projektu technicznego rozbiórki słupa reklamowego.
Ponadto, analizując akta sprawy zakończonej wydaniem decyzji Wojewody Mazowieckiego organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa inwestycja dotyczy rozbudowy drogi wojewódzkiej, a co za tym idzie, nieruchomości przeznaczone pod tę drogę powinny stać się własnością Województwa Mazowieckiego, co wynika z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693, ze zm.). Natomiast Wojewoda Mazowiecki na str. 1 i w pkt IV na str. 4 decyzji nieprecyzyjnie wskazał, na czyją rzecz mają przejść nieruchomości lub ich części, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej stanie się ostateczna. W tym zakresie organ I instancji posłużył się bowiem bardzo ogólnym sformułowaniem "na rzecz właściwej jednostki samorządu terytorialnego". Z powyższego zapisu decyzji nie wynika, na rzecz której jednostki samorządu terytorialnego ma przejść przeznaczona pod inwestycję działka nr [...] (powstała z podziału działki nr[...]), z obrębu[...],[...]w M. W niniejszej sprawie konieczność precyzyjnego wskazania podmiotu publicznoprawnego na własność którego ma przejść ww. działka, znajdującą się w liniach rozgraniczających teren inwestycji, jest tym bardziej istotne, bowiem inwestycja jest realizowana na podstawie porozumienia zawartego między organami wykonawczymi dwóch jednostek samorządu terytorialnego, tj. Burmistrzem Miasta M. i zarządcą drogi wojewódzkiej, tj. Zarządem Województwa Mazowieckiego.
Konsekwencją stwierdzonych błędów w zaskarżonej decyzji są - dokonane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - zmiany, szczegółowo określone w punkcie I decyzji. Minister wprowadził do zaskarżonej decyzji zapis wskazujący, iż dla ww. działki nr[...], inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania tą działką na cele budowalne. Minister skorygował także zapis na str. 1 i w pkt IV decyzji Wojewody Mazowieckiego, poprzez jednoznaczne wskazanie, iż objęta linią rozgraniczającą teren inwestycji działka nr [...] (powstała z podziału działki nr[...]), staje się z mocy prawa własnością Województwa Mazowieckiego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej stanie się ostateczna. Minister uzupełnił także zatwierdzony w decyzji Wojewody Mazowieckiego projekt budowlany, poprzez zatwierdzenie projektu rozbiórki słupa reklamowego.
Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom specustawy drogowej i dlatego - w pkt II niniejszej decyzji - w pozostałej części – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego.
Uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte w pkt III decyzji, tj. umorzenie postępowania odwoławczego w zakresie odwołania B. P., Minister stwierdził, że odwołujący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, który to ustalany jest w oparciu o treść art. 28 k.p.a. Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie potwierdza, aby B. P. figurował jako właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej i decyzją Wojewody Mazowieckiego. W aktach przedmiotowej sprawy brak jest również dokumentów potwierdzających, iż odwołującemu się przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości objętych tą decyzją. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, że przedmiotową inwestycją objęta jest m.in. działka nr[...], obręb[...],[...]M., będąca własnością spółki[...], której B. P. jest wspólnikiem. Świadczy to o tym, iż reprezentowana przez B.P.[...] Sp. j. posiada interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Natomiast o interesie prawnym B. P., nie może decydować prawo rzeczowe spółki do ww. działki nr[...], i okoliczność, iż skarżący jest wspólnikiem tej spółki, bowiem nie jest to własny interes prawny B. P., a jedynie własny interes prawny spółki.
W związku z powyższym, Minister wezwał B. P. do wykazania przysługującego interesu prawnego dotyczącego zaskarżenia decyzji Wojewody Mazowieckiego - w zakresie w jakim odwołanie wniósł w imieniu własnym - w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, z pouczeniem, iż w przypadku niezastosowania się do przedmiotowego wezwania w ww. terminie, organ odwoławczy rozpozna odwołanie - wniesienie w przez niego imieniu własnym - w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Na skutecznie doręczone, w dniu 30 listopada 2020 r., wezwanie organu odwoławczego z 13 listopada 2020 r., B. P. nie udzielił odpowiedzi. W tej sytuacji faktycznej i prawnej sprawy, Minister uznał, że interes B. P. - w zakresie w jakim odwołanie wniósł w imieniu własnym - przybiera w sprawie postać interesu faktycznego, przesądzając w konsekwencji o braku przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym. Zachodzi zatem przesłanka bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., skutkując koniecznością wydania przez organ decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Rozpatrując zaś odwołanie Spółki, Minister podkreślił, że zarówno Wojewoda orzekający w sprawie jako organ I instancji, jak i Minister działający jako organ odwoławczy, pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które będąc właściwe do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, nie są jednocześnie uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach specustawy drogowej, bowiem stosownie do przepisu art. 11e specustawy drogowej nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Minister za niezasadne uznał również zarzuty dotyczące naruszenia:
art. 11a ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 specustawy drogowej, poprzez wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji, która swoim zakresem nie spełnia przesłanek inwestycji drogowej, a stanowi przebudowę publicznego wjazdu na publiczną stację paliw oraz zagospodarowanie pasa wyłączenia z ruchu (znak P21a), który zabezpiecza widoczność dla wyjeżdżających ze stacji. "Rabunek naszego majątku w trybie wywłaszczenia nie służy istniejącej drodze.",
art. 19 i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, polegające na wydaniu decyzji o przebudowie zjazdu przez niewłaściwy organ administracji publicznej, bowiem przebudowy powinien dokonać właściciel nieruchomości władnącej w trybie zgłoszenia do Starosty [..], co czynił kilkakrotnie wcześniej.
Minister zaznaczył, że specustawa drogowa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (art. 1 ust. 1 tej ustawy). W art. 1 ust. 1 specustawy drogowej ustawodawca posługuje się szerokim pojęciem: "inwestycji w zakresie dróg publicznych", a więc zamierzenia budowlanego obejmującego oprócz przygotowania budowy samej drogi również realizację towarzyszącej infrastruktury drogowej, tak związanej, jak i niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Ustawa o drogach publicznych w art. 4 pkt 2 stanowi, że droga to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Stosownie zaś do art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, pod pojęciem pasa drogowego rozumie się wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z pkt 3 pn. "Projektowany stan zagospodarowania terenu" opisu projektu zagospodarowania terenu, zatwierdzonego decyzją Wojewody Mazowieckiego, wynika, iż w ramach rozbudowy drogi wojewódzkiej nr na odcinku objętym opracowaniem przewiduje się m.in. budowę ścieżki rowerowej i budowę chodnika. W ramach prac zostanie wykonany wydzielony chodnik dla pieszych i wydzielona ścieżka rowerowa, wraz z przebudową dwóch jednokierunkowych zjazdów, związanych z ww. ciągami ruchu pieszego i rowerowego. Zastosowane rozwiązania, wchodzące w skład projektu budowlanego, poprawiają jakość komunikacji oraz jej bezpieczeństwo zarówno dla pojazdów samochodowych, jak i niechronionych uczestników ruchu jakimi są piesi i rowerzyści. Na str. 15 i 16 opisu projektu zagospodarowania terenu podano, iż od strony północnej projektowana ścieżka rowerowa i chodnik łączą się ze ścieżką rowerową i chodnikiem stanowiącym przedmiot odrębnego opracowania. Natomiast od strony południowej, ścieżka rowerowa kończy się na granicy miast M. i Z. i została połączona przejściem z istniejącym chodnikiem.
W piśmie z 27 listopada 2020 r. inwestor wyjaśnił, że realizacja inwestycji znacząco wpłynie na poprawę bezpieczeństwa pieszych korzystających z drogi. Obecnie piesi oraz rowerzyści na tym odcinku drogi poruszają się po jezdni drogi wojewódzkiej lub po placu manewrowym stacji paliw nieprzystosowanych do ruchu pieszych i rowerzystów, co prowadzi do wielu sytuacji niebezpiecznych i bezpośrednio zagraża życiu tych użytkowników ruchu. Inwestycja ma wymiar ponadlokalny, stanowi integralna część wspólnego projektu infrastrukturalnego w zakresie sieci dróg rowerowych dla W., Z. i M., mającego na celu zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego w zakresie najsłabszych uczestników ruchu jakimi są piesi i rowerzyści.
Minister zauważył, że w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 poz. 124, z późn. zm.), [mającego w niniejszej sprawie zastosowanie na podstawie § 115 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1518)], wskazano, iż droga składa się co najmniej z następujących elementów: jezdni; poboczy, z wyjątkiem przypadku, gdy w ich miejscu zaprojektowano inne elementy drogi, a w szczególności chodnik lub ścieżkę pieszo-rowerową; urządzeń odwadniających oraz odprowadzających wodę. W związku z czym, zarówno ścieżka rowerowa, jak i chodnik są również elementami drogi publicznej. Inwestycja polegająca na budowie tych elementów wykraczająca poza granicę istniejącego pasa drogowego jest - zgodnie z przepisami - rozbudową drogi. Dlatego też w takich przypadkach konieczne jest uzyskanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Ponadto, w ramach inwestycji polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] jednym z jej elementów jest m.in. rozbudowa zjazdów publicznych do stacji paliw z drogi wojewódzkiej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zaprojektowanie zjazdu czy też jego przebudowa lub rozbudowa, w sposób oczywisty od strony formalnoprawnej mieści się w pojęciu inwestycji drogowej w rozumieniu art. 1 ust. 1 specustawy drogowej. Poprawa parametrów istniejących zjazdów publicznych i ich rozbudowa ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego i uzasadnia przejęcie prywatnych nieruchomości w ramach zezwolenia realizacyjnego. Jest to bowiem dokonywane w interesie publicznym. Inwestor, w ramach planowanej inwestycji odpowiedzialny jest nie tylko za zaplanowanie robót w zakresie drogi ale również pasa drogowego. Zatem ma również możliwość zlokalizowania zjazdu w ramach realizacji inwestycji i przejęcia na ten cel własności nieruchomości. Powyższe jednoznacznie świadczy o tym, że przedmiotowa inwestycja mieści się w pojęciu inwestycji drogowej w rozumieniu art. 1 ust. 1 specustawy drogowej. Zatem działka nr [...] (powstała z podziału działki skarżącej Spółki nr [...]), została przeznaczona pod realizację inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej. Teren będący własnością skarżącej Spółki nie został przejęty w wymiarze większym, niż jest to wymagane dla realizacji inwestycji. Brak jest zatem podstaw do podważania zaskarżonej decyzji z powołaniem się na ochronę konstytucyjnego prawa własności.
Jednocześnie Minister zaznaczył, że z uwagi na zajęcie części nieruchomości należącej do skarżącej spółki przysługuje jej odszkodowanie w trybie specustawy drogowej (ustalone decyzją Wojewody Mazowieckiego w odrębnym postępowaniu), zaś za inne szkody możliwość uzyskania odszkodowanie na zasadach ogólnych.
Minister wskazał dalej, że na części ww. działki Spółki o nr ew. [...] (po podziale działka przeznaczona pod inwestycję oznaczona numerem [...]), w stanie istniejącym znajduje się mniej więcej połowa szerokości wschodniej jezdni drogi wojewódzkiej Nr[...], tj. prawie 2 pasy ruchu. Potwierdza to analiza opracowań kartograficznych znajdujących się na stronie internetowej: http://geoportal.gov.pl (Geoportal). Minister przypomniał, że w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest jednolite stanowisko, że wyznaczenie przebiegu inwestycji liniowych pozostaje jedynie w gestii inwestora, który samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych. Przepisy specustawy drogowej nie zobowiązują również inwestora do przedstawienia różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji i nie ma on obowiązku uwzględniać oczekiwań stron postępowania. Za niezasadne zatem uznał żądanie skarżącej Spółki dotyczące zaprojektowania ścieżki rowerowej i chodnika nie po jej działce nr [...], ale wzdłuż tej działki, po działkach sąsiednich, będących własnością [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.
Zdaniem organu odwoławczego nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącej Spółki dotyczący wadliwości dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Mapa do celów projektowych służąca do sporządzenia części graficznej projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody Mazowieckiego, została w sposób oficjalny zatwierdzona przez właściwy organ, zatem ani Wojewoda Mazowiecki, ani Minister, nie mają nie tylko podstaw, ale również i prawa do zakwestionowania takiego dokumentu.
Minister nie uwzględnił również podniesionego przez Spółkę zarzutu dotyczącego braku "wyliczeń i podstawy prawnej do uzasadnienia zasadności lokowania plantacji porzeczek i innej zieleni pomiędzy chodnikiem a pasami jezdnymi i prawnego uzasadnienia niewykorzystania istniejącej i projektowanej infrastruktury pasa postojowego". Przywołał w tym zakresie treść § 52 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dróg publicznych i wywodził, że dopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości pod projektowaną zieleń, stanowiącą element pasa drogowego. Z akt sprawy, w tym wyjaśnień przedstawionych przez inwestora w piśmie z 19 lipca 2021 r. wynika, iż w projektowanym pasie drogowym zaprojektowano zieleń w postaci krzewów oraz drzew pełniących funkcje estetyczne, a także mających na celu odseparowanie ścieżki rowerowej oraz chodnika od jezdni drogi. Co więcej, jak wyjaśnił inwestor, w ramach inwestycji nie zlikwidowano pasa postojowego (na co błędnie wskazuje skarżąca spółka), zlikwidowano natomiast fragment utwardzonej części drogi oznakowanej jako powierzchnia wyłączona z ruchu pojazdów.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej spółki, iż w trakcie prowadzonych robót budowlanych doszło do samowoli budowlanej, poprzez rozbiórkę słupa reklamowego bez wymaganego zezwolenia i innych zniszczeń, Minister wyjaśnił, że właściwym w tej sprawie są odpowiednie organy nadzoru budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu Spółki [...] dotyczącego tego, iż wydatkowanie środków publicznych na przedmiotową inwestycję stanowi "marnotrawstwo publicznych pieniędzy", Minister wskazał, że nie jest organem uprawnionym do badania sposobu finansowania przedsięwzięcia polegającego na budowie/rozbudowie drogi. W odniesieniu zaś do zarzutów korupcji, czy "udzielenia niedozwolonej pomocy publicznej [...] na kwotę kilkudziesięciu milionów złotych", bądź "fałszywych oświadczeń gminnych urzędników", Minister wskazał, że jeżeli w ocenie skarżącej Spółki zachodzi uzasadnione podejrzenie o możliwości popełnienia przestępstwa, to powinna ona o tym fakcie zawiadomić organy powołane do ścigania przestępstw.
Za uprawnione Minister uznał nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, który znajduje swoje podstawy w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej. Podkreślił, że organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma szerokie możliwości korzystania z tej instytucji, a warunkiem legalności jej zastosowania jest wskazanie okoliczności, które uprawdopodabniają istnienie interesu społecznego lub gospodarczego. Literalna zaś wykładnia art. 17 ust. 1 specustawy drogowej wskazuje przede wszystkim, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest obligatoryjne, jeżeli tylko właściwy zarządca drogi złoży wniosek uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Brak określenia w tym przepisie rodzaju i natężenia tego interesu wskazuje, że chodzi tu o jakikolwiek interes społeczny lub gospodarczy, co odróżnia instytucję uregulowaną w art. 17 ust. 1 tej ustawy od regulacji dotyczącej nadawania decyzjom administracyjnym rygoru natychmiastowej wykonalności, zawartej w art. 108 k.p.a. Nadanie tego rygoru usprawiedliwia więc poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu drogowego, usprawnienie transportu drogowego, jak i planowane terminy realizacji inwestycji, czy też efektywne gospodarowanie środkami publicznymi.
Podsumowując, organ odwoławczy uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji.
Skargę na decyzję Ministra wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. [...] Sp. Jawna wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Spółka wywodziła, że inwestycja drogowa stała się pretekstem do "rabunku" jej własności i źródła dochodu oraz publicznych środków, pod pozorem realizacji celów społecznie użytecznych.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
W dniu rozprawy wyznaczonej przed Sądem na dzień 3 sierpnia 2023 r., o którym to terminie Spółka [...] została zawiadomiona 27 czerwca 2023 r., wpłynął do Sądu wniosek skarżącej Spółki o odroczenie rozprawy z uwagi na zapalenie ślinianek i depresję, informującym o zamiarze złożenia zwolnienia lekarskiego.
Sąd wniosek ten oddalił mając na uwadze, że skoro obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa i zależy od woli i możliwości stron, to podstawy do odroczenia nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Te zaś zawężone są do przypadków: stwierdzenia przez sąd nieprawidłowości zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo nieobecności strony lub jej pełnomocnika jeżeli jest ona wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Takich zaś okoliczności Sąd nie stwierdził.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż w przypadku inwestycji liniowych zakres chronionego interesu prawnego stron jest zasadniczo determinowany tym, na ile przedmiotowa inwestycja oddziałuje na ich prawa rzeczowe wynikające zwłaszcza z własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z art. 11 i ust. 1 specustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2. Powyższe powoduje, że o tym, czy dany podmiot jest stroną danego postępowania i jakie w tym zakresie uzyskuje uprawnienia procesowe, decyduje przysługujący mu interes prawny. Jego realność i konkretność powoduje, że decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie specustawy drogowej może podlegać badaniu na żądanie strony tylko w tej części, w której odnosi się ona do jej interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2006 r., II OSK 364/05; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2013 r., II OSK 1539/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2021 r., VII SA/Wa 1396/20, CBOSA). W takim przypadku sąd uprawniony jest do rozpatrywania skargi w granicach oddziaływania decyzji na interes prawny strony skarżącej, niezależnie od zakresu zaskarżenia, chyba że decyzja obarczona jest wadami naruszenia prawa rzutującymi na całą jej treść. Powyższe stanowisko potwierdza treść art. 11g ust. 3 specustawy drogowej, który stanowi, że w postępowaniu przed organem odwoławczym oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca odcinka drogi, nieruchomości, działki. W związku z tym Sąd rozpoznał skargę w zakresie dotyczącym interesu prawnego skarżącej Spółki, tj. w zakresie dotyczącym działki nr [...]z obrębu nr[...], [...], której jest ona właścicielem.
Sąd podzielił stanowisko organów, że przedmiotowe postępowanie dotyczące rozbudowy drogi wojewódzkiej zostało wszczęte na wniosek uprawnionego inwestora z dnia 14 lutego 2020 r. skorygowanego 4 maja 2020 r., tj. Burmistrza Miasta M., który jest zarządcą rozbudowywanej drogi w granicach Miasta (art. 11b ust. 1 specustawy drogowej). Wniosek zawiera wymagane przez art. 11d ust. 1 pkt 1 specustawy elementy, m.in. załączono do niego mapę w skali 1:500, na której przedstawiono proponowany przebieg rozbudowy drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponadto, dołączono mapy zawierające projekty podziału nieruchomości (art. 11d ust. 1 pkt 3 ww. ustawy). W zgodzie z art. 11d ust. 1 pkt 2 i 4 specustawy drogowej, we wniosku zawarto analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej, do wniosku inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Przedmiotowy projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 20 ust 4 tej ustawy, do projektu budowlanego dołączono oświadczenie projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do wniosku inwestor dołączył również wymagane opinie, o których mowa w art. 11d ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej.
Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone przez organ I instancji zgodnie z przepisami specustawy drogowej. Decyzja organu odwoławczego została doręczona zgodnie z art. 11f ust. 3 i 6 ww. ustawy.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja polegać ma na rozbudowie drogi publicznej wojewódzkiej Nr [...] w odcinku znajdującym się w granicy miasta M. w zakresie budowy ścieżki rowerowej, chodnika dla pieszych, wymiany nawierzchni zjazdów na stację benzynową, oraz korekty geometrycznej i wysokościowej. Inwestycja wynikała z potrzeby usprawnienia komunikacji i zwiększenia bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów poruszających się drogą. W miejscach zjazdów na stację paliw zaprojektowano wyniesienie o ok. 10 cm względem obecnego stanu w celu zwiększenia bezpieczeństwa ruchu na przejściach i przejazdach dla rowerzystów. Istniejący zjazd miał zostać zwężony. Projekt nie przewidywał zmiany istniejącego przekroju drogi głównej, jedynie uporządkowanie zagospodarowania z uwzględnieniem aktualnych warunków technicznych oraz wprowadzonych zmian w pasie drogowym, dotyczącym istoty tego przedsięwzięcia.
W ocenie Sądu, przedmiotowa inwestycja mogła być zrealizowana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, a także organy właściwe w tych sprawach. W przepisie tym ustawodawca posługuje się szerokim pojęciem: "inwestycji w zakresie dróg publicznych", a więc zamierzenia budowlanego obejmującego oprócz przygotowania budowy samej drogi również realizację towarzyszącej infrastruktury drogowej. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693, ze zm.) "droga" to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt, usytuowana w pasie drogowym. W myśl art. 4 pkt 1 tej ustawy pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy chodnik jest częścią drogi przeznaczoną do ruchu pieszych. Również w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016 r. poz. 124, ze zm.) droga powinna mieć w szczególności pobocza lub chodnik - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pieszych (§ 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). W orzecznictwie przyjmuje się, że zaprojektowanie w granicach pasa drogi publicznej ciągu pieszego i drogi rowerowej w ramach rozbudowy czy przebudowy drogi publicznej mieści się w pojęciu inwestycji drogowej w rozumieniu art. 1 ust. 1 specustawy drogowej (por. wyroki NSA: z 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 3337/17; z 24 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1881/16, CBOSA). W związku z powyższym Sąd uznał, że podstawą prawną realizacji przedmiotowej inwestycji mogły być przepisy powołanej specustawy drogowej.
W ocenie Sądu, nie są zasadne zarzuty skargi wskazujące na nadużycia prawa poprzez zastosowanie w tej sprawie art. 1 ust. 1 specustawy drogowej w sytuacji, gdy – jak twierdzi skarżąca Spółka – nie była to budowa tylko przebudowa wjazdu i pozostałego układu komunikacyjnego istniejącej od 1992 r. stacji paliw, a całość zamierzenia była jedynie pretekstem do odebrania przysługującego Spółce prawa własności nieruchomości stanowiącej źródło dochodu Spółki. Pierwotny zaś projekt inwestycji obejmował większy obszar i zakładał realizację przebudowy układu komunikacyjnego. W ocenie Spółki reklama nie kolidowała z zamierzeniami inwestycyjnymi.
W związku z taką argumentacją podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż organ administracji nie może oceniać racjonalności czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ jest związany. Organ nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji bądź zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. To inwestor dokonuje bowiem wyboru najkorzystniejszych w jego ocenie rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego (zob. np. wyroki NSA z dnia 28 lutego 2014 r., II OSK 93/14; z dnia 5 września 2018 r., II OSK 1737/18; z dnia 17 maja 2017 r., II OSK 203/17; z dnia 13 listopada 2018 r., II OSK 2933/18, CBOSA). Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1 i 3 specustawy drogowej, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku, nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., II OSK 432/13). W związku z powyższym zarówno organy rozpatrujące wniosek inwestora, jak i Sąd nie mogą kwestionować celowości i zasadności realizacji przez inwestora tej inwestycji. Sąd bada jedynie czy organy dokonały prawidłowej oceny zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do argumentacji skargi, iż inwestor celowo zastosował przepisy specustawy drogowej, aby wywłaszczyć skarżącą Spółkę z jej praw do działki [...], wskazać należy, iż z akt sprawy nie wynika, aby inwestycja ta została zaprojektowana i aby rozpoczęto procedurę uzyskania zezwolenia na jej realizację wyłącznie dlatego, aby pozbawić skarżącą prawa własności do przedmiotowej działki. Ta inwestycja realizowana na odcinku drogi wojewódzkiej wymagała podjęcia działań zwiększających bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, pieszych i rowerzystów. Projektowana ścieżka rowerowa i chodnik łączą się od północy z tożsamą infrastrukturą objętą odrębnym opracowaniem. Liniowy charakter inwestycji i jej powiązanie z odrębnymi zamierzeniami w tym zakresie, nie wskazują, by inwestycja ta miała cechy pozorności.
Zauważyć również trzeba, że zgodnie z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4 przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje w odrębnym postępowaniu administracyjny organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a). Zatem kwestia przysługującego skarżącej na mocy wskazanych przepisów odszkodowania za prawo własności działki przeznaczonej pod inwestycję będzie rozpatrywana w odrębnym postępowaniu, w którym skarżąca może dochodzić rekompensaty za utraconą własność w odpowiedniej wysokości.
W związku z powyższym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Technologii nie narusza prawa, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
-----------------------
#{19)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI