Orzeczenie · 2022-05-25

VII SA/WA 112/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2022-05-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona zabytkówrejestr zabytkówdecyzja administracyjnawartość zabytkowastan technicznyobowiązki właścicielaskreślenie z rejestruWSAMinister Kultury

Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku mieszkalno-administracyjnego wraz ze spichlerzem, stanowiących pozostałości dawnego zespołu młyna przemysłowego. Skarżąca argumentowała, że obiekt uległ zniszczeniu w stopniu wykluczającym remont i utracił wartość zabytkową. Minister, opierając się na opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa, stwierdził, że mimo złego stanu technicznego, obiekt nadal posiada wartości architektoniczne, historyczne i naukowe, a jego walory urbanistyczne nie uległy zmianie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra. Sąd podkreślił, że zły stan techniczny sam w sobie nie jest podstawą do skreślenia zabytku z rejestru, jeśli nadal istnieją jego wartości historyczne, artystyczne lub naukowe. Zwrócono uwagę na fakt, że właścicielka zaniedbała obowiązki konserwatorskie, co doprowadziło do pogorszenia stanu obiektu, a skreślenie go z rejestru stanowiłoby nagrodę za zaniedbania. Sąd wskazał również, że nie pojawiły się nowe ustalenia naukowe podważające wartość zabytkową obiektu, a właścicielka może ubiegać się o dofinansowanie prac konserwatorskich.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek skreślenia zabytku z rejestru, znaczenie stanu technicznego w kontekście wartości zabytkowej, obowiązki właściciela zabytku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu wpisanego do rejestru zabytków i jego stanu technicznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zły stan techniczny zabytku wpisanego do rejestru, który nie wyklucza możliwości przeprowadzenia remontu, ale czyni go nieopłacalnym ekonomicznie, stanowi wystarczającą przesłankę do skreślenia go z rejestru zabytków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zły stan techniczny sam w sobie nie jest wystarczającą przesłanką do skreślenia zabytku z rejestru, jeśli nadal zachowane są jego wartości historyczne, artystyczne lub naukowe. Kluczowe jest, czy zniszczenie spowodowało utratę tych wartości.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że podstawą do skreślenia zabytku z rejestru jest utrata jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej na skutek zniszczenia, a nie sam zły stan techniczny czy nieopłacalność remontu. Nawet zrujnowany obiekt może stanowić dziedzictwo i powinien być zachowany, jeśli zachował pewne wartości.

Czy zaniedbanie przez właściciela obowiązków konserwatorskich i brak wykonania nakazanych prac naprawczych może stanowić podstawę do odmowy skreślenia zabytku z rejestru, zwłaszcza gdy pogorszenie stanu obiektu jest skutkiem tych zaniedbań?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak działań właściciela w celu należytej ochrony zabytku i jego zaniedbania nie mogą wymuszać skreślenia obiektu z rejestru, gdyż stanowiłoby to nagrodę za zaniedbania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że właścicielka od lat nie wywiązywała się z nałożonych obowiązków, a jej dążenie do wykreślenia zabytku z rejestru było próbą uniknięcia odpowiedzialności. Skreślenie obiektu w takiej sytuacji byłoby nagrodą za zaniedbania.

Czy organ administracji jest związany opinią Narodowego Instytutu Dziedzictwa w sprawie oceny wartości zabytkowej obiektu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ jest związany opinią NID, chyba że przeprowadzi dowód na okoliczność przeciwną. W tej sprawie Minister podzielił opinię NID.

Uzasadnienie

Minister w pełni podzielił opinię NID, która jednoznacznie wskazywała, że nie zachodzą przesłanki do skreślenia zabytku z rejestru. Organ jest związany taką opinią, jeśli nie zostanie przeprowadzony dowód przeciwny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku dawnego młyna przemysłowego.

Przepisy (12)

Główne

u.o.z. art. 6 § 1 pkt 1 lit. b, c, e

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Definicja zabytku i przesłanki wpisu do rejestru.

u.o.z. art. 13 § ust. 1, 5, 6

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Przesłanki skreślenia zabytku z rejestru (zniszczenie powodujące utratę wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, lub brak potwierdzenia wartości w nowych ustaleniach naukowych).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.o.z. art. 7 § pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z. art. 89 § pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Swobodna ocena dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy uzasadnienia decyzji.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i szybkiego rozpoznania sprawy.

p.p.s.a. art. 7

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada szybkości postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zły stan techniczny zabytku nie jest wystarczającą przesłanką do skreślenia go z rejestru, jeśli nadal posiada wartości historyczne, artystyczne lub naukowe. • Właścicielka zaniedbała obowiązki konserwatorskie, co doprowadziło do pogorszenia stanu obiektu. • Opinia NID potwierdza, że nie zachodzą przesłanki do skreślenia zabytku z rejestru. • Brak nowych ustaleń naukowych podważających wartość zabytkową obiektu. • Istnieje możliwość ubiegania się o dofinansowanie prac konserwatorskich.

Odrzucone argumenty

Obiekt uległ destrukcji w stopniu wykluczającym przeprowadzenie remontu. • Zaistniałe zniszczenie substancji budowlanej przesądza o utracie wartości zabytkowej obiektu. • Obiekt całkowicie utracił unikatowy i indywidualny charakter zabudowy. • Brak jest jakichkolwiek przesłanek przemawiających za utrzymaniem obiektu w rejestrze ze względu na wartościowe i ważne krajobrazowo miejsce. • Zabytek podlega bezpośredniemu zagrożeniu katastrofą budowlaną. • Zabytek utracił wartość historyczną, artystyczną i naukową.

Godne uwagi sformułowania

zabytek uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej • zły stan techniczny obiektu nie wyklucza możliwości przeprowadzenia prac remontowych • nie może on stanowić samoistnej przesłanki do skreślenia tego obiektu z rejestru zabytków • nie można dopuścić do tego, aby brak działań właściciela zabytku w celu należytej ochrony zabytku niejako wymuszał wykreślenie zabytku z rejestru zabytków

Skład orzekający

Artur Kuś

sprawozdawca

Elżbieta Granatowska

członek

Mirosław Montowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek skreślenia zabytku z rejestru, znaczenie stanu technicznego w kontekście wartości zabytkowej, obowiązki właściciela zabytku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu wpisanego do rejestru zabytków i jego stanu technicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony dziedzictwa narodowego i konfliktu między potrzebą ochrony zabytku a jego złym stanem technicznym i ekonomicznym. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące zabytków.

Czy zrujnowany zabytek można skreślić z rejestru? Sąd wyjaśnia, kiedy ochrona dziedzictwa ma pierwszeństwo przed ekonomią.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst