VII SA/Wa 110/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B.P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad odmawiającą zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] do działki skarżącego, na której planował prowadzić skład nawozów. Organ administracji odmówił wydania zezwolenia, argumentując, że zjazd z drogi krajowej klasy G powinien być ograniczony ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a dojazd do nieruchomości można zapewnić poprzez drogi niższych klas lub drogę wewnętrzną wskazaną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ powołał się również na natężenie ruchu na drodze krajowej, bliskość przejścia dla pieszych i przystanku autobusowego oraz obecność podwójnej linii ciągłej i zwężenia jezdni jako czynniki negatywnie wpływające na bezpieczeństwo. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując, że sugerowana droga wewnętrzna nie istnieje, a możliwość ustanowienia służebności drogowej jest utrudniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd zgodził się z organem co do oceny bezpieczeństwa ruchu drogowego, uznając dane z pomiarów ruchu za miarodajne. Jednakże, Sąd dostrzegł wadliwość w zastosowaniu przepisów dotyczących zapewnienia dojazdu z innych dróg niższych klas. Sąd stwierdził, że organ nie zbadał wystarczająco, czy proponowane alternatywne rozwiązania komunikacyjne faktycznie zapewniają dojazd do nieruchomości, zwłaszcza dla planowanej działalności gospodarczej wymagającej ruchu pojazdów ciężarowych. Wskazano, że droga wewnętrzna wskazana w planie miejscowym nie istniała, a możliwość ustanowienia służebności drogowej była utrudniona. Sąd podkreślił, że ograniczenie prawa własności poprzez odmowę lokalizacji zjazdu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy istnieje obiektywna możliwość zapewnienia dojazdu, a nie kosztem naruszenia istoty prawa własności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez Sąd uchybień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy zezwolenia na zjazd z drogi krajowej, badanie faktycznego zapewnienia dojazdu alternatywnego, znaczenie planu miejscowego dla decyzji zarządcy drogi, ochrona prawa własności.
Dotyczy specyficznej sytuacji zjazdu z drogi krajowej klasy G, gdzie istnieją alternatywne drogi lub plany ich realizacji. Interpretacja przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego i dostępu do nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej, powołując się na względy bezpieczeństwa ruchu drogowego i możliwość zapewnienia dojazdu z innych dróg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie zbadał wystarczająco, czy proponowane alternatywne rozwiązania komunikacyjne faktycznie zapewniają dojazd do nieruchomości, zwłaszcza dla planowanej działalności gospodarczej wymagającej ruchu pojazdów ciężarowych, oraz czy droga wewnętrzna wskazana w planie miejscowym faktycznie istnieje i jest dostępna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, że skarżący ma zapewniony dojazd do drogi publicznej poprzez alternatywne rozwiązania, takie jak drogi niższych klas czy drogi wewnętrzne, co jest warunkiem dopuszczalności odmowy wydania zezwolenia na zjazd z drogi krajowej. Brak było analizy możliwości faktycznego wykorzystania tych alternatyw, w tym dla pojazdów ciężarowych, oraz istnienia wskazanej drogi wewnętrznej.
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wskazujący teren jako drogę wewnętrzną, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy wydania zezwolenia na zjazd z drogi krajowej, nawet jeśli droga ta faktycznie nie istnieje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przeznaczenie terenu w planie miejscowym pod drogę wewnętrzną nie oznacza obowiązku jej realizacji ani nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy wydania zezwolenia na zjazd z drogi krajowej, jeśli droga ta faktycznie nie istnieje lub jej realizacja nie jest pewna.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że plan miejscowy określa przeznaczenie terenu, a nie obowiązek realizacji inwestycji. Organ nie może opierać odmowy zezwolenia na zjeździe wyłącznie na potencjalnej możliwości realizacji drogi wewnętrznej, która nie istnieje w rzeczywistości.
Czy zarządca drogi jest związany przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy wydawaniu decyzji o zezwoleniu na lokalizację zjazdu z drogi publicznej?
Odpowiedź sądu
Nie, zarządca drogi nie jest związany przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie rozstrzygania o lokalizacji zjazdów z drogi publicznej, gdyż kompetencje w tym zakresie wynikają z ustawy o drogach publicznych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że związanie zarządcy drogi treścią planu miejscowego w kwestii zjazdów skutkowałoby bezprzedmiotowością regulacji ustawy o drogach publicznych i przeniesieniem kompetencji na radę gminy.
Przepisy (20)
Główne
u.d.p. art. 29 § 1 i 4
Ustawa o drogach publicznych
Budowa zjazdu wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Zarządca może odmówić wydania zezwolenia ze względu na wymogi techniczne dróg publicznych.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 9 § ust. 1 pkt 4
Ograniczenie liczby zjazdów z dróg klasy G w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad procesowych.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty, jeśli uzna to za potrzebne.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 2 § pkt 14
Definicja dostępu do drogi publicznej (bezpośredni i pośredni).
Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 93 § 3
Ustanowienie służebności drogowych.
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Droga konieczna.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 8a § ust. 1 pkt 1 i 2
Obsługa ruchu z terenów przyległych do pasa drogowego.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 76a § pkt 1 lit. a
Definicja zjazdu publicznego.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 77
Wymagania dotyczące projektowania i budowy zjazdów.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 113 § ust. 7
Zjazd publiczny nie może być usytuowany w miejscach zagrażających bezpieczeństwu.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 78 § ust. 1
Wymagania dotyczące usytuowania zjazdów.
Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych art. załącznik nr 2
Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych poziomych i warunki ich umieszczania na drogach.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa własności nie może naruszać jego istoty.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i interes społeczny oraz słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania w oparciu o zaufanie do stron i przekonanie o ich dobrej wierze.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Droga wewnętrzna wskazana w planie miejscowym nie istnieje w rzeczywistości. • Możliwość ustanowienia służebności drogowej jest utrudniona lub niemożliwa. • Proponowane alternatywne rozwiązania komunikacyjne nie zapewniają faktycznego dojazdu, zwłaszcza dla pojazdów ciężarowych. • Odmowa wydania zezwolenia na zjazd narusza istotę prawa własności, gdy brak jest innego dostępu do drogi publicznej.
Odrzucone argumenty
Organ prawidłowo ocenił bezpieczeństwo ruchu drogowego na podstawie danych z Generalnego Pomiaru Ruchu Drogowego. • Zjazd publiczny zlokalizowany byłby w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego (bliskość przejścia dla pieszych, przystanku autobusowego, podwójna linia ciągła, zwężenie jezdni).
Godne uwagi sformułowania
ograniczenie liczby i częstości zjazdów przez zapewnienie dojazdu z innych dróg niższych klas • nie można go realizować kosztem ograniczenia prawa własności nieruchomości wnioskodawcy nieposiadającego innego dostępu do drogi publicznej • potencjalna możliwość realizacji drogi wewnętrznej nie uzasadnia odmowy udzielenia zezwolenia na zjazd • zarządca drogi nie jest związany przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do obsługi komunikacyjnej terenów
Skład orzekający
Małgorzata Jarecka
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Gierak-Podsiadły
sędzia
Włodzimierz Kowalczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zezwolenia na zjazd z drogi krajowej, badanie faktycznego zapewnienia dojazdu alternatywnego, znaczenie planu miejscowego dla decyzji zarządcy drogi, ochrona prawa własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zjazdu z drogi krajowej klasy G, gdzie istnieją alternatywne drogi lub plany ich realizacji. Interpretacja przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego i dostępu do nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między potrzebą rozwoju działalności gospodarczej a względami bezpieczeństwa ruchu drogowego i ograniczeniami administracyjnymi. Pokazuje, jak ważne jest faktyczne zbadanie przez organ wszystkich okoliczności, a nie tylko opieranie się na przepisach i planach.
“Czy droga, której nie ma, może odebrać Ci prawo do zjazdu z drogi krajowej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.