VII SA/Wa 1092/23

VII SA/Wa 1092/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Ścieszka
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Mirosław Montowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 58, art. 59
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 marca 2023 r. znak: DOA. 7110.51.2023.KBL w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 marca 2023 r., znak: DOA.7110.51.2023.KBL, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 58 § 1 oraz art. 59 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku W. M. – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Wielkopolskiego (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6, stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z [...] maja 2021 r., znak: [...] w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę.
Do wydania postanowienia GINB doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.
Decyzją z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6, Wojewoda Wielkopolski stwierdził z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z [...] maja 2021 r., znak: [...], przenoszącej na rzecz W. M. decyzję Starosty [...] z [...] maja 2018 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...], położonej w S.
Podaniem z 30 stycznia 2023 r. (data wpływu do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego - 30 stycznia 2023 r.) W. M. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Wojewody z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6, jednocześnie składając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie odebrał decyzji, ponieważ od połowy 2021 r. nie zamieszkuje pod adresem, na jaki została ona wysłana. Ponadto odwołujący się wskazał, że we wrześniu 2022 r. dowiedział się o podejrzeniu wznowienia u niego choroby oraz, że ze względu na konieczność ponownego zaangażowania się czasowego (badania i konsultacje medyczne) i pogorszenia stanu psychicznego nie był w stanie kontrolować toku postępowania. Ponieważ nie otrzymał decyzji nie mógł się od niej odwołać. O kwestionowanej decyzji wnioskodawca dowiedział się podczas wizyty w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P. w dniu 23 stycznia 2023 r. Do wniosku został dołączony protokół ze spotkania w PINB w P. z 23 stycznia 2023 r., informacja o wizycie lekarskiej w poradni specjalistycznej w dniu 16 listopada 2022 r., skierowanie na konsultację z 8 lipca 2021 r. oraz zaświadczenie o opiece w poradni specjalistycznej z 15 lipca 2021 r.
Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, GINB w uzasadnieniu wspomnianego na wstępie postanowienia z 9 marca 2023 r., znak: DOA.7110.51.2023.KBL, w pierwszej kolejności przywołał treść art. 129 § 2 k.p.a., wyjaśniając, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
GINB wskazał, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6, przesyłka, w której nadano ww. decyzję była dwukrotnie awizowana i stosownie do art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie zastępcze ww. rozstrzygnięcia zostało dokonane w dniu 27 października 2022 r. Ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem 10 listopada 2022 r. Natomiast powyższe odwołanie z 30 stycznia 2023 r. zostało złożone w Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim w dniu 30 stycznia 2023 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił następnie znaczenie przesłanki przywrócenia terminu wynikającej z art. 58 § 1 k.p.a., tj. braku winy w uchybieniu terminu. Wskazał, że należy przyjąć tu obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Podkreślił, że jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przywrócenie terminu może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której osoba nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Ponadto GINB nadmienił, że uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, jest obowiązkiem wnoszącego prośbę o przywrócenie terminu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że przesłanka ta, to jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, nie została spełniona przez wnioskodawcę.
GINB zauważył, że decyzja Wojewody z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6, została wysłana na ten sam adres co zawiadomienie organu I instancji z 15 września 2022 r., znak: IR-IV.7840.35.2022.6, IR- IV.7840.36.2022.6, o wszczęciu postępowania niewaźnościowego w przedmiotowej sprawie. Zawiadomienie to zostało w dniu 27 września 2022 r. odebrane przez W. M. W zawiadomieniu umieszczono m.in. pouczenie, że stosownie do art. 41 § 1 k.p.a. strony mają obowiązek zawiadomić organ administracji o każdej zmianie swojego adresu oraz, że zgodnie z art. 41 § 2 k.p.a., w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Jak wyjaśnia wnioskodawca zawiadomienie powyższe otrzymał dzięki informacji przekazanej mu przez obecnych właścicieli lokalu, pod jaki wysyłana była korespondencja. Odwołujący się pomimo otrzymania ww. zawiadomienia w okresie 4 miesięcy w żaden sposób nie próbował skontaktować się z Wojewodą w celu przekazania mu informacji o aktualnym adresie zamieszkania. Powyższej bezczynności nie uzasadnia, w ocenie organu odwoławczego, konieczność odbycia wizyty lekarskiej czy zły stan psychiczny. Z dołączonych przez wnioskodawcę do wniosku z 30 stycznia 2023 r. kopii dokumentów wynika, że jego wizyta w poradni specjalistycznej miała miejsce w dniu 15 lipca 2021 r., a więc ponad rok przed wszczęciem postępowania niewaźnościowego, zaś wizyta w poradni specjalistycznej odbyła się w dniu 16 listopada 2022 r., tj. po skutecznym doręczeniu - w trybie art. 44 k.p.a. - wnioskodawcy ww. decyzji Wojewody oraz po upływie terminu do wniesienia odwołania przez wnioskodawcę.
W tych okolicznościach, organ odwoławczy uznał, że brak jakiejkolwiek aktywności wnioskodawcy w związku z prowadzonym przez Wojewodę postępowaniem nieważnościowym świadczy o braku staranności i dbałości o swoje interesy. GINB stwierdził wobec tego, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę w piśmie z 30 stycznia 2023 r. nie świadczą o niemożliwości dochowania przez niego terminu do wniesienia odwołania. Tym samym, w ocenie GINB w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, wobec czego należało odmówić wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody z 11 października 2022 r., znak: lR-IV.7840.36.2022.6.
Ubocznie GINB wyjaśnił, że jeżeli strona wnosi odwołanie po terminie i składa prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to badanie okoliczności związanych z terminowością odwołania, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czyni wówczas zbędnym celowość i konieczność wydawania postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a.
Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się W. M. (dalej: "Skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który wniósł skargę do tutejszego Sądu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 i art. 44 § 1 - 4 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania pomimo istnienia do tego podstaw, między innymi w wyniku błędnego uznania, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji o stwierdzeniu nieważności w trybie art. 44 k.p.a. (doręczenie zastępcze przez awizo), a uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło z przyczyn zawinionych przez Skarżącego.
Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia GINB, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Skarżący w dniu 23 stycznia 2023 r. podczas wizyty w PINB w P. dowiedział się, że zostały wydane przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzje: z dnia 10 października 2022 r. nr IR-IV.7840.35.2022.6, o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] maja 2018 r. o pozwoleniu na budowę dla W. R., na dz. nr [...] w m. S., gm. S., oraz z dnia 11 października 2022 r. nr IR-IV.7840.36.2022.6, o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2021 r. znak: [...], o przeniesieniu na rzecz W. M. decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] maja 2018 r., znak: [...], o pozwoleniu na budowę dla W. R., na dz. nr [...] w m. S., gm. S. W tym samym dniu Skarżącemu zostały wydane kopie ww. decyzji.
Skarżący wyjaśnił, że powyższe decyzje nie zostały mu wcześniej doręczone i nie miał świadomości, że decyzje te zostały wydane.
W dniu 27 stycznia 2023 r. po uprzednim umówieniu Skarżący udał się do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, gdzie zapoznał się z aktami sprawy.
Pismem z 30 stycznia 2023 r. Skarżący wniósł odwołania wraz z wnioskami o przywrócenie terminu. Tym samym zachował termin siedmiu dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania polegająca na braku świadomości i wiedzy o wydaniu decyzji ustała w dniu 23 stycznia 2023 r., gdy to Skarżący dowiedział się w PINB w P. o fakcie wydania decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 10 października 2022 r. nr IR-IV.7840.35.2022.6 i z dnia 11 października 2022 r. nr IR-IV.7840.36.2022.6. Zdaniem Skarżącego, termin do złożenia wniosków o przywrócenie terminu do złożenia odwołania mijał więc w dniu 30 stycznia 2023 r. i w tym terminie wnioski takie zostały złożone. Wraz z wnioskami zostały złożone odwołania. Tym samym spełniono przesłanki do przywrócenia terminu z art. 58 § 1 i 2 k.p.a.
Według Skarżącego, uprawdopodobnił On też, że uchybienie terminu do złożenia odwołań nastąpiło bez jego winy.
Skarżący nie odebrał przesyłek zawierających decyzje, skierowanych do niego pod adresem ul. [...] w P., a przesyłki zostały awizowane. W ocenie organu administracji doręczenie zastępcze przesyłki z decyzją nastąpiło w dniu 26 października 2022 r., a więc termin do wniesienia odwołania minął 9 listopada 2023 r. Skarżący nie był więc świadomy, że zostały wydane decyzje przez Wojewodę w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i przeniesienia pozwolenia na budowę. Taka sytuacja wynikała z przyczyn niezawinionych przez Skarżącego.
Skarżący wskazuje, że nie mieszka pod adresem ul. [...] w P. od połowy 2021 r. Pod tym adresem nie był także i nie jest zameldowany. Adres ten Skarżący podał jako korespondencyjny we wniosku o przeniesieniu na jego rzecz decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. o pozwoleniu na budowę dla P. R. Decyzja ta została wydana przez Starostę [...] w dniu [...] maja 2021 r., a więc jeszcze przed zmianą przez Skarżącego miejsca zamieszkania.
Wojewoda, wszczynając z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i przeniesieniu pozwolenia na budowę, skierował do Skarżącego korespondencję pod adresem ul. [...] w P. Adres ten został pozyskany przez ten organ z akt postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę. Skarżący podkreśla, że postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i przeniesieniu pozwolenia na budowę są odrębnymi postępowaniami od postępowania w sprawie udzielania pozwolenia na budowę i przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę. Co więcej, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zostały wszczęte z urzędu, a więc ramach tych postępowań Wojewoda powinien ustalić aktualne miejsce zamieszkania, względnie miejsce pracy W. M. i pod tymi adresami kierować korespondencję, zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a.
Skarżący wskazuje, że odebrał pod adresem: ul. [...] w P. zawiadomienia o wszczęciu postępowań przez Wojewodę dzięki informacji udzielonej mu przez obecnych właścicieli znajdującego się tam lokalu o pozostawionych dla niego awizach. Pomimo tego, kierowanie do Skarżącego dalszej korespondencji pod ten adres następowało z naruszeniem art. 41 § 1 k.p.a. Zdaniem Skarżącego, nie doszło więc do prawidłowego doręczenia korespondencji zawierającej decyzje o stwierdzeniu nieważności w trybie art. 44 k.p.a.
Ponadto Skarżący podnosi, że według informacji uzyskanych od obecnych właścicieli mieszkania przy ul. [...] w P. pod adresem tym nie było próby doręczenia korespondencji dla W. M. oraz nie znaleźli oni awiz.
Skarżący nie zgadza się z zarzutem lekceważenia przez niego prowadzonych postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Zwraca uwagę, że sprawy te dotyczą inwestycji budowlanej, polegającej na budowie budynku mieszkalnego, który stanowić ma miejsce jego zamieszkania. Skarżący przeznaczył na zakup i dokończenie budowy swojego domu całe oszczędności życia. Pod względem majątkowym jest to więc najistotniejsza dla Skarżącego sprawa. Decyzje o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę i przeniesienia pozwolenia na budowę skutkować będę wydaniem przez PINB w P. decyzji w postępowaniu naprawczym z art. 51 Prawa budowlanego. Decyzja organu nadzoru budowlanego może polegać na nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego względnie - dokonania innych dolegliwych majątkowo czynności. Oznaczać to będzie ogromne i skrajnie dolegliwe pod względem majątkowym, jak niemajątkowym dla Skarżącego skutki. Z tego też względu Skarżący bardzo poważnie traktował kwestie związane ze wszczętym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednak podkreśla, że jest osobą, która choruje na nowotwór złośliwy. W pierwszej połowie 2021 r. przeszedł leczenie operacyjne. Po operacji pozostaje pod stałą opieką onkologiczną. Po odbyciu we wrześniu 2022 r. konsultacji lekarskich i odbyciu szeregu badań dowiedział się o podejrzeniu wznowienia choroby. Niezbędne było odbycie szeregu badań i konsultacji medycznych (niestety prywatnie i odpłatnie). Informacja o wznowieniu choroby nowotworowej i tym samym stanie zagrożenia życia oraz dodatkowo prawie równoległa w czasie informacja o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (co dla Skarżącego oznacza lęk o byt materialny) skutkowało znacznym pogorszeniem stanu psychicznego Skarżącego. Zaangażował się On przede wszystkim w swój proces leczenia. Zbieg tych okoliczności skutkował tym, że Skarżący aktywnie nie monitorował przebiegu postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W momencie jednak, gdy dowiedział się o wydaniu decyzji podjął on niezwłoczne działania w sprawie złożenia odwołań.
Skarżący odwołując się do poglądów judykatury wskazuje przy tym, że zgodnie z art. 58 k.p.a. brak winy wnioskodawca musi uprawdopodobnić, a nie udowodnić. Oznacza to, że w przypadku uchybienia terminu z powodu między innymi wadliwego doręczenia to raczej po stronie wnioskodawcy istnieje domniemanie braku winy w uchybieniu terminu. Nie musi on przedstawiać jakiegoś szczególnego przeciwdowodu wobec zwróconej do organu administracji korespondencji (koperty z adnotacjami). Ten przeciwdowód jest zazwyczaj niemożliwy do przeprowadzenia.
W realiach niniejszej sprawy Skarżący nie posiada dowodu na brak prawidłowego awizowania przesyłki - poza możliwym do przeprowadzenia dowodem z zeznań obecnych właścicieli lokalu przy ul. [...] w P. Zdaniem Skarżącego, przeciwdowód ten jednak w istocie jest zbędny w świetle przywołanych w skardze poglądów sądów administracyjnych wyrażonych w podobnych sprawach.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja lub postanowienie są zgodne z prawem, uchylenie ich przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 marca 2023 r., znak: DOA.7110.51.2023.KBL o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 58 § 1 i art. 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Według art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie zaś do treści art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Jak z powyższego wynika, cytowane przepisy uzależniają przywrócenie terminu od łącznego spełnienia czterech przesłanek, tj.: 1) wniesienia przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, 2) dochowania 7-dniowego terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 3) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 4) dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
W rozpatrywanej sprawie niewątpliwe jest, że skarżący złożył w dniu 30 stycznia 2022 r. wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając zarazem czynności, dla której termin ten był ustanowiony, tzn. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6. Wyjaśnił również, że dopiero po wizycie w siedzibie PINB w P. w dniu 23 stycznia 2022 r. powziął informację o wydaniu ww. decyzji Wojewody, a zatem dopiero od tego dnia należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, co uwzględnił GINB uznając, iż został zachowany ustawowy termin na złożenie przedmiotowego wniosku.
Niemniej Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził, że Skarżący nie uprawdopodobnił ostatniej z przesłanek wynikających z przepisów art. 58 k.p.a., tj. że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Decyzja Wojewody z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6 została uznana za doręczoną Skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. z dniem 27 października 2022 r. Ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął zatem bezskutecznie z dniem 10 listopada 2022 r.
Skarżący upatruje natomiast przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji przede wszystkim w wadliwym jej doręczeniu pod adresem przy ul. [...] w P., gdzie Skarżący od połowy 2021 r. już nie zamieszkiwał i nie był tam zameldowany.
Należy jednak podkreślić, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że pod wyżej wskazanym adresem Skarżącemu zostało skutecznie doręczone w dniu 27 września 2022 r. zawiadomienie organu I instancji z dnia 15 września 2022 r. znak: IR-IV.7840.35.2022.6, IR-IV.7840.36.2022.6, o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2021 r., znak: [...]. Fakt ten potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach postępowania przed Wojewodą (zob. k. 87 - akt administracyjnych) i okoliczność ta nie jest kwestionowana przez Skarżącego.
W treści powołanego zawiadomienia – stosownie do dyspozycji art. 41 k.p.a. – zamieszczone zostało wyraźne pouczenie, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
Pomimo odbioru wskazanego zawiadomienia i wiedzy Skarżącego o powinności poinformowania organu I instancji o zmianie adresu do korespondencji, Skarżący nie dopełnił rzeczonego obowiązku. Tym samym, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, że tego rodzaju sytuacja nie może zostać zakwalifikowana jako całkowicie niezawiniona przez Skarżącego. Z całą pewnością też nie można mówić w tym przypadku, że zachodziła nie dająca się usunąć przeszkoda w terminowym skorzystaniu z przysługującego środka zaskarżenia, na zaistnienie której Skarżący nie miał żadnego wpływu.
Zdaniem Sądu, z punktu widzenia oceny przesłanki braku winy Skarżącego, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a., bez znaczenia jest natomiast to, że korespondencja zawierająca zawiadomienie Wojewody z dnia 15 września 2022 r. znak: IR-IV.7840.35.2022.6, IR-IV.7840.36.2022.6 o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie została wysłana przez ten organ na adres, który nie był już w tej dacie miejscem zamieszkania ani miejscem pracy Skarżącego. Oceniając bowiem dochowanie przez Skarżącego minimum staranności, którego w tym przypadku można było od niego wymagać, nie mogło ujść uwadze organu odwoławczego i Sądu, że adres, pod którym dokonano doręczenia ww. zawiadomienia, tj. ul. [...] w P. był ostatnim znanym organom adresem do korespondencji wskazanym przez Skarżącego w postępowaniu w sprawie o przeniesienie pozwolenia na budowę. Przede wszystkim zaś, kluczowe znaczenie ma fakt odbioru przez Skarżącego korespondencji zawierającej ww. zawiadomienie pod tym adresem i prawidłowe pouczenie Skarżącego o obowiązku poinformowania organu o zmianie takiego adresu i ewentualnych skutkach związanych z zaniechaniem tego obowiązku.
Jak już wyjaśniono, przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tymczasem, Skarżący bez wątpienia mógł zapoznać się z treścią pouczenia o konieczności powiadomienia organu I instancji o zmianie miejsca zamieszkania lub adresu do korespondencji. Nie czyniąc tego, Skarżący przyczynił się do niedoręczenia mu decyzji Wojewody z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6. Sytuacja ta nie może być uznana za usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 września 2018 r. (sygn. akt II OSK 2369/16 - dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej także "CBOSA") wskazał, że odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 8 luty 2007 r. sygn. akt II OSK 1806/06, LEX nr 337473 oraz B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck, Warszawa 2004 s. 331).
Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącego zarzutów dotyczących występującego w tym czasie pogorszenia jego stanu zdrowia i choroby należy zauważyć, że według poglądów doktryny i orzecznictwa, tylko nagła i obłożna choroba uniemożliwiająca stronie wniesienie odwołania jest podstawą do przywrócenia terminu. Konieczne jest wykazanie, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu tej czynności (zob. wyroki NSA: z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 744/10, LEX nr 1083387; z 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt SA/Sz 1435/97, LEX nr 34150; z 9 września 1998 r., sygn. akt SA/Bk 1081/97, LEX nr 34772). Choroba przewlekła, nawet wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2175/10, LEX nr 1138097).
Skarżący podnosi ponadto, że według informacji uzyskanych od osób będących aktualnymi właścicielami lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P., nie było próby doręczenia korespondencji do Skarżącego. Argumentacji tej przeczą jednak adnotacje pracownika Poczty Polskiej, za pośrednictwem której dokonano próby doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z 11 października 2022 r., znak: IR-IV.7840.36.2022.6. Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. korespondencji wynika jednoznacznie, że doręczyciel umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej i możliwości jej odbioru w terminie siedmiu dni. Spełniony został również warunek pozostawienia powtórnego awizo, wobec czego organ I instancji zasadnie uznał ww. decyzję za skutecznie doręczoną, w trybie art. 44 k.p.a., z upływem czternastego dnia od daty pierwszego zawiadomienia.
Skarżący nie bez racji wskazuje, że w art. 58 § 1 k.p.a. mowa jest o uprawdopodobnieniu, a nie udowodnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Ustawodawca celowo w tym zakresie dopuszcza środek dowodowy mniej pewny, aby tym samym ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji. Tym niemniej, w orzecznictwie stanowczo akcentuje się, że uprawdopodobnienie przyczyny spóźnienia zastępuje formalny dowód, lecz nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba że przyczyna ta jest powszechnie znana (zob. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2010 r., II OSK 22/09, CBOSA; por. też wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r., II OSK 278/18, CBOSA; wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97, LexPolonica nr 341817; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98, LexPolonica nr 350238).
W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest jakichkolwiek wiarygodnych przesłanek podważających okoliczności wynikające z adnotacji pracowników operatora pocztowego, wskazujących na zachowanie wymagań przy doręczaniu korespondencji zawierającej decyzję Wojewody, przewidzianych w art. 44 k.p.a. Skarżący poza gołosłownymi twierdzeniami nie przedstawił żadnych dowodów mogących uprawdopodobnić sygnalizowane przez niego nieprawidłowości przy doręczeniu ww. decyzji.
Końcowo Sąd raz jeszcze zobowiązany jest przypomnieć, że istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA w Szczecinie z 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30784).
Sąd w pełni podziela zatem argumentację organu odwoławczego odnośnie oceny winy Skarżącego w uchybieniu terminu i ocenia zaskarżone postanowienie jako prawidłowe, czyli zgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, albowiem wniesiona skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.