VII SA/Wa 1080/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-07-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowanianieważność decyzjinadzór budowlanytryb postępowaniauprawnienia projektantadecyzja o pozwoleniu na użytkowaniesamowola budowlana

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że choć organ odwoławczy błędnie wskazał podstawę nieważności decyzji, to sama decyzja była wadliwa z innych przyczyn proceduralnych.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania lokalu. Sąd uznał, że mimo błędnego wskazania przez organ odwoławczy przesłanki rażącego naruszenia prawa (dotyczącej uprawnień projektanta), decyzja Powiatowego Inspektora była wadliwa, ponieważ została wydana w niewłaściwym trybie legalizacyjnym zamiast w trybie nakazującym przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. G., K. G. i M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdziła nieważność decyzji z czerwca 2003 r. w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja Powiatowego Inspektora była obarczona rażącym naruszeniem prawa, ponieważ projektant zestawu wentylacyjnego nie posiadał wymaganych uprawnień. Skarżący argumentowali, że wykonali prace zgodnie z zaleceniami, a problemy wynikły z działań innego uczestnika postępowania. Podnosili również, że nie ponoszą odpowiedzialności za braki uprawnień projektanta i chcieliby uzyskać pozwolenie na użytkowanie pracowni cukierniczej. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że choć organ odwoławczy błędnie zidentyfikował podstawę nieważności decyzji (uprawnienia projektanta), to sama decyzja Powiatowego Inspektora była wadliwa z innych powodów. Ustalono, że organ pierwszej instancji powinien był zastosować tryb z art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego (nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania), a nie tryb legalizacyjny z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Pomimo tego proceduralnego błędu organu odwoławczego w uzasadnieniu nieważności, Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja (Głównego Inspektora) nie narusza prawa z przedstawionych względów proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie procedury legalizacyjnej w sytuacji, gdy organ powinien wydać decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego użytkowania, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia niezgodności sposobu użytkowania lokalu z dotychczasowym przeznaczeniem, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego użytkowania (art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego), a nie stosować tryb legalizacyjny (art. 50, 51 Prawa budowlanego), który jest bezprzedmiotowy po zakończeniu robót.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

u.p.b. art. 66 § pkt 3

Prawo budowlane

Nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 2 - uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

u.p.b. art. 12 § ust. 2

Prawo budowlane

Wymagania dotyczące projektów budowlanych.

u.p.b. art. 51 § ust. 1

Prawo budowlane

Postępowanie legalizacyjne.

u.p.b. art. 51 § ust. 4

Prawo budowlane

u.p.b. art. 71 § ust. 3

Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Dz.U. nr 93, poz. 888 art. 2 § ust. 2

Ustawa o zmianie ustawy Prawo budowlane

Przepisy przejściowe dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego przeprowadził postępowanie w nieodpowiednim trybie, stosując procedurę legalizacyjną (art. 50, 51 Prawa budowlanego) zamiast nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania (art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego), co stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących dotycząca braku odpowiedzialności za uprawnienia projektanta. Argumentacja skarżących dotycząca nieodwracalnych skutków prawnych decyzji z czerwca 2003 r.

Godne uwagi sformułowania

Z rażącym naruszeniem prawa mamy doczynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Faktycznie przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego zezwala na stosowanie odpowiednio przepisów art. art. 50 i 51, jednakże takie rozstrzygnięcia są możliwe w odniesieniu do robót budowlanych będących w toku, po ich zakończeniu ten tryb jest bezprzedmiotowy i należy stosować art. 66 pkt 3.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Tarnowska-Mieliwodzka

członek

Grzegorz Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a także rozróżnienie między trybem legalizacyjnym a trybem nakazującym przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy przepisów Prawa budowlanego w wersji obowiązującej w 2003-2004 roku, choć zasady interpretacji rażącego naruszenia prawa są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych w budownictwie i znaczenie prawidłowego stosowania przepisów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Błąd organu odwoławczego nie zawsze oznacza wygraną strony – sąd administracyjny wyjaśnia, kiedy wadliwa decyzja pozostaje w mocy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1080/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Grzegorz Czerwiński
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Asesor WSA Anna Tarnowska- Mieliwodzka, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. G., K. G. i M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]lutego 2004 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...]nr [...] z [...]czerwca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji podano historyczny przebieg postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku położonego przy ul. [...] w [...]i stwierdzono, iż nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 k.p.a. Ustalono, że funkcja pracowni cukierniczej w przedmiotowym budynku jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...]z dnia [...]września 1989 r. z późniejszymi zmianami zatwierdzonymi uchwałą z dnia [...]stycznia 1998 r. Rady Miejskiej w [...]oraz ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...]z dnia [...]października 1998 r. i uchwałą o przystąpieniu do zmiany planu Rady Miejskiej w [...]z dnia [...]grudnia 2002 r. Ponadto ustalono, iż K. Ś. posiada uprawnienia projektowe w zakresie konstrukcji bez ograniczeń oraz architektury z ograniczeniami nadanymi przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]. Stwierdzono, także, "iż w toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy przez powiatowy organ nadzoru budowlanego mogły zaistnieć nieprawidłowości, które uzasadniają podjęcie z urzędu postępowania w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
Decyzją z dnia [...]maja 2004 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w/w decyzję i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...]z dnia [...]czerwca 2003 r. W uzasadnieniu decyzji podano, iż sporządzający projekt w postępowaniu przed powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego A. Ś. nie posiada uprawnień w specjalności instalacyjnej "sanitarnej" a więc wykonanie przez niego projektu zestawu mechanicznej wentylacji nastąpiło przez osobę nie posiadającą ku temu wymaganych uprawnień. Dlatego też decyzja z dnia [...]czerwca 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ponadto stwierdzono, iż należy poddać w wątpliwość prawidłowość trybu postępowania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, który pomimo wiarygodnych zeznań świadka A. P., iż do chwili wydzierżawienia przedmiotowego lokalu w 1999 r. nie zmieniał jego funkcji i przeznaczenia podejmuje postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 § 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli inwestorzy M. G., J. G. i K. G. podnosząc, iż wykonali ekran akustyczny i zestaw wentylacyjny zgodnie z zaleceniami organu nadzoru budowlanego i roboty te zostały odebrane bez żadnych zastrzeżeń. Działalność A. S. nasiliła się, kiedy nie uzyskał on zgody na utworzenie we własnym lokalu położonym przy ul. [...] kawiarni i zaczął wprowadzać w błąd organy administracyjne, wcześniej pracownia cukiernicza mu nie przeszkadzała. Postępowanie legalizacyjne w wyniku, którego wydana została unieważniona decyzja zostało wydane na podstawie art. 71 ust. 3 oraz art. art. 50, 51 i 57 Prawa budowlanego, które określają tryb postępowania w wypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu. Inwestorzy nie mogą również ponosić odpowiedzialności za ewentualny brak odpowiednich uprawnień budowlanych projektanta to on powinien ponieść odpowiedzialność karną. Inwestorzy informują, iż Prokuratura Rejonowa w [...]umorzyła postępowanie karne w sprawie zaistniałej samowoli budowlanej z uwagi na znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu i chcieliby uzyskać możliwość uzyskania pozwolenia na użytkowanie pracowni cukierniczej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W obszernym piśmie z dnia 16 sierpnia 2004 r. pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2003 r. oraz utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]czerwca 2003 r. oraz decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2003 r. i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Powyższe pismo zawiera obszerną historię postępowania w przedmiotowej sprawie, przytacza przepisy prawa materialnego oraz formalnego i w konkluzji zawiera stwierdzenia, iż uchybienia odnośnie uprawnień projektanta nie stanowią rażącego naruszenia prawa, uczestnik postępowania A. S. nie powinien mieć przymiotu strony z uwagi na zmianę przepisów prawa budowlanego oraz, że decyzja z dnia [...]czerwca 2003 r., pomimo, iż została wydana z naruszeniem przepisów prawa to wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Z rażącym naruszeniem prawa mamy doczynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem jest decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przyjął, iż została spełniona przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez rażące naruszenie art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ wykonujący projekt zestawu wentylacyjnego A. Ś., który był podstawą wydania decyzji z dnia [...]czerwca 2003 r., nie miał odpowiednich uprawnień w specjalności instalacyjnej sanitarnej. Z taką interpretacją art. 156 § 1 pkt 2 trudno się zgodzić, jak wspomniano wyżej w przypadku rażącego naruszenia prawa treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa. Decyzja z dnia [...]czerwca 2003 r. spełnia ten warunek, ale z innych powodów. Wracając do stanowiska organu odwoławczego, to w przedmiotowej sprawie opracowanie projektowe A. Ś. stanowi dowód w postępowaniu prowadzonym przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego i jego ocena powinna zostać przeprowadzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 77 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, iż w/w projektant posiada uprawnienia do projektowania, wykonaną przez niego pracę należałoby ocenić pod względem merytorycznym a więc nie można w tym przypadku mówić o rażącym naruszeniu art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego, ewentualne uchybienia w tym zakresie podlegają kontroli w postępowaniu zwyczajnym. Jednakże jak wspomniano wyżej przedmiotowa decyzja spełnia przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a mianowicie organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego przeprowadził postępowanie w nieodpowiednim trybie. Jak wynika z kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z dnia [...]czerwca 2003 r. została ona wydana w postępowaniu legalizacyjnym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. art. 51 ust. 4 i 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Nie ulega również wątpliwości, iż skarżący użytkują lokal niezgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem i w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję w trybie art. 66 pkt 3 / w treści obowiązującej na dzień wydania decyzji / nakazującą przywrócenie poprzedniego użytkowania. Dlatego też zastosowanie procedury legalizacyjnej w przedmiotowej sprawie określonej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego. Aktualnie stan prawny w przedmiocie użytkowania obiektu budowlanego przedstawia się w odmienny sposób, ale mając na uwadze art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane /Dz.U. nr 93, poz. 888/ zgodnie, z którym w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy / jak w przedmiotowej sprawie / stosuje się przepisy dotychczasowe. Faktycznie przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego zezwala na stosowanie odpowiednio przepisów art. art. 50 i 51, jednakże takie rozstrzygnięcia są możliwe w odniesieniu do robót budowlanych będących w toku, po ich zakończeniu ten tryb jest bezprzedmiotowy i należy stosować art. 66 pkt 3.
Dlatego też pomimo błędnego wskazania przesłanki stwierdzenia nieważności Sąd skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa z wyżej przedstawionych względów. Zarzuty przedstawione w piśmie pełnomocnika skarżących stanowiącego uzupełnienie skargi odnośnie nieodwracalnych skutków wywołanych przez decyzję z dnia [...]czerwca 2003 r. są oczywiście bezzasadne, świadczą jedynie o braku zrozumienia istoty powołanej instytucji a przede wszystkim art. 156 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.