VII SA/WA 1075/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanestan techniczny obiektukominywentylacjaczęści wspólne budynkuwspólnota mieszkaniowanadzór budowlanynieprawidłowości budowlanedecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności nakazu usunięcia nieprawidłowości w kominie wentylacyjnym, uznając komin za część wspólną budynku.

Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w kominie wentylacyjnym. Skarżąca argumentowała, że komin służy wyłącznie jednemu lokalowi usługowemu i decyzja powinna być skierowana do jego właścicieli. Sąd oddalił skargę, uznając komin wentylacyjny za część wspólną budynku, a obowiązek jego naprawy za zasadnie nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pierwotna decyzja PINB nakazywała Wspólnocie usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym komina wentylacyjnego w budynku wielorodzinnym. Wspólnota wnioskowała o stwierdzenie nieważności tej decyzji, podnosząc, że komin służy wyłącznie lokalowi usługowemu nr U1 i decyzja powinna być skierowana do jego właścicieli, a nie do Wspólnoty jako całości. Argumentowano, że problemy z wentylacją powstały w związku z działalnością gastronomiczną w lokalu U1. GINB i WSA uznały jednak, że komin wentylacyjny jest częścią wspólną budynku, a jego nieprawidłowy stan techniczny uzasadnia nałożenie obowiązku usunięcia wad na Wspólnotę Mieszkaniową jako zarządcę obiektu. Sąd podkreślił, że decyzje dotyczące stanu technicznego obiektu budowlanego, wydawane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, mają charakter związany i są kierowane do właściciela lub zarządcy, niezależnie od przyczyn powstania wad czy odpowiedzialności za nie. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, komin wentylacyjny jest częścią wspólną budynku, a jego nieprawidłowy stan techniczny uzasadnia nałożenie obowiązku usunięcia wad na wspólnotę mieszkaniową jako zarządcę obiektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kominy i przewody instalacji wentylacyjnej należą do części wspólnych budynku, a ich prawidłowe działanie wpływa na funkcjonowanie całego obiektu. Nawet jeśli nieprawidłowości są związane z konkretnym lokalem, obowiązek naprawy spoczywa na wspólnocie jako właścicielu lub zarządcy części wspólnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.b. art. 66 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Pomocnicze

p.b. art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja o usunięciu nieprawidłowości powinna być skierowana do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ stwierdza nieważność decyzji dotkniętej rażącym naruszeniem prawa.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

u.w.l. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

Definicja nieruchomości wspólnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komin wentylacyjny jest częścią wspólną budynku. Obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego, w tym komina, spoczywa na wspólnocie mieszkaniowej jako zarządcy obiektu. Decyzja nakazująca usunięcie wad komina nie jest dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż została skierowana do właściwego podmiotu.

Odrzucone argumenty

Komin wentylacyjny służy wyłącznie lokalowi usługowemu nr U1, a zatem decyzja powinna być skierowana do jego właścicieli. Nieprawidłowości w stanie technicznym komina powstały w związku z działalnością gastronomiczną w lokalu U1, co obciąża właścicieli tego lokalu. Decyzja PINB z 2018 r. jest dotknięta wadą nieważności z powodu skierowania jej do podmiotu niebędącego stroną postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie podziela powyższej argumentacji, aczkolwiek rozumie sytuację Wspólnoty, która nie chce ponosić kosztów nakazanych jej robot budowlanych w sytuacji, gdy nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji wentylacji mechanicznej, wywołane zostały działalnością gastronomiczną prowadzona w lokalu U 1. Wbrew bowiem argumentacji zawartej w skardze, roboty nakazane przez organ powiatowy niewątpliwie dotyczą części wspólnej budynku mieszkalnego, jaką stanowi komin wentylacji mechanicznej. Nieruchomością wspólną, w świetle art. 3 ust. 2 ustawy z 1994 r. o własności lokali, jest grunt oraz te części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Sprawne działanie instalacji wentylacyjnej wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego obiektu budowlanego. W decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, z powodu których obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi jak również nie bada kto ponosi odpowiedzialność za taki stan rzeczy.

Skład orzekający

Grzegorz Rudnicki

sędzia

Katarzyna Tomiło-Nawrocka

asesor

Tomasz Janeczko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że kominy wentylacyjne są częścią wspólną budynku i obowiązek ich naprawy spoczywa na wspólnocie mieszkaniowej, nawet jeśli problemy wynikają z działalności w konkretnym lokalu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem budowlanym i własnością lokali, a jego zastosowanie może zależeć od szczegółów technicznych i prawnych danej nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i nieruchomościach ze względu na rozstrzygnięcie dotyczące statusu komina wentylacyjnego jako części wspólnej i odpowiedzialności wspólnoty mieszkaniowej.

Komin w bloku to problem całej wspólnoty, nawet jeśli winny jest jeden lokal?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1075/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki
Katarzyna Tomiło-Nawrocka
Tomasz Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1475/24 - Wyrok NSA z 2025-07-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 60
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko ( spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Katarzyna Tomiło-Nawrocka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] i [...] w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2023 r. znak DON.7100.26.2023.KPI w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "GINB" lub "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 6 marca 2023 r., nr znak: DON.7100.26.2023.KPI, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., - dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Al. [...] i [...] (dalej jako: "skarżący" lub "Wspólnota") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "[...]WINB", "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...], znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako: "PINB") nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco:
Pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r. K. S., właściciel lokalu usługowego nr U1 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. [...] w W., poinformował PINB [...] o nieprawidłowym wykonaniu oraz złym stanie technicznym ściany wewnętrznej komina wentylacyjnego pomiędzy lokalem użytkowym nr U1 a klatką schodową w przedmiotowym budynku.
Podczas oględzin dokonanych w dniu 8 sierpnia 2017 r. stwierdzono, że wentylacja lokalu usługowego nie jest oddzielona od wentylacji klatki schodowej - występuje zjawisko podciśnienia i gromadzące się zapachy są zasysane z lokalu do klatki schodowej.
PINB [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], znak: [...], nałożył na Wspólnotę obowiązek wykonania oceny technicznej stanu technicznego komina wentylacyjnego, usytuowanego pomiędzy lokalem usługowym nr U1, a klatką schodową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. [...] w W.
W dniu 9 października 2017 r. do organu powiatowego wpłynęła "Ocena techniczna stanu technicznego komina wentylacji mechanicznej z lokalu U1, przy ul. [...] w W.", sporządzona przez mgr inż. T. S. w dniu 18 września 2017 r.
PINB kwestionowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazał Wspólnocie usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Al. [...] w W., w terminie 5 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na:
1) wymurowaniu na wierzchu komina oddzielenia kanału obsługującego lokal U1 od pozostałych kanałów wentylacyjnych i instalacji będących w szachcie,
2) wydzieleniu korytarzy mieszkań od przedmiotowego szachtu wentylacji mechanicznej; zabudowa powinna być także ognioodporna,
3) usunięciu wszelkich ostrych krawędzi, wystających prętów i wystających cegieł w szachcie,
4) wykonaniu nadbudowy komina na dachu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. [...] w W. z zastosowaniem odpowiedniej wyrzutni dachowej przystosowanej do wysokich temperatur; wyrzutnię należy obliczyć i dobrać do ciśnienia w kominie, wydatku i temperatury wyrzucanego powietrza; przebudowa winna być wykonana poprzez zastosowanie technologii "Alufol".
Wspólnota reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powyższej decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...], znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], znak: [...].
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji [...]WINB z dnia [...] stycznia 2023 r.
W odwołaniu zakwestionowano nałożenie na Wspólnotę obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących przedmiotowego budynku. Podniesiono zarzut, że decyzja organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. dotknięta jest wadą nieważności z powodu skierowania decyzji do Wspólnoty Mieszkaniowej, która nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Wskazano, że adresatem decyzji powinien być właściciel lokalu nr U1, który posiada status strony, a decyzja dotyczy jego praw i obowiązków. Powyższe wypełnia zdaniem skarżącej przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
GINB skarżoną decyzją z 6 marca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję [...]WINB z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...], znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...].
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił istotę postępowania nieważnościowego oraz wskazał, że obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Al. [...] w W. został prawidłowo nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową Al. [...] i [...]. GINB wskazał, że nakazane decyzją PINB [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. roboty budowlane dotyczą komina wentylacji mechanicznej na dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Al. [...] w W., tj. części wspólnych obiektu.
W związku ze stwierdzeniem, że przedmiotowy budynek mieszkalny jest w nieodpowiednim stanie technicznym, zasadne było nałożenie na Wspólnotę obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości tego budynku, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych dotyczących przebudowy komina. Stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny kominów upoważniał organ do wydania stosownej decyzji, gdyż art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma na celu utrzymanie obiektu w należytym stanie, zapewniającym jego prawidłowe funkcjonowanie.
Organ odwoławczy stwierdził również, że decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości ma tzw. związany charakter. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, jest obowiązany w drodze decyzji nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz, że decyzja taka powinna być skierowana do podmiotów wskazanych w art. 61 Prawa budowlanego, a więc właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na których spoczywa obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym.
GINB nie podzielił stanowiska skarżącego wyrażonego w odwołaniu, gdyż stwierdził, że co do zasady przewody kominowe z uwagi na ich lokalizację oraz funkcjonowanie należą do części wspólnej budynku, nie zaś znajdujących się tam lokali stanowiących odrębne nieruchomości. Ich prawidłowe działanie może mieć jednak związek ze stanem technicznym innych części obiektu budowlanego - zarówno tych, które usytuowane są w lokalach stanowiących odrębne nieruchomości, jak i poza tymi lokalami, przy czym występowanie w tym zakresie nieprawidłowości ma ogólny wpływ dla oceny stanu technicznego przewodów kominowych.
Organ II instancji wskazał również, że instalacja wentylacyjna jest częścią wspólną obiektu budowlanego, a nie lokalu, natomiast kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnej budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do kanału kominowego.
W świetle powyższych ustaleń nie można zdaniem organu odwoławczego przyjąć, że decyzja PINB z dnia [...] sierpnia 2018 r., obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. , jak również wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Kwestionowana decyzja PINB, nie jest także w ocenie organu odwoławczego obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarżący nie zgadzając się powyższą decyzją organu wniósł skargę do sądu.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
Naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie mimo, iż zachodziły ku temu przesłanki, tj. skierowania decyzji do skarżącego jako adresata, tymczasem, zgodnie ze stanem faktyczny sprawy decyzja dotyczy praw i obowiązków właścicieli lokalu U1 w budynku przy al. [...] w W., którzy posiadają status strony i to oni powinni byli zostać adresatami tej decyzji;
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem faktu, iż szacht i komin służą wyłącznie obsłudze lokalu U1 w budynku przy al. [...] w W.; przy czym przed rozpoczęciem działalności gastronomicznej w lokalu U1, nie istniał problem nieprawidłowości dotyczących szachtu wentylacji mechanicznej komina i kanału obsługującego lokal U1, a problemy te powstały dopiero z momentem rozpoczęcia działalności gospodarczej przez podmioty wynajmujące lokal U1;
Naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy:
- art. 61 w zw. z art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. p.b. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie obowiązki nałożone decyzją z 2018 r. dotyczą części wspólnych nieruchomości i w konsekwencji odpowiedzialnym za wykonanie decyzji jest Skarżący, podczas gdy obowiązki nałożone decyzją z 2018 r. wynikały wyłącznie z dostosowania lokalu do prowadzenia planowanej działalności gospodarczej w lokalu U1, a w związku z tym obowiązek ten w pierwszej kolejności winien był obciążyć właścicieli lokalu U1, gdyż zmiany/ulepszenia miały być wyłącznie ich korzyścią, a nie korzyścią całej wspólnoty mieszkańców.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...]WINB z dnia [...] stycznia 2023 r.
W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że przed rozpoczęciem działalności gastronomicznej w lokalu U1, nie istniał problem nieprawidłowości dotyczących szachtu wentylacji mechanicznej komina i kanału obsługującego lokal U1, a problemy te powstały dopiero z momentem rozpoczęcia działalności gospodarczej przez podmioty wynajmujące lokal U1. Wskazał również, że właściciel lokalu, pełniąc w 2018 r. funkcję członka zarządu wspólnoty zataił fakt, że szacht nie jest dostosowany do prowadzenia działalności gastronomicznej i służy wyłącznie jego lokalowi a opinia techniczna z 18 września 2019 r. dotyczyła zmienionej przez właścicieli działalności w stosunku do pierwotnej - przewidzianej przez dewelopera. Podkreślił również, że zmiany w instalacjach dotyczyły tylko jednego z lokali, stanowiącego własność małżeństwa S., niezasadnym jest nakładanie obowiązków z tym związanych na Wspólnotę, gdyż zmiany te w nawet najmniejszym stopniu nie dotyczą pozostałych właścicieli. W związku z tym, zdaniem skarżącego organ wydał decyzję bazująca na błędnych danych pomijając istotne elementy stanu faktycznego.
Organ w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wskazane wyżej regulacje, określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Podkreślić należy, że w ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi dla niej skutkami, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie złożonej skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GINB z 6 marca 2023 r., znak: DON.7100.26.2023.KPI, utrzymująca w mocy decyzję [...]WINB z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...], znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...], nakazującej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego Wspólnocie Mieszkaniowej Al. [...] i [...] usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. Al. [...] w W., w terminie 5 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, poprzez wykonanie wskazanych w niej robót budowlanych.
Tytułem wstępu, wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji-przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Nie rozstrzyga on natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym - odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.
Stwierdzenie nieważności decyzji, musi być poprzedzone bezspornym ustaleniem jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. jest skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Skarżąca stoi na stanowisku, że zakres obowiązków wymienionych w kwestionowanej decyzji PINB, związany jest wyłącznie z potrzebami właścicieli lokalu U1 wynikającymi z przekształcenia tego lokalu/dostosowania go do prowadzenia w nim działalności gastronomicznej, podczas gdy pierwotnie lokal ten nie posiadał uwarunkowań do prowadzenia tego typu działalności, o czym wiedzieli jego właściciele w momencie zakupu.
Zdaniem skarżącej PINB wydając powyższą decyzję, pominął istotną okoliczność, iż szacht i komin (będące przedmiotem decyzji) służą wyłącznie obsłudze lokalu U1 w budynku przy al. [...] w W. W konsekwencji czego decyzja PINB z dnia [...] sierpnia 2018 r. została niesłusznie skierowana przez organ do podmiotu nie będącego stroną postępowania, ponieważ adresatami tej decyzji powinni być właściciele lokalu U1 – K. S. i jego żona – I. S..
Sąd nie podziela powyższej argumentacji, aczkolwiek rozumie sytuację Wspólnoty, która nie chce ponosić kosztów nakazanych jej robot budowlanych w sytuacji, gdy nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji wentylacji mechanicznej, wywołane zostały działalnością gastronomiczną prowadzoną w lokalu U 1.
Podstawę prawną kwestionowanej decyzji PINB, stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Decyzja taka powinna być skierowana do podmiotów wskazanych w art. 61 Prawa budowlanego, to jest właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na których spoczywa obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym.
Zdaniem Sądu, w związku ze stwierdzeniem, że przedmiotowy budynek mieszkalny jest w nieodpowiednim stanie technicznym, zasadne było nałożenie właśnie na Wspólnotę obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości tego budynku, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych dotyczących przebudowy komina.
Wbrew bowiem argumentacji zawartej w skardze, roboty nakazane przez organ powiatowy niewątpliwie dotyczą części wspólnej budynku mieszkalnego, jaką stanowi komin wentylacji mechanicznej.
Nieruchomością wspólną, w świetle art. 3 ust. 2 ustawy z 1994 r. o własności lokali, jest grunt oraz te części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Składnikiem tzw. współwłasności przymusowej są instalacje, i to zarówno te, które znajdują się poza poszczególnymi lokalami, jak i ich elementy znajdujące się w wydzielonych lokalach ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r., VII SA/Wa 550/12 - wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Chociaż kanały wentylacyjne i dymowe odprowadzają odpowiednio powietrze i dym z poszczególnych lokali w budynku, stanowią instalację będącą częścią składową budynku, a nie elementem poszczególnych lokali. Tym samym, niesprawność występująca w poszczególnych lokalach, dotyczy instalacji budynku stanowiących całość techniczno-użytkową (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 października 2017 r., II SA/Ol 426/17). Na gruncie art. 66 p.b. brak jest podstaw prawnych do obciążania obowiązkami władającego częścią obiektu. Tak więc nawet w sytuacji gdy obowiązek dotyczy usunięcia nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym, winien on być nałożony na zarządcę obiektu budowlanego lub wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego (wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2023 r., II SA/Kr 141/23).
Sprawne działanie instalacji wentylacyjnej wpływa na prawidłowe funkcjonowanie całego obiektu budowlanego. Kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnych budynku i żaden z właścicieli wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Podkreślić należy, że sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesądza o przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r. II OSK 1403/16, wyrok WSA w Warszawie z 9 maja 2005 r., VII SA/Wa 752/04, wyrok WSA we Wrocławiu z 30 września 2009 r., II SA/Wr 8/09, wyrok WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2011 r., II SA/Kr 151/11).
Ponadto, należy też zaznaczyć, że w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, z powodu których obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi jak również nie bada kto ponosi odpowiedzialność za taki stan rzeczy. Stwierdzając występujący stan zagrożenia organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i decyzję taką kieruje do właściciela bądź zarządcy budynku (wyroki NSA z 26 września 2008 r., II OSK 1102/07 i 3 października 2006 r., II OSK 1163/05). Dotyczy to również sytuacji, gdy budynek jest w nie odpowiednim stanie technicznym. Należy wyjaśnić, że co zasady przewody kominowe z uwagi na ich lokalizację oraz funkcjonowanie należą do części wspólnej budynku, nie zaś tam znajdujących się lokali stanowiących odrębne nieruchomości. Ich prawidłowe działanie może mieć jednak związek ze stanem technicznym innych części obiektu budowlanego - zarówno tych, które usytuowane są w lokalach stanowiących odrębne nieruchomości, jak i poza tymi lokalami, przy czym występowanie w tym zakresie nieprawidłowości ma ogólny wpływ dla oceny stanu technicznego przewodów kominowych (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 października 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 683/05).
Sąd nie podziela argumentu, że szacht i komin (będące przedmiotem decyzji z 2018 r.) służą wyłącznie obsłudze lokalu U1, a zatem błędnie przyjęto, że obowiązki nałożone decyzją z 2018 r. dotyczą części wspólnych nieruchomości i w konsekwencji odpowiedzialnym za wykonanie decyzji jest Wspólnota.
Również przytoczony w skardze wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2020 r., VII SA/Wa 2605/19 nie wskazuje na niezasadność decyzji organów obu instancji. Nie zmienia on bowiem oceny, że dotyczą one przewodów wentylacyjnych, a te stanowią elementy wspólne nieruchomości nie służące wyłącznie do użytku właścicieli lokalu U 1 ale również na użytek nieruchomości wspólnej.
Instalacja wentylacyjna jest częścią wspólną obiektu budowlanego, a nie lokalu. Kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnej budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do kanału kominowego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II SA/GI 182/17, wyrok NSA z dnia 19 września 2019 r" sygn. akt II OSK 2547/17).
W świetle powyższych ustaleń nie można zatem przyjąć, że decyzja PINB [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Określona w tymże przepisie przesłanka nieważności, polegająca na skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie ma miejsce wtedy, gdy decyzja określa prawa i obowiązki podmiotu innego, niż mający w sprawie interes prawny, kształtuje sytuację prawną osoby, której w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć. Istota nieważności łączy się w tym przypadku z nieprawidłowym ukształtowaniem stosunku prawnego, a tego rodzaju przypadek nie występuje w rozpoznawanej sprawie.
Sąd podziela również ocenę organów, że kwestionowana decyzja PINB nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), jak również żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Badana decyzja została bowiem wydana przez właściwy organ, bez rażącego naruszenia prawa, nie została wydana bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI