VII SA/WA 1072/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę wieży radiowo-telewizyjnej z powodu naruszenia przepisów o bezstronności biegłego, który był jednocześnie członkiem zarządu inwestora.
Skarżący B. B. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę wieży radiowo-telewizyjnej. Głównym zarzutem było to, że raport o oddziaływaniu na środowisko, kluczowy dla sprawy, został sporządzony przez członka zarządu inwestora, co narusza zasady bezstronności biegłego i zaufania do organów państwa. Sąd uznał te argumenty za zasadne, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę wieży radiowo-telewizyjnej. Skarżący podnosił, że raport o oddziaływaniu na środowisko, niezbędny do wydania pozwolenia, został sporządzony przez Z. N., który był jednocześnie członkiem zarządu inwestora. Sąd uznał, że taka sytuacja narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia biegłego (art. 84 w zw. z art. 24 k.p.a.) oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 8 k.p.a.). Podkreślono, że biegły musi być bezstronny, a fakt, że sporządził dokument będąc jednocześnie stroną postępowania, podważa jego wiarygodność i prawidłowość dowodu. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zasadę swobodnej oceny dowodów, która nie może być dowolna. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdzając istotne wady postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, raport taki nie może stanowić podstawy do wydania pozwolenia, gdyż narusza zasady bezstronności biegłego i zaufania do organów państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rzeczoznawca sporządzający raport o oddziaływaniu na środowisko, będąc jednocześnie członkiem zarządu inwestora, powinien podlegać wyłączeniu na podstawie przepisów k.p.a. dotyczących biegłych. Taka sytuacja podważa bezstronność i zaufanie do organów państwa, a wadliwie przeprowadzona czynność dowodowa skutkuje uchyleniem decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.p.o.ś. art. 50
Ustawa – Prawo ochrony środowiska
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 32
Ustawa – Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.b. art. 33 § 1
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 34 § 4
Ustawa – Prawo budowlane
u.p.b. art. 36
Ustawa – Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 152
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.b. art. 28
Ustawa – Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Raport o oddziaływaniu na środowisko został sporządzony przez członka zarządu inwestora, co narusza zasadę bezstronności biegłego. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów dotyczących braku bezstronności rzeczoznawcy. Decyzja organu administracji preferuje interes inwestora, pomijając interes skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja w której rzeczoznawca pełniący rolę biegłego, sporządza kluczowy dla sprawy dokument – raport oddziaływania inwestycji na środowisko – będąc jednocześnie członkiem zarządu inwestora, nie jest dopuszczalna w państwie prawa, gdyż podważa zaufanie obywateli do organów państwa. Biegły z istoty swej winien być bezstronny, tymczasem w niniejszej sprawie można mieć uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności. Natomiast wnioski raportu niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy. Skoro więc dana czynność dowodowa została dokonana przez pracownika inwestora, który powinien podlegać wyłączeniu, nie może ona zostać uznana za dowód w sprawie.
Skład orzekający
Leszek Kamiński
przewodniczący
Bogusław Moraczewski
członek
Ewa Machlejd
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasad bezstronności biegłego w postępowaniu administracyjnym, szczególnie gdy biegły jest jednocześnie stroną postępowania lub związany z inwestorem."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko przez niezależnego rzeczoznawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – bezstronności biegłych – oraz konfliktu interesów między inwestorem a mieszkańcami, co jest często spotykane w sprawach budowlanych.
“Czy członek zarządu firmy może być biegłym w swojej własnej sprawie? WSA odpowiada: Nie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1072/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-11-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2005-08-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bogusław Moraczewski Ewa Machlejd /sprawozdawca/ Leszek Kamiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Sygn. powiązane II OSK 359/06 - Wyrok NSA z 2007-03-01 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skarg B. B. oraz W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [....] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę wieży radiowo-telewizyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących B. B. oraz W. S. kwotę po 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] Starosta P. na podstawie art. 28, art.33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora [...] reprezentowanej przez Prezesa Zarządu – Z. G. i członka Zarządu Z. N. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wieży radiowo telewizyjnej w skład której wchodzą wieża stalowa o wysokości 93,7 m. n.p.t., system anten radiowych i telewizyjnych, dwa konwertery techniczne na działkach oznaczonych numerami ew. [...] i [...] w P. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że projekt został pozytywnie zaopiniowany przez Wojewodę [...] oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...], które to organy wydały w tym przedmiocie stosowne decyzje. Ponadto zaznaczył, że inwestycja zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Z przedłożonych dokumentów wynika, że inwestycja jest bezpieczna i nie stwarza zagrożenia dla ludzi i środowiska oraz, że jest zlokalizowana poza centrum miasta, na jego peryferiach. Teren ten w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego był przeznaczony pod usługi uciążliwe. Ponadto z raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego przez Z. N. specjalistę z zakresu analizy pomiarów promieniowania elektromagnetycznego rzeczoznawcy posiadającego certyfikaty SIMP wynika, iż niebezpieczne wartości promieniowania nie będą dostępne dla ludzi, zwierząt oraz roślinności otaczającej inwestycję. W konkluzji autor raportu stwierdza, że spełnione są wszystkie wymagania wynikające z przepisów obowiązujących w zakresie ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym niejonizującym. Natomiast wartości natężenia pola elektrycznego w miejscach dostępnych dla ludzi są mniejsze od dopuszczalnych a więc ze względu na ochronę środowiska inwestycja jest bezpieczna i nie stwarza zagrożenia dla ludzi i środowiska przyrodniczego oraz spełnia wszelkie wymogi wynikające z przepisów. Organ stwierdził również zgodność inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli G. i A. K., B. B. i W. S.. G. i A. K.. podnieśli, że ich gospodarstwo (grunty orne, dom mieszkalny i budynki gospodarcze) znajduje się zbyt blisko inwestycji. B. B. podniósł, że inwestycja narazi go na niekorzystne oddziaływanie promieniowania elektromagnetycznego. Podniósł również, że raport oddziaływania na środowisko został sporządzony przez członka Zarządu inwestora. Raport ten zawiera błędne informacje min. zmienia parametry techniczne planowanego obiektu oraz nie ustosunkowuje się do wszystkich okoliczności np. do kwestii oddziaływania anten radiowych. Podniósł, że w aktach sprawy nie ma informacji dotyczącej podziału nieruchomości. W. S. podniósł, że poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał dla tego terenu przeznaczenie dla inwestycji uciążliwych, ale inwestycje te miały być związane z rolnictwem, gdyż wyodrębnione zostały z gruntów rolnych wysokiej klasy. Również podniósł, ze autorem raportu jest członek zarządu inwestora. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, że inwestor spełnił wszelkie wymagania prawa, a organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż każdy ma prawo w granicach wyznaczonych przez prawo do zabudowy własnej działki, a ocena czy dana inwestycja mieści się w granicach prawa należy do organów nadzoru architektoniczno – budowlanego. Skargę do Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył B. B.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza argumentami podniesionymi na etapie postępowania administracyjnego skarżący wskazał, że decyzja preferuje interes inwestora, natomiast pomija interes skarżącego. Podniósł, że organ administracji celowo zwlekał z wydaniem decyzji dotyczących rozbudowy zabudowań na działce skarżącego do czasu doprowadzenia do końca postępowania dotyczącego przedmiotowej inwestycji. W ten sposób ograniczyło to możliwość rozbudowy gospodarstwa skarżącego. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ administracji wydając pozwolenie na budowę obowiązany jest na podstawie art. 32 Prawa budowlanego do przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko inwestor do wniosku obowiązany jest dołączyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska – Dz. U. z 2001 Nr 62, poz. 627 ze zm.). Raport taki sporządza niezależny rzeczoznawca. Rzeczoznawca jest osobą posiadającą wiedzę specjalistyczną potrzebną organom administracji do podjęcia prawidłowej decyzji i w tym zakresie wypowiadającą się w sprawie. Spełnia więc w postępowaniu administracyjnym funkcję biegłego. Powinno zatem stosować się do rzeczoznawców odpowiednio przepisy art. 84 k.p.a. i 24 § 1 k.p.a. Przepisy te stanowią, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 § 1), i dalej – biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 k.p.a. (art. 84 § 2 zd. pierwsze). Natomiast przepis art. 24 § 1 stosowany odpowiednio brzmi, że biegły podlega wyłączeniu w sprawie w której jest stroną. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w sprawie został sporządzony przez Z. N. specjalistę z zakresu analizy pomiarów promieniowania elektromagnetycznego, rzeczoznawcę posiadającego certyfikaty SIMP. Z. N. jest jednocześnie członkiem zarządu inwestora. Z tego względu powinien podlegać przepisom dotyczącym biegłych. Sytuacja w której rzeczoznawca pełniący rolę biegłego, sporządza kluczowy dla sprawy dokument – raport oddziaływania inwestycji na środowisko – będąc jednocześnie członkiem zarządu inwestora, nie jest dopuszczalna w państwie prawa, gdyż podważa zaufanie obywateli do organów państwa i nie pogłębia świadomości i kultury prawnej obywateli. Tym samym narusza ogólna zasadę k.p.a. zawartą w art. 8. Biegły z istoty swej winien być bezstronny, tymczasem w niniejszej sprawie można mieć uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności. Natomiast wnioski raportu niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy. Skoro więc dana czynność dowodowa została dokonana przez pracownika inwestora, który powinien podlegać wyłączeniu, nie może ona zostać uznana za dowód w sprawie. Wada taka skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Ponadto postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w sposób, który pozwoli uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obliguje do tego art. 7 k.p.a. Postępowanie prowadzone w sprawie nie spełnia tego warunku. Strony w odwołaniu od decyzji I instancji podnosiły, że rzeczoznawcą był przedstawiciel inwestora, jednak organ odwoławczy w swojej decyzji się do tego nie odniósł. Naruszył zatem ww. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. W przypadku istnienia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności biegłego organy administracji powinny zwrócić się do inwestora o przedstawienie opinii innego rzeczoznawcy, który spełniałby ten warunek. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego wiąże się z zasadą swobodnej oceny dowodów. Istotne jest by w trakcie postępowania zasadna swobodnej oceny nie przekształciła się w ocenę dowolną. Dlatego też dokonując oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, należy mieć na uwadze znaczenie i wartość poszczególnych dowodów dla potrzeb rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie z zastosowaniem reguł logicznego rozumowania i biorąc pod uwagę reguły doświadczenia życiowego. Zasada ta nie została zachowana w sprawie – uwzględnienie opinii rzeczoznawcy będącego stroną w sprawie jest właśnie dowolną oceną dowodów. Należy również podnieść, że zabudowania skarżącego są typu siedliskowego (gospodarstwo rolne). Skarżący zaznaczył, że zamierza rozbudować swoje gospodarstwo i powziął w tym kierunku kroki prawne. Wystąpił w dniu 10 lipca 2003 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącego swojej działki. Z tego względu skarżący słusznie zaznaczył w skardze, że posiada interes prawny, który powinien zostać wzięły pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy. Z tych względów Sąd uznał, że postępowanie w sprawie było przeprowadzone w sposób wadliwy z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77, art. 84 w zw. z art. 24 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję poprzedzającą. Ponadto na podstawie art. 152 ww. ustawy orzeczono jak w pkt 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI