VII SA/Wa 1063/22

VII SA/Wa 1063/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 587/23 - Wyrok NSA z 2025-08-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2013 poz 640
par. 10
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich  usytuowanie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), asesor WSA Anna Milicka - Stojek, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skarg O. S.A. z siedzibą w W. oraz W. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 marca 2022 r. nr 315/2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargi
Uzasadnienie
Decyzją z 25 marca 2022 r. nr 315/2022 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 83 ust. 2 Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. i W. W. – uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (PINB) z [...] grudnia 2021 r. nr [...] i na mocy art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane nakazał W. W. rozbiórkę mieszalnika piasku usytuowanego w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 relacji [...] (dz. [...], obr. [...], gm. K.
Organ wskazał, że po zawiadomieniu [...] S.A. ([...]) 24 kwietnia 2018 r. PINB przeprowadził kontrolę i ustalił, że w N. znajduje się składowisko piachu 5 m od osi gazociągu, a ok. 70 cm narożnik obiektu, w którym jest mieszalnik piachu. Obiekt jest konstrukcji stalowej, obłożonej blachą falistą, wzniesiony w 2011r., bez pozwolenia na budowę. W piśmie z 19 kwietnia 2018 r. [...] wskazał, że dla tego gazociągu pas eksploatacyjny wynosi 6 m - po 3 m na każdą stronę od osi gazociągu.
Kontrola 9 sierpnia 2018 r. wykazała ok. 1 m od osi ww. gazociągu mieszalnik do produkcji betonu tj. element linii składającej się z wagi z zasobnikami i taśmociągiem i kosza zasypowego. Nadto, ok. 3 od osi gazociągu istnieje rampa do dowozu kruszywa na wagi. Wagi z zasobnikami, taśmociągiem i kosz zasypowy za ścianami osłonowymi na konstrukcji stalowej.
Podczas kontroli 10 stycznia 2019 r. ustalono, że obudowę mieszalnika częściowo rozebrano. Obecnie obiekt leży 2 m od osi gazociągu, przy niezmienionych pozostałych parametrach. Kontrola 8 września 2020r. wykazała, że uprzątnięto piach i zdemontowano część wiaty. Waga kruszywa obudowana wiatą z płyty dwuwarstwowej leży skośnie jednym narożnikiem 2 m od osi gazociągu, a drugim 3,4 m. W okolicy wiaty na długości ok. 15 m ułożono płyty żelbetowe i zabezpieczenia gazociągu. Kontrola 4 listopada 2021 r. potwierdziła ww. ustalenia.
WINB stwierdził, że inwestycja jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową (mieszalnik piasku składający się w wagi, zasobnika, taśmociągu, kosza zasypowego i mieszalnika), wymagającą pozwolenia na budowę. Zastosowanie miał zatem art. 48 Prawa budowlanego. Usytuowanie budowli jest niezgodne z § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640). [...] w piśmie z 10 października 2018r. nie zgodził się na pozostawienie mieszalnika 1,8 m od gazociągu. Nakaz rozbiórki jest więc konieczny, co zwalniało organ od wdrożenia procedury legalizacyjnej.
Przytoczył nadto art. 52 Prawa budowlanego i wyjaśnił, że obowiązek należało skierować do W. W. jako inwestora prowadzącego Z-d Produkcji Materiałów Budowlanych "[...]". Co do lokalizacji obiektu stwierdził, że uwzględniając pisma [...] i skarżącego (z 18 września 2018 r., 2 listopada 2018 r.) nie ma podstaw do odmiennych ustaleń. Co do zarzutu nieprawidłowego ustalenia stron postępowania wyjaśnił, że może go podnosić tylko podmiot, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Uznał, że nie było też podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jak i uzupełnienia materiału dowodowego.
Skargi na powyższą decyzję wnieśli [...] i W. W.
[...] zarzucił naruszenie § 10 ust. 6 pkt 3 lit. c cyt. rozporządzenia poprzez przyjęcie, że szerokość strefy kontrolowanej dla tego gazociągu to 8 m, podczas gdy dla gazociągów wybudowanych przed 12 grudnia 2001r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę oraz dla gazociągów wybudowanych od 12 grudnia 2001 do dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wg którego szerokość strefy kontrolowanej wynosi 15 m na stronę od osi gazociągu.
Decyzja jest zatem wadliwa w zakresie uzasadnienia. Błędne wskazanie szerokości strefy kontrolowanej stanowi ryzyko utrzymywania się naruszenia prawa. [...] wniósł o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu rewizji przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przedstawił przebieg postępowania, ustalenia organów oraz stanowisko na poparcie ww. zarzutu.
W. W. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 48 Prawa budowlanego przez niewłaściwe jego zastosowanie;
- art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. ,80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy;
- art. 6 k.p.a. i 7 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób naruszający przepisy prawa i pominięcie interesu społecznego i słusznego interesu inwestora;
- art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Po przedstawieniu przebiegu sprawy i argumentacji na poparcie ww. zarzutów zaznaczył, że nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, na co wskazał w odwołaniu. Błędnie zatem zastosowano art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż sytuacja ta uniemożliwia mu wykonanie nakazu.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem z 14 września 2022 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, na mocy art. 111 § 1 p.p.s.a. sprawy z obu skarg i postanowił prowadzić je pod jedną sygn. akt VII SA/Wa 1063/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej p.p.s.a.).
W świetle powyższych kryteriów obie skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Odnośnie skargi [...], kwestionującej wyłącznie uzasadnienie zaskarżonej decyzji w opisanym zakresie przypomnieć należy, że elementy składowe decyzji administracyjnej określa art. 107 kpa. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 107 § 1 pkt 1 k.p.a. jest jednym z najważniejszych składników decyzji. Wynika to z władczego charakteru aktu administracyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki strony i musi w związku z tym być jednoznaczny i precyzyjny. Obowiązek taki wynika z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności zawartej w art. 6 k.p.a., czy zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Rozstrzygnięcie (osnowa lub sentencja decyzji) jest jej kwintesencją, gdyż wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego w konkretnym przypadku w ustalonych okolicznościach faktycznych. Konkretyzacja prawa dokonuje się zatem w rozstrzygnięciu, a nie w innych elementach decyzji.
Uzasadnienie decyzji służy natomiast wyjaśnieniu stronie motywów rozstrzygnięcia, a więc objaśnia tok rozumowania organu determinujący zastosowanie konkretnego przepisu prawnego.
Skoro to w sentencji decyzji organ rozstrzyga o istocie sprawy, to z samego uzasadnienia decyzji nie można wywodzić wniosków co do praw przyznanych stronie, czy nałożonych na nią obowiązków, zwłaszcza w sytuacji gdy wadliwość uzasadnienia w zestawieniu z przepisem prawa jest oczywista. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Nie budzą bowiem wątpliwości ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania, o czym świadczą przeprowadzone czynności kontrolne (24 kwietnia 2018 r.; 9 sierpnia 2018 r.; 10 stycznia 2019 r.; 8 września 2020r.), data budowy gazociągu, jak również treść § 10 ust. 3 oraz § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640). Z powyższych regulacji wynika wprost zakaz wznoszenia w strefach kontrolowanych obiektów budowlanych, urządzania stałych składów i magazynów oraz podejmowania działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu w podanych w § 10 ust. 6 odległościach. Nie ma również wątpliwości co do tego, że opisany obiekt budowlany nie może być usytuowany w dotychczasowym – ustalonym przez organy - położeniu. Brak wskazania w uzasadnieniu decyzji przepisu przejściowego tj. § 110 cyt. rozporządzenia odwołującego się do szerokości stref kontrolowanych podanych w załączniku nr 2 nie można było zatem ocenić jako naruszenia dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ocenę organu i rozstrzygnięcie należy w każdym przypadku odczytywać w realiach konkretnej sprawy, w określonym stanie prawnym. Samo błędne wskazanie w uzasadnieniu decyzji 8 m strefy kontrolowanej dla przedmiotowego gazociągu zamiast 15 m nie może zatem stwarzać błędnego przekonania co do obowiązującej szerokości strefy kontrolowanej również w przyszłych ewentualnych procedurach w ramach pozwolenia na budowę, jak podnosił [...] w uzasadnieniu skargi.
Na uwzględnienie nie zasługiwała również skarga W. W., który wadliwości zaskarżonej decyzji upatrywał w skierowaniu nakazu do podmiotu nie dysponującego tytułem prawnym do nieruchomości.
Wskazać trzeba, że stosownie do art. 52 Prawa budowlanego (w brzmieniu wprowadzonym art. 1 pkt 41 ustawy z 13 lutego 2020 r. Dz.U.2020.471 zmieniającej ustawę z 19 września 2020 r.) obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Z przytoczonego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że tylko brak możliwości wykonania nałożonych obowiązków przez inwestora obliguje organ do skierowania decyzji do właściciela lub zarządcy obiektu. Na takie okoliczności skarżący jednak nie wskazał podnosząc jedynie, że nie posiada tytułu do nieruchomości. Okoliczność ta sama w sobie nie przesądza jednak o braku możliwości wykonania rozbiórki. Ponadto, z ustaleń organu powiatowego wynika jednoznacznie, że skarżący jest współwłaścicielem wszystkich działek, na których położony jest opisany obiekt budowlany (odpowiedź Wydziału Geodezji i Kartografii z 3 marca 2018r. na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z 28 lutego 2018r.)
Zdaniem Sądu, pomimo zmiany przepisu, aktualne pozostaje stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym w pierwszej kolejności zobowiązanym do wykonania czynności nakazanych w decyzjach wydanych na mocy art. 48, 49b, 50a oraz 51 jest inwestor (por. wyroki NSA: z 6.03.2008 r., II OSK 158/07, LEX nr 468723; z 10.05.2013 r., II OSK 66/12, CBOSA; z 15.05.2012 r., II OSK 338/11, CBOSA; z 17.12.2019 r., II OSK 3190/18, LEX nr 2771505).
Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargi.