VII SA/Wa 1061/20

VII SA/Wa 1061/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Monika Kramek
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1579/21 - Wyrok NSA z 2024-03-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 50 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Monika Kramek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J M na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r., poz. 256) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pana J M, od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]Nr [...]z dnia [...]stycznia 2020r.,nakazującej Panu J M rozbiórkę altany zlokalizowanej w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...] , usytuowanej na działce nr ew. [...]położonej w miejscowości [...]gm. [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że dnia [...] czerwca 2019 r. do PINB w [...]wpłynęło pismo Operatora [...] S.A. Oddział w [...] informujące, że na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] , gm. [...] w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...] zlokalizowana jest altana.
W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez przedstawicieli organu powiatowego dnia [...]listopada 2019r. ustalono, że: "(...) na w/w działce usytuowana jest altana drewniana o wymiarach 5m x 3m, oddalona jest o ok. 3m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...] . Inwestor przedłożył kserokopię wniosku z dn. [...] sierpnia 2003r. złożonego w urzędzie Gminy [...]zgłaszającego budowę budynku gospodarczego o pow. 9m2. Przedmiotowa altana powstała w 2003 roku."
Pismem z dnia [...]grudnia 2019 r. PINB w [...]zwrócił się do Operatora [...]S.A. Oddział w [...]z prośbą o informację dotyczącą daty powstania przedmiotowego gazociągu, zaś zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2019r. poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie altany zlokalizowanej w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...], usytuowanej na działce nr ew. [...]położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Jednocześnie strony postępowania poinformowane zostały o uprawnieniach przysługujących im na podstawie art. 10 § 1 KPA.
Dnia [...] grudnia 2019r. do PINB w [...] wpłynęło pismo Operatora [...]S.A. Oddział w [...]informujące, że gazociąg wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...]wybudowany został na podstawie decyzji Nr [...]z dnia [...]maja 1984r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji, wydanej przez Zastępcę Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, decyzji Nr [...]z dnia [...]marca 1984r. zatwierdzającej plan realizacyjny budowy gazociągu oraz udzielającej pozwolenia na budowę, wydanej przez Urząd Wojewódzki [...]. Ponadto wskazano, że gazociąg został odebrany i przekazany do eksploatacji protokołem z dnia [...]września 1986r.
Na podstawie powyższych ustaleń organ powiatowy decyzją Nr [...]z dnia [...] stycznia 2020r., znak: [...], nakazał inwestorowi Panu J M rozbiórkę altany zlokalizowanej w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...] , usytuowanej na działce nr ew. [...]położonej w miejscowości [...] gm. [...].
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia z zachowaniem ustawowego terminu wniósł Pan J M.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b.: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Art. 29 - 31 p.b. wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Zaznaczyć należy, że katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29 p.b., zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 p.b. ustawy zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne.
Dalej organ podniósł, że jak ustalono podczas kontroli przeprowadzonej przez przedstawicieli PINB w [...] dnia [...]listopada 2019r. przedmiotowa altana posiada wymiary 5m x 3m, tj. jej powierzchnia zabudowy wynosi 15m2 i została zrealizowana w 2003r.
W aktach sprawy znajduje się zgłoszenie z dnia [...].08.2003 r. skierowane do Urzędu Gminy [...]dotyczące wiaty gospodarczej o powierzchni 9 m2 jednakże nie stanowi ono podstawy do uznania, iż sporna altana powstała w sposób legalny. Po pierwsze, zgłoszenie to dokonane zostało w Urzędzie Gminy [...] a nie we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej (w tym przypadku jest nim Starosta [...]) po drugie dotyczy ono obiektu o powierzchni 9 m2 podczas gdy sporna altana jest obiektem o powierzchni 15 m2.
W ocenie organu powyższe okoliczności przesądzają o prawnej możliwości badania przez organy nadzoru budowlanego zgodności usytuowania spornej altany z obowiązującymi przepisami technicznymi.
Następnie organ przytoczył treść art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Podkreślił, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 p.b. Ideą postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W wypadku ustalenia, że nie jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem lub też strona nie przejawia koniecznej w tym kierunku inicjatywy, organ ma obowiązek nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Celem wszystkich powyższych czynności jest zagwarantowanie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom danego obiektu oraz ochrona osób trzecich.
W protokole kontroli przeprowadzonej dnia [...] listopada 2019r. wskazano, że przedmiotowa altana zlokalizowana jest w odległości ok. 3m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...]. Ponadto PINB w [...]ustalił, że w/w gazociąg wybudowany został na podstawie decyzji Nr [...]z dnia [...]maja 1984r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji, wydanej przez Zastępcę Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów oraz decyzji Nr [...]z dnia [...]marca 1984r. zatwierdzającej plan realizacyjny budowy gazociągu oraz udzielającej pozwolenia na budowę, wydanej przez Urząd Wojewódzki [...] . Ponadto wskazano, że gazociąg został odebrany i przekazany do eksploatacji protokołem z dnia [...]września 1986r.
W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia wskazano że: "Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt usytuowany jest niezgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. I. 2013r., poz. 640)."
W odwołaniu z dnia [...] lutego 2020 r. wskazano, że: "(...) w dacie wykonania przedmiotowej altany (...) tj. w 2003 r. nie obowiązywały przepisy Rozporządzenia (...)." organ jednak wskazał, że zgodnie z §110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640): "Dla gazociągów wybudowanych:
przed dniem [...].12.2001r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę,
w okresie od dnia 12.12.2001r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę stosuje się szerokość stref kontrolowanych określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia".
Zgodnie z § 10 ust. 3 w/w rozporządzenia w strefach kontrolowanych (obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu - § 2 pkt 30 w/w rozporządzenia) "nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania".
Istotą określenia stref kontrolowanych gazociągów jest zaś optymalne wykluczenie ryzyka naruszenia życia, zdrowia czy mienia, w związku z funkcjonowaniem obiektu w niedopuszczalnej odległości od poprowadzonego gazociągu.
Podkreślono, że gazociąg relacji [...] powstał legalnie, jak również został przekazany do eksploatacji dnia [...] września 1986r.
W związku z powyższym, wyznaczając szerokość stref kontrolowanych w/w gazociągu należy sięgnąć do w/w załącznika nr 2 do Rozporządzania Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. W tabeli nr 1 w/w załącznika punkcie 4 dotyczącym wolnostojących budynków niemieszkalnych, szerokość stref kontrolowanych gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy powyżej 500mm do 700mm wyznaczono na 60m. Jak to wskazano w w/w załączniku, szerokość stref kontrolowanych można zmniejszać posiłkując się wskazanymi w nim zasadami. Z kolei w piśmie Operatora [...] z dnia [...] grudnia 2019r. wskazano, że: "Dla gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...]strefa kontrolowana zmniejszona wynosi 30,0m, czyli 15,0m na stronę od osi gazociągu, dla obiektów niemieszkalnych (kontenery, garaże, szopy, stodoły itp.)."
W realiach omawianej sprawy określony w § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie zakaz wznoszenia obiektów budowlanych w strefie kontrolowanej został naruszony. Zdaniem [...]WINB usytuowanie przedmiotowej altany w strefie kontrolowanej gazociągu - pomimo wyraźnego zakazu wznoszenia w nich obiektów budowlanych - stanowi o zaistnieniu przesłanki wskazanej w art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b.
PINB w [...]w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia wskazał: "Przedmiotowa altana została wybudowana w sposób powodujący zagrożenie życia i zdrowia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (...)." Owe zagrożenie PINB w [...]upatruje w zlokalizowaniu przedmiotowego obiektu budowlanego w odległości 3m od aktywnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700, którego strefa kontrolowana wynosi 30m, czyli po 15m na stronę od osi gazociągu. [...]WINB podzielił powyższe stanowisko.
Za uznaniem, iż lokalizacja obiektu niemieszkalnego w strefie kontrolowanej czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia przemawiają zasady doświadczenia życiowego, jak i rozwój unormowań prawnych w tym zakresie.
Wskazano, co podkreślił WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 16 października 2013r., sygn. akt: II SA/Rz 783/13, że ustanowienie bezpiecznych odległości, wcześniej norm branżowych regulujących odległości dotyczące sytuowania obiektów budowlanych w stosunku do gazociągów miało na celu zapewnienie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, zatem naruszenie tych odległości skutkuje automatycznie uznaniem, iż dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Konieczność zachowania odległości dotyczących usytuowania obiektów budowlanych od gazociągów wynika z obowiązku zachowania warunków technicznych i nie wymaga wykazania np. realności zagrożenia. Samo zaś usytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w przepisach, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Nie jest rzeczą organów w niniejszym postępowaniu badanie w czym faktycznie przejawia się niebezpieczeństwo wynikające z wzajemnego usytuowania budynku gospodarczego i gazociągu.
W realiach omawianej sprawy na aprobatę zasługuje stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 11 grudnia 2012r., sygn. akt: IIOSK 1467/11, zgodnie z którym: "(...) już samo wybudowanie altany z naruszeniem dopuszczalnych odległości należało uznać za naruszenie norm bezpieczeństwa. Nie ma więc znaczenia, co zasadnie podnosi skarżąca kasacyjnie Spółka, że altana stoi w sąsiedztwie gazociągu od 40 lat i do tej pory nie było żadnych wypadków i zdarzeń wynikających z sąsiedztwa obu obiektów. Istotą regulacji określającej normy bezpieczeństwa jest optymalne wykluczenie ryzyka naruszenia życia, zdrowia, czy mienia, w związku z funkcjonowaniem obiektu."
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezpodstawnego, zdaniem skarżącego, zastosowania w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie w sytuacji w której sporny obiekt powstał pod rządami rozporządzenia z dnia 30 lipca 2001 r. [...]WINB wyjaśnił, iż zasadą jest, iż w postępowaniu naprawczym prowadzonym w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego zgodność obiektu bada się z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego.
W związku z powyższym skarżona decyzja organu powiatowego została podjęta na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem brak jest podstaw do podważania jej treści. Z uwagi na to, iż przedmiotowy obiekt pozostaje w sprzeczności z przepisami technicznymi w ocenie tut. organu PINB w [...]zasadnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 p.b. nakazał inwestorowi dokonanie całkowitej rozbiórki przedmiotowej altany. Nie jest możliwe nakazanie inwestorowi doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (taki stan nie istniał), zaś nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy spornej altanie nie usunęłoby stanu niezgodności jej usytuowania z przepisami technicznymi.
W ocenie [...]WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Skargę na tę decyzję złożył J M. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 10 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowania (Dz.U. z 2013 r. poz. 640) poprzez błędne przyjęcie, iż altana wykonana przez Skarżącego została posadowiona na nieruchomości z naruszeniem tego przepisu, podczas gdy w dacie jej wykonania przepis ten nie obowiązywał.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 50 ust. 1 pkt. 2) w zw. z art. 51 ust. 7 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186) poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej altany ogrodowej pomimo tego, iż nie zagraża ona życiu oraz mieniu.
3. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 50 ust. 1 pkt. 2) Ustawy prawo budowlane w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 7 tejże ustawy w zw. z § 10 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowania (Dz.U. z 2013 r. poz. 640) (dalej zwana "Rozporządzeniem") poprzez przyjęcie wyłącznie w oparciu o fakt usytuowania altany ogrodowej w strefie kontrolowanej wokół sieci gazowej, iż stanowi ona obiekt zagrażający życiu i mieniu.
4. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 kpa w zw. z art. 81a. kpa, poprzez niepodjęcie w niniejszej sprawie żadnych czynności mających na celu ustalenie czy przedmiotowa altana ogrodowa, jej usytuowanie, sposób wykonania, czy użyte do wykonania materiały powodują zagrożenie zdrowia lub mienia czym organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej.
W oparciu o powyższe zarzuty wnosił o:
1. uchylenie w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2020 r. (Nr [...]) wraz poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]01.2020 r. (Nr [...]).
2. Zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Jak zostało to szczegółowo opisane w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, postępowanie zakończone w ostatniej instancji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego prowadzone było w trybie art. 50 i 51 P.b., a decyzję o nałożeniu obowiązku rozbiórki wydano konkretnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Zgodnie z tym przepisem "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (P.b.), organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: (...)nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego ". W tym miejscu trzeb uczynić zastrzeżenie, że zwrot "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (P.b.]" nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. był - jako taki - stosowany "odpowiednio" - w trybie art. 51 ust. 7 P.b. (z tego względu, że postępowanie dotyczy robót zakończonych, których nie trzeba było wstrzymywać).
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2020 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, który w przypadku robót budowlanych wykonanych w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 (tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia; mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska; na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1; w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym bądź przepisach) obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, w sytuacji gdy organ wykaże, że nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych.
Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy jednak porządkowo przypomnieć podstawowe istotne w sprawie fakty.
Skarżący w 2003 r. wybudował altanę o wymiarach 5m x 3m. Zgodnie z Prawem budowlanym obowiązującym w 2003 r. altana o powierzchni zabudowy powyżej 10 m² wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Wobec tego budowa przedmiotowej altany była samowolą budowlaną. Nie zmienia tego faktu złożenie w Urzędzie Gminy zgłoszenia budowy wiaty gospodarczej o powierzchni 9 m². Wielkość obiektu jak i adresat zgłoszenia uniemożliwiają uznanie legalności budowy.
Konsekwencją dokonania tzw. samowoli budowlanej jest wdrożenie procedury legalizacyjnej mającej na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Legalizacja może być prowadzona, co do zasady na trzy sposoby. W oparciu o art. 48 P.b. w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 49b P.b., gdy obiekt został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia budowy. Natomiast według art. 50 P.b. "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Należy też przypomnieć zasadę zgodnie z którą ocena czy roboty budowlane były legalne jest dokonywana według przepisów obowiązujących w dacie wykonywania tych robót. Natomiast ewentualna legalizacja odbywa się według przepisów aktualnie obowiązujących skoro ma doprowadzić do zgodności z obowiązującym prawem.
Z istoty legalizacja zmierza do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie orzekania, nie zaś w dacie popełnienia samowoli.
Odnosząc te uwagi do przedmiotowej sprawy należało by przyjąć, że skoro budowa zrealizowana przez Skarżącego wymagała w chwili realizacji pozwolenia na budowę, której inwestor nie uzyskał, była samowolą.
W dacie prowadzenia legalizacji budowa altany o powierzchni zabudowy do 35 m² nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Stwierdzić jednak należy, że roboty i obiekty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, wykonywane albo wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4 Prawa budowlanego, podlegają kontroli organów nadzoru budowlanego i skutkom przewidzianym w art. 51 tej ustawy (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16 publ. ONSAiWSA z 2017 r. nr 1 poz. 2). W świetle treści art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, podstawą wstrzymania robót budowlanych, oprócz wykonywania ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w projekcie budowlanym, może być wykonywanie robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w przepisach, co, jak się przyjmuje w piśmiennictwie, dotyczyć może naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 (zob. A. Gliniecki (w:) Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, LEX/el. 2016, komentarz do art. 50).
W świetle powyższych uwag należało ustalić, czy wykonane niezgodnie z prawem przez Skarżącego roboty budowlane można doprowadzić do stanu, który tego prawa by nie naruszał.
W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że uniemożliwiają to przepisy dotyczące sieci gazowych.
Wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie w §10 ust. 3 stanowi, że "W strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania."
Przedmiotowa altana niewątpliwie znajduje się w strefie kontrolowanej co uniemożliwia jej legalizację.
Jeszcze raz należy podkreślić, że zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego jak i przepisy techniczne obowiązujące w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego.
Podkreślić również należy, że zgodnie z §110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. "Dla gazociągów wybudowanych:
przed dniem 12.12.2001r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę,
w okresie od dnia 12.12.2001r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę stosuje się szerokość stref kontrolowanych określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia".
Nie ulega wątpliwości, że gazociąg relacji [...] powstał legalnie, jak również został przekazany do eksploatacji dnia 30 września 1986r.
W związku z powyższym, wyznaczając szerokość stref kontrolowanych w/w gazociągu należy sięgnąć do w/w załącznika nr 2 do Rozporządzania Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. W tabeli nr 1 w/w załącznika punkcie 4 dotyczącym wolnostojących budynków niemieszkalnych, szerokość stref kontrolowanych gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy powyżej 500mm do 700mm wyznaczono na 60m. Jak to wskazano w w/w załączniku, szerokość stref kontrolowanych można zmniejszać posiłkując się wskazanymi w nim zasadami. Z kolei w piśmie Operatora [...]z dnia [...]grudnia 2019r. wskazano, że: "Dla gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 relacji [...]strefa kontrolowana zmniejszona wynosi 30,0m, czyli 15,0m na stronę od osi gazociągu, dla obiektów niemieszkalnych (kontenery, garaże, szopy, stodoły itp.)."
Nie ulega wątpliwości, że lokalizacja przedmiotowej altany narusza określone w ww. Rozporządzeniu strefy kontrolowane w rażący sposób. Niw ma zatem możliwości zalegalizowania tego samowolnie wybudowanego obiektu.
Podstawą zaś do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę altany jest art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.
Należy zwrócić uwagę, iż nakazy określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mogą być zastosowane, gdy nastąpiło naruszenie prawa, którego nie można usunąć, w związku z czym nie da się doprowadzić wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzje wydawane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mają charakter związany, gdyż organ budowalny jest zobligowany do wydania nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy brak jest przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej.
Niezależnie zatem od tego czy altana została zrealizowana w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska nakaz rozbiórki był prawidłowy.
Na marginesie Sąd w składzie rozpoznającym sprawę chciałby wskazać, że podziela ten kierunek orzecznictwa sądów administracyjnych, który został przywołany przez organ II instancji a przemawiający za tezą, że lokalizacja obiektów w strefie kontrolowanej sama w sobie stanowi podstawę do uznania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Reasumując, wobec prawidłowego ustalenia w zaskarżonej decyzji, że nastąpiło naruszenie prawa, którego nie można usunąć skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu po myśli art. 151 p.p.s.a.