VII SA/Wa 1060/23

VII SA/Wa 1060/23 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Żak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 § 1 pkt 6, art. 3 § 2 pkt 4, art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący asesor WSA Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.H. na czynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2023 r. znak DON.7200.24.2023.JSK w przedmiocie zawiadomienia o braku podstaw do wznowienia postępowania postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić S.H. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.
Uzasadnienie
W odpowiedzi na pisma skarżącego S.H. z dnia 10 stycznia 2023 r., 2 lutego 2023 r., 8 marca 2023 r. i 13 marca 2023 r. dotyczące wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: GINB) z 17 września 2020 r. (znak: DON.7100.190.2020.KKL), pismem z 17 marca 2023 r. znak: DON.7200.24.2023.JSK) GINB poinformował skarżącego S.H., że analiza akt sprawy nie wykazała zasadności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ww. decyzją GINB z 17 września 2020 r.
Pismem z dnia 17 kwietnia 2023 r. (wedle sprostowania z 20 kwietnia 2023 r.), S.H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego – adwokata, wniósł skargę na czynność GINB z 17 marca 2023 r. zarzucając naruszenie przez GINB art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 147 k.p.a. oraz art. 6,7, i 8 k.p.a., żądając uchylenia zaskarżonej czynności w całości i wznowienia postępowania zakończonego decyzją GINB.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego wyznaczając przepisy art. 3- 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.). W świetle art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest czynność GINB polegająca na poinformowaniu skarżącego o braku zasadności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją GINB z 17 września 2020 r. mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem a nie obowiązkiem organu. Pogląd ten należy uznać za utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a wniosek ten opiera się na zauważeniu, że stanowisko to wyrażane było przez Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach wydawanych przed reformą tego Sądu wprowadzającą dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne (por. wyrok NSA z 27 marca 2002 r., II SA 2791/00), a następnie zostało ono w pełni podtrzymane w aktualnym orzecznictwie tego Sądu (zob. wyroki NSA z: 15 grudnia 2021 r., II OSK 2216/21; z 13 stycznia 2021 r., II OSK 2697/20; z 28 sierpnia 2019 r., II OSK 2129/18; z 19 czerwca 2019 r., I OSK 2162/17; z 18 stycznia 2018 r., II OSK 804/16), w którym stwierdza się, że działanie z urzędu jest domeną organu, wykonywaną ostatecznie i bezpośrednio z jego inicjatywy (choć możliwe jest zewnętrzne zainspirowanie postępowania) i akcentuje jednocześnie, iż żaden z przepisów k.p.a. nie daje możliwości wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie (zob. przykładowo wyrok NSA z 23 lutego 2022 r. I OSK 919/19). Taki tryb zainicjowania postępowania charakteryzuje się bowiem tym, że nawet wniosek strony nie wiąże w jakikolwiek sposób organu, a może stanowić co najwyżej impuls (informację) do wszczęcia postępowania z urzędu. Powyższe prawo organu przekształca się w obowiązek prawny wyłącznie wówczas, gdy ustalenia, którymi dysponuje organ, dają podstawę do przyjęcia, że stwierdzony stan faktyczny odpowiada dyspozycji przepisu prawa materialnego. W wyroku z 5 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. II OSK 1152/20 Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że podanie pochodzące od podmiotu niebędącego stroną może stanowić istotną informację dla organu nadzoru o potrzebie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (zob. też art. 233 zdanie drugie k.p.a. w zw. z art. 235 k.p.a.), jednakże podkreślił równocześnie stanowczo, że wszczęcie postępowania z urzędu, w tym postępowania nadzwyczajnego, jest prawem organu, który w ramach wykonywania własnych kompetencji, samodzielnie ocenia potrzebę zainicjowania postępowania nadzorczego (zob. także powołany w ww. wyroku NSA wyrok tego Sądu z 19 kwietnia 2017 r., II OSK 484/17). Jakikolwiek podmiot zewnętrzny dla administracji, w tym także strona stosunku materialnoprawnego, który byłby konkretyzowany w postępowaniu jurysdykcyjnym, nie może skutecznie żądać jego wszczęcia, gdy przewidzianą ku temu formą jest podjęcia działania z urzędu. Aczkolwiek źródłem wiedzy na temat zaistnienia stanu, który może wymagać wszczęcie postępowania z urzędu mogą być informacje dostarczone przez osoby niebędące stronami postępowania, to jednak pozyskanie takich informacji nie jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania administracyjnego z urzędu (M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 445-446).
Mając zatem na względzie, że prowadzona z urzędu działalność organów administracji pozostaje w gestii tych organów, a brak inicjatywy konkretnego organu w tym zakresie (skoro żaden przepis nie obliguje go do wszczęcia postępowania z urzędu a jedynie daje mu taką możliwość) nie podlega ocenie sądu administracyjnego, skargę wniesioną w niniejszej sprawie przez skarżącego na opisane na wstępie pismo GINB z 17 marca 2023 r. uznać należało za niedopuszczalną. Zauważyć należy, że w przedmiotowym piśmie, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2017 r. sygn. VII SA/Wa 963/16, GINB wskazał zresztą skarżącemu, że zawiadomienie o sposobie załatwienia pisma zawierającego żądanie wszczęcia postępowania przez organ z urzędu nie przybiera żadnej z zaskarżalnych prawnych form działania, a w konsekwencji od takiego pisma informacyjnego nie przysługuje środek odwoławczy do sądu. Sąd potwierdza, że przedmiotowe zawiadomienie nie może być zakwalifikowane jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zaskarżalne do sądu w oparciu o zacytowany na wstępie przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pismo to ma wyłącznie charakter informacyjny (nie przesądza o żadnych uprawnieniach i obowiązkach skarżącego) i jako takie nie podlega kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi (por. prawomocne postanowienie WSA we Wrocławiu z 6 października 2020 r. II SA/Wr 414/20).
Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.