VII SA/Wa 1057/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-26
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanekaranielegalne użytkowaniepostanowieniezażalenieuchylenieprzekazanie do ponownego rozpoznaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikontrola sądowaorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność części postanowienia WINB, które uchyliło postanowienie PINB i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając to za rażące naruszenie art. 54 § 3 PPSA.

Wspólnota Mieszkaniowa O. zaskarżyła postanowienie WINB, które uchyliło postanowienie PINB o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie budynków i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, że WINB, uwzględniając skargę na podstawie art. 54 § 3 PPSA, nie mógł jednocześnie uchylić postanowienia organu I instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż narusza to przepisy PPSA. W pozostałej części skargę oddalono, uznając, że zażalenie M. B. na postanowienie PINB zostało wniesione w terminie.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie budynków i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. WINB wydał takie postanowienie po tym, jak M. B. złożyła zażalenie na postanowienie PINB, kwestionując swoją rolę jako inwestora. WINB początkowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, ale następnie, uwzględniając skargę M. B. na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uchylił własne postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez PINB, wskazując, że karą należy obarczyć faktycznego użytkownika, czyli Wspólnotę Mieszkaniową O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia WINB w części, w której uchylono postanowienie PINB i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, że WINB, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, mógł jedynie uwzględnić skargę w całości, korygując zaskarżone działanie w kierunku pożądanym przez skarżącego, ale nie mógł doprowadzić do powrotu sprawy na drogę administracyjną poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że łączna możliwość korzystania z trybów autokontroli określonych w art. 54 § 3 PPSA i art. 138 § 2 k.p.a. jest niedopuszczalna, a po złożeniu skargi do sądu administracyjnego możliwość ta jest definitywnie zakończona. W pozostałej części skargę oddalono, uznając, że zażalenie M. B. na postanowienie PINB zostało wniesione w terminie, a postanowienie WINB stwierdzające uchybienie terminu było wadliwe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może w trybie art. 54 § 3 PPSA uchylić postanowienia organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż takie rozstrzygnięcie wykracza poza zakres dopuszczalny tym przepisem i prowadzi do powrotu sprawy na drogę administracyjną, co jest niedopuszczalne po złożeniu skargi do sądu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 54 § 3 PPSA pozwala jedynie na uwzględnienie skargi w kierunku pożądanym przez skarżącego, nie dopuszczając powrotu sprawy na drogę administracyjną. Łączenie tego trybu z art. 138 § 2 k.p.a. jest niedopuszczalne, ponieważ kompetencja organu na podstawie art. 54 § 3 PPSA jest zdeterminowana interesem skarżącego ujawnionym w skardze i nie może przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjno-prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (15)

Główne

PPSA art. 54 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględnienie skargi oznacza skorygowanie zaskarżonego działania lub bezczynności wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze. Nie może przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjno-prawną.

Pomocnicze

PPSA art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, jeżeli postanowienie to narusza prawo w stopniu wymagającym uchylenia także postanowienia organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 57 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 143

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 83 § ust. 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 57 § ust. 7

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 59f § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

PPSA art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji, uwzględniając skargę na podstawie art. 54 § 3 PPSA, nie może uchylić postanowienia organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Argumenty WINB dotyczące możliwości uchylenia postanowienia PINB i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w trybie art. 54 § 3 PPSA.

Godne uwagi sformułowania

Uwzględnienie skargi w całości oznacza skorygowanie zaskarżonego działania lub bezczynności wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze. Decyzja lub postanowienie wydane w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. może tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjno-prawną, bo tę możliwość wykluczyło przekazanie sprawy do sądu. Łączne korzystanie z trybów autokontroli określonych w przepisach: art. 54 ust 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i 138 § 2 k.p.a. nie jest możliwe.

Skład orzekający

Leszek Kamiński

przewodniczący

Ewa Machlejd

członek

Mariola Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu działania organu administracji w trybie art. 54 § 3 PPSA oraz niedopuszczalność łącznego stosowania tego przepisu z art. 138 § 2 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji próbuje 'naprawić' swoje błędy po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące kontroli sądowej nad działaniami organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Sąd administracyjny: Organ nie może "naprawiać" błędów po skardze do sądu!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1057/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Machlejd
Leszek Kamiński /przewodniczący/
Mariola Kowalska. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej O. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części orzekającej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a o uchyleniu w całości i przekazaniu do ponownego rozpoznania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2005r. nr [...] II. w pozostałej części skargę oddala, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie w części o której mowa w pkt. I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r. na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 i art. 143 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wymierzył inwestorowi M. B. karę w wysokości 240.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych i garażu zlokalizowanych w [...].
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M. B. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w pierwszej instancji. Odwołująca się podniosła, że nie można jej uznać za inwestora w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż inwestorem był jej nieżyjący obecnie mąż. M. B. odrzuciła spadek po mężu, nie wstąpiła zatem w żadne obowiązki i prawa, które mogłyby jej przynależeć w przypadku przyjęcia spadku. Ponadto odwołująca się zaznaczyła, że wcześniej została zniesiona wspólność majątkowa małżeńska, a następnie zawarła z mężem umowę majątkową małżeńską oraz umowę o podziale majątku dorobkowego zgodnie z którą S. B. przejął wszelkie prawa dotyczące przedmiotowej nieruchomości.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 141 §2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 k.p.a. stwierdził wniesienie ww. zażalenia z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na to postanowienie złożyła M. B.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stosownie do treści art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględniając w całości
skargę, postanowieniem z dnia 1 czerwca 2005r. nr [...] uchylił własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oraz na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpoznania sprawę postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2005 r. w przedmiocie kary.
Organ stwierdził, że ponowna analiza materiału w sprawie pozwala stwierdzić, że postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2005 r. narusza przepis art. 57 § 1 k.p.a. Organ wskazał ponadto, że w związku z dowodami dotyczącymi osoby inwestora postępowanie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znaczniej części, dlatego na mocy art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. [...] WINB stwierdził, że karą za nielegalne użytkowanie należy obarczyć faktycznego użytkownika obiektu, tj. Wspólnotę Mieszkaniową O. [].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa O. [...]. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 10 k.p.a., rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie podmiotu będącego inwestorem, a także niewłaściwe ustalenie inwestorów, gdyż w decyzji o pozwoleniu na budowę jako inwestorzy występują wspólnie M. i S. B. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.), kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).
Skarga zasługuje w części na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazała to skarżąca.
Postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005r. w części obejmującej orzeczenie wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono do sądu administracyjnego, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Uwzględnienie skargi w całości oznacza skorygowanie zaskarżonego działania lub bezczynności wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze. Decyzja lub postanowienie wydane w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. może tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę administracyjno-prawną, bo tę możliwość wykluczyło przekazanie sprawy do sądu. Zakres możliwości służących organowi administracji na podstawie tego przepisu (kompetencja) jest, zatem zdeterminowany interesem skarżącego ujawnionym w treści skargi.
Art. 54 § 3 nie określa prawnych form, w jakich ma nastąpić przewidziane w tym przepisie "uwzględnienie skargi w całości". Rozstrzygnięcie organu administracyjnego nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że organ ten "uwzględnia skargę". Decyzja bądź postanowienie wydana na podstawie art. 54 § 3 powinna rozstrzygnąć o losach zaskarżonego rozstrzygnięcia i ewentualnie decyzji organu pierwszej instancji.
W przedmiotowej sprawie organ na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpoznania postanowienie organu I instancji. Tym samym orzekł o powrocie sprawy na drogę administracyjno-prawną.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, takie rozstrzygnięcie nie mieści się w dyspozycji art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W trybie art. 54 § 3 ustawy niedopuszczalne jest uchylenie orzeczeniem kasacyjnym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. postanowienia organu I instancji. Łączne korzystanie z trybów autokontroli określonych w przepisach: art. 54 ust 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i 138 § 2 k.p.a. nie jest możliwe. O ile korzystanie z trybu wskazanego w art. 138 § 2 k.p.a. ma miejsce w postępowaniu odwoławczym, o tyle możliwość ta jest definitywnie zakończona z momentem złożenia skargi do sądu administracyjnego. Z tą chwilą otwiera się możliwość kontroli jedynie na podstawie i w granicach art. 54 § 3 ustawy. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu może tylko zadośćuczynić skardze, nie może natomiast nigdy przynieść skutku w postaci powrotu sprawy na drogę, administracyjno-prawną, bo tę możliwość wykluczało przekazanie sprawy do sądu (wyrok NSA V SA 7/01 z dnia 1 marca 2002 r. LEX nr 109316).
W ocenie Sądu organ II instancji uwzględniając skargę w całości na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i jednocześnie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji orzekł ponad żądanie odwołującej i wbrew dyspozycji tego przepisu. Tym samym w sposób rażący naruszył art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).
W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił. Z akt sprawy wynika , że zażalenie skarżącej M. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005r. wpłynęło w terminie. Postanowienie stwierdzające uchybienie do wniesienia zażalenia wydane przez organ odwoławczy w dniu [...] kwietnia 2005r. nr [...] wydane zostało zatem wadliwie. Wobec wniesienia
skargi do Sądu administracyjnego przez M. B., organ ten miał prawo na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), uwzględniając skargę w całości, do uchylenia własnego postanowienia w tym zakresie.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) Sąd orzekł jak w pkt I wyroku, na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł jak w pkt II wyroku.
Na podstawie art. 152 ww. ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI