VII SA/Wa 1056/23

VII SA/Wa 1056/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Włodzimierz Kowalczyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2533/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 149 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi W.B i D.B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2023 r. znak DON.7101.20.2023.ABL w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej "GINB", decyzją z dnia 13 marca 2023 r., znak DON.7101.20.2023.ABL, utrzymał w mocy postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej "WWINB", z dnia 5 stycznia 2023 r., znak: WOA.771.37.2022.RD, odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., zw. dalej "PINB", nałożył na W. B. grzywnę w celu przymuszenia wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę - w kwocie 8 000 (osiem tysięcy) złotych, wezwał do uiszczenia nałożonej grzywny oraz do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] (dotyczącym niewykonania decyzji organu powiatowego z dnia [...] lipca 2017 n, dot. rozbiórki budowli - parkingu wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną oraz zjazdem z drogi publicznej, stanowiącą całość techniczno-użytkową, na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej (usług transportowych) zrealizowanej na działce [...] przy ul. [...] w J.).
WWINB postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. uchylił postanowienie PINB z dnia [...] listopada 2017 r., w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia oraz w części dotyczącej terminu do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym i wyznaczył nowy termin do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia - do dnia 30 kwietnia 2018 r. oraz wezwał W. B. do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] września 2017 r., nr [...] - do dnia 30 kwietnia 2018 r., a w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Pismem z dnia 20 września 2022 r. (uzupełnionym w dniu 4 listopada 2022 r.) D. B. i W. B. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego m.in. postanowieniem Wielkopolskiego WINB z dnia 5 stycznia 2023 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Podnieśli, że D. B. została pozbawiona "wbrew przepisom KPA możliwości udziału w tym postępowaniu administracyjnym" oraz wskazali na "art. 145 § 1 pkt 5 KPA wobec faktu znanego notoryjnie - ujawnionego po wydaniu przedmiotowych w/w zaskarżonych wznowieniem decyzji - jakim jest brak ustawowego obowiązku uzyskania obecnie zgody - decyzji administracyjnej w przedmiocie urządzenia przedmiotowego zjazdu (...)".
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2023 r., WWINB odmówił wznowienia postępowania zakończonego własnym postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r.
Pismem z dnia 14 września 2022 r. D. B. i W. B. wnieśli zażalenie.
Po rozpatrzeniu ww. zażalenia oraz dokonaniu analizy akt sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie WWINB z dnia [...] listopada 2017 r., zostało skierowane jedynie do W. B., tj. nakłada ono wyłącznie na niego obowiązek uiszczenia grzywny w celu przymuszenia. Ponadto, zgodnie z art. 122 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479), prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny służy tylko zobowiązanemu. Tym samym, tylko W. B. posiada interes prawny do złożenia wniosku o weryfikację postanowienia, o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, w trybie nadzwyczajnym.
GINB wskazał, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, tj. okoliczność nowelizacji przepisów Prawa budowlanego w zakresie budowy zjazdów z dróg, która nastąpiła już po wydaniu decyzji ostatecznej o nakazie rozbiórki. Ponadto skarżący wskazał, że o zmianie przepisów budowlanych dowiedział się we wrześniu 2022 r.
Zmiana dokonana ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), w szczególności art. 29 ust. 1 pkt 11 Prawa budowlanego wprowadziła, że budowa zjazdów z dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych oraz zatok parkingowych na tych drogach nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz wymaga jedynie dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przywołany przepis został ogłoszony w dzienniku urzędowym w dniu 27 marca 2015 r. i wszedł w życie z dniem 28 czerwca 2015 r.
W świetle powyższego GINB wskazał, że wobec oczywistości braku przesłanki wznowienia postępowania, gdyż zmiana powszechnie obowiązującego prawa nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania oraz braku zachowania terminu do jej wniesienia, gdyż wnioskodawca miał możliwość dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, już w momencie publikacji ww. nowelizacji w dzienniku urzędowym - zasadna była odmowa jego wznowienia.
Nadto GINB wskazał, że postanowienie będące przedmiotem wniosku o wznowienie, zostało wydane w trakcie postępowania egzekucyjnego. W takim postępowaniu nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanych obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania.
W odniesieniu do wniosku o wznowienie postępowania, złożonego przez D. B., GINB zauważył, że zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Z powyższego przepisu wynika, że poza wznowieniem postępowania z urzędu, żądanie wznowienia postępowania musi pochodzić od strony. Natomiast, w świetle art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Aby zatem można było mówić o posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym należy wykazać istnienie przepisu prawa, z którego wynika, że w związku z toczącym się postępowaniem na dany podmiot może być nałożony obowiązek lub może być temu podmiotowi przyznane określone prawo bądź też może zostać ograniczone przysługujące mu prawo, czy też prawo to może zostać w całości odebrane. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, a w konsekwencji do skutecznego kwestionowania zapadłych w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięć. D. B. nie posiadała zatem interesu prawnego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem nakładającym grzywnę w celu przymuszenia na W. B. Wobec powyższego, zarzuty i wnioski zawarte w złożonym przez nią zażaleniu na postanowienie organu wojewódzkiego z dnia 5 kwietnia 2018 r., które odnoszą się do odmowy wznowienia postępowania w takim samym zakresie, co w odniesieniu do W. B., nie mogły zostać uwzględnione.
Skargę na postanowienie GINB wnieśli W. B. i D. B., zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj.
- art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz zasad postępowania określonych w k.p.a., w szczególności zasady działania organów administracji w interesie strony z uwzględnieniem jej praw;
- art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 2 oraz art. 61 § 2 k.p.a. nakazujących wszczęcie postępowania o wznowienie z urzędu ze względu na szczególnie ważny interes strony, jak również wobec złożenia wniosku z zachowaniem terminu w sytuacji kiedy wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody ujawnione po wydaniu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie przez zaniechanie wszczęcia postępowania z urzędu;
- art. 147 k.p.a. przez nie dokonanie wszczęcia z urzędu w sytuacji rażącego naruszenia prawa ujawniającymi się okolicznościami określonymi a art. 145 § 1 i § 5 k.p.a. ;
- przez pozbawienie D. B. możliwości działania w charakterze strony (od samego początku) w sytuacji kiedy jako małżonka pozostaje z W. B. we wspólności majątkowej mając tym samym interes prawny w związku ze skutkami finansowymi tej decyzji, co jest działaniem nieważnym i organy winny to uwzględnić z urzędu;
Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji jej poprzedzającej w całości.
W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie GINB z dnia 14 marca 2023 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie WWINB z dnia 4 stycznia 2023 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności, mając na względzie wnioski i zarzuty skargi dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego, zaznaczyć należy, iż rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu było wyłącznie dokonanie oceny, czy zaistniały formalne przesłanki do odmowy wznowienia postępowania administracyjnego stosownie do art. 149 § 3 p.p.s.a., w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania skarżący uczynili decyzję WWINB z 30 września 2013 r. nakazującą rozbiórkę ww. parkingu. Sąd nie mógł oceniać w niniejszym postepowaniu innych okoliczności, w tym zasadności podnoszonej przez skarżących we wniosku o wznowienie postępowania, a także w skardze do Sądu i w późniejszych pismach procesowych, kwestii zasadności orzeczonej rozbiórki. Sąd nie kontroluje decyzji administracyjnych, wydanych w zwykłym (jurysdykcyjnym) toku instancji. Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami rozpatrywanej przez Sąd sprawy którą, co należy ponownie podkreślić, stanowi kwestia odmowy wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a.
W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się etap wstępny, w którym wniosek o wznowienie postępowania poddaje się ocenie pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania, oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwszy etap postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie czy wskazaniu ustawowej podstawy wznowienia. Postępowanie wstępne winno zakończyć się załatwieniem sprawy w trybie przewidzianym w art. 149 k.p.a., tj. poprzez wydanie przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania (§ 1) bądź postanowienia o odmowie wznowienia (§ 3). Z kolei w drugiej fazie postępowania (rozpoznawczej) organ po wznowieniu postępowania wydaje na podstawie art. 151 k.p.a. orzeczenie, którym: (1) odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji (postanowienia), gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, (3) stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpią przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Katalog przyczyn wznowienia postępowania, wymieniony w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a., ma charakter zamknięty co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn. Zasadne jest zatem twierdzenie, że wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zawężający. Przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a. można sprowadzić do dwóch zasadniczych, tj. braku obiektywności organu i braku dostatecznych informacji w sprawie. Wystąpienie tych przesłanek zobowiązuje organ do wznowienia postępowania bez względu na to, czy miały one wpływ na treść decyzji. Stopień, zakres, jak i skutki ewentualnego wpływu na treść danej decyzji podlegają bowiem ocenie organu dopiero po wznowieniu postępowania.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, (2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, (3) decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, (4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, (5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (6) decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, (7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), (8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione.
We wniosku z dnia 20 września 2022 r. skarżący wskazali, że wnoszą o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 5 kwietnia 2018 r. podnosząc, że D. B. została pozbawiona "wbrew przepisom KPA możliwości udziału w tym postępowaniu administracyjnym" oraz wskazali, że "(...) wobec faktu znanego notoryjnie - ujawnionego po wydaniu przedmiotowych w/w zaskarżonych wznowieniem decyzji - jakim jest brak ustawowego obowiązku uzyskania obecnie zgody - decyzji administracyjnej w przedmiocie urządzenia przedmiotowego zjazdu (...)".Jako podstawę prawną wznowienia skarżący wskazali art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zaznaczyć należy, iż niezależnie od podania przyczyn mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, przepisy k.p.a. określają również inne wymogi formalne niezbędne do skutecznego złożenia podania z żądaniem wznowienia postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero pozytywne ustalenia w zakresie dochowania powyższego terminu, a także w zakresie istnienia legitymacji procesowej strony do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie (art. 28 k.p.a.) upoważniają organ do badania spełnienia przesłanki wznowieniowej i orzekania co do istoty sprawy.
Zachowanie ww. terminu musi być przez stronę udowodnione, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. "Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia" (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 890/20). Zachowanie tego terminu jest jednak również badane przez organ - nie jest on bowiem zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 532/19).
Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania ma ten skutek, że postępowanie to nie może być wznowione. Okoliczność ta, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., skutkuje obowiązkiem wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ww. ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą kwalifikowaną (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. W przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego pomimo niedochowania przez wnioskodawcę ww. terminu, organ winien postępowanie to umorzyć (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 374/11).
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a., z powodu wniesienia żądania wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Organy zasadnie uznały, że z wyjaśnień skarżącego co do daty uzyskania wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia wynika, że ww. przesłanka formalna nie została spełniona.
Jako okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia postępowania skarżący podał we wniosku z dnia 20 września 2022 r. okoliczność zmiany przepisów prawa budowlanego, w szczególności art. 29 Prawa budowlanego "stwierdzających wprost, iż nie jest wymagana zgoda na zjazd (...)". Kluczowe zatem jest kiedy skarżący dowiedział się o ww. nowelizacji przepisów.
W treści wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazali, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, czyli o zmianie Prawa budowlanego dowiedzieli we wrześniu 2022 r.
Wbrew przekonaniu skarżącego dla zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. nie ma znaczenia, kiedy uświadomili sobie o zaistnieniu możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania, lecz kiedy obiektywnie dowiedzieli się o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
W ocenie Sądu, słusznie organy przyjęły, że datą od której należy liczyć miesięczny termin, określony w art. 148 § 1 k.p.a., jest data ogłoszenia w dzienniku urzędowym zmian dokonanych ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, tj. 27 marca 2015 r.
Skarżący błędnie bowiem przyjmują, że o zachowaniu miesięcznego terminu do wznowienia postępowania rozstrzyga chwila powstania świadomości prawnej relewantności określonego dowodu lub zdarzenia. Podkreślić należy, że podstawą wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Zatem termin jednego miesiąca z art. 148 § 1 k.p.a., biegnie od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o dowodzie lub o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym (prawidłowo) ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (tak NSA w wyrokach: z 2 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 211/21; z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1135/20; z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2240/18; z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1799/16).
Konkludując stwierdzić należy, że już tylko uchybienie ustawowemu terminowi określonemu w art. 148 § 1 k.p.a. do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowiło dla organu wystarczającą podstawę do odmowy wznowienia ww. postępowania.
Co więcej, przez "nowe okoliczności faktyczne", o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści, a tym bardziej od treści prawa. W ocenie Sądu, sam fakt przywoływania znowelizowanych przepisów prawa materialnego, które weszły w życie już po wydaniu decyzji ostatecznej nie mógł uzasadniać powołania się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a tym samym tak sformułowany wniosek nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a więc doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego. Przepis prawa nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu. Co do zasady nie jest bowiem faktem, lecz normą prawa lub zbiorem takich norm. Nie może zostać także potraktowany jako dowód, gdyż nie służy ustaleniu stanu faktycznego, lecz ustalony już stan faktyczny zostaje przyporządkowany danemu przepisowi. Dlatego też jednoznacznie prawidłowo odmówiono w tej sprawie wszczęcia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. ze względów przedmiotowych,
Organy zasadne odniosły się do możliwości wszczęcia na wniosek D. B. postępowania wznowieniowego w odniesieniu do decyzji WWINB z 5 kwietnia 2018 r. uchylającej postanowienie z [...] listopada 2017 r. PINB w części - co do terminu uiszczenia grzywny i terminu wykonania obowiązku przez W. B., a w pozostałym zakresie - utrzymujące w mocy postanowienie PINB z [...] listopada 2017 r., tj. w zakresie nakładającym grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] (nakazującego rozbiórkę).
W tym kontekście słusznie organy zauważyły, że D. B. nie była strona postępowania zakończonego postanowieniem WWINB z dnia [...] listopada 2017 r., jak i postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. W świetle powyższego słusznie GINB w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania przez podmiot nie legitymujący się przymiotem strony, co ma miejsce w omawianym przypadku, stanowi przesłankę o charakterze podmiotowym, skutkującą odmową wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem zarzuty skargi D. B. - w istocie nie korespondujące z przyczynami dla których organ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją GINB 13 marca 2023 r. - nie mogły również osiągną zamierzonego rezultatu.
Ponadto należy wyjaśnić, że wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem nie obowiązkiem organu. Organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia. Jest to więc prawo organu, które staje się jego obowiązkiem dopiero, gdy taka przyczyna się pojawi. Nie można jednak, na podstawie przepisów k.p.a., doprowadzić do wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie, tzn. sprawić, by z tego prawa skorzystał w każdej ostatecznie zakończonej sprawie w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego kasacyjnie, że organ tak właśnie powinien postąpić (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2216/20).
W świetle powyższego nie ma racji skarżący twierdząc, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów k.p.a. regulujących instytucję wznowienia postępowania prawa. Organy obu instancji prawidłowo uznały bowiem, że zaistniała podstawa do odmowy wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. W sprawie nie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6 - 11 k.p.a. Organy działały bowiem na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), respektując gwarancje procesowe strony w toku postępowania. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie zostało uzasadnione w stopniu wystarczającym na gruncie art. 124 § 2 w związku z art. 11 k.p.a., a wskazane w tym zakresie uchybienia nie mogą mieć istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia i jako takie - w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - nie mogą stanowić podstawy do jego uchylenia.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.