VII SA/Wa 1054/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie GINB odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego, uznając, że skarżący uchybili terminowi do złożenia wniosku.
Skarżący domagali się wznowienia postępowania zakończonego nakazem rozbiórki parkingu, powołując się na nowelizację Prawa budowlanego dotyczącą zjazdów. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie zachowali miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który rozpoczął bieg od daty publikacji nowelizacji w dzienniku urzędowym, a nie od momentu uświadomienia sobie jej znaczenia prawnego.
Sprawa dotyczyła skargi W.B. i D.B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie pierwotnie zakończyło się decyzją nakazującą rozbiórkę parkingu wraz z instalacją elektryczną i zjazdem, zrealizowanych bez pozwolenia na budowę. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania, powołując się na zmianę przepisów Prawa budowlanego (art. 29 ust. 1 pkt 11), która zniosła wymóg pozwolenia na budowę dla zjazdów, wymagając jedynie zgłoszenia. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe okoliczności faktyczne lub dowody). Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący uchybili terminowi do złożenia wniosku, który wynosi miesiąc od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że termin ten biegnie od daty publikacji nowelizacji w dzienniku urzędowym (27 marca 2015 r.), a nie od momentu, gdy skarżący uświadomili sobie jej prawne znaczenie. Sąd zaznaczył, że nie badał merytorycznej zasadności pierwotnej decyzji o rozbiórce, a jedynie formalną dopuszczalność wznowienia postępowania. Oddalono skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, a nie od dnia, w którym uświadomiła sobie prawne znaczenie tej okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. kluczowe jest obiektywne dowiedzenie się o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia, a nie subiektywne uświadomienie sobie ich prawnego znaczenia. Termin ten biegnie od daty publikacji nowelizacji w dzienniku urzędowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 148 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 29 § 1 pkt 11
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchybienie przez skarżących miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który rozpoczął bieg od daty publikacji nowelizacji Prawa budowlanego w dzienniku urzędowym.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące naruszenia prawa materialnego (zmiana Prawa budowlanego) i procesowego (pozbawienie udziału w postępowaniu) jako podstawy do wznowienia postępowania. Argument, że o zachowaniu terminu decyduje moment uświadomienia sobie prawnego znaczenia okoliczności, a nie moment dowiedzenia się o samej okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
dla zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. nie ma znaczenia, kiedy uświadomili sobie o zaistnieniu możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania, lecz kiedy obiektywnie dowiedzieli się o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Podstawą wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Sąd nie mógł oceniać w niniejszym postepowaniu innych okoliczności, w tym zasadności podnoszonej przez skarżących we wniosku o wznowienie postępowania, a także w skardze do Sądu i w późniejszych pismach procesowych, kwestii zasadności orzeczonej rozbiórki.
Skład orzekający
Anna Pośpiech-Kłak
sprawozdawca
Izabela Ostrowska
przewodniczący
Włodzimierz Kowalczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów do wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście zmian prawnych oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w sprawach o wznowienie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą terminów w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak ważne jest śledzenie zmian prawnych i terminowe reagowanie.
“Uchybiłeś termin na wznowienie postępowania? Sąd wyjaśnia, kiedy liczy się wiedza, a kiedy świadomość prawna.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1054/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-07-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-05-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/ Izabela Ostrowska /przewodniczący/ Włodzimierz Kowalczyk Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 2536/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-17 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 145 par. 1 pkt 4 i 5 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2023 r. sprawy ze skargi W.B i D.B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2023 r. znak DON.7101.21.2023.ABL w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej "GINB", postanowieniem z dnia 14 marca 2023 r., znak DON.7101.21.2023.ABL, utrzymał w mocy postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej "WWINB", z dnia 4 stycznia 2023 r., znak: WOP.771.32.2022.RD, w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia 30 września 2013 r. WWINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J., zw. dalej "PINB", z dnia [...] lipca 2013 r., nakazującą W. B. (inwestorowi), dokonanie rozbiórki budowli - parkingu wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną oraz zjazdem z drogi publicznej, stanowiącej całość techniczno-użytkową, na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, tj. usług transportowych, zrealizowanej na działce [...] przy ul. [...] w J. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1053/15, oddalił skargę W. B. i D. B. na decyzję WWINB z dnia 30 września 2013 r., a skargę kasacyjną od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 5 kwietnia 2017 r. oddalił (sygn. akt II OSK 1138/16). Pismem z dnia 20 września 2022 r. (uzupełnionym w dniu 4 listopada 2022 r.) W. B. i D. B. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu wojewódzkiego z dnia 30 września 2013 r. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2023 r., WWINB odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własną decyzją z dnia 30 września 2013 r. Z postanowieniem organu wojewódzkiego z dnia 4 stycznia 2023 r., nie zgodzili się W. B. i D. B., wnosząc zażalenie. Po rozpatrzeniu złożonego środka zaskarżenia, GINB wskazał, że skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu wojewódzkiego z dnia 30 września 2013 r., powołując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wskazując, że "wobec faktu znanego notoryjnie - ujawnionego po wydaniu przedmiotowych w/w zaskarżonych wznowieniem decyzji - jakim jest brak ustawowego obowiązku uzyskania obecnie zgody - decyzji administracyjnej w przedmiocie urządzenia przedmiotowego zjazdu (...)" oraz podnosząc, że D. B. została pozbawiona udziału w postępowaniu dotyczącym rozbiórki budowli - parkingu wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną oraz zjazdem z drogi publicznej. Skarżący powołali się na okoliczność nowelizacji przepisów ustawy Prawo budowlane, regulujących sprawy budowy zjazdów z dróg, która nastąpiła już po wydaniu decyzji ostatecznej o nakazie rozbiórki. Ponadto w złożonym zażaleniu z dnia 15 stycznia 2023 r., skarżący wskazali, że o zmianie przepisów budowlanych dowiedzieli się we wrześniu 2022 r. Zmiany wprowadzone ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), w szczególności art. 29 ust. 1 pkt 11 Prawa budowlanego wprowadziła, że budowa zjazdów z dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych oraz zatok parkingowych na tych drogach nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz wymaga jedynie dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przywołany przepis został ogłoszony w dzienniku urzędowym w dniu 27 marca 2015 r. i wszedł w życie z dniem 28 czerwca 2015 r. W świetle powyższego GINB wskazał, że termin - określony w art. 148 k.p.a. – do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie został zachowany. Wnioskodawcy mieli możliwość dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, już w momencie publikacji ww. nowelizacji w dzienniku urzędowym. W świetle powyższego, GINB uznał, że wskazany przez skarżących termin nie jest terminem, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania ale terminem, w którym strona uznała, że wskazana przez nią okoliczność może taką podstawę stanowić. Odnosząc się natomiast do przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), GINB wskazał, że z art. 148 § 2 k.p.a. wynika, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak natomiast wynika z akt sprawy decyzja organu wojewódzkiego z dnia 30 września 2013 r., została odebrana osobiście przez D. B. w dniu 2 października 2013 r. Zatem termin na złożenie wniosku na wznowienie postępowania na podstawie ww. przesłanki upłynął w dniu 4 listopada 2013 r. Ponadto D. B. czynnie uczestniczyła w dalszych czynnościach podejmowanych w danej sprawie, tj. przy składaniu skargi do WSA w Poznaniu na ww. decyzję organu wojewódzkiego z dnia 30 września 2013 r., czy też przy składaniu skargi kasacyjnej do NSA od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2016 r. Z tych względów, GINB uznał, że D. B. posiadała, już wcześniej, pełną wiedzę o istnieniu decyzji organu wojewódzkiego z dnia 30 września 2013 r. W świetle powyższego, GINB stwierdził, że skarżący nie zachowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Skargę na postanowienie GINB wnieśli W. B. i D. B., zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu po zmianach) co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia; - art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (w ówczesnym brzmieniu) na podstawie którego PINB nakazał rozbiórkę ww. parkingu; II. naruszenie prawa procesowego, tj. - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez pozbawienie skarżącej udziału w postępowaniu w charakterze strony; - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez ujawnienie dowodów mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa zjazdów z dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych oraz zatok parkingowych na tych drogach nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowy, o czym skarżący dowiedzieli się z decyzji GINB w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, co powoduje że spełnione zostały przesłanki z art. 28 k.p.a. co do istnienia interesu prawnego; - art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz zasad postępowania określonych w k.p.a., w szczególności zasady działania organów administracji w interesie strony z uwzględnieniem jej praw, a nie działania na jej szkodę; - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wobec dowolnej odmowy wznowienia postępowania pomimo zmiany Prawa budowlanego, która to zmiana miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji; - art. 61 a § 1 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. przez dokonanie przez GINB bezpodstawnej i nieuzasadnionej weryfikacji wniosku skarżących w trybie wstępnego postępowania kontrolnego w sytuacji kiedy organ winien był przeprowadzić należyte wszechstronne postępowanie wyjaśniające w postaci analizy treści wniosku skarżących pod kątem przesłanek z art. 28 k.p.a., art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, ale również art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, art. 199 Kodeksu cywilnego stanowiącego, iż do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a nadto art. 200 Kodeksu cywilnego dający każdemu ze współwłaścicieli uprawnienie do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną; - art. 28 w zw. z art. 155 § 1 pkt. 4 i 5 k.p.a. przez brak jego zastosowania w sytuacji w której skarżący legitymują się interesem prawnym we wszczęciu i przeprowadzeniu przez organ administracji postępowania w sprawie wznowienia postępowania; - art. 150 § 2 i art. 61 § 2 k.p.a. nakazującego wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania o wznowienie z urzędu ze względu na szczególnie ważny interes strony; - art. 147 k.p.a. przez nie wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania z urzędu, pomimo wszelkich do tego przesłanek i podstaw, w sytuacji oczywistego rażącego naruszenia prawa; - art. 149 § 1 i 2 k.p.a. przez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania o wznowienie, pomimo spełnienia wszelkich przesłanek do wznowienia postępowania. Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji jej poprzedzającej w całości. W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie GINB z dnia 14 marca 2023 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie WWINB z dnia 4 stycznia 2023 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności, mając na względzie wnioski i zarzuty skargi dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego, zaznaczyć należy, iż rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu było wyłącznie dokonanie oceny, czy zaistniały formalne przesłanki do odmowy wznowienia postępowania administracyjnego stosownie do art. 149 § 3 p.p.s.a., w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania skarżący uczynili decyzję WWINB z 30 września 2013 r. nakazującą rozbiórkę ww. parkingu. Sąd nie mógł oceniać w niniejszym postepowaniu innych okoliczności, w tym zasadności podnoszonej przez skarżących we wniosku o wznowienie postępowania, a także w skardze do Sądu i w późniejszych pismach procesowych, kwestii zasadności orzeczonej rozbiórki. Sąd nie kontroluje decyzji administracyjnych, wydanych w zwykłym (jurysdykcyjnym) toku instancji. Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami rozpatrywanej przez Sąd sprawy którą, co należy ponownie podkreślić, stanowi kwestia odmowy wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się etap wstępny, w którym wniosek o wznowienie postępowania poddaje się ocenie pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania, oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwszy etap postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie czy wskazaniu ustawowej podstawy wznowienia. Postępowanie wstępne winno zakończyć się załatwieniem sprawy w trybie przewidzianym w art. 149 k.p.a., tj. poprzez wydanie przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania (§ 1) bądź postanowienia o odmowie wznowienia (§ 3). Z kolei w drugiej fazie postępowania (rozpoznawczej) organ po wznowieniu postępowania wydaje na podstawie art. 151 k.p.a. orzeczenie, którym: (1) odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji (postanowienia), gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, (3) stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpią przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Katalog przyczyn wznowienia postępowania, wymieniony w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a., ma charakter zamknięty co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn. Zasadne jest zatem twierdzenie, że wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zawężający. Przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a. można sprowadzić do dwóch zasadniczych, tj. braku obiektywności organu i braku dostatecznych informacji w sprawie. Wystąpienie tych przesłanek zobowiązuje organ do wznowienia postępowania bez względu na to, czy miały one wpływ na treść decyzji. Stopień, zakres, jak i skutki ewentualnego wpływu na treść danej decyzji podlegają bowiem ocenie organu dopiero po wznowieniu postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, (2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, (3) decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, (4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, (5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (6) decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, (7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), (8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. We wniosku z dnia 29 września 2022 r. skarżący wskazali, że wnoszą o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2013 r. "(...) w związku z zasadniczą zmianą przepisów (...) prawa budowlanego, jego przepisów z art. 29 ust. 2 pkt 11 i 12, jego ust. 4 pkt 4 stwierdzających wprost, iż nie jest wymagana zgoda na zjazd w przedmiotowej sprawie (...)". Jako podstawę prawną wznowienia skarżący wskazali art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zaznaczyć należy, iż niezależnie od podania przyczyn mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, przepisy k.p.a. określają również inne wymogi formalne niezbędne do skutecznego złożenia podania z żądaniem wznowienia postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero pozytywne ustalenia w zakresie dochowania powyższego terminu, a także w zakresie istnienia legitymacji procesowej strony do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie (art. 28 k.p.a.) upoważniają organ do badania spełnienia przesłanki wznowieniowej i orzekania co do istoty sprawy. Zachowanie ww. terminu musi być przez stronę udowodnione, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. "Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia" (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 890/20). Zachowanie tego terminu jest jednak również badane przez organ - nie jest on bowiem zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 532/19). Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania ma ten skutek, że postępowanie to nie może być wznowione. Okoliczność ta, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., skutkuje obowiązkiem wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ww. ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą kwalifikowaną (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. W przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego pomimo niedochowania przez wnioskodawcę ww. terminu, organ winien postępowanie to umorzyć (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 374/11). Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a., z powodu wniesienia żądania wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Organy zasadnie uznały, że z wyjaśnień skarżących co do daty uzyskania wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia wynika, że ww. przesłanka formalna nie została spełniona. Organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. Jako okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia postępowania skarżący podał we wniosku z dnia 29 września 2022 r. "(...) w związku z zasadniczą zmianą przepisów (...) prawa budowlanego, jego przepisów z art. 29 ust. 2 pkt 11 i 12, jego ust. 4 pkt 4 stwierdzających wprost, iż nie jest wymagana zgoda na zjazd (...)". Kluczowe zatem jest kiedy skarżący dowiedzieli się o ww. nowelizacji przepisów. W treści wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazali, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, czyli o zmianie Prawa budowlanego dowiedzieli we wrześniu 2022 r. Wbrew przekonaniu skarżących dla zachowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. nie ma znaczenia, kiedy uświadomili sobie o zaistnieniu możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania, lecz kiedy obiektywnie dowiedzieli się o istnieniu okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W ocenie Sądu, słusznie organy przyjęły, że datą od której należy liczyć miesięczny termin, określony w art. 148 § 1 k.p.a., jest data ogłoszenia w dzienniku urzędowym zmian dokonanych ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, tj. 27 marca 2015 r. Skarżący błędnie bowiem przyjmują, że o zachowaniu miesięcznego terminu do wznowienia postępowania rozstrzyga chwila powstania świadomości prawnej relewantności określonego dowodu lub zdarzenia. Podkreślić należy, że podstawą wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Zatem termin jednego miesiąca z art. 148 § 1 k.p.a., biegnie od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o dowodzie lub o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym (prawidłowo) ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (tak NSA w wyrokach: z 2 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 211/21; z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1135/20; z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2240/18; z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1799/16). Odnosząc się zaś do przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organu słusznie przyjęły, że termin do złożenia podania o wznowienie postepowania rozpoczął swój bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji z dnia 30 września 2013 r., w tej sytuacji od dnia osobistego odbioru decyzji przez skarżącą, tj. od dnia 2 października 2013 r. Konkludując stwierdzić należy, że już tylko uchybienie ustawowemu terminowi określonemu w art. 148 § 1 k.p.a. do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowiło dla organu wystarczającą podstawę do odmowy wznowienia ww. postępowania. W świetle powyższego nie mają racji skarżący twierdząc, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów k.p.a. regulujących instytucję wznowienia postępowania prawa. Organy obu instancji prawidłowo uznały bowiem, że zaistniała podstawa do odmowy wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. W sprawie nie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6 - 11 k.p.a. Organy działały bowiem na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), respektując gwarancje procesowe strony w toku postępowania. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie zostało uzasadnione w stopniu wystarczającym na gruncie art. 124 § 2 w związku z art. 11 k.p.a., a wskazane w tym zakresie uchybienia nie mogą mieć istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia i jako takie - w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - nie mogą stanowić podstawy do jego uchylenia. Również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd, o czym była już mowa powyżej, oceniał zaskarżone postanowienie - mające charakter formalny (procesowy) - na gruncie przepisów postępowania administracyjnego. Przedmiotem tej oceny była wyłącznie zasadność odmowy wznowienia postępowania. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI