VII SA/Wa 104/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-04-21
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneroboty budowlanenadzór budowlanydecyzjanieważnośćlegalizacjazgłoszeniewznowienie robótsieć elektroenergetyczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów nadzoru budowlanego dotyczących wznowienia robót budowlanych z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa budowlanego i proceduralnego.

Sprawa dotyczyła skargi D.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia robót budowlanych. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji organów nadzoru budowlanego. Głównym powodem było rażące naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez organ pierwszej instancji, który zamiast nakazać wykonanie konkretnych czynności legalizacyjnych, zażądał jedynie przedłożenia dokumentacji. Dodatkowo, organ odwoławczy nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła po wydaniu decyzji pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą wznowienia robót budowlanych. Sprawa wywodziła się z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wstrzymał roboty remontowe sieci elektroenergetycznej prowadzone przez Zakład Energetyczny bez wymaganego zgłoszenia. Następnie, decyzją z dnia 2002-04-24, PINB nakazał inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z dnia 2002-12-XX, WINB uchylił tę decyzję w części dotyczącej terminu i orzekł nowy. Decyzją z dnia 2003-02-XX, PINB wydał pozwolenie na wznowienie robót, a decyzją z dnia 2003-11-XX, WINB utrzymał ją w mocy. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność wszystkich wydanych decyzji. Kluczowym błędem organu pierwszej instancji było nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentacji zamiast wykonania konkretnych czynności fizycznych legalizujących roboty. Ponadto, organ odwoławczy nie zastosował przepisów Prawa budowlanego zmienionych ustawą z dnia 27 marca 2003 r., które wprowadzały inny tryb postępowania dla legalizacji inwestycji prowadzonych bez zgłoszenia. Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym organ odwoławczy jest zobowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany nakazać wykonanie konkretnych czynności fizycznych, a nie jedynie przedłożenie dokumentacji.

Uzasadnienie

Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Przedłożenie dokumentacji może być podstawą do kontroli, ale samo w sobie nie legalizuje robót.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (13)

Główne

p.b. art. 51 § 1

Prawo budowlane

Postępowanie legalizacyjne, nakładanie obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może wyeliminować z obiegu prawnego zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.

Pomocnicze

p.b. art. 30 § 1

Prawo budowlane

Wymaga zgłoszenia remont sieci elektroenergetycznej.

p.b. art. 50 § 1

Prawo budowlane

Podstawa do wstrzymania robót budowlanych.

p.b. art. 51 § 1a

Prawo budowlane

Wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych po wykonaniu nałożonych obowiązków.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie nowego terminu lub utrzymanie w mocy.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedstawiona ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Ustawa o zmianie ustawy Prawo Budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw art. 7 § 2

Przepisy dotyczące nowego trybu postępowania dla legalizacji inwestycji prowadzonej bez wymaganego zgłoszenia.

Ustawa o zmianie ustawy Prawo Budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw art. 49b

Nowy tryb postępowania dla legalizacji inwestycji prowadzonej bez wymaganego zgłoszenia.

p.b. art. 81c § 2

Prawo budowlane

Podstawa prawna do żądania dokumentacji geodezyjnej i technicznej.

p.b. art. 29 § 2

Prawo budowlane

Określa roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji nałożył obowiązek przedłożenia dokumentacji zamiast wykonania konkretnych czynności legalizacyjnych. Organ odwoławczy nie zastosował przepisów Prawa budowlanego zmienionych ustawą z dnia 27 marca 2003 r.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów nadzoru budowlanego dotyczące prawidłowości ich działań w oparciu o obowiązujące przepisy (przed zmianą).

Godne uwagi sformułowania

Organ nadzoru powinien, zatem zobowiązać inwestora do wykonania konkretnych czynności fizycznych a nie jak to uczyniono w badanej decyzji do przedłożenie mapy geodezyjnej... Organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy orzeka, bowiem w sposób merytoryczny (apelacyjny).

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Moraczewski

sędzia

Bogusław Cieśla

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązki organów odwoławczych w zakresie stosowania zmian w prawie materialnym; prawidłowość postępowania legalizacyjnego w budownictwie."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia i zmian wprowadzonych ustawą z 2003 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne organów administracji, które prowadzą do stwierdzenia nieważności decyzji, co jest cenną lekcją dla praktyków prawa budowlanego.

Błąd organu nadzoru budowlanego doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji – kluczowa lekcja dla praktyków.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 104/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Bogusław Moraczewski
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji: - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...]; - [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...]; - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
VII S.A./Wa 104/04
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tj. Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm. / po rozpatrzeniu wniosku D. S. wstrzymał roboty budowlane, polegające na remoncie istniejącej napowietrznej sieci elektroenergetycznej średniego napięcia na odcinku N. G., prowadzone przez inwestora Zakład Energetyczny [...], bez wymaganego prawem zgłoszenia. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, iż inwestor w dniu [...] lutego 2002 r. na działce D. S. położonej w N. na odcinku 800 m zdemontował odcinek sieci elektroenergetycznej średniego napięcia poprzez demontaż drewnianych słupów, które mają być wymienione na żelbetowe i przewodów, które zostaną wymienione na przewody izolowane. Charakter wykonanych prac świadczy o przeprowadzanym remoncie sieci, na które zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymagane jest zgłoszenie, czego inwestor nie dopełnił.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał inwestorowi wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie:
- przedłożenie mapy geodezyjnej z naniesioną dotychczasową trasą przebiegu przedmiotowej sieci,
- sporządzenie przez uprawnioną osobę ocenę techniczną wykonanych robót oraz określenie zakresu i sposobu pozostałych do wykonania robót budowlanych przy remoncie sieci elektroenergetycznej średniego napięcia na odcinku N. G. S.
w terminie do dnia 30 czerwca 2002 r. Po zakończeniu remontu należy wykonać inwentaryzację geodezyjną powykonawczą remontowanego odcinka sieci, celem sprawdzenia zgodności przebiegu trasy z dotychczasowym jej położeniem. W uzasadnieniu decyzji podano, iż inwestor bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi dokonał demontażu części sieci elektroenergetycznej na działce D. S., dlatego też w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem nakazano wykonanie czynności wymienionych w sentencji decyzji.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania D. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w/w decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i orzekł nowy termin do dnia [...] lutego 2003 r. a pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż działanie organu nadzoru budowlanego I instancji w oparciu o przepisy art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było prawidłowe, gdyż przedmiotowa inwestycja mając na uwadze art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia właściwemu organowi.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego po rozpatrzeniu wniosku inwestora wydał pozwolenie na wznowienie robót budowlanych przy remoncie istniejącej napowietrznej sieci elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV na odcinku N. –G. N. G. W uzasadnieniu decyzji podano, iż inwestor wykonał nałożony obowiązek decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., przedłożył w dniu [...] lutego 2003 r. określone w decyzji dokumenty. Po sprawdzeniu okazało się, że wykonane roboty budowlane polegające na wymianie słupów drewnianych na żelbetowe i przewodów sieciowych odbywały się po istniejącej trasie z zachowaniem dotychczasowej lokalizacji słupów. Na pozostałe do wykonania roboty remontowe inwestor przedłożył projekt przebudowy, z którego wynika, iż odbudowa sieci zostanie wykonana w istniejącej trasie z zachowaniem lokalizacji stanowisk słupów. Z uwagi na powyższe należało zezwolić na wznowienie robót budowlanych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inwestor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania D. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wykonanie przez inwestora określonych czynności wynikających z decyzji obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych nas podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego. Przytoczono również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 1999 r. sygn. akt Sa/Lu 1034/98 w którym zaprezentowano podobne stanowisko.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył D. S. podnosząc, iż inwestor otrzymał zgodę na kontynuowanie prac budowlanych na nieruchomości, której jest właścicielem nie uzyskując jego zgody. Z aktu notarialnego, który skarżący posiada wynika, iż: "nieruchomość jest wolna od wszelkich długów oraz innych obciążeń i ograniczeń".
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo podniósł, iż okoliczności, o których wspomina skarżący w skardze dotyczące naruszenia prawa własności pozostają poza właściwością organów nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest o tyle zasadna, iż pozwala na eliminację z obiegu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją trzech decyzji organów nadzoru budowlanego. Przedmiotowe postępowanie administracyjne było postępowaniem legalizacyjnym przeprowadzanym w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2. Treść tegoż artykułu w chwili nakładania obowiązku była następująca:
art. 51. 1. Przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję:
1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo
2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności.
1a. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
2. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.
3. W przypadku wykonywania robót budowlanych, polegających na rozbiórce obiektu lub jego części, właściwy organ w decyzji, o której mowa w ust. 2, może nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Organ nadzoru powinien, zatem zobowiązać inwestora do wykonania konkretnych czynności fizycznych a nie jak to uczyniono w badanej decyzji do przedłożenie mapy geodezyjnej z naniesioną dotychczasową trasą przebiegu przedmiotowej sieci, sporządzenia przez uprawnioną osobę oceny technicznej wykonanych robót oraz określenie zakresu i sposobu pozostałych do wykonania robót budowlanych. Podstawą prawną do żądania powyższej dokumentacji może być wyłącznie art. 81c pkt 2 ustawy i dopiero po zbadaniu czy dokumentacja jest prawidłowa można przystąpić do nałożenia obowiązku wykonania konkretnych czynności w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 mających na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ nadzoru związał sobie możliwość kontroli złożonej dokumentacji, a to z uwagi na treść art. 51 ust. 1a obligującego organ do wydania decyzji na wznowienie robót budowlanych po wykonaniu nałożonych obowiązków nie oznacza to jednak, iż doprowadzono wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem. W aktualnym stanie prawnym po zmianach dokonanych w Prawie budowlanym sytuacja wygląda jeszcze inaczej. Właśnie organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzje nie wziął pod uwagę faktu zmiany stanu prawnego dokonanego ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw / Dz.U. nr 80, poz. 718 /, które weszły w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Organ odwoławczy natomiast zaskarżoną decyzję wydał w dniu [...] listopada 2003 r. Nowe przepisy, które należało stosować mając na uwadze art. 7 ust. 2 powołanej ustawy przewidują całkowicie inny tryb postępowania dla legalizacji inwestycji prowadzonej bez wymaganego zgłoszenia / art. 49 b /.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł, iż organ nadzoru budowlanego wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r. rażąco naruszył treść art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż faktycznie nałożono na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentacji a nie wykonania konkretnych czynności doprowadzających wykonywane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Dlatego też decyzję należało usunąć z obiegu prawnego. Mając na uwadze art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
/ Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. / sąd uznał, iż należy wyeliminować z obiegu prawnego wszystkie decyzje, których podstawą wydania była decyzja z dnia [...] kwietnia 2002 r. / decyzje z dnia [...] grudnia 2002 r. i z dnia [...] lutego 2003 r. / oraz zaskarżoną decyzję, gdyż organ odwoławczy mając obowiązek przestrzegania zmiany stanu prawnego nie uczynił tego.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r., IV SA 451/88, Gospodarka - Administracja Państwowa 1988 r. nr 22, s. 43). Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się, zatem jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 1999 r., IV SA 2079/97 (LEX nr 48737), organ administracyjny pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji; organ odwoławczy powinien z kolei ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba, że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ odwoławczy orzeka, bowiem w sposób merytoryczny (apelacyjny).
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. a także decyzji organów nadzoru budowlanego z: dnia [...] grudnia 2002 r z dnia [...] kwietnia 2002 r. na podstawie, art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI