VII SA/Wa 103/21

VII SA/Wa 103/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Granatowska
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Kołtun-Kulik
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2623/24 - Wyrok NSA z 2025-10-15
II OZ 802/21 - Postanowienie NSA z 2021-11-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 61 a par. 1 w zw. z art. 28, art 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K.B. i J.B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., Nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia K.B. i J.B na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB", "organ I instancji") z dnia [...] września 2020 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu [...]czerwca 2020 r. do [...] WINB wpłynął wniosek K.B. i J.B (dalej: "wnioskodawcy") o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: "PINB w B.") z [...] maja 2016 r., znak: [...], na podstawie której nakazano N. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "inwestor") usunięcie nieprawidłowości przy zbiorniku na ścieki zlokalizowanego na działce nr ew. [...]w miejscowości P. przez jego rozbiórkę w terminie do [...]sierpnia 2016 r. W treści powyższego pisma wnioskodawcy podnieśli, że przed Sądem Okręgowym w T. Wydział [...]toczy się z powództwa wnioskodawców przeciwko inwestorowi postępowanie o unieważnienie umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w P. z dnia [...] stycznia 2014 r. (sygn. akt [...]). Skutkiem sądowego stwierdzenia nieważności umowy będzie jej nieważność od chwili jej zawarcia, co w ocenie wnioskodawców będzie powodowało nieważność decyzji PINB w B. z [...] maja 2016 r. Wnioskodawcy podkreślili, że toczący się proces o unieważnienie umowy sprzedaży ma przesądzić o własności działki nr ew. [...], a w konsekwencji ustalić, czy inwestor był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w chwili wydania decyzji rozbiórkowej.
Po przeanalizowaniu złożonego wniosku [...] WINB postanowieniem z [...] września 2020 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia PINB w B. z [...] maja 2016 r. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli wnioskodawcy, zarzucając mu brak uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do ustalenia interesu prawnego wnioskodawców, a także niewłaściwe uznanie, że wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego w niniejszej sprawie, podczas gdy – jako zarządcy przedmiotowej nieruchomości – powinni być adresatami zaleceń kontrolnych PINB w B. i ewentualnej decyzji rozbiórkowej. Po jego rozpatrzeniu GINB postanowieniem z [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...] WINB.
W uzasadnieniu organ II instancji zacytował przepisy będące podstawą wydanego postanowienia. Wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, interes prawny pojawia się wtedy, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu. W przypadku postępowań dotyczących nieruchomości źródłem takiego interesu prawnego jest – co do zasady – własność lub użytkowanie wieczyste. Tymczasem w niniejszej sprawie z treści księgi wieczystej nr [...]prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. [...]wynika, że właścicielami działki nr ew. [...]w P. są N. sp. z o.o. oraz A. W.. Równocześnie w ocenie GINB bez wpływu na kwestię legitymacji procesowej wnioskodawców pozostaje sprawa prowadzona przed Sądem Okręgowym w T. Organ administracji nie jest bowiem uprawniony do przywrócenia wnioskodawcom statusu właścicieli. Nie można również domniemywać, że do wydania takiego wyroku dojdzie.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że nie jest możliwe wywiedzenie legitymacji wnioskodawców z okoliczności pozostawania przez nich nieodpłatnymi użytkownikami przedmiotowej nieruchomości. Bycie użytkownikiem nieruchomości nie powoduje także uzyskania statusu jej zarządcy.
Na zakończenie swoich rozważań GINB podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania ze względu na brak legitymacji procesowej wnioskodawców nie uniemożliwia im ponownego wystąpienia z takim wnioskiem w przypadku kiedy sytuacja prawna ulegnie zmianie, a sąd powszechny uzna zawartą umowę za nieważną. Odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych nie powoduje również niemożliwości wszczęcia tego postępowania z urzędu, co leży w gestii [...] WINB jako organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji PINB w B..
Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K.B. i J.B, domagając się jego uchylenia, uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji, a także wstrzymania ich wykonania. Jednocześnie skarżący zarzucili kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 oraz art. 140 k.c. przez błędne przyjęcie, że skarżący w związku z sądowym postępowaniem o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości w miejscowości [...], nie mają interesu prawnego do stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej PINB w B., podczas gdy w rzeczywistości skarżący mają status strony, gdyż unieważnienie umowy sprzedaży wywołuje skutek od chwili jej zawarcia,
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144. Art. 7, art. 10, art. 156 § 1 pkt 4, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 105 § 1 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i ochrony indywidualnego interesu obywateli, a także zasady prawa strony do udziału w postępowaniu w każdym jego stadium poprzez utrzymanie w mocy postanowienia [...] WINB i odmowę zawieszenia tego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Okręgowym w T.,
- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 1 i art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że użytkownik i zarządca obiektu budowlanego nie są stroną postępowania w sprawie dotyczącej usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nieruchomości zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowisku,
- art. 7, art. 80, art. 136, art. 144 i art. 28 k.p.a. poprzez nieuzupełnienie postępowania dowodowego o zbadanie stanu prawnego spornej nieruchomości, umowę użytkowania nieruchomości z dnia [...] stycznia 2014 r., a także przesłuchania skarżących na okoliczność sprawowania zarządu nieruchomością sporną, a więc dowodów zmierzających do ustalenia interesu prawnego skarżących do stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej istniejącego w dacie jej wydania w związku z toczącym się postępowaniem o unieważnienie umowy sprzedaży nieruchomości w P..
W uzasadnieniu skarżący rozwinęli powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020r., utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020r. Nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] maja 2016 r., którą nakazano N. sp. z o.o. z siedzibą w P. usunięcie nieprawidłowości przy zbiorniku na ścieki zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości Przyborów przez jego rozbiórkę w terminie do 31 sierpnia 2016r.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 61a § 1 kpa, który legł u podstaw postanowienia, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o art. 61a § 1 kpa jest zatem możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności można wydać z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych tj. gdy żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która jeszcze nie została wydana, która została w określonym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego, jak również, gdy podmiot żądający wszczęcia nie ma legitymacji strony.
Należy podkreślić, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jeszcze nie uruchamia postępowania w tym trybie; konieczne jest zbadanie przez właściwy organ, czy wniosek ten może spowodować wszczęcie, a to sprowadza się do oceny (na etapie wstępnym – przed formalnym uruchomieniem postępowania), czy został on złożony przez stronę postępowania i, czy nie zachodzą żadne inne przeszkody natury przedmiotowej uniemożliwiające prowadzenie takiego postępowania.
Jednocześnie w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym powyższa regulacja - w zakresie w jakim wskazuje na podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy wniosek został wniesiony przez osobę niebędącą stroną - ma zastosowanie, jeżeli już z treści żądania wszczęcia postępowania wynika w sposób oczywisty, że podmiot je wnoszący nie ma interesu prawnego, którego mogłoby dotyczyć postępowanie (por. wyroki NSA z: 17 czerwca 2005 r., OSK 1534/04, LEX nr 190574; z 25 kwietnia 2006 r., I OSK 725/05, LEX nr 209119; z 2 października 2009 r., II OSK 1501/08, LEX nr 571791; z 10 marca 2010 r., II GSK 433/09, LEX nr 596817; z 28 marca 2012 r., II GSK 321/11, LEX nr 1219017).
Oznacza to więc, że odmowa wszczęcia postępowania na gruncie art. 61a § 1 k.p.a. jest możliwa w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Równocześnie podkreśla się, że z "oczywistością" okoliczności warunkującej odmowę wszczęcia postępowania organ administracji publicznej powinien mieć do czynienia już na etapie podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania, bądź po dokonaniu jednostkowych i prostych czynności. Chodzi tu zatem o przypadek niewątpliwego i nieskomplikowanego ustalenia, że żądanie osoby dotyczy cudzej sprawy.
Ponadto należy wyjaśnić, że ocena czy danej osobie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zasadniczo następuje na podstawie art. 28 k.p.a. Z uwagi na fakt, że decyzja PINB z dnia [...] maja 2016r. zapadła na podstawie art. 66 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, krąg podmiotów posiadających przymiot strony w tym postępowaniu jak i w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji winien być ustalany wyłącznie w oparciu o art. 28 k.p.a. Zgodnie z jego treścią, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei o tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny.
Postępowanie administracyjne dotyczy tym samym interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w jego graniach wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Innymi słowy, interes prawny występuje, jeżeli pomiędzy sytuacją prawną podmiotu, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego K. B. i J.B jako właściciele działki nr ew. [...] sprzedali ją aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2014r. Rep. A nr [...] N.sp. z o.o. oraz A. W.
Nie ulega także wątpliwości, że w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] maja 2016r. jak i wydania zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji z dnia [...] września 2020r. w księdze wieczystej nr [...]prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. [...]Wydział [...] jako właściciele działki nr ew. [...]w P. wskazani byli N. sp. z o.o. oraz A. W.
Wpis do księgi wieczystej jest orzeczeniem (art. 6268 § 1 kpc; J. Gudowski w: red. T. Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 473, uw. 8) sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy (art. 365 § 1 kpc). Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 kwh). Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, by w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Zasada wyrażona w art. 3 kwh wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach (wyrok NSA z 6 kwietnia 1999 r., IV SA 2338/98, Lex 47173). Wprawdzie w orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieje pewna rozbieżność poglądów w omawianej materii, ale dotyczy ona jedynie tego, czy domniemanie, wynikające z wpisu do księgi wieczystej (art. 3 kwh) może być obalone tylko w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (uchwała 7 Sędziów SN z 10 lutego1951 r., I C 741/50, OSN 1951, poz. 2; uchwała SN z 20 marca 1969 r., III CZP 11/69, OSNCP 1969/12/210; 26 kwietnia 1977 r., III CZP 25/77, OSNCP 1977/12/228, 1[...] stycznia 2011 r., III CZP 123/10; wyrok SN z 21 marca 2001 r., III CKN 325/00, Lex 52385; 4 marca 2011 r., I CSK 340/10, Lex 785271), czy też przeprowadzenie tego rodzaju przeciwdowodu może nastąpić również w każdym innym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia (orzeczenie SN z 17 czerwca 1960 r., III CR 328/60, OSPiKA 1961/6/162), w tym w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie (uchwała SN z 26 marca 1993 r., III CZP 14/93, OSNC 1993/11/96, aprobowana przez S. Rudnickiego, Ukwh. Komentarz, s. 37, uw. 3). Owa rozbieżność nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie.
Analogiczny pogląd zajmuje doktryna, przyjmując, że domniemania wynikające z ksiąg wieczystych "są wzruszalne, ich obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu sądowym jako przesłanka rozstrzygnięcia sprawy" (S. Rudnicki, Własność nieruchomości, LexisNexis 2007, s. 283; B. Jelonek-Jarco w: red. J. Pisuliński, Księgi wieczyste i hipoteka. Komentarz, LexisNexis 2014, s. 100-103, uw. 26-33). Pogląd ten podzielił również Trybunał Konstytucyjny, który w części III lit. C uzasadnienia wyroku z 21 lipca 2004 r., SK 57/03, OTK-A 2004/7/69, powoływał się m.in. na wyrażone w tej kwestii właśnie stanowisko doktryny. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Właściwym dla podważenia istniejącego wpisu w księdze wieczystej jest postępowanie przed sądem powszechnym (wyrok NSA z 20 maja 2014 r., II OSK 3004/12, Lex 1766619; z 27 sierpnia 2015 r., I OSK 989/14, Lex 1984491; z 16 czerwca 2016 r., I OSK 2205/14, Lex 2082525). Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, by w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego.
Rozważania powyższe mają istotne znaczenie w procesie kontroli zaskarżonego postanowienia, bowiem zawisła przed Sądem Okręgowym w T., pod sygnaturą [...]sprawa z powództwa K.B. i J.B o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży działki nr ew. [...], nie obalała domniemania wynikającego z treści księgi wieczystej i w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia nie kształtowała przymiotu strony skarżących w niniejszym postępowaniu.
Brak było także podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przed Sadem Okręgowym w T. w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży działki nr ew. [...].
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wyjaśnić przy tym należy, że chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno więc zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji.
W świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa i doktryny zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. mogą być wyłącznie zagadnienia prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powołanej regulacji może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że "organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego" (wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07, publ. w Internecie, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: "CBOSA").
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 803/16, "Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania".
Słusznie także organ odwoławczy podniósł, że nie jest możliwe wywiedzenie legitymacji skarżących z okoliczności pozostawania przez nich nieodpłatnymi użytkownikami przedmiotowej nieruchomości. Bycie użytkownikiem nieruchomości nie powoduje także uzyskania statusu jej zarządcy. W wydanym już na gruncie art. 61 Prawa budowlanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. II OSK 245/10, stwierdzono, że zarządcą w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego jest taki podmiot, któremu przysługują uprawnienia właścicielskie zmierzające do utrzymania nieruchomości we właściwym stanie technicznym. Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniu tym wskazał, że relacja pomiędzy zarządcą a właścicielem nieruchomości opiera się na konstrukcji upoważnienia do działania w cudzej sferze prawnej, przy czym ustanowienie zarządcy upoważnia go do wykonywania uprawnień i obowiązków w zakresie własności i zarazem wyłącza taką kompetencję właściciela. Zarządca działa zatem w miejsce właściciela i w jego sferze prawnej, wykonując w granicach udzielonej kompetencji jego uprawnienia i obowiązki. Działanie zarządcy cudzej nieruchomości nie jest działaniem w imieniu współwłaścicieli nieruchomości. Zarządca dokonuje czynności prawnych, których skutki realizują się w sferze prawnej właścicieli nieruchomości, ale nie właściciel, lecz zarządca staje się stroną tych czynności prawnych.
Odwołując się do wykładni systemowej zauważyć należy, iż kwestie zarządzania nieruchomościami uregulowane są między innymi w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2015, poz. 1774 ze zm.), która w aktualnym brzmieniu stanowi w art. 185 ust. 2, że zarządca nieruchomości działa na podstawie umowy o zarządzanie nieruchomością, zawartej z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Kwestie zarządu nieruchomością wspólną reguluje natomiast ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali wprowadzając instytucję zarządu nieruchomości wspólnej i zarządcy nieruchomości wspólnej. Niezależnie od powyższego ustanowienie zarządcy nieruchomości przewidują przepisy art. 203 i 269 § 1 Kodeksu cywilnego jak i przepisy dotyczące egzekucji z nieruchomości (art. 931-941 Kodeksu postępowania cywilnego).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt art. 61 ust. 1 w zw. z art. 66 Prawa budowlanego uznać należy, że zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu regulacji prawa budowlanego jest podmiot, który uzyskuje prawo zarządzania tym obiektem, będącym cudzą własnością w imieniu własnym i z wyłączeniem właściciela. Zdarzeniem prawnym skutkującym powstaniem zarządu może być przy tym zarówno umowa cywilnoprawna (np. umowa ustanawiająca zarząd nieruchomością, umowa ustanawiająca zarząd nieruchomością wspólną), jak i władczy akt administracyjny (np. oddanie nieruchomości w trwały zarząd), czy też orzeczenie sądu powszechnego (np. wszelkie przypadki ustanowienia zarządu przymusowego, względnie ustanowienia syndyka, gdy masa upadłości obejmuje nieruchomość).
Odnosząc tak określoną definicję pojęcia zarządcy obiektu budowlanego do skarżących zauważyć należy, iż z żadnego dokumentu w aktach sprawy, jak i z okoliczności podnoszonych przez skarżących nie wynika aby skarżący uzyskali pozycję zarządcy nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...]na której zlokalizowany jest zbiornik na ścieki, będący przedmiotem decyzji PINB z dnia [...] maja 2016r.
Z tych względów należało uznać, że stanowisko organów o braku przymiotu strony skarżących a co za tym idzie braku legitymacji do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w B. z [...] maja 2016r., jest w pełni uzasadnione.
Skarżący w sposób oczywisty nie wskazali żadnego przepisu prawa materialnego z którego wywodziłby swój interes prawny kształtujący jego przymiot strony legitymujący go do żądanie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] maja 2016r., a pamiętać należy, że to na osobie domagającej się wszczęcia postępowania przez organ spoczywa ciężar wykazania własnego interesu prawnego. W niniejszej sprawie skarżący winni więc wskazać przepis prawa materialnego , będący źródłem ich uprawnień, czego nie uczynili ani przed organami prowadzącymi postępowanie nadzorcze ani przed Sądem w skardze ( vide wyrok NSA II OSK 1572/09).
Kierując się powyższym, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie w okolicznościach sprawy prawa nie narusza albowiem Sąd administracyjny ma obwiązek badania zaskarżonego aktu przyjmując stan faktyczny i prawny na datę jego wydania. Zdarzenia prawne które nastąpiły po dacie [...] listopada 2020r. nie maja wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego ( skarga z dnia 18 grudnia 2020r.), Sąd Okręgowy w T. nieprawomocnym wyrokiem z dnia 30 grudnia 2020r. w sprawie [...], stwierdził nieważność umowy sprzedaży działki nr ew. [...] z dnia [...] stycznia 2014r. Wynikiem prawomocnego orzeczenia sądu w tej sprawie będzie zmiana właścicieli przedmiotowej nieruchomości potwierdzona wpisem w księdze wieczystej. Ta zmiana stanu prawnego ukształtuje przymiot strony skarżących i umożliwi K.B. I J.B ponowne złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w B. z dnia [...] maja 2016r.
Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.