VII SA/WA 1010/21

VII SA/Wa 1010/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Granatowska /sprawozdawca/
Grzegorz Antas /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 136/22 - Wyrok NSA z 2023-04-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas, , Asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. C. i S. A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. C. i S. A. Z. solidarnie kwotę 1014 (słownie: tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 marca 2021 r., nr 270/21, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Z. C. i S. A. Z., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) Nr (...) z dnia (...) października 2020 r. i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) nakazał Z. C. i S. A. Z., działającym w ramach spółki cywilnej A. Spółka Cywilna doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie balustrad balkonów zlokalizowanych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. (...), zgodnie z projektem technicznym stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta Miasta P. udzielającej pozwolenia na budowę Nr (...) z dnia (...) marca 2017 r. oraz decyzji zamiennej Nr (...) z dnia (...) sierpnia 2017 r. autorstwa mgr inż. M. M.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu (...) kwietnia 2019 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. (dalej PINB) wpłynął wniosek A. spółka cywilna o udzielenie pozwolenia na użytkowanie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi wraz ze szczelnymi zbiornikami na wody opadowe zlokalizowanych na działkach nr ew. (...) przy ul. (...) w P. wraz z załącznikami. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2019 r. PINB w P. udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych dwóch budynków mieszkalnych z wyłączeniem balkonów na wszystkich kondygnacjach budynków pod warunkiem wykonania następujących robót:
1. doprowadzenia balustrad zlokalizowanych przy balkonach na wszystkich kondygnacjach przedmiotowych budynków do zgodności z wymogami § 298 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie na podstawie projektu technicznego sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz
2. usunięcia niezgodności wynikających ze stanowiska Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w P., tj. wykonania elementów oddzielenia przeciwpożarowego nadziemnych części budynków z niepalnych materiałów zgodnie z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej.
W dniu 12 czerwca 2019 r. inwestorzy złożyli wniosek o zmianę decyzji, informując, że wykonali tymczasowe zabezpieczenia balkonów pozwalające na ich bezpieczne użytkowanie. Docelowe zabezpieczenia balkonów (balustrady) wykonane będą w oparciu o sporządzoną dokumentację projektową do dnia 31 sierpnia 2019 r. Ponadto wypełnione zostały zalecenia wynikające z protokołu z kontroli PSP z dnia 1 kwietnia 2019 r. Decyzją z dnia (...) czerwca 2019 r. PINB w P. zmienił własną decyzję z dnia (...) kwietnia 2019 r., udzielając pozwolenia na użytkowanie dwóch budynków mieszkalnych pod warunkiem doprowadzenia balustrad zlokalizowanych przy balkonach na wszystkich kondygnacjach przedmiotowych budynków do zgodności z wymogami § 298 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie na podstawie projektu technicznego sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności do dnia 31 sierpnia 2019 r. W dniu 28 sierpnia 2019 r. inwestorzy poinformowali organ o wykonaniu docelowych balustrad balkonowych zgodnie z § 298 rozporządzenia oraz "Projektem wykonawczym balustrad balkonowych wraz z usztywnieniem" sporządzonym przez inż. W. M.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 18 września 2019 r. PINB ustalił, iż przedmiotowych budynkach znajduje się 18 typów balustrad, wykonanych z profili aluminiowych, systemowych, uzupełnionych zespolonymi panelami szklanymi. Ustalono, iż balustrady na skutek naporu poziomego na wysokości poręczy 1,10 m ulegają odchyleniu. Stwierdzono podatność na skręcanie poziome profilu balustrady (stanowiącego jej pochwyt) na wysokości 1,10 m, co świadczy o braku właściwego usztywnienia ww. elementu. Podczas kontroli organ I instancji stwierdził liczne poluzowane mocowania w ścianach bocznych, ślady spawania elementów mocujących do ścian bocznych, brak zabezpieczenia antykorozyjnego oraz korozję. Część balustrad posiada wzmocnienia z pionowych kształtowników aluminiowych zamocowanych w elementach konstrukcyjnych płyt balkonowych zespolonych z balustradami za pomocą aluminiowych nitów rurkowych. Profile aluminiowe wypełnione zespolonymi panelami szklanymi na dwóch balkonach wskutek braku lub niewłaściwego zamocowania do balustrady zostały podparte. W ocenie kontrolujących, wykonane balustrady, jak również zastosowane przy ich montażu wyroby nie wypełniają wymogów z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane: nośności i stateczności konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania. W związku z powyższym, PINB w P. decyzją z dnia (...) września 2019 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia 30 kwietnia 2019 r. oraz decyzji z dnia 13 czerwca 2019 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB) decyzją z dnia 20 listopada 2019 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
Wydaną w postępowaniu naprawczym decyzją z dnia (...) września 2019 r. PINB w P. nakazał inwestorowi A. spółka cywilna usunięcie, w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r., stwierdzonych nieprawidłowości poprzez doprowadzenie balustrad do zgodności z wymogami § 298 rozporządzenia na podstawie projektu technicznego sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności. MWINB - decyzją z dnia 20 listopada 2019 r. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2020 r. PINB w P. zobowiązał inwestora A. spółka cywilna do dostarczenia ekspertyzy technicznej zawierającej rozwiązania projektowe w zakresie doprowadzenia balustrad balkonów do zgodności z wymogami § 298 rozporządzenia sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności, w terminie do dnia 30 kwietnia 2020 r. W dniu 17 lutego 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo inwestorów wraz z "Ekspertyzą techniczną napraw balustrad balkonowych" oraz "Projektem wykonawczym balustrad balkonowych" sporządzone przez mgr inż. M. S.. W dokumentach tych zalecono niezwłoczną wymianę istniejących balustrad firmy B., które nie zostały wykonane zgodnie z zaleceniami wykonawcy, na balustrady np. firmy A..
Decyzją z dnia (...) maja 2020 r. Nr (...) PINB w P. nakazał inwestorowi A. spółka cywilna usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie balustrad balkonów zgodnie z wymogami § 298 rozporządzenia na podstawie ekspertyzy technicznej zawierającej projekt wykonawczy balustrad balkonowych opracowany przez mgr inż. M. S. w terminie do dnia 31 sierpnia 2020 r.
W dniu 25 sierpnia 2020 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo wspólników spółki A. stanowiące zawiadomienie o wykonaniu nakazu wynikającego z tej decyzji wraz załączonym "Projektem technicznym. Obliczenia balustrad aluminiowych z wypełnieniem szklanym na budynku A, elewacji południowo zachodniej" autorstwa mgr. inż. T. W. W piśmie z dnia 1 września 2020 r. organ I instancji wskazał, że nie stwierdza, aby obowiązek nałożony decyzją z dnia 13 maja 2020 r. został wykonany, albowiem decyzja ta nakładała obowiązek wykonania balustrad zgodnie z projektem mgr inż. M. S., natomiast inwestor w protokole końcowym robót poinformował o wprowadzeniu poprawek do tego projektu przez mgr. inż. T. W., a kierownik budowy w oświadczeniu z dnia 31 lipca 2020 r. potwierdził wykonanie tych robót zgodnie z dokumentacją techniczną i warunkami pozwolenia na budowę.
Pismem z dnia 8 września 2020 r. pełnomocnik skarżących ponownie zawiadomił o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji z dnia (...) maja 2020 r., przedkładając m.in. oświadczenie mgr inż. M. S., że projekt mgr. inż. T. W. jest projektem uzupełniającym, gdyż obejmuje on dwa typy balustrad, które miały inne wymiary niż balustrady ujęte w opracowaniu sporządzonym przez niego i nie jest on sprzeczny z projektem pierwotnym.
Podczas kontroli w dniu 30 września 2020 r. organ I instancji ustalił, że balustrada balkonu w lokalach (...) nie została wykonana zgodnie z dokumentacją projektową wykonaną przez mgr inż. M. S. Nie wykonano wzmocnienia w postaci dwóch słupków z rury kwadratowej aluminiowej 60 x 60 x 4 mm rozpiętych między słupami w pionie, zakotwionych kotwami Fisher FIS V M10. Zamiast tego jeden słupek wykonano za pomocą profilu 55 x 35 mm zamocowanego do słupka balustrady na IV p. i do stropu płyty balkonowej na V p. Drugie usztywnienie zostało wykonane za pomocą witryny dzielącej balkon między balkonami (...). Stwierdzono odkształcenia balustrad w lokalach nr (...). Ponadto w lokalach (...) stwierdzono poluzowanie mocowań bocznych (brak ich jest w dokumentacji projektowej). W budynku przy ul. (...) ustalono, że w lokalach (...) oraz 40 balkony ulegają odkształceniom. W lokalach (...) stwierdzono poluzowanie mocowań bocznych. W protokole kontroli organ stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji Nr (...) nie został przez inwestora wykonany w całości. Inwestorzy w protokole nie zgodzili się ze stwierdzeniem, że balustrady odkształcają się.
W trakcie kontroli organ wydał też decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego o zakazie użytkowania balkonów w obu budynkach, podlegającą natychmiastowemu wykonaniu.
W związku z powyższym PINB w P. decyzją Nr (...) z dnia (...) października 2020 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi A. spółka cywilna doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie balustrad balkonów zlokalizowanych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. (...) zgodnie z projektem technicznym stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta Miasta P. udzielającej pozwolenia na budowę Nr (...) z dnia (...) marca 2017 r. oraz decyzji zamiennej Nr (...) z dnia (...) sierpnia 2017 r., autorstwa mgr inż. M. M.. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżących adw. R. G. (pełnomocnictwo z dnia 24 sierpnia 2020 r. podpisane przez wspólników spółki).
Odwołanie od ww. decyzji w ustawowym terminie złożyli Z. C. i S. A. Z., działający w ramach spółki cywilnej A. spółka cywilna, podnosząc m.in. zarzuty naruszenia art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, art. 298 § 1 rozporządzenia, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję PINB w P. z dnia 13 października 2020 r. i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) nakazał Z. C. i S. A. Z, działającym w ramach spółki cywilnej A. Spółka Cywilna doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez wykonanie balustrad balkonów zlokalizowanych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. (...), zgodnie z projektem technicznym stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta Miasta P. udzielającej pozwolenia na budowę Nr (...)z dnia (...) marca 2017 r. oraz decyzji zamiennej Nr (...) z dnia (...) sierpnia 2017 r. autorstwa mgr inż. M. M.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zaskarżona decyzja posiada nieprawidłowości w zakresie adresata nałożonego obowiązku, które zostały usunięte niniejszym rozstrzygnięciem reformatoryjnym. Spółka cywilna nie może być adresatem decyzji administracyjnej. Podmiotami praw i obowiązków w stosunkach, w których występuje spółka cywilna, są wspólnicy i to im przysługuje status strony. W ocenie organu, uchybienie to nie stanowi jednak podstawy do zastosowania art. 138 § 2 i wydania decyzji kasatoryjnej.
Przechodząc do meritum sprawy, organ wskazał, że w wykonaniu obowiązku nałożonego przez PINB w P. postanowieniem z dnia 28 stycznia 2020 r. inwestorzy przedłożyli w dniu 17 lutego 2020 r. "Ekspertyzę techniczną napraw balustrad balkonowych w dwóch budynkach z garażami podziemnymi wraz z szczelnymi zbiornikami na wody opadowe zlokalizowanych na działkach nr ew. (...) przy ul. (...) w P.", sporządzoną przez mgr inż. M. S., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej nr (...). Z opisu stanu przedstawionego w treści powyższej ekspertyzy wynika, iż zauważono liczne niedoróbki oraz wady w istniejących balustradach. We wnioskach ekspertyzy wskazano m.in., iż zastosowanie rozwiązań od początku montażu było wadliwe ze względu na niezgodność deklarowanych materiałów oraz wskazano na niezgodny z obliczeniami statyczno-wytrzymałościowymi sposób montażu. Do ekspertyzy dołączono "Projekt wykonawczy balustrad balkonowych" sporządzony przez mgr inż. M. S., w którym wskazano rozwiązania materiałowe oraz technologię wykonania.
Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z tym, że wykonane balustrady zostały zrealizowane z naruszeniem przepisów techniczno - budowlanych PINB w P. zasadnie zastosował tryb postępowania administracyjnego naprawczego wskazany w art. 50-51 Prawa budowlanego. Organ powiatowy, stwierdzając wykonanie robót budowlanych z naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach), nałożył obowiązek wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W związku z powyższym PINB w P. decyzją z dnia 13 maja 2020 r. nakazał inwestorowi usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie ekspertyzy technicznej zawierającej projekt wykonawczy balustrad balkonowych opracowany przez mgr inż. M. S.. Organ przytoczył treść protokołu kontroli wykonanych robót budowalnych przeprowadzonej przez PINB w dniu (...) września 2020 r., podzielając stanowisko organu I instancji, że obowiązek wynikający z decyzji Nr (...) nie został przez inwestora wykonany w całości.
Organ stwierdził, że w związku z powyższym w sprawie zastosowanie znalazł art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i w przypadku niewykonania obowiązku wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W tej sprawie przywrócenie do stanu poprzedniego oznacza, że roboty budowalne w tym zakresie powinny zostać wykonane zgodnie z projektem budowlanym sporządzonym przez mgr inż. arch. M. M., stanowiącym załącznik do decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia (...) marca 2017 r., którą udzielono pozwolenia na budowę dla tej inwestycji oraz zgodnie z dokumentacją projektową zamienną, stanowiącą załącznik do decyzji Nr z dnia (...) sierpnia 2017 r. opracowaną przez mgr inż. arch. M. M. Organ wskazał, iż jak wynika z projektu budowlanego (załącznik do decyzji Nr (...) z dnia (...).03.2017 r.) prace budowlane realizowane na spornej inwestycji należy prowadzić zgodnie z projektem oraz z zachowaniem bezpieczeństwa. Odnoście balustrad projekt przewiduje: " (...) Zgodnie z § 298. 1. Zaprojektowano balustrady przy schodach, balkonach i loggiach których ich konstrukcja powinna zapewniać przeniesienie sił poziomych, określonych w Polskiej Normie dotyczącej podstawowych obciążeń technologicznych i montażowych. Wysokość balustrad min. 1,1 m mierzona do wierzchu poręczy o maksymalnym prześwicie lub otworem pomiędzy elementami wypełnienia 0,12 m (...)". Natomiast zgodnie z powyższą dokumentacją w kwestii robót wykończeniowych balustrad wskazano: "(...) balustrady o wys. 1,1 m o prześwicie max. 12 cm z profili metalowych, malowane proszkowo lub ze stali nierdzewnej polerowanej chromowo – niklowej". Organ wyjaśnił, iż dokumentacja zamienna nie przedstawia zmian w porównaniu z dokumentacją pierwotną, o której mowa powyżej. Jak wynika z ww. dokumentacji projektowej spornej inwestycji: ,,Wszelkie zastosowane materiały i urządzenia wbudowane muszą posiadać aktualne aprobaty i świadectwa dopuszczenia do stosowania. Technologie i materiały użyte w projekcie są przykładowe, dopuszcza się użycie innych materiałów i technologii o równorzędnych lub wyższych parametrach technicznych po konsultacji z autorem projektu".
W odniesieniu do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że ustalenia organu powiatowego w kwestii niewykonania obowiązku wynikającego z decyzji Nr (...) zostały dokonane w trakcie oględzin w dniu (...) września 2020 r., z których został spisany protokół. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ponadto osoby, które przeprowadzają czynności kontrolne w toku prowadzonego postępowania administracyjnego z zakresu nadzoru budowlanego są przedstawicielami fachowego pionu administracji posiadającymi odpowiednią wiedzę oraz uprawnienia z zakresu prawa budowlanego oraz przepisów szczególnych. Dokumentacja zdjęciowa sporządzona podczas kontroli potwierdza nieprawidłowości w wykonaniu balustrad.
Organ wskazał ponadto, że na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do negowania decyzji PINB w P. Nr (...). Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23.03.2017 r., II SA/Go 484/16: "Na etapie wydawania decyzji, określonej w art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, nie można już podnosić zarzutów w stosunku do wcześniej wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzji, od której również służyły środki zaskarżenia (odwołanie, skarga do sądu administracyjnego). Decyzja wskazana w art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego jest wydawana, gdy decyzja określona w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest już ostateczna (prawomocna) i ewentualne jej wzruszenie jest możliwe jedynie w trybie postępowań nadzwyczajnych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności).
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. C. i S. A. Z., działający w ramach spółki cywilnej A. Spółka cywilna, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości i zarzucając organowi naruszenie:
I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ustalenie, że zamontowane balustrady nie spełniają wymagań określonych przez przepisy rozporządzenia, przy czym testem odporności miało być szarpanie balustrad przez kontrolerów PINB,
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i wydanie decyzji nakazującej inwestorom, a nie spółce cywilnej, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, pomimo, że naruszenia prawa w decyzji PINB powodowały konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub umorzenia postępowania, a wydana decyzja zmieniająca decyzję pierwotną była orzeczeniem na niekorzyść strony odwołującej,
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji nieważnej i orzeczenie co do istoty sprawy, w sytuacji gdy postępowanie przed organem I instancji, na skutek skierowania decyzji do podmiotu nieistniejącego, należało przeprowadzić ponownie, a samodzielna decyzja, wyłącznie organu II instancji, naruszała zasadę dwuinstancyjności,
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5, 7 k.p.a. poprzez nakazanie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego na podstawie nieważnej decyzji naprawczej skierowanej, do nieistniejącego podmiotu, tj. spółki cywilnej,
- art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zainicjowanych wnioskami przez stronę w odwołaniu, tj. zeznań świadków M. S. i M. M., oświadczenia projektanta, zeznań inwestorów Z. C. i S. A. Z. oraz ponownej kontroli na miejscu inwestycji i niewskazanie powodów pominięcia tych wniosków dowodowych.
II. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. 2020, poz. 1333, ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i:
• nakazanie doprowadzenia balustrad do stanu zgodnego z projektem technicznym autorstwa mgr inż. M. M., pomimo, iż realizowany obiekt jest zgodny z przywołanym projektem technicznym.
• nakazanie doprowadzenia balustrad do stanu zgodnego technicznym autorstwa mgr inż. M. M., pomimo, iż brak było podstaw do wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, gdyż obowiązek nałożony decyzją PINB nr (...) został przez inwestorów wykonany.
2. § 298 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. 2019, poz. 1065, dalej: "rozporządzenie") poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zamontowane balustrady pomimo posiadania atestów nie spełniają warunków technicznych i warunków bezpieczeństwa.
Pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż po prawomocnym wygaszeniu pozwolenia na użytkowanie możliwe było przeprowadzenie postępowania naprawczego, którego kwintesencją było wydanie decyzji z dnia (...) maja 2020 r. Decyzja ta została skierowana do spółki cywilnej, czyli jest nieważna. Inwestor przeprowadził przedmiotowe postępowanie naprawcze, po czym przedłożył wymagane dokumenty organowi. Organ nie wskazał, których elementów decyzji naprawczej nie wykonano. Skarżący nie zgadzają się z twierdzeniem organu II instancji, iż skierowanie decyzji (jak również decyzji naprawczej) do podmiotu, który nie istnieje, nie ma osobowości prawnej, wymaga wyłącznie korekty adresata. Jeżeli decyzja I instancji została skierowana do podmiotu nieistniejącego, to w stosunku do inwestorów przeprowadzono postępowanie tylko w jednej instancji, a rażąca wada decyzji I instancji powoduje konieczność uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W niniejszym postępowaniu organ zauważył, iż decyzje w niniejszym postępowaniu były wydawane w stosunku do spółki cywilnej, pomijając, że również decyzja naprawcza została skierowana do podmiotu nieistniejącego. W sytuacji nieważności decyzji naprawczej, zaskarżona decyzja również nie może pozostać w obiegu prawnym.
Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżących, zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji powielają zasadnicze wady w postępowaniu dowodowym, gdyż niewykonanie decyzji naprawczej zostało ustalone przez organ na podstawie szarpania przez kontrolerów za barierki, zaniechano także powtórnych oględzin, co do wątpliwości dotyczących projektów pominięto zeznania świadków M. M. i M. S. Istnienie przedmiotowego protokołu nie powinno wykluczać przeprowadzenie innych dowodów. Organ pominął oświadczenia uczestników procesu budowlanego, którzy stwierdzili, iż proces naprawczy został przeprowadzony prawidłowo. Powyższe również nie zostało przez organ ocenione, tym niemniej z treści decyzji intuicyjnie wynika, że organ odmówił wiarygodności tym twierdzeniom.
Organ w dniu 30 września 2020 r. przeprowadził czynności kontrolne w toku których ustalił, że jeden słupek posiadał inny profil od wymaganego oraz w sposób maksymalnie ogólny wskazano na poluzowania i odkształcenia balustrad. Z treści uzasadnienia wynika, iż wyłącznie odkształcenia i poluzowania balustrad mogą powodować niebezpieczeństwo w użytkowaniu, z tego powodu kwestia profilu słupka nie wymaga aktywności organów nadzoru budowlanego. Stan poluzowania i odkształcania został przez organ zmierzony "za pomocą szarpania". Powyższe nie może być źródłem dowodu, takie zachowanie inspektora nie może skutkować możliwością wydania, jakiejkolwiek decyzji. Jeżeli balustrada jest niezgodna z normami należy wskazać z którymi normami i w jakim zakresie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał fragmenty opisowej części projektu budowlanego, które miałyby stanowić wytyczne dla dalszego działania inwestora. Tym niemniej, należy wskazać, że co do możliwości zmiany systemów balustrad projektantka wyraziła zgodę na odstępstwa w tym zakresie i zgodę tą powieliła, ustosunkowując się do treści zaskarżonej decyzji. Dotychczas wydane warunkowe pozwolenie na użytkowanie (prawomocnie wygaszone) nie zawierało w tym zakresie zastrzeżeń, co do możliwości uszczegółowienia systemów balustrad. Obecne zatem działanie organu zaprzecza poprzedniemu stanowisku. Powyższe powoduje zatem, że wykonane balustrady zgodne są treścią projektu. Uwagi dotyczące odchylania się balustrad są efektem subiektywnej oceny kontrolującego i nie są poparte żadną konkretną argumentacją ani odniesieniem do przepisów. Inwestor, aby móc wykonać decyzję nakazującą przywrócenie do stanu poprzedniego, powinien uzyskać od organu konkretnie wskazane zakresu i wytycznych.
W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia.
Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja reformatoryjna organu odwoławczego z dnia 2 marca 2021 r., której podstawę materialnoprawną stanowi art. 51 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, będąca następstwem nieprawidłowego wykonania przez inwestorów decyzji PINB z dnia (...) maja 2021 r. wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nakładającej na obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych balustrad balkonowych do stanu zgodnego z prawem. Zmiana decyzji przez organ odwoławczy w odniesieniu do treści decyzji organu I instancji nastąpiła w zakresie oznaczenia adresatów decyzji. Organ I instancji jako adresata wydanej w tej sprawie decyzji z dnia 13 października 2020 r. wskazał A. spółka cywilna. Natomiast organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zmienił decyzję organu I instancji w tej części, wskazując jako adresatów decyzji Z. C. i S. A. Z., działających w ramach spółki cywilnej A. Spółka Cywilna. W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że spółka prawa cywilnego nie ma osobowości prawnej, ani zdolności prawnej, także w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej (uchwała SN z 31 marca 1993 r., III CZP 176/92, OSNC z 1993 r. Nr 10, poz. 171; uchwała SN z 26 stycznia 1996 r., III CZP 111/95, OSNC z 1996r. nr 5, poz. 63). Stosownie bowiem do art. 860 § 1 k.c., spółka cywilna jest stosunkiem prawnym powstałym na podstawie umowy, przez którą jej strony, czyli wspólnicy, zobowiązują się do osiągniecia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Odróżnić należy zatem wspólników spółki cywilnej będących odrębnymi przedsiębiorcami, spółkę cywilną będącą stosunkiem zobowiązaniowym łączących wspólników oraz przedsiębiorstwo prowadzone przez wspólników w ramach realizacji wspólnego celu gospodarczego określonego w umowie spółki.
Jednocześnie jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że skierowanie decyzji do spółki cywilnej, obok nazwy której zostali wymienieni z nazwiska również jej wspólnicy, nie stanowi wady kwalifikowanej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (wyrok NSA z 11 lipca 2018 r., II OSK 2001/16, wyrok WSA w Lublinie z 5 listopada 2019 r., II SAB/Lu 55/19, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazanie w nagłówku decyzji samej tylko nazwy spółki cywilnej (przy czym zawierającej nazwiska wspólników), nie świadczy skierowaniu decyzji, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., do osoby niebędącej stroną w sprawie, a jedynie o naruszeniu w stopniu niekwalifikowanym art. 107 § 1 oraz art. 40 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe oznaczenie adresata decyzji i w konsekwencji jej nieprawidłowe doręczenie, co jednak nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Lublinie z 24 października 2019 r., II SA/Lu 338/19).
Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Inwestorami w tej sprawie byli wspólnicy spółki cywilnej S. A. Z. i Z. C. Organ I instancji w tej sprawie w decyzji z dnia (...) października 2020 r. wskazał jako adresata decyzji "A. spółka cywilna". W ocenie Sądu, takie określenie adresata decyzji było nieprecyzyjne, w przypadku jednak, gdy obok nazwy spółki cywilnej wskazano nazwiska obu wspólników, przyjąć należało, iż to oni byli adresatami decyzji. Uchybienie to naprawił organ odwoławczy, wprost adresując decyzję do obu wspólników.
W skardze zarzucono organowi II instancji naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji nieważnej i orzeczenie co do istoty sprawy, w sytuacji gdy postępowanie przed organem I instancji, na skutek skierowania decyzji do podmiotu nieistniejącego, należało przeprowadzić ponownie, a samodzielna decyzja, wyłącznie organu II Instancji, naruszała zasadę dwuinstancyjności. Zarzut ten jest niezasadny, albowiem nie można mówić w tej sprawie o braku tożsamości podmiotowej. Organ I instancji nieprecyzyjnie wskazał jako adresata decyzji spółkę cywilną, wymieniając przy tym nazwiska obu wspólników. Decyzja organu odwoławczego doprecyzowała jedynie adresatów decyzji. W wyroku z dnia 18 września 2019 r., II OSK 2609/17 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z faktu, iż organ II instancji jako adresata postanowienia wskazał inwestorów jako wspólników spółki cywilnej - podczas gdy organ I instancji określił adresata - inwestora jako spółkę cywilną - organowi odwoławczemu nie można skutecznie zarzucić zmiany podmiotu będącego adresatem postanowienia i naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dokonana przez organ odwoławczy zmiana w określeniu podmiotu będącego adresatem postanowienia nie stanowi zmiany podmiotu – adresata postanowienia, ale doprecyzowanie nie mające żadnego wpływu na wynik sprawy. (...) Organ I instancji wyraźnie wskazał w rozstrzygnięciu postanowienia nazwę spółki cywilnej i wspólników tej spółki. Organ odwoławczy wskazał jako adresatów postanowienia – wspólników spółki cywilnej. W tej sytuacji w niniejszej sprawie stroną postępowania i adresatem postanowienia byli inwestorzy i wspólnicy spółki cywilnej. Powyższe okoliczności nie uzasadniały uchylenia przez organ odwoławczy postanowienia organu I instancji i konieczności ponownego prowadzenia postępowania przez ten organ. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżących o braku tożsamości podmiotowej i prowadzeniu przez organ I instancji postępowania w stosunku do nieposiadającej osobowości prawnej spółki cywilnej.
Sąd orzekający w tej sprawie podziela w pełni ten pogląd. W związku z tym, Sąd uznał zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. za nieuzasadniony.
Z tych samych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i wydanie decyzji nakazującej inwestorom, a nie spółce cywilnej, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, pomimo, że wydana decyzja zmieniająca decyzję pierwotną była orzeczeniem na niekorzyść strony odwołującej. Decyzja organu odwoławczego nie naruszała art. 139 k.p.a., gdyż jej treść w zakresie nałożonych obowiązków była identyczna, a doprecyzowanie przez organ odwoławczy adresata decyzji nie powodowało, iż decyzja ta jest mniej korzystna dla wspólników spółki cywilnej.
Sąd uznał za nieuzasadniony również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5, 7 k.p.a. poprzez nakazanie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego na podstawie nieważnej decyzji naprawczej skierowanej do nieistniejącego podmiotu, tj. spółki cywilnej. Decyzją z dnia 13 maja 2021 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego PINB w P. nałożył na "A. Spółka Cywilna" obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych balustrad balkonowych do stanu zgodnego z prawem. W tym przypadku również organ I instancji nieprecyzyjnie określił adresata decyzji, co, w ocenie Sądu, podobnie jak w przypadku decyzji z dnia 13 października 2020 r., nie dawało jednak podstaw do uznania, że decyzja ta obarczona była wadą nieważności. Decyzja ta podlegała odrębnemu zaskarżeniu i nie była przez wspólników spółki kwestionowana. Wspólnicy dążyli do jej wykonania, podejmując nakazane prace naprawcze. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2020 r., podpisanym przez obu wspólników zawiadomili oni organ o wykonaniu tej decyzji. Nie można więc uznać, że decyzja ta została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przy czym przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć sytuację, w której następuje określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu. W tej sprawie obaj wspólnicy spółki nie kwestionowali tej decyzji, lecz podjęli się wykonania nałożonych nią obowiązków.
W ocenie Sądu, pomimo braku wadliwości zaskarżonej decyzji w zakresie podmiotowym, decyzja ta w zakresie nałożonych na inwestorów obowiązków została wydana przedwcześnie. Organ I instancji, stwierdzając wykonanie robót budowlanych z naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach), decyzją z dnia 13 maja 2020 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie balustrad balkonów zgodnie z wymogami § 298 rozporządzenia na podstawie ekspertyzy technicznej zawierającej projekt wykonawczy balustrad balkonowych opracowany przez mgr inż. M. S. w terminie do dnia 31 sierpnia 2020 r. Inwestorzy podjęli się wykonania tego obowiązku, co wiązało się z zamontowaniem nowych balustrad zgodnie z zaleceniami wskazanymi w ekspertyzie technicznej mgr inż. M. S. Pismem z dnia (...) sierpnia 2020 r. poinformowali oni organ o wykonaniu nałożonego obowiązku. Zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i w przypadku niewykonania obowiązku wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W ocenie Sądu, w przypadku, gdy inwestorzy współdziałali z organem i nałożony obowiązek wykonali, aczkolwiek – jak twierdzi organ – nie został on wykonany w całości prawidłowo, przedwczesne było wydanie decyzji o nakazaniu przywrócenia do stanu pierwotnego poprzez wykonanie robót zgodnie z projektem budowlanym sporządzonym przez mgr inż. arch. M. M.. Z akt sprawy wynika, że balustrady zostały wykonane z profili aluminiowych, natomiast w projekcie budowalnym wskazano: "(...) balustrady o wys. 1,1 m o prześwicie max. 12 cm z profili metalowych, malowane proszkowo lub ze stali nierdzewnej polerowanej chromowo – niklowej". Z tego wynika, że przywrócenie do stanu pierwotnego wiązałoby się z wykonaniem balustrad z innych materiałów.
Organ I instancji w decyzji z dnia (...) maja 2020 r. nakazał inwestorom wykonanie balustrad zgodnie z zaleceniami wskazanymi w ekspertyzie technicznej mgr inż. M. S.. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zebrany w tej sprawie nie pozwala ocenić czy rzeczywiście obowiązek nałożony tą decyzją nie został wykonany w takim stopniu, że uzasadnia to nałożenie najbardziej dotkliwego dla inwestorów obowiązku przywrócenia stanu pierwotnego poprzez wykonanie balustrad zgodnie z projektem budowlanym, czy też możliwe jest jeszcze dokonanie przez inwestora korekty wykonania obowiązku zgodnie z projektem mgr inż. M. S. Z treści protokołu kontroli z dnia 30 września 2020 r. wynika, że PINB w P. przeprowadził czynności kontrolne w trzynastu losowo wytypowanych lokalach mieszkalnych. Podczas kontroli ustalono, że balustrada balkonu przynależnego do lokali mieszkalnych nr v w budynku przy ul. (...) nie została wykonana zgodnie z dokumentacją projektową sporządzona przez mgr. inz. M. S., jak również projektem technicznym stanowiącym jej uzupełnienie opracowanym przez mgr. inż. T. W.. Czynności kontrolne wykazały, że zaprojektowane wzmocnienie w postaci dwóch słupków z rury kwadratowej aluminiowej 60x60x4 mm rozpiętych pomiędzy stropami w pionie, zakotwionych kotwami Fisher FIS V M10 wykonano za pomocą profilu 55 x 35 mm zamocowanego do słupka balustrady na IV p. i do stropu płyty balkonowej na V p. Drugie usztywnienie zostało wykonane za pomocą witryny dzielącej balkon między balkonami (...). Stwierdzono odkształcenia balustrad w lokalach nr (...) . Ponadto w lokalach (...) stwierdzono poluzowanie mocowań bocznych (brak ich jest w dokumentacji projektowej). W budynku przy ul. (...) ustalono, że w lokalach (...) balkony ulegają odkształceniom. W lokalach (...) stwierdzono poluzowanie mocowań bocznych. W protokole kontroli organ stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji Nr (...) nie został przez inwestora wykonany w całości. Do protokołu kontroli została załączona dokumentacja fotograficzna (5 zdjęć). Inwestorzy zakwestionowali te ustalenia, o czym świadczy zapis protokołu, że nie zgodzili się oni ze stwierdzeniem, że balustrady odkształcają się. W skardze również podniesiono, że kontrola nie została przeprowadzona prawidłowo, gdyż nie wskazano szczegółowo w jakim zakresie obowiązek został wykonany niezgodnie z projektem mgr inż. M. S.
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do stwierdzenia, że obowiązek nałożony na inwestorów decyzją z dnia (...) maja 2020 r. został wykonany na tyle wadliwie, aby istniała podstawa do nałożenia na nich obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego poprzez wykonanie robót zgodnie z projektem budowlanym autorstwa mgr inż. arch. M. M. Poluzowania mocowań i odkształcenia balustrad nie zostały wystarczająco udokumentowane, co kwestionują inwestorzy. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w razie niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego istnieje podstawa do zastosowania art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy. Jest to jednak najdalej idąca sankcja, której nałożenie jest możliwe, gdy inwestor w ogóle nie wykonał obowiązku lub wykonał go w sposób istotnie wadliwy. W tej sprawie wymagane jest ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, w jakim zakresie obowiązek nałożony decyzją z dnia (...) maja 2020 r. nie został wykonany i czy jest możliwe dokonanie przez inwestorów korekty ewentualnego błędnego wykonania tego obowiązku. W związku z powyższym, Sąd uznał, że uzasadniony jest zarzut skargi naruszenia przez organy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z przepisów tych wynika, że obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie oraz dokonanie na jego podstawie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenia dokonane przez organy w tej sprawie są niewystraczające dla dokonania oceny czy zaistniała podstawa do zastosowania art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
W skardze podniesiono również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i nakazanie doprowadzenia balustrad do stanu zgodnego z projektem technicznym autorstwa mgr inż. M. M., pomimo, iż realizowany obiekt jest zgodny z przywołanym projektem technicznym, gdyż projektantka dopuściła możliwość wykonania balustrad z innych materiałów niż wskazane w projekcie. Podstawą faktyczną do zastosowania tego przepisu było ustalenie organu, że obowiązek nałożony decyzją z dnia (...) maja 2020 r. nie został wykonany w całości, inaczej mówiąc, że został wykonany nieprawidłowo. Organy nadzoru budowlanego orzekające w tej sprawie nie kwestionowały materiałów, z jakich zostały wykonane balustrady, gdyż we wskazanej decyzji organ I instancji wyraził zgodę na wykonanie balustrad zgodnie z dokumentacją projektową sporządzona przez mgr inż. M,. S., która przewidywała inne materiały niż projekt budowalny. Podstawą zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nie było więc wykonanie balustrad z materiałów innych niż wskazane w projekcie budowalnym, lecz ich wykonanie niezgodnie z projektem wskazanym w decyzji z dnia 13 maja 2020 r., a więc zarazem niezgodnie z § 298 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W związku z powyższym zarzut błędnego zastosowania tego przepisu we wskazanym w skardze zakresie jest nieuzasadniony. Natomiast jeżeli organ uzna, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, że istnieje jednak podstawa do zastosowania art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego i konieczne stanie się wydanie decyzji o przywróceniu obiektu do stanu pierwotnego poprzez wykonanie balustrad zgodnie z projektem budowlanym autorstwa mgr. inż. M. M., wtedy dopiero powinien ustalić czy projektant dopuścił użycie innych materiałów do wykonania balustrad niż te wskazane w projekcie.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka mgr inż. M. S. na okoliczność czy przeprowadzone roboty odpowiadają zaprojektowanym przez niego rozwiązaniom, wskazać należy, iż dowód ten powinien być przeprowadzony, jeżeli na podstawie dowodów z dokumentów oraz z oględzin brak będzie możliwości ustalenia prawidłowości wykonanych robót i ich zgodności z projektem zatwierdzonym decyzją z dnia (...) maja 2020 r. W odniesieniu do zarzutu naruszenia tych przepisów w zakresie zeznań inwestorów Z. C. i S. A. Z. oraz ponownej kontroli na miejscu inwestycji, Sąd uznał, że zarzut ten jest częściowo zasadny w zakresie konieczności przeprowadzenia ponownej kontroli, podczas, której mają prawo być obecni inwestorzy i mają prawo złożyć wyjaśnienia do protokołu kontroli.
Za przedwczesny należy w związku z tym uznać zarzut naruszenia przez organ odwoławczy § 298 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zamontowane balustrady pomimo posiadania atestów nie spełniają warunków technicznych i warunków bezpieczeństwa. Kwestia ta wymaga dokonania ponownych ustaleń w sprawie przez organ odwoławczy w ramach uprawnień przewidzianych w art. 136 § 1 k.p.a.
Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).