VII SA/Wa 1002/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.O. na uchwałę Rady Gminy dotyczącą studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego, uznając sprawę za prawomocnie osądzoną.
Skarżący M.O. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie zasady proporcjonalności, równości oraz sprzeczność z planem ochrony rezerwatu. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu uprzedniej kontroli sądowej tej samej kwestii prawnej w poprzednich postępowaniach. Sąd podkreślił, że przeznaczenie działki pod tereny leśne było już przedmiotem analizy i zostało uznane za zgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M.O. na uchwałę Rady Gminy dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał naruszenie zasad Konstytucji RP (proporcjonalności, równości) oraz sprzeczność z planem ochrony rezerwatu przyrody, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie dotyczącym jego działki. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, powołując się na art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, który wyłącza możliwość ponownego zaskarżenia uchwały, jeśli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i oddalił skargę. Sąd stwierdził, że interes prawny skarżącego dotyczący przeznaczenia działki pod tereny leśne (ZL) był już przedmiotem kontroli sądowej w latach 2009-2010, a argumenty dotyczące nowych obowiązków (zalesienie, brak możliwości rekreacji) nie stanowiły podstawy do ponownego rozpoznania sprawy, gdyż nie były one nowymi okolicznościami prawnymi, a kwestia przeznaczenia terenu została już prawomocnie rozstrzygnięta. Sąd szczegółowo przytoczył uzasadnienia wcześniejszych wyroków WSA i NSA, podkreślając, że choć naruszenie interesu prawnego właściciela przez przeznaczenie terenu na cele leśne jest faktem, to takie naruszenie znajduje uzasadnienie prawne w przepisach dotyczących ochrony środowiska i walorów przyrodniczych, zwłaszcza w kontekście położenia działki w otulinie rezerwatu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne wniesienie skargi jest niedopuszczalne na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli interes prawny skarżącego został już oceniony przez sąd administracyjny w poprzednim postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny skarżącego dotyczący przeznaczenia działki pod tereny leśne był już przedmiotem kontroli sądowej w latach 2009-2010. Argumenty dotyczące nowych obowiązków prawnych nie stanowiły podstawy do ponownego rozpoznania sprawy, ponieważ kwestia przeznaczenia terenu została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Prawo do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 10 § ust. 2 pkt 1-3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.l. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
p.p.s.a. art. 101 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakaz ponownego zaskarżenia uchwały, jeśli sąd już orzekał w sprawie i oddalił skargę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa jest prawomocnie osądzona, a interes prawny skarżącego był już przedmiotem kontroli sądowej. Przeznaczenie działki na cele leśne znajduje uzasadnienie prawne i faktyczne w kontekście ochrony środowiska i walorów przyrodniczych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia zasady proporcjonalności i równości. Sprzeczność z planem ochrony rezerwatu przyrody. Nowe obowiązki prawne (zalesienie, brak możliwości rekreacji) uzasadniające ponowne wniesienie skargi. Niewłaściwe uwzględnienie przez gminę interesu właściciela w procesie planowania przestrzennego.
Godne uwagi sformułowania
w granicach interesu prawnego skarżącego rzecz osądzona zachowanie jego walorów przyrodniczych władztwo planistyczne naruszenie to znajduje umocowanie w powołanych wyżej przepisach prawa
Skład orzekający
Wojciech Sawczuk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności przeznaczenia terenów na cele leśne w studium uwarunkowań, nawet wbrew woli właściciela, ze względu na ochronę środowiska i walory przyrodnicze. Potwierdzenie zasady res iudicata w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej (działka w otulinie rezerwatu) i prawnej (wcześniejsza kontrola sądowa). Interpretacja przepisów o planowaniu przestrzennym może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym ochrony przyrody w kontekście planowania przestrzennego. Pokazuje, jak zasada prawomocności rozstrzygnięć sądowych (res iudicata) może ograniczać możliwość ponownego kwestionowania decyzji.
“Czy można zmusić właściciela do zalesienia swojej działki? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1002/21 - Postanowienie WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-12-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Wojciech Sawczuk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OZ 113/22 - Postanowienie NSA z 2022-03-16 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 58 par. 1 pkt 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 506 art. 101 ust 1 i 2 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu 30 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M O na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić M O kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi ujętą w Rejestrze Opłat Sądowych tutejszego Sądu pod poz. [...] z [...] kwietnia 2021 r. Uzasadnienie I. M O wniósł do tutejszego Sądu skargę na Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2006 r., zmienionego następnie uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] maja 2015 r. oraz uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] maja 2018 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w zakresie odnoszącym się do określenia polityki przestrzennej w stosunku do działki o nr ew. [...] z obrębu Janów oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. Zaskarżonemu studium zarzucił: 1. naruszenie zasady proporcjonalności (art. 2 Konstytucji RP) poprzez brak wzięcia pod wagę w procesie sporządzania studium interesu właściciela, co przełożyło się na określoną w nim politykę przestrzenną w stosunku do działki będącej własnością Skarżącego; 2. naruszenie zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) w związku z brakiem wyważenia interesów przy ustalaniu polityki przestrzennej w Studium w stosunku do działki będącej własnością Skarżącego oraz w związku z określeniem polityki przestrzennej w sposób zdecydowanie mniej korzystny, niż przeznaczenie terenów będących własnością Skarbu Państwa oraz innych, położonych w otulinie rezerwatu przyrody [...]; 3. sprzeczność z treścią § 6 pkt 3, 4 i 5 zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 31 grudnia 2019 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "[...] " (Dz. Urz. Woj. [...] . z 2020 r. poz. 105). W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że należąca od 2006 roku do Skarżącego działka o nr ew. [...] obr. [...] , była wcześniej własnością Skarbu Państwa i stanowiła teren wojskowy, w części zabudowany. Działka ma powierzchnię 20,0438 ha, na którą składają się: (a) lasy - 6,17 ha (ok. 36% powierzchni działki), (b) zabudowania - 4,8116 ha (ok. 23%), (c) grunty orne - 2, 7778 ha; (d) grunty zadrzewione i zakrzewione (przy czym część z nich jest utwardzona parkingami i ciągami komunikacyjnymi) - 1,1036 ha oraz (e) rowy - 0,1748 ha (łącznie (c)-(e) ok. 41%). Z inicjatywy Skarżącego przepisy studium były już przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z 31 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 723/09 WSA w Warszawie oddalił skargę, zaś wyrokiem NSA z 16 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 1981/09 oddalono skargę kasacyjną Skarżącego wywiedzioną od wyroku WSA. W ocenie Strony niniejsza skarga dotyczy jednak nowej sprawy sądowoadministracyjnej, której przedmiot nie był dotychczas badany we wskazanych wyżej postępowaniach zakończonych wyrokami WSA i NSA. Sytuacja prawna Skarżącego uległa zasadniczej zmianie w stosunku do lat 2009-2010, bowiem: 1. nałożono na niego nowy obowiązek prawny w postaci nakazu zalesienia działki o nr ew. [...] z obrębu [...] , a także 2. odebrano możliwość korzystania z terenu działki w sposób rekreacyjny. Powyższe zmiany w sytuacji prawnej Skarżącego - w rozumieniu art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 - dalej jako u.s.g.) - wprowadziła bowiem uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] , [...] , [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...] . Nr [...], poz. [...] ). Ponadto, przyjęty w 2019 roku plan ochrony dla rezerwatu przyrody "[...] " wprowadził nowe uwarunkowania w zakresie możliwości zagospodarowania otuliny rezerwatu, które nie zostały uwzględnione w studium. Jednocześnie w postępowaniach sądowoadministracyjnych zakończonych wskazanymi wyrokami nie dokonano oceny legalności wszystkich norm prawnych, istotnych z punktu widzenia dzisiejszej sytuacji prawnej Skarżącego. Powyższe okoliczności uzasadniają uznanie, że w istocie mamy do czynienia z nową sprawą sądowoadministracyjną, uzasadniającą wniesienie odrębnej skargi, na co zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 826/15 oraz w konsekwencji wyrok NSA z 4 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 1883/07, wyrok NSA z 17 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1244/11). II. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Uznał, że wskazane wyżej wyroki sądów administracyjnych dotyczące nieruchomości Skarżącego zachowały swoją aktualność i nie wymagają powtarzania. Nieprawdą jest, że Skarżący nabył nieruchomość w 2006 roku, gdyż nabył ją w dniu 15 grudnia 2004 r. w stanie prawnym, gdy była ona terenem powojskowy objętym ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego wschodniej części gminy [...] - uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] maja 2000 r., ustalającymi sposób zagospodarowania oznaczony jako RL - strefa terenów leśnych z podstawowym przeznaczeniem na funkcję lasów ochronnych, a w obowiązującym wtedy studium teren ten był oznaczony jako teren specjalny. Skarżący brał aktywny udział w procedurze uchwałodawczej studium. Złożył wnioski oraz uwagi do projektu, a następnie skargę do sądu. Zarówno WSA jak i NSA nie uznały tej skargi za zasadną i dlatego dla tej działki obowiązuje studium z 2006 roku ze zmianami i ustalenie ZL - teren leśny, zalesienie. Dalej organ wskazał, że adresatem ustaleń § 6 Zarządzenia RDOŚ jest Rada Gminy [...] jako organ uchwalający studium i plany miejscowe. Rada Gminy [...] zaopiniowała pozytywnie projekt zarządzenia i popiera prowadzenie działalności turystycznej na terenie działki ew. nr [...] we wsi [...] . Natomiast Wójt Gminy włączył treść zarządzenia do przygotowywanej "Analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy". Ocena aktualności obowiązującego studium i planów miejscowych jest praktycznie przygotowana i była przedstawiana Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej. W najbliższym czasie przedstawiona zostanie Radzie Gminy do akceptacji zawartych w niej wyników analiz i wniosków. Stwierdzenie nieważności uchwały w zakresie odnoszącym się do określenia polityki przestrzennej w stosunku do działki nr ew. [...] we wsi [...] nie jest możliwe w zakresie wprowadzenia na ten teren zabudowy mieszkaniowej rezydencjonalnej. Skarżący świadomie kupował nieruchomość powojskową bez żadnego przyrzeczenia ze strony Gminy [...], że możliwe będzie jej inwestycyjne wykorzystanie pod zabudowę mieszkaniową lub jakąkolwiek inną. Wręcz odwrotnie - już rok przed zakupem ze strony Gminy przekazano informację, że nie będzie to możliwe. Mimo to zawarto umowę i Skarżący od tamtej chwili nieprzerwanie podejmuje próby zmiany sytuacji planistycznej dla tej nieruchomości. Regularnie składał wnioski. Gmina postanowiła pomóc Skarżącemu i w 2017 roku próbowała dla tej nieruchomości wprowadzić do aktów planistycznych funkcję usługi medycznej (zaakceptowanej przez służby Marszałka Województwa [...] w trakcie wykonywanej procedury zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa [...] na etapie rozpatrywania złożonych uwag do tego planu). Jednak przez niekonsekwentne działania Skarżącego i brak jego aktywnego udziału w debacie publicznej, gmina musiała przerwać procedurę zmiany Studium Gminy dla dz. nr ew. [...]we wsi [...] . Przedstawiona Radzie Gminy na wspólnym posiedzeniu Komisji Rady Gminy przez Skarżącego koncepcja budowy kompleksu szpitala z zabudową towarzyszącą (rezydencjonalną) nie uzyskała aprobaty radnych. Nie zostali oni przekonani i mimo, iż wcześniej podjęli uchwałę o przystąpieniu do zmiany Studium Gminy nie chcieli już jej kontynuacji. Jedynie propozycje związane z ochroną przyrody i powiązanej z nią turystyką były społecznie akceptowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: III. Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną z uwagi na uprzednią kontrolę sądową. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił (zob. art. 101 ust. 2 u.s.g.). W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku skargi, mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, albowiem interes prawny skarżącego wywodzony z własności nieruchomości o nr ew. [...] obr. [...] i akcentowanym brakiem możliwości budowlanego wykorzystania tej nieruchomości, został już raz oceniony przez sądy w zakresie analogicznym z tym, co obecnie wskazuje Strona, modulując nieco swoje stanowisko. Jeśli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to przepis art. 101 u.s.g. nie znajduje ponownego zastosowania, przy czym zakaz ten obowiązuje w granicach sprawy załatwianej przez sąd na podstawie art. 101 u.s.g., wyznaczonych podmiotowo i przedmiotowo. W niniejszej sprawie mamy bez wątpienia do czynienia z tym samym podmiotem, który był skarżącym w sprawie zakończonej wyrokiem tutejszego Sądu z 31 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 723/09 i wyrokiem NSA z 16 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 1981/09. Również przedmiot postępowania był taki sam, tj. przeznaczenie w studium gminnym działki nr ew. [...] obr. [...] pod teren oznaczony jako ZL (lasy, zalesienie), pomimo że obecnie Skarżący twierdzi, że jest inaczej i ta kwestia nie była przez Sąd poprzednio oceniana. Zaznaczyć ponownie należy, co w szczególności wynika z orzecznictwa, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się "w granicach" interesu prawnego skarżącego (por. np. wyrok NSA z 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1905/19). Co do zasady więc oddalenie skargi przez sąd administracyjny na ten sam akt organu gminy powoduje, że przepisu art. 101 ust. 1 w zw. z ust. 2 nie można już zastosować, a więc nie jest dopuszczalne wniesienie ponownej skargi na akt poddany wcześniejszej kontroli sądowoadministracyjnej. Niemniej jednak rozpoznanie skargi na uchwałę będzie dopuszczalne wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego skarżącego nie było przedmiotem orzekania w poprzedniej sprawie (patrz wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 332/18). Skarżący twierdzi obecnie, że jego działka na podstawie kwestionowanego studium nie może zostać zagospodarowana w inny sposób niż tylko leśny i że jest to kwestia nowa, dotychczas niezbadana przez sądy. Nadto, zobowiązany jest na podstawie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego z 2011 roku (uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2011 r.) bezwzględnie zalesić tę nieruchomość i nie może jej wykorzystywać na cele rekreacyjne. Oceniając niniejszą skargę należy zatem wprost i obszernie zacytować wywody zawarte w uzasadnieniach wcześniejszych wyroków sądów administracyjnych. I tak w wyroku z 31 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 723/09 wskazano, że: "W przedstawionym stanie faktycznym - w ocenie Sądu - ustalenie dla nieruchomości skarżącego w zaskarżonej uchwale funkcji leśnej i do zalesienia, jako pośrednio ingerujące w wykonywanie przez skarżącego prawa własności nieruchomości, znajduje uzasadnienie w obowiązującym prawie, i gmina w wystarczający sposób wyjaśniła konieczność dokonania takiej ingerencji poprzez treść zaskarżonej uchwały. Ustalenie takiej funkcji przez gminę znajduje przede wszystkim uzasadnienie faktyczne w okoliczności, iż przedmiotowe działki gruntu położone są w granicach kompleksów leśnych poddanych kwalifikowanej ochronie, jako Otulina [...] Parku Narodowego oraz [...] Obszar Chronionego Krajobrazu, a ponadto znajdują się pomiędzy dwoma obszarami rezerwatu przyrody "[...] ". Okoliczność ta była wskazywana w korespondencji kierowanej do Skarżącego w toku procedury opracowywania projektu zaskarżonej uchwały, jak również była rozważana w ramach publicznej dyskusji nad projektem studium przeprowadzonej w dniu 12 kwietnia 2006 r., co wynika z protokołu tej dyskusji. Również w protokole z rozpatrzenia uwag zgłoszonych m.in. przez Skarżącego do projektu studium, a rozpatrywanych przez Wójta Gminy [...] wskazano, iż teren nieruchomości skarżącego znajduje się w kompleksie Lasu [...] na obszarze [...] KPN, uznanej razem z Parkiem w 2000 r. za Międzynarodowy Rezerwat Biosfery UNESCO. Wprawdzie Plan Urządzenia Lasu [...] nie obejmuje działki gruntu skarżącego, ale tylko dlatego, iż w czasie jego sporządzenia działka ta nie stanowiła własności Miasta [...], lecz znajdowała się w użytkowaniu jednostki wojskowej. Ponadto, omawiana kwestia była przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Rady Gminy [...]w dniu 1 czerwca 2006 r. przed podjęciem zaskarżonej uchwały, w której przedstawiono zarzuty zgłoszone przez skarżącego oraz argumentację mają przemawiać za ich nieuwzględnieniem. Powyższe wskazuje, iż ustalenie funkcji leśnej i do zalesienia nieruchomości skarżącego zostało przed podjęciem zaskarżonej uchwały rozważone przez gminę, i w konsekwencji ustalenie to znajduje uzasadnienie także w obowiązującym prawie. W szczególności, z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych." Dalej WSA w Warszawie wskazał, że: "W zakresie przeznaczania nieruchomości na cele leśne podstawowym aktem prawnym jest ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, ze zm.), w której według art. 14 ust. 2 wskazano, że do zalesienia mogą być przeznaczone nieużytki, grunty rolne nieprzydatne do produkcji rolnej i grunty rolne nieużytkowane rolniczo oraz inne grunty nadające się do zalesienia, a w szczególności grunty wymienione w tym przepisie. Z cytowanej treści art. 14 ust. 2 ustawy o lasach wynika zatem, iż na cele leśne mogą być przeznaczone m.in. tzw. inne grunty nadające się do zalesienia, co oznacza, iż użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w szczególności" nie wyklucza przeznaczenia na cele leśne także innych gruntów, aniżeli grunty wyliczone w powołanym przepisie. I właśnie ze względu na położenie przedmiotowej nieruchomości skarżącego wśród chronionych kompleksów leśnych pomiędzy terenami rezerwatu przyrody "[...]uprawniało Gminę [...]do uznania tej nieruchomości, jako "inny grunt" w rozumieniu powołanego wyżej art. 14 ust. 2 ustawy o lasach, nadający się do zalesienia, aby w konsekwencji tego, pomimo częściowego zabudowania tej nieruchomości obiektami, które nie są już wykorzystywane na cele, dla których zostały wzniesione, wobec całej nieruchomości przyznać pierwszeństwo w konieczności osiągnięcia warunku określonego w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym kosztem uwzględnienia w mniejszym zakresie warunku określonego w art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (...) Ustalenie dla przedmiotowej nieruchomości funkcji leśnej i do zalesienia znajduje zatem uzasadnienie prawne w art. 1 ust. 2 pkt 3 i art. 10 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy o lasach i w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych na tle stwierdzonego stanu faktycznego tej nieruchomości i jej otoczenia. Należy przy tym podkreślić, iż przedmiotem oceny Sądu nie jest okoliczność, czy ustalenie określonej funkcji terenu w zaskarżonej uchwale jest jedyne z możliwych, lecz to, czy ustalenie konkretnej funkcji znajduje umocowanie w obowiązującym prawie i zostało przez gminę należycie rozważone i uzasadnione. O ile więc zaskarżona uchwała ustaleniem funkcji leśnej narusza interes prawny skarżącego, o tyle naruszenie to znajduje umocowanie w powołanych wyżej przepisach prawa ze względu na szczególny stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości i jej otoczenia, jako terenu położonego wewnątrz kompleksu leśnego, który to kompleks podlega kwalifikowanej ochronie. Sama zaś zabudowa tej nieruchomości wynika z dotychczasowego sposobu wykorzystywania jej na cele obronne, i właśnie ze względu na te cele, ich realizacja nastąpiła pośród kompleksu leśnego. Gdy zatem realizacja tych celów została zaniechana, otoczenie przedmiotowej nieruchomości uprawnia gminę do zachowania jego walorów przyrodniczych także poprzez wyznaczenie na nieruchomości skarżącego jednorodnej funkcji możliwego zagospodarowania z leśnym jej otoczeniem." Stanowisko WSA w Warszawie zyskało pełną aprobatę NSA, który w uzasadnieniu wyroku z 16 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 1981/09 wskazał, że: "Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji prawidłowo wyłożył (zinterpretował) przepisy art. 10 ust. 2, a zwłaszcza przepis art. 10 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., zasadnie wychodząc z założenia, że intencją ustawodawcy jest różnicowanie treści aktów planistycznych gminy - studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O ile ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą, a nawet powinny być - w myśl regulacji art. 15 ust. 2 i art. 16 ust. 1 u.p.z.p. - w miarę szczegółowe, o tyle treść studium, aktu kreującego politykę przestrzenną gminy, powinna być formułowana w sposób bardziej ogólny, a studium nie może ustalać tego co ustawowo zostało zastrzeżone dla treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wynika to dość jednoznacznie z brzmienia art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 5 przywołanej ustawy. Należy podkreślić, że przedmiotem oceny WSA nie była okoliczność czy ustalenie określonej funkcji terenu w zaskarżonej uchwale jest jedyne z możliwych, lecz to, czy ustalenie konkretnej funkcji znajduje umocowanie w obowiązującym prawie i zostało przez gminę należycie rozważone i uzasadnione. Trzeba więc powtórzyć za WSA, że "o ile więc zaskarżona uchwała ustaleniem funkcji leśnej narusza interes prawny skarżącego, o tyle naruszenie to znajduje umocowanie w powołanych wyżej przepisach prawa ze względu na szczególny stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości i jej otoczenia, jako terenu położonego wewnątrz kompleksu leśnego, który to kompleks podlega kwalifikowanej ochronie. Sama zaś zabudowa tej nieruchomości wynika z dotychczasowego sposobu wykorzystywania jej na cele obronne, i właśnie ze względu na te cele, ich realizacja nastąpiła pośród kompleksu leśnego. Gdy zatem realizacja tych celów została zaniechana, otoczenie przedmiotowej nieruchomości uprawnia gminę do zachowania jego walorów przyrodniczych także poprzez wyznaczenie na nieruchomości skarżącego jednorodnej funkcji możliwego zagospodarowania z leśnym jej otoczeniem". Odpowiadając na wskazany zarzut skargi należy podkreślić, że ani WSA ani NSA nie kwestionują, że wyłączenie spod zabudowy terenu trwale zabudowanego oraz włączenie go do obszaru lasu/do zalesienia narusza interes prawny właściciela nieruchomości. Sądy obu instancji uznają jednak, że naruszenie tego interesu jest legalne, a Rada Gminy [...]nie naruszyła prawa swoją uchwałą, korzystając z posiadanego władztwa planistycznego." Z powyższego obszernie przytoczonego stanowiska wcześniej orzekających składów niezaprzeczalnie wynika, że istotą sprawy zbadanej w 2009 i 2010 roku było to, czy przeznaczenie działki Skarżącego jako leśnej o oznaczeniu ZL było prawnie dopuszczalne. Wszelkie obecne wariacje stanowiska Skarżącego co do tego, że jakaś indywidualna kwestia z zakresu możliwego przeznaczenia gruntu (sprzed przyjęcia studium) nie została przeanalizowana jest niedopuszczalna, bowiem w przytoczonych orzeczeniach jednoznacznie i ostatecznie wskazano, że uprawnieniem gminy wynikającym z przepisów prawa było leśne przeznaczenie terenu działki nr ew. [...] obr. [...]. Przeznaczenie to nie było przy tym modyfikowane przez żaden z aktów zmieniających kwestionowane studium. Nie polegają również na prawdzie twierdzenia skargi wskazujące, że obecnie na podstawie studium nakazuje się Skarżącemu dokonanie obligatoryjnego zalesienia działki nr ew. [...] , co pociągnie za sobą wielomilionowe nakłady. Po pierwsze, jako źródło owego obowiązku Skarżący wskazuje nie tyle skarżone ponownie studium, a plan miejscowy wprowadzony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] , [...],[...]i [...]. Po drugie, wskazany plan miejscowy został oceniony wyrokiem tutejszego Sądu z 23 lipca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 398/21. W wyroku tym rzeczywiście wskazano, że skoro obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] przewidywało dla terenu, na którym położna jest działka nr ew. [...] przeznaczenie - teren leśny, zalesienie, to plan musiał takie przeznaczenie uwzględnić. Niemniej jednak dalej Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie obszar, na którym położona jest działka Skarżącego został przeznaczony w planie miejscowym pod funkcję danego rodzaju, w sytuacji w której wcześniej w studium gmina wskazała ten obszar jako przewidziany pod taką funkcję "ZL" - tereny lasów i zalesień. Skarżący podnosił w ówcześnie złożonej skardze, że w Rozdziale 27 § 33 planu wymaga się konieczności zalesienia całej działki, co jest normą nieproporcjonalną do wielomilionowych nakładów jakie musi ponieść "jej finalny adresat" czyli skarżący, by ją zrealizować. Odnośnie do tego stanowiska, dla podkreślenia powielonego w obecnie rozpatrywanej skardze, Sąd wyjaśnił, że kwestionowany § 33 planu nie nakłada na skarżącego żadnego obowiązku zalesienia działki. Przepis ten wskazuje jedynie, że nieruchomość skarżącego stanowi teren zalesień ergo może zostać zagospodarowana poprzez zalesienie. W tej sytuacji Skarżący aktualnie powiela zarzuty, które były już przedmiotem oceny Sądu i to w sprawie kontroli planu a nie studium. Przy czym przeprowadzona kontrola planu, pozostającego wszak w zgodzie ze studium wykazała, że żadnego obowiązku zalesienia na Skarżącego nie nałożono. Takie stanowisko jest stanowiskiem na korzyść Strony, nawet pomimo, że wyrok z 23 lipca 2021 r. nie jest jeszcze prawomocny. Nie jest także ani nową ani inną okolicznością to, że § 6 pkt 3-5 zarządzenia RDOŚ w [...] z 31 grudnia 2019 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "[...] " (Dz. Urz. Woj. [...] . z 2020 r. poz. 105) wprowadza ustalenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy [...] planu zagospodarowania przestrzennego województwa mazowieckiego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych: 3) w obrębie otuliny rezerwatu należy zachować przeznaczenie i użytkowanie gruntów jako tereny leśne, natomiast działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] jako teren zalesień, z możliwością pełnienia przez otulinę funkcji rekreacyjno-wypoczynkowych (bez obiektów kubaturowych) z terenowymi urządzeniami turystycznymi jako miejsca odpoczynku z wiatami i sanitariatami, ławki, pomosty, wieże obserwacyjne, informacje planszowe, oznakowanie i drogowskazy; 4) w obrębie rezerwatu i otuliny należy wykluczyć realizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; 5) należy utrzymać całość obszaru rezerwatu i otuliny, jako wyłączony z możliwości prowadzenia działań mogących przyczynić się do zmiany stosunków wodnych w sposób mogący negatywnie wpływać na rezerwat. Po pierwsze, punkty 4 i 5 w ogóle nie mogą podlegać dyskusji jako immanentnie związane z ochroną funkcji leśnej terenu (całego kompleksu [...] ), zatem zarzut w tym względzie należy a limine odrzucić jako niezasadny. Po drugie, w kontekście § 6 pkt 3 zarządzenia RDOŚ z 2019 r., studium nie zakazuje na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przeznaczonej jako teren zalesień możliwości pełnienia przez otulinę parku funkcji rekreacyjno-wypoczynkowej (bez obiektów kubaturowych) z terenowymi urządzeniami turystycznymi jako miejsca odpoczynku z wiatami i sanitariatami, ławki, pomosty, wieże obserwacyjne, informacje planszowe, oznakowanie i drogowskazy. Zaznaczyć należy, że kwestii obiektów małej architektury Skarżący w ogóle nie poddał ocenie organów architektoniczno-budowlanych, co zresztą nie jest jego intencją. Rzeczywistym celem Skarżącego jest kubaturowe zagospodarowanie owej nieruchomości, czego nieudolną próbę podjęto m.in. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2265/20. W kontekście powyższego skarga powiela wcześniej podniesione i ocenione już zarzuty przez co jest niedopuszczalna. W związku z tym Sąd uznał skargę M O za niedopuszczalną i odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 101 ust. 2 u.s.g. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. .................................. Wojciech Sawczuk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI